Hội thứ hai, phẩm Vô Biên Tế (phẩm "Không có bờ mé") thứ hai mươi ba, phần thứ tư.
Bấy giờ cụ thọ (tiếng tôn xưng dành cho vị tăng có đức hạnh, nghĩa là "bậc có đủ tuổi đạo và trí tuệ") Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu lẽ "không") bạch Phật rằng: Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật)! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh và đã tu đến bậc cao) tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo, thấu rõ thực tướng của mọi sự vật, đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ) mà quán sát (soi xét kỹ bằng trí tuệ) các pháp (mọi sự vật, hiện tượng, cả vật chất lẫn tinh thần), thì lúc ấy Bồ-tát Ma-ha-tát đối với sắc (phần vật chất có hình tướng, kể cả thân thể) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với thọ (cảm giác vui, khổ hoặc không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm như ý muốn, toan tính), thức (sự nhận biết, phân biệt của tâm) — sắc, thọ, tưởng, hành, thức gọi chung là năm uẩn, tức năm nhóm hợp thành con người — cũng không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy sắc cho đến thức.
Đối với nhãn xứ (con mắt, xét như một "xứ", tức chỗ mà giác quan và đối tượng gặp nhau làm nảy sinh nhận thức) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với nhĩ xứ (tai), tỷ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân), ý xứ (ý, tâm suy nghĩ) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy nhãn xứ cho đến ý xứ.
Đối với sắc xứ (hình sắc, đối tượng của mắt) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị nếm), xúc xứ (cảm giác đụng chạm), pháp xứ (đối tượng của ý: các ý niệm, sự việc hiện ra trong tâm) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy sắc xứ cho đến pháp xứ.
Đối với nhãn giới ("giới" là phạm vi, loại riêng biệt; mười tám giới gồm sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức; nhãn giới là mắt xét như một loại riêng) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với nhĩ giới, tỷ giới, thiệt giới, thân giới, ý giới (tai, mũi, lưỡi, thân, ý xét như những loại riêng) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy nhãn giới cho đến ý giới.
Đối với sắc giới (ở đây là hình sắc — đối tượng của mắt — xét như một loại trong mười tám giới, không phải cõi Sắc) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với thanh giới, hương giới, vị giới, xúc giới, pháp giới (âm thanh, mùi, vị, cảm giác chạm, đối tượng của ý, xét như những loại trong mười tám giới) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy sắc giới cho đến pháp giới.
Đối với nhãn thức giới (sự nhận biết phát sinh qua mắt) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với nhĩ thức giới, tỷ thức giới, thiệt thức giới, thân thức giới, ý thức giới (sự nhận biết qua tai, mũi, lưỡi, thân, ý) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy nhãn thức giới cho đến ý thức giới.
Đối với nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc (sự tiếp xúc tương tự nơi tai, mũi, lưỡi, thân, ý) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy nhãn xúc cho đến ý xúc.
Đối với các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên (điều kiện) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc làm duyên không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cho đến các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên.
Đối với bố thí ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa là hạnh tu hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ; bố thí là đem của cải, giáo pháp, sự che chở cho người khác) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn, chịu đựng), tinh tấn (siêng năng không lùi bước), tĩnh lự (thiền định, lắng tâm suy xét), bát-nhã (trí tuệ thấu rõ thực tướng) ba-la-mật-đa không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa.
Đối với nội không (các giác quan bên trong như mắt, tai… vốn là không, không có tự thể) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với ngoại không (các đối tượng bên ngoài như hình sắc, âm thanh… vốn là không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương, không gian rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức Niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo thành là không), vô vi không (các pháp không do nhân duyên tạo thành cũng là không), tất cánh không (rốt ráo là không, không còn sót gì), vô tế không (cái không có điểm đầu điểm cuối cũng là không), tán vô tán không (pháp tan rã hay không tan rã đều là không), bản tính không (bản tính của mọi pháp vốn là không), tự cộng tướng không (tướng riêng và tướng chung của các pháp đều là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều là không), bất khả đắc không (mọi pháp đều không thể nắm bắt được), vô tính không (cái "không có tự tính" cũng là không), tự tính không (tự tính của các pháp là không), vô tính tự tính không (cả cái không có tự tính lẫn tự tính đều là không) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy nội không cho đến vô tính tự tính không.
