Thiên 622 — Hội 3 · Phẩm 3 Thiện Hiện · phần 12

 Hội thứ ba, phẩm Thiện Hiện thứ ba, phần thứ mười hai.

 Bấy giờ cụ thọ (tiếng tôn xưng vị tu hành có đủ tuổi đạo và trí tuệ) Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về tính không) bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Phật, bậc được cả thế gian kính trọng)! Gọi là Đại thừa (cỗ xe lớn, tức con đường tu của Bồ-tát, đưa cả mình lẫn mọi loài cùng đến giác ngộ), Đại thừa, là vì nó vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc (tức a-tu-la, một loài thần có phúc lớn nhưng hay ganh đua, nóng giận) v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất. Đại thừa như vậy ngang bằng hư không. Ví như hư không dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình (chúng sinh, các loài có tình cảm và hay biết); Đại thừa cũng thế, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Lại như hư không không thấy có đến, có đi, có dừng ở; Đại thừa cũng thế, không thấy có đến, có đi, có dừng ở. Lại như hư không, khoảng trước, khoảng sau, khoảng giữa đều không thể nắm bắt được; Đại thừa cũng thế, khoảng trước, khoảng sau, khoảng giữa đều không thể nắm bắt được. Đại thừa như vậy tôn quý nhất, thù thắng nhất, ngang bằng hư không, dung chứa được nhiều, không lay động, không dừng trụ, bình đẳng trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) mà lại vượt khỏi ba đời, nên gọi là Đại thừa."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói. Đại thừa của Bồ-tát (người phát nguyện cầu giác ngộ để cứu độ mọi loài) có đủ vô biên công đức như thế. Thiện Hiện nên biết, Đại thừa của các Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có tâm nguyện và hạnh tu rộng lớn) chính là sáu ba-la-mật-đa (sáu hạnh tu đưa người sang bờ giác ngộ: bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã), tức là bố thí ba-la-mật-đa (hạnh đem của cải, giáo pháp, sự che chở cho người khác) cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa (hạnh trí tuệ thấy rõ thật tướng của mọi sự).

 Lại nữa, Thiện Hiện, Đại thừa của các Bồ-tát ma-ha-tát là nội không, ngoại không, nội ngoại không, đại không, không không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, vô tán không, bản tính không, tự tướng không, nhất thiết pháp không, vô tính không, vô tính tự tính không (các phép quán về "không" — tức mọi sự đều trống rỗng, không có tự tính cố định: cái bên trong như sáu giác quan là không; cảnh bên ngoài là không; cả trong lẫn ngoài là không; mười phương rộng lớn là không; chính cái "không" cũng là không; chân lý tối thượng cũng là không; các pháp do nhân duyên tạo tác là không; các pháp không do tạo tác là không; rốt ráo là không; không có điểm khởi đầu hay kết thúc nên là không; không có gì phải buông bỏ hay tan rã nên là không; bản tính vốn là không; tướng riêng của từng pháp là không; tất cả các pháp là không; cái không có tự tính là không; tự tính của cái không có tự tính cũng là không).