Đối với tứ niệm trụ (bốn phép chú tâm quán sát: thân, cảm thọ, tâm và các pháp) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với tứ chính đoạn (bốn sự nỗ lực đúng đắn: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều thiện chưa có, tăng trưởng điều thiện đã có), tứ thần túc (bốn nền tảng đưa tới định lực và thần thông: ý muốn, tinh tấn, chuyên tâm, quán xét), ngũ căn (năm gốc lành: tin, tinh tấn, chánh niệm, định, tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh do năm gốc lành ấy lớn mạnh mà thành), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa tới giác ngộ), bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, tinh tấn đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy tứ niệm trụ cho đến bát thánh đạo chi.
Như vậy cho đến đối với Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với tứ vô sở úy (bốn điều hoàn toàn không sợ hãi của Phật khi giảng pháp), tứ vô ngại giải (bốn sự hiểu biết và diễn đạt thông suốt không trở ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), đại từ (lòng thương lớn, ban vui cho chúng sinh), đại bi (lòng xót thương lớn, cứu khổ cho chúng sinh), đại hỷ (vui lớn theo niềm vui của chúng sinh), đại xả (buông bỏ lớn, đối xử bình đẳng không thiên vị), thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với ai khác) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy Phật thập lực cho đến thập bát Phật bất cộng pháp.
Đối với tất cả tam-ma-địa môn (các pháp môn thiền định, giữ tâm chuyên chú vào một chỗ) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với tất cả đà-la-ni môn (các pháp môn tổng trì: ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn mọi điều lành, mọi lời dạy không để mất) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy tất cả tam-ma-địa môn và tất cả đà-la-ni môn.
Cho đến đối với nhất thiết trí (trí biết một cách tổng quát rằng tất cả các pháp đều là không) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Đối với đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh) và nhất thiết tướng trí (trí của Phật, biết trọn vẹn cả tướng chung lẫn tướng riêng của mọi pháp) không nhận lấy, không nắm giữ, không an trụ, không dính mắc, cũng không đặt bày cho đó là "ta". Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy ngay lúc ấy không thấy nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Bạch Thế Tôn! Khi các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa thì không thấy sắc, cũng không thấy thọ, tưởng, hành, thức. Vì sao? Vì sắc v.v. có tính không (bản chất vốn rỗng không, không có thực thể tự tồn tại), không sinh không diệt. Không thấy nhãn xứ, cũng không thấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Vì sao? Vì nhãn xứ v.v. có tính không, không sinh không diệt. Không thấy sắc xứ, cũng không thấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Vì sao? Vì sắc xứ v.v. có tính không, không sinh không diệt. Không thấy nhãn giới, cũng không thấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới. Vì sao? Vì nhãn giới v.v. có tính không, không sinh không diệt. Không thấy sắc giới, cũng không thấy thanh, hương, vị, xúc, pháp giới. Vì sao? Vì sắc giới v.v. có tính không, không sinh không diệt. Không thấy nhãn thức giới, cũng không thấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới. Vì sao? Vì nhãn thức giới v.v. có tính không, không sinh không diệt. Không thấy nhãn xúc, cũng không thấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc. Vì sao? Vì nhãn xúc v.v. có tính không, không sinh không diệt. Không thấy các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên, cũng không thấy các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên. Vì sao? Vì các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên v.v. có tính không, không sinh không diệt.
Không thấy bố thí ba-la-mật-đa, cũng không thấy tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao? Vì bố thí ba-la-mật-đa v.v. có tính không, không sinh không diệt. Không thấy nội không, cũng không thấy ngoại không cho đến vô tính tự tính không. Vì sao? Vì nội không v.v. có tính không, không sinh không diệt. Không thấy tứ niệm trụ, cũng không thấy tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi. Vì sao? Vì tứ niệm trụ v.v. có tính không, không sinh không diệt. Như vậy cho đến không thấy Phật thập lực, cũng không thấy tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp. Vì sao? Vì Phật thập lực v.v. có tính không, không sinh không diệt. Không thấy tất cả tam-ma-địa môn, cũng không thấy tất cả đà-la-ni môn. Vì sao? Vì tất cả tam-ma-địa môn v.v. có tính không, không sinh không diệt.
Không thấy pháp giới (ở đây là bản thể chân thật, chung khắp của mọi pháp), cũng không thấy chân như (thực tại như thật, không hề đổi khác), thực tế (chỗ tột cùng của sự thật), bất tư nghị giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn), an ổn giới (cảnh giới yên ổn, tức Niết-bàn) v.v. Vì sao? Vì pháp giới v.v. có tính không, không sinh không diệt. Không thấy tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát, cũng không thấy Vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn vẹn của Phật) của chư Phật. Vì sao? Vì tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát v.v. có tính không, không sinh không diệt. Không thấy nhất thiết trí, cũng không thấy đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Vì sao? Vì nhất thiết trí v.v. có tính không, không sinh không diệt.
Bạch Thế Tôn! Sắc không sinh không diệt thì chẳng phải là sắc; thọ, tưởng, hành, thức không sinh không diệt cũng chẳng phải là thọ, tưởng, hành, thức. Tại sao vậy? Vì sắc v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên sắc không sinh không diệt thì chẳng phải là sắc; thọ, tưởng, hành, thức không sinh không diệt cũng chẳng phải là thọ, tưởng, hành, thức.
Bạch Thế Tôn! Nhãn xứ không sinh không diệt thì chẳng phải là nhãn xứ; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không sinh không diệt cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Tại sao vậy? Vì nhãn xứ v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên nhãn xứ không sinh không diệt thì chẳng phải là nhãn xứ; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không sinh không diệt cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ.
Bạch Thế Tôn! Sắc xứ không sinh không diệt thì chẳng phải là sắc xứ; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không sinh không diệt cũng chẳng phải là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Tại sao vậy? Vì sắc xứ v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên sắc xứ không sinh không diệt thì chẳng phải là sắc xứ; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không sinh không diệt cũng chẳng phải là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ.
Bạch Thế Tôn! Nhãn giới không sinh không diệt thì chẳng phải là nhãn giới; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới không sinh không diệt cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới. Tại sao vậy? Vì nhãn giới v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên nhãn giới không sinh không diệt thì chẳng phải là nhãn giới; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới không sinh không diệt cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới.
Bạch Thế Tôn! Sắc giới không sinh không diệt thì chẳng phải là sắc giới; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới không sinh không diệt cũng chẳng phải là thanh, hương, vị, xúc, pháp giới. Tại sao vậy? Vì sắc giới v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên sắc giới không sinh không diệt thì chẳng phải là sắc giới; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới không sinh không diệt cũng chẳng phải là thanh, hương, vị, xúc, pháp giới.
Bạch Thế Tôn! Nhãn thức giới không sinh không diệt thì chẳng phải là nhãn thức giới; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới không sinh không diệt cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới. Tại sao vậy? Vì nhãn thức giới v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên nhãn thức giới không sinh không diệt thì chẳng phải là nhãn thức giới; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới không sinh không diệt cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới.
Bạch Thế Tôn! Nhãn xúc không sinh không diệt thì chẳng phải là nhãn xúc; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không sinh không diệt cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc. Tại sao vậy? Vì nhãn xúc v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên nhãn xúc không sinh không diệt thì chẳng phải là nhãn xúc; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không sinh không diệt cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc.
Bạch Thế Tôn! Các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà không sinh không diệt thì chẳng phải là các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên; các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà không sinh không diệt cũng chẳng phải là các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên. Tại sao vậy? Vì các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà không sinh không diệt thì chẳng phải là các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên; các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà không sinh không diệt cũng chẳng phải là các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên.