 Lại nữa, Thiện Hiện, Đại thừa của các Bồ-tát ma-ha-tát chính là tất cả các đà-la-ni môn (các pháp môn tổng trì, tức năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không để quên mất), tức là văn tự đà-la-ni (tổng trì thông qua chữ nghĩa) v.v., vô lượng vô số đà-la-ni môn. Lại nữa, Thiện Hiện, Đại thừa của các Bồ-tát ma-ha-tát chính là tất cả các tam-ma-địa môn (các pháp môn định, tức trạng thái tâm chuyên chú, vững lặng), tức là kiện hành tam-ma-địa (định "đi mạnh mẽ", một loại đại định của Bồ-tát) v.v., vô lượng vô số tam-ma-địa môn. Lại nữa, Thiện Hiện, Đại thừa của các Bồ-tát ma-ha-tát là ba mươi bảy bồ-đề phần pháp (ba mươi bảy pháp tu hỗ trợ đạt đến giác ngộ), ba giải thoát môn (ba cửa giải thoát: không, vô tướng, vô nguyện), nói rộng ra cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có), v.v., vô lượng vô biên công đức thù thắng. Nên biết đều là Đại thừa của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện, ông nói Đại thừa vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất: đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói. Thiện Hiện nên biết, nếu Dục giới (cõi còn ham muốn, gồm loài người, súc sinh, địa ngục, các cõi trời thấp…), Sắc giới (cõi đã lìa ham muốn thô nhưng còn thân hình vi tế), Vô sắc giới (cõi không còn hình thể, chỉ còn tâm thức) là chân như (đúng thật như vậy), không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới là biến kế sở chấp (cái do tâm phân biệt khắp nơi rồi bám chấp mà thành, vốn không thật), là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu sắc uẩn cho đến thức uẩn (năm uẩn, năm nhóm hợp thành thân tâm: sắc là thân và vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là nhận biết hình tướng, hành là ý chí tạo tác, thức là sự hay biết) là chân như, không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì sắc uẩn cho đến thức uẩn là biến kế sở chấp, là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu nhãn xứ cho đến ý xứ (sáu xứ bên trong, tức sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) là chân như, không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì nhãn xứ cho đến ý xứ là biến kế sở chấp, là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu sắc xứ cho đến pháp xứ (sáu xứ bên ngoài, tức sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, vật xúc chạm, và pháp là đối tượng của ý) là chân như, không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì sắc xứ cho đến pháp xứ là biến kế sở chấp, là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu nhãn giới cho đến ý giới (giới ở đây là "yếu tố"; đây là sáu yếu tố giác quan: mắt cho đến ý) là chân như, không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì nhãn giới cho đến ý giới là biến kế sở chấp, là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu sắc giới cho đến pháp giới (ở đây "sắc giới" là yếu tố hình sắc, đối tượng của mắt, khác với cõi Sắc giới nói trên; đây là sáu yếu tố đối tượng: hình sắc cho đến pháp) là chân như, không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì sắc giới cho đến pháp giới là biến kế sở chấp, là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu nhãn thức giới cho đến ý thức giới (sáu yếu tố hay biết: cái biết qua mắt cho đến cái biết của ý) là chân như, không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì nhãn thức giới cho đến ý thức giới là biến kế sở chấp, là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu nhãn xúc cho đến ý xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan, đối tượng và cái biết, từ mắt cho đến ý) là chân như, không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì nhãn xúc cho đến ý xúc là biến kế sở chấp, là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra (thọ là cảm giác vui, khổ, hoặc không vui không khổ; duyên là điều kiện) là chân như, không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra là biến kế sở chấp, là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu địa giới cho đến thức giới (sáu yếu tố cấu thành: đất, nước, lửa, gió, khoảng không, và thức) là chân như, không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì địa giới cho đến thức giới là biến kế sở chấp, là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu nhân duyên cho đến tăng thượng duyên (bốn loại điều kiện sinh ra sự vật: nhân duyên là nguyên nhân trực tiếp; đẳng vô gián duyên là tâm trước vừa diệt liền làm điều kiện cho tâm sau sinh; sở duyên duyên là đối tượng được nhận biết; tăng thượng duyên là mọi điều kiện hỗ trợ hoặc không ngăn trở) là chân như, không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì nhân duyên cho đến tăng thượng duyên là biến kế sở chấp, là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu vô minh cho đến lão tử (mười hai nhân duyên, chuỗi mười hai khâu nối nhau tạo nên vòng sinh tử: vô minh là sự mê muội không thấy sự thật, rồi hành, thức, danh sắc, sáu xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, cuối cùng là già và chết) là chân như, không hư dối, không biến đổi, không điên đảo, không phải đặt bày giả tạm; là chân, là thật, có thường, có hằng, không biến không đổi, có thật tính, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì vô minh cho đến lão tử là biến kế sở chấp, là hư dối giả hợp, là có dời đổi lay chuyển, cho đến hết thảy đều vô thường, không hằng, có biến có đổi, hoàn toàn không có thật tính, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu chân như cho đến bất tư nghị giới (mười hai tên gọi chỉ bản tính chân thật, không đổi của mọi sự: chân như, pháp giới, pháp tính, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, cảnh giới không thể nghĩ bàn) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì chân như cho đến bất tư nghị giới không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu đoạn giới, ly giới, diệt giới, an ổn giới, tịch tĩnh giới, vô sinh giới, vô diệt giới, vô nhiễm giới, vô tịnh giới, vô tác giới, vô vi giới (các tên gọi khác nhau của cảnh giới niết-bàn: cảnh giới dứt trừ, xa lìa, diệt tắt, yên ổn, vắng lặng, không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, không tạo tác, không do nhân duyên làm nên) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì đoạn giới cho đến vô vi giới không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu nội không cho đến vô tính tự tính không là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì nội không cho đến vô tính tự tính không không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu khổ, tập, diệt, đạo thánh đế (bốn chân lý cao quý: khổ là sự thật về khổ; tập là nguyên nhân của khổ; diệt là sự chấm dứt khổ; đạo là con đường dẫn đến chấm dứt khổ) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì khổ, tập, diệt, đạo thánh đế không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi (các nhóm trong ba mươi bảy pháp trợ giác ngộ, từ bốn phép quán chú tâm vào thân, cảm thọ, tâm và các pháp, cho đến tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc giới), bốn vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu, xót thương, vui theo niềm vui người, buông xả bình đẳng), bốn vô sắc định (bốn tầng định thuộc cõi Vô sắc giới) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì bốn vô lượng, bốn vô sắc định không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn (ba cửa giải thoát: quán mọi pháp đều trống rỗng; không bám vào hình tướng; không mong cầu tạo tác gì) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu tám giải thoát (tám phép thiền quán giúp thoát khỏi sự trói buộc vào sắc và tâm), chín thứ đệ định (chín tầng định tu nối tiếp nhau theo thứ lớp, không xen tâm khác) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì tám giải thoát, chín thứ đệ định không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu đà-la-ni môn, tam-ma-địa môn là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì đà-la-ni môn, tam-ma-địa môn không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu năm nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật), sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: thần túc, thiên nhĩ, biết tâm người, biết đời trước, thiên nhãn, dứt sạch phiền não) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì năm nhãn, sáu thần thông không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu mười lực của Như Lai (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì mười lực của Như Lai cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu pháp của Cực hỷ địa cho đến pháp của Pháp vân địa (mười địa, tức mười giai vị tu chứng của Bồ-tát, từ địa thứ nhất Cực hỷ — vui mừng tột bậc, đến địa thứ mười Pháp vân — giáo pháp che khắp như mây) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì pháp của Cực hỷ địa cho đến pháp của Pháp vân địa không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu bổ-đặc-già-la (người, tức chủ thể cá nhân) ở Cực hỷ địa cho đến bổ-đặc-già-la ở Pháp vân địa là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì bổ-đặc-già-la ở Cực hỷ địa cho đến bổ-đặc-già-la ở Pháp vân địa không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu pháp của Tịnh quán địa cho đến pháp của Như Lai địa (mười địa chung cho người tu các thừa, từ địa thứ nhất Tịnh quán đến địa thứ mười Như Lai, sẽ kể đủ ở dưới) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì pháp của Tịnh quán địa cho đến pháp của Như Lai địa không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu bổ-đặc-già-la ở Tịnh quán địa cho đến bổ-đặc-già-la ở Như Lai địa là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì bổ-đặc-già-la ở Tịnh quán địa cho đến bổ-đặc-già-la ở Như Lai địa không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu vô lượng thứ tâm mà Bồ-tát ma-ha-tát khởi lên từ lúc mới phát tâm (lúc đầu tiên phát nguyện cầu giác ngộ) cho đến khi ngồi yên trên tòa diệu bồ-đề (tòa giác ngộ mầu nhiệm, nơi Phật ngồi thành đạo) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì vô lượng thứ tâm mà Bồ-tát ma-ha-tát khởi lên từ lúc mới phát tâm cho đến khi ngồi yên trên tòa diệu bồ-đề không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu kim cương dụ trí (trí tuệ ví như kim cương, cứng chắc sắc bén, cắt đứt những phiền não vi tế sau cùng ngay trước khi thành Phật) của Bồ-tát ma-ha-tát là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì Đại thừa này không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì kim cương dụ trí của Bồ-tát ma-ha-tát không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên Đại thừa này vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu dòng nối tiếp của phiền não và tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não) mà kim cương dụ trí của Bồ-tát ma-ha-tát đoạn trừ là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì kim cương dụ trí có khả năng đoạn trừ ấy không thể thấu suốt rằng chúng hoàn toàn không có tự tính mà đoạn trừ chúng, và nhất thiết trí trí (trí biết trọn vẹn tất cả, tức trí tuệ của Phật) vô thượng vi diệu chứng được sau khi đoạn trừ sẽ không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian (?). Vì dòng nối tiếp của phiền não và tập khí mà kim cương dụ trí đoạn trừ không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên kim cương dụ trí có khả năng đoạn trừ ấy thấu suốt được rằng chúng hoàn toàn không có tự tính mà đoạn trừ, và nhất thiết trí trí vô thượng vi diệu chứng được sau khi đoạn trừ vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu thân được trang nghiêm bằng ba mươi hai tướng đại sĩ (ba mươi hai tướng tốt nổi bật trên thân bậc đại nhân) và tám mươi tùy hảo (tám mươi vẻ đẹp nhỏ đi kèm) của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc từ chân như mà đến; Ứng là bậc xứng đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn) là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì oai quang và đức mầu của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không tôn quý, không thù thắng, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì thân được trang nghiêm bằng ba mươi hai tướng đại sĩ và tám mươi tùy hảo của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên oai quang và đức mầu của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu ánh sáng do chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác phóng ra là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì ánh sáng do chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác phóng ra không tôn quý, không thù thắng, không thể chiếu khắp các thế giới nhiều như cát sông Căng-già (tức sông Hằng ở Ấn Độ; số cát sông này dùng để ví số nhiều không kể xiết) ở mười phương, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì ánh sáng do chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác phóng ra không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên ánh sáng do chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác phóng ra đều có thể chiếu khắp các thế giới nhiều như cát sông Căng-già ở mười phương, vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu giọng nói đủ sáu mươi đặc tính tốt đẹp mầu nhiệm của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì giọng nói đủ sáu mươi đặc tính tốt đẹp mầu nhiệm của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không tôn quý, không thù thắng, không thể nói cho khắp các hữu tình được giáo hóa trong vô lượng vô số trăm nghìn câu-chi (đơn vị số đếm Ấn Độ, khoảng mười triệu) thế giới nhiều như cát sông Căng-già ở mười phương, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì giọng nói đủ sáu mươi đặc tính tốt đẹp mầu nhiệm của chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên giọng nói ấy đều có thể nói cho khắp các hữu tình được giáo hóa trong vô lượng vô số trăm nghìn câu-chi thế giới nhiều như cát sông Căng-già ở mười phương, vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu pháp luân (bánh xe pháp, ví cho việc Phật giảng dạy giáo pháp, lăn đi khắp nơi phá trừ mê lầm như bánh xe báu) vô thượng vi diệu do chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chuyển là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì pháp luân vô thượng vi diệu ấy không tôn quý, không thù thắng, không thanh tịnh tột bậc, cũng không phải là thứ mà tất cả sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (giới tu sĩ, tư tế của đạo Bà-la-môn ở Ấn Độ) v.v. trong thế gian không thể chuyển được, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì pháp luân vô thượng vi diệu do chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chuyển không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên pháp luân ấy thanh tịnh tột bậc; tất cả sa-môn, bà-la-môn v.v. có trong thế gian đều không ai có thể chuyển đúng như pháp được; nó vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, nếu các hữu tình được chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác giáo hóa là có tính thật có, không phải tính chẳng có, thì pháp luân vô thượng vi diệu do chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chuyển không tôn quý, không thù thắng, không thể khiến các loài hữu tình ấy vào cõi vô dư y bát niết-bàn (niết-bàn trọn vẹn, không còn sót lại thân năm uẩn làm chỗ nương, tức sự giải thoát hoàn toàn khỏi sinh tử), không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Vì các hữu tình được chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác giáo hóa không phải tính thật có, mà là tính chẳng có, nên pháp luân vô thượng vi diệu do chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chuyển đều có thể khiến các loài hữu tình ấy vào cõi vô dư y bát niết-bàn, vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất. Do các nhân duyên như vậy, nên nói Đại thừa vượt khắp tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, thù thắng nhất.

 Lại nữa, Thiện Hiện, ông nói rằng Đại thừa như vậy ngang bằng hư không: đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói. Vì sao? Ví như hư không, mọi phương hướng đông, tây, nam, bắc, bốn hướng phụ (đông nam, tây nam, tây bắc, đông bắc), trên, dưới đều không thể nắm bắt được; Đại thừa cũng thế, mọi phương hướng đông, tây, nam, bắc, bốn hướng phụ, trên, dưới đều không thể nắm bắt được, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không, mọi hình dạng dài, ngắn, cao, thấp, vuông, tròn, lệch, ngay đều không thể nắm bắt được; Đại thừa cũng thế, mọi hình dạng dài, ngắn, cao, thấp, vuông, tròn, lệch, ngay đều không thể nắm bắt được, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không, các hiển sắc (màu sắc hiện rõ ra) như xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tím, xanh biếc, xanh lục, xanh nhạt v.v. đều không thể nắm bắt được; Đại thừa cũng thế, các hiển sắc như xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tím, xanh biếc, xanh lục, xanh nhạt v.v. đều không thể nắm bắt được, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không.

 Lại như hư không không phải quá khứ, không phải vị lai, không phải hiện tại; Đại thừa cũng thế, không phải quá khứ, không phải vị lai, không phải hiện tại, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không tăng, không giảm, không tiến, không lui; Đại thừa cũng thế, không tăng, không giảm, không tiến, không lui, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải tạp nhiễm (bị phiền não làm ô nhiễm), không phải thanh tịnh; Đại thừa cũng thế, không phải tạp nhiễm, không phải thanh tịnh, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không sinh, không diệt, không trụ, không đổi khác; Đại thừa cũng thế, không sinh, không diệt, không trụ, không đổi khác, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải thiện, không phải bất thiện, không phải vô ký (không thể xếp vào thiện hay ác); Đại thừa cũng thế, không phải thiện, không phải bất thiện, không phải vô ký, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không.

 Lại như hư không không có thấy, không có nghe, không có cảm biết, không có hiểu biết; Đại thừa cũng thế, không có thấy, không có nghe, không có cảm biết, không có hiểu biết, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải là cái được biết, không phải là cái được nhận thức; Đại thừa cũng thế, không phải là cái được biết, không phải là cái được nhận thức, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải là cái cần biến tri (biết rõ khắp, như đối với khổ), không phải cái cần vĩnh đoạn (dứt hẳn, như đối với nguyên nhân khổ), không phải cái cần tác chứng (chứng nghiệm, như đối với sự diệt khổ), không phải cái cần tu tập (như đối với con đường diệt khổ); Đại thừa cũng thế, không phải cái cần biến tri, không phải cái cần vĩnh đoạn, không phải cái cần tác chứng, không phải cái cần tu tập, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải là quả, không phải là pháp có quả, không phải là dị thục (quả báo chín muồi, khác thời và khác tính chất với nhân đã gieo), không phải là pháp có dị thục; Đại thừa cũng thế, không phải là quả, không phải là pháp có quả, không phải là dị thục, không phải là pháp có dị thục, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không.

 Lại như hư không không phải pháp có tham, không phải pháp lìa tham, không phải pháp có sân (giận dữ), không phải pháp lìa sân, không phải pháp có si (mê muội), không phải pháp lìa si; Đại thừa cũng thế, không phải pháp có tham, không phải pháp lìa tham, không phải pháp có sân, không phải pháp lìa sân, không phải pháp có si, không phải pháp lìa si, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không rơi vào Dục giới, không rơi vào Sắc giới, không rơi vào Vô sắc giới; Đại thừa cũng thế, không rơi vào Dục giới, không rơi vào Sắc giới, không rơi vào Vô sắc giới, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không có lần phát tâm thứ nhất, không có lần phát tâm thứ hai, thứ ba, thứ tư, thứ năm, thứ sáu, thứ bảy, thứ tám, thứ chín, thứ mười; Đại thừa cũng thế, không có lần phát tâm thứ nhất cho đến không có lần phát tâm thứ mười, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không.

 Lại như hư không không có Tịnh quán địa (giai vị quán sát trong sạch, lúc mới tu), Chủng tính địa (giai vị đã thành dòng giống thánh), Đệ bát địa (giai vị thứ tám, tức người đang hướng tới quả Dự lưu), Cụ kiến địa (giai vị đã thấy đủ chân lý), Bạc địa (giai vị phiền não đã mỏng), Ly dục địa (giai vị đã lìa ham muốn cõi Dục), Dĩ biện địa (giai vị đã làm xong việc tu, tức A-la-hán), Độc giác địa, Bồ-tát địa, Như Lai địa có thể nắm bắt được; Đại thừa cũng thế, không có Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa có thể nắm bắt được, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không có Dự lưu hướng, Dự lưu quả, Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả, Độc giác hướng, Độc giác quả (các bậc thánh theo thứ lớp: "hướng" là đang tiến tới, "quả" là đã đạt; Dự lưu là người vừa vào dòng thánh; Nhất lai là người chỉ còn trở lại cõi người một lần; Bất hoàn là người không còn trở lại cõi Dục; A-la-hán là người đã dứt hết phiền não, ra khỏi sinh tử; Độc giác là người tự giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không cần thầy chỉ dạy), Bồ-tát, Như Lai có thể nắm bắt được; Đại thừa cũng thế, không có Dự lưu hướng, Dự lưu quả cho đến Bồ-tát, Như Lai có thể nắm bắt được, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không có Thanh văn địa (giai vị của người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ), Độc giác địa, Bồ-tát địa, Như Lai địa có thể nắm bắt được; Đại thừa cũng thế, không có Thanh văn địa, Độc giác địa, Bồ-tát địa, Như Lai địa có thể nắm bắt được, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không.

 Lại như hư không không phải có hình sắc, không phải không có hình sắc, không phải thấy được, không phải không thấy được, không phải có ngăn ngại, không phải không có ngăn ngại, không phải hợp, không phải tan; Đại thừa cũng thế, không phải có hình sắc, không phải không có hình sắc, không phải thấy được, không phải không thấy được, không phải có ngăn ngại, không phải không có ngăn ngại, không phải hợp, không phải tan, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải thường, không phải vô thường, không phải vui, không phải khổ, không phải ngã (cái ta chân thật), không phải vô ngã, không phải tịnh, không phải bất tịnh; Đại thừa cũng thế, không phải thường, không phải vô thường, không phải vui, không phải khổ, không phải ngã, không phải vô ngã, không phải tịnh, không phải bất tịnh, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải không, không phải chẳng không, không phải có tướng, không phải không có tướng, không phải có nguyện, không phải không có nguyện; Đại thừa cũng thế, không phải không, không phải chẳng không, không phải có tướng, không phải không có tướng, không phải có nguyện, không phải không có nguyện, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không.

 Lại như hư không không phải vắng lặng, không phải không vắng lặng, không phải xa lìa, không phải không xa lìa; Đại thừa cũng thế, không phải vắng lặng, không phải không vắng lặng, không phải xa lìa, không phải không xa lìa, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải sáng, không phải tối; Đại thừa cũng thế, không phải sáng, không phải tối, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải có thể nắm bắt được, không phải không thể nắm bắt được; Đại thừa cũng thế, không phải có thể nắm bắt được, không phải không thể nắm bắt được, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải là uẩn, xứ, giới (năm uẩn, mười hai xứ, mười tám giới — các cách phân loại toàn bộ thân tâm và thế giới), không phải lìa uẩn, xứ, giới; Đại thừa cũng thế, không phải là uẩn, xứ, giới, không phải lìa uẩn, xứ, giới, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải có thể nói, không phải không thể nói; Đại thừa cũng thế, không phải có thể nói, không phải không thể nói, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Lại như hư không không phải có hý luận (lời bàn phân biệt hư vọng, vô ích), không phải không có hý luận; Đại thừa cũng thế, không phải có hý luận, không phải không có hý luận, nên nói Đại thừa ngang bằng hư không. Do các nhân duyên như vậy nên nói rằng: Đại thừa như vậy ngang bằng hư không.

 Lại nữa, Thiện Hiện, ông nói rằng ví như hư không dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình, Đại thừa cũng thế, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình: đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói. Vì sao? Vì hữu tình không có gì cả, nên biết hư không cũng không có gì cả; hư không không có gì cả, nên biết Đại thừa cũng không có gì cả. Do nghĩa như vậy nên nói Đại thừa ví như hư không, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Vì sao? Vì hữu tình, hư không, Đại thừa — tất cả những thứ ấy đều không có gì cả, không thể nắm bắt được.

 Lại nữa, Thiện Hiện, vì hữu tình vô lượng nên biết hư không cũng vô lượng; hư không vô lượng nên biết Đại thừa cũng vô lượng. Hữu tình vô số nên biết hư không cũng vô số; hư không vô số nên biết Đại thừa cũng vô số. Hữu tình vô biên nên biết hư không cũng vô biên; hư không vô biên nên biết Đại thừa cũng vô biên. Do nghĩa như vậy nên nói Đại thừa ví như hư không, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Vì sao? Vì hữu tình vô lượng, vô số, vô biên, hư không vô lượng, vô số, vô biên, Đại thừa vô lượng, vô số, vô biên — tất cả những thứ ấy đều không có gì cả, không thể nắm bắt được.

 Lại nữa, Thiện Hiện, vì hữu tình không có gì cả nên biết hư không cũng không có gì cả; hư không không có gì cả nên biết Đại thừa cũng không có gì cả; Đại thừa không có gì cả nên biết vô lượng cũng không có gì cả; vô lượng không có gì cả nên biết vô số cũng không có gì cả; vô số không có gì cả nên biết vô biên cũng không có gì cả; vô biên không có gì cả nên biết tất cả các pháp cũng không có gì cả. Do nghĩa như vậy nên nói Đại thừa ví như hư không, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Vì sao? Vì hữu tình, hư không, Đại thừa, vô lượng, vô số, vô biên, tất cả các pháp — tất cả những thứ ấy đều không có gì cả, không thể nắm bắt được.

 Lại nữa, Thiện Hiện, vì ngã (cái "ta") không có gì cả nên biết hữu tình cũng không có gì cả; hữu tình không có gì cả nên biết mạng giả (kẻ có mạng sống) cũng không có gì cả; mạng giả không có gì cả nên biết sinh giả (kẻ được sinh ra) cũng không có gì cả; sinh giả không có gì cả nên biết dưỡng giả (kẻ được nuôi lớn) cũng không có gì cả; dưỡng giả không có gì cả nên biết sĩ phu (con người, kẻ trượng phu) cũng không có gì cả; sĩ phu không có gì cả nên biết bổ-đặc-già-la cũng không có gì cả; bổ-đặc-già-la không có gì cả nên biết ý sinh (kẻ do ý sinh ra) cũng không có gì cả; ý sinh không có gì cả nên biết nho đồng (người trẻ, một tên gọi khác của con người) cũng không có gì cả; nho đồng không có gì cả nên biết tác giả (kẻ làm) cũng không có gì cả; tác giả không có gì cả nên biết thọ giả (kẻ chịu quả) cũng không có gì cả; thọ giả không có gì cả nên biết tri giả (kẻ biết) cũng không có gì cả; tri giả không có gì cả nên biết kiến giả (kẻ thấy) cũng không có gì cả (đây đều là những tên gọi người đời dùng để chỉ cái "ta" như một thực thể có thật); kiến giả không có gì cả nên biết hư không cũng không có gì cả; hư không không có gì cả nên biết Đại thừa cũng không có gì cả; Đại thừa không có gì cả nên biết vô lượng cũng không có gì cả; vô lượng không có gì cả nên biết vô số cũng không có gì cả; vô số không có gì cả nên biết vô biên cũng không có gì cả; vô biên không có gì cả nên biết tất cả các pháp cũng không có gì cả. Do nghĩa như vậy nên nói Đại thừa ví như hư không, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Vì sao? Vì ngã cho đến kiến giả, hư không, Đại thừa, vô lượng, vô số, vô biên, tất cả các pháp — tất cả những thứ ấy đều không có gì cả, không thể nắm bắt được.

 Lại nữa, Thiện Hiện, vì ngã cho đến kiến giả không có gì cả nên biết chân như cho đến bất tư nghị giới lần lượt cũng không có gì cả; chân như cho đến bất tư nghị giới không có gì cả nên biết hư không cũng không có gì cả; hư không không có gì cả nên biết Đại thừa cũng không có gì cả; Đại thừa không có gì cả nên biết vô lượng, vô số, vô biên lần lượt cũng không có gì cả; vô lượng, vô số, vô biên không có gì cả nên biết tất cả các pháp cũng không có gì cả. Do nghĩa như vậy nên nói Đại thừa ví như hư không, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Vì sao? Vì ngã cho đến kiến giả, chân như cho đến bất tư nghị giới, vô lượng, vô số, vô biên, tất cả các pháp — tất cả những thứ ấy đều không có gì cả, không thể nắm bắt được.

 Lại nữa, Thiện Hiện, vì ngã cho đến kiến giả không có gì cả nên biết đoạn giới cho đến vô vi giới lần lượt cũng không có gì cả; đoạn giới cho đến vô vi giới không có gì cả nên biết hư không cũng không có gì cả; hư không không có gì cả nên biết Đại thừa cũng không có gì cả; Đại thừa không có gì cả nên biết vô lượng, vô số, vô biên lần lượt cũng không có gì cả; vô lượng, vô số, vô biên không có gì cả nên biết tất cả các pháp cũng không có gì cả. Do nghĩa như vậy nên nói Đại thừa ví như hư không, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Vì sao? Vì ngã cho đến kiến giả, đoạn giới cho đến vô vi giới, hư không, Đại thừa, vô lượng, vô số, vô biên, tất cả các pháp — tất cả những thứ ấy đều không có gì cả, không thể nắm bắt được.

 Lại nữa, Thiện Hiện, vì