Bạch Thế Tôn! Bố thí ba-la-mật-đa không sinh không diệt thì chẳng phải là bố thí ba-la-mật-đa; tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa không sinh không diệt cũng chẳng phải là tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa. Tại sao vậy? Vì bố thí ba-la-mật-đa v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên bố thí ba-la-mật-đa không sinh không diệt thì chẳng phải là bố thí ba-la-mật-đa; tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa không sinh không diệt cũng chẳng phải là tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa.
Bạch Thế Tôn! Nội không không sinh không diệt thì chẳng phải là nội không; ngoại không cho đến vô tính tự tính không mà không sinh không diệt cũng chẳng phải là ngoại không cho đến vô tính tự tính không. Tại sao vậy? Vì nội không v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên nội không không sinh không diệt thì chẳng phải là nội không; ngoại không cho đến vô tính tự tính không mà không sinh không diệt cũng chẳng phải là ngoại không cho đến vô tính tự tính không.
Bạch Thế Tôn! Tứ niệm trụ không sinh không diệt thì chẳng phải là tứ niệm trụ; tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi không sinh không diệt cũng chẳng phải là tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi. Tại sao vậy? Vì tứ niệm trụ v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên tứ niệm trụ không sinh không diệt thì chẳng phải là tứ niệm trụ; tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi không sinh không diệt cũng chẳng phải là tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi.
Bạch Thế Tôn! Như vậy cho đến Phật thập lực không sinh không diệt thì chẳng phải là Phật thập lực; tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp không sinh không diệt cũng chẳng phải là tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp. Tại sao vậy? Vì Phật thập lực v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên Phật thập lực không sinh không diệt thì chẳng phải là Phật thập lực; tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp không sinh không diệt cũng chẳng phải là tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp.
Bạch Thế Tôn! Tất cả tam-ma-địa môn không sinh không diệt thì chẳng phải là tất cả tam-ma-địa môn; tất cả đà-la-ni môn không sinh không diệt cũng chẳng phải là tất cả đà-la-ni môn. Tại sao vậy? Vì tất cả tam-ma-địa môn v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên tất cả tam-ma-địa môn không sinh không diệt thì chẳng phải là tất cả tam-ma-địa môn; tất cả đà-la-ni môn không sinh không diệt cũng chẳng phải là tất cả đà-la-ni môn.
Bạch Thế Tôn! Pháp giới không sinh không diệt thì chẳng phải là pháp giới; chân như, thực tế, bất tư nghị giới, an ổn giới v.v. không sinh không diệt cũng chẳng phải là chân như, thực tế, bất tư nghị giới, an ổn giới v.v. Tại sao vậy? Vì pháp giới v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên pháp giới không sinh không diệt thì chẳng phải là pháp giới; chân như, thực tế, bất tư nghị giới, an ổn giới v.v. không sinh không diệt cũng chẳng phải là pháp giới, chân như, thực tế, bất tư nghị giới, an ổn giới v.v.
Bạch Thế Tôn! Tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát không sinh không diệt thì chẳng phải là tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát; Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật không sinh không diệt cũng chẳng phải là Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật. Tại sao vậy? Vì tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát không sinh không diệt thì chẳng phải là tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát; Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật không sinh không diệt cũng chẳng phải là Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật.
Bạch Thế Tôn! Nhất thiết trí không sinh không diệt thì chẳng phải là nhất thiết trí; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không sinh không diệt cũng chẳng phải là đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Tại sao vậy? Vì nhất thiết trí v.v. với cái không sinh không diệt là không hai, không có chỗ để thành hai. Vì sao? Vì pháp không sinh không diệt thì chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải nhiều, chẳng phải khác. Cho nên nhất thiết trí không sinh không diệt thì chẳng phải là nhất thiết trí; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không sinh không diệt cũng chẳng phải là đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Bạch Thế Tôn! Sắc không hai thì chẳng phải là sắc; thọ, tưởng, hành, thức không hai cũng chẳng phải là thọ, tưởng, hành, thức. Nhãn xứ không hai thì chẳng phải là nhãn xứ; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không hai cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Sắc xứ không hai thì chẳng phải là sắc xứ; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không hai cũng chẳng phải là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Nhãn giới không hai thì chẳng phải là nhãn giới; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới không hai cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới. Sắc giới không hai thì chẳng phải là sắc giới; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới không hai cũng chẳng phải là thanh, hương, vị, xúc, pháp giới. Nhãn thức giới không hai thì chẳng phải là nhãn thức giới; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới không hai cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới. Nhãn xúc không hai thì chẳng phải là nhãn xúc; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không hai cũng chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc. Các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà không hai thì chẳng phải là các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên; các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà không hai cũng chẳng phải là các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên.
Bố thí ba-la-mật-đa không hai thì chẳng phải là bố thí ba-la-mật-đa; tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa không hai cũng chẳng phải là tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa. Nội không không hai thì chẳng phải là nội không; ngoại không cho đến vô tính tự tính không mà không hai cũng chẳng phải là ngoại không cho đến vô tính tự tính không. Tứ niệm trụ không hai thì chẳng phải là tứ niệm trụ; tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi không hai cũng chẳng phải là tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi. Như vậy cho đến Phật thập lực không hai thì chẳng phải là Phật thập lực; tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp không hai cũng chẳng phải là tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp. Tất cả tam-ma-địa môn không hai thì chẳng phải là tất cả tam-ma-địa môn; tất cả đà-la-ni môn không hai cũng chẳng phải là tất cả đà-la-ni môn. Pháp giới không hai thì chẳng phải là pháp giới; chân như, thực tế, bất tư nghị giới, an ổn giới v.v. không hai cũng chẳng phải là chân như, thực tế, bất tư nghị giới, an ổn giới v.v. Tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát không hai thì chẳng phải là tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát; Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật không hai thì chẳng phải là Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật. Nhất thiết trí không hai thì chẳng phải là nhất thiết trí; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không hai cũng chẳng phải là đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Bạch Thế Tôn! Sắc thuộc vào số các pháp không hai; thọ, tưởng, hành, thức thuộc vào số các pháp không hai. Nhãn xứ thuộc vào số các pháp không hai; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ thuộc vào số các pháp không hai. Sắc xứ thuộc vào số các pháp không hai; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ thuộc vào số các pháp không hai. Nhãn giới thuộc vào số các pháp không hai; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới thuộc vào số các pháp không hai. Sắc giới thuộc vào số các pháp không hai; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới thuộc vào số các pháp không hai. Nhãn thức giới thuộc vào số các pháp không hai; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới thuộc vào số các pháp không hai. Nhãn xúc thuộc vào số các pháp không hai; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc thuộc vào số các pháp không hai. Các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên thuộc vào số các pháp không hai; các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên thuộc vào số các pháp không hai.
Bố thí ba-la-mật-đa thuộc vào số các pháp không hai; tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa thuộc vào số các pháp không hai. Nội không thuộc vào số các pháp không hai; ngoại không cho đến vô tính tự tính không thuộc vào số các pháp không hai. Tứ niệm trụ thuộc vào số các pháp không hai; tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi thuộc vào số các pháp không hai. Như vậy cho đến Phật thập lực thuộc vào số các pháp không hai; tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thuộc vào số các pháp không hai. Tất cả tam-ma-địa môn thuộc vào số các pháp không hai; tất cả đà-la-ni môn thuộc vào số các pháp không hai. Pháp giới thuộc vào số các pháp không hai; chân như, thực tế, bất tư nghị giới, an ổn giới v.v. thuộc vào số các pháp không hai. Tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát thuộc vào số các pháp không hai; Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật thuộc vào số các pháp không hai. Nhất thiết trí thuộc vào số các pháp không hai; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thuộc vào số các pháp không hai.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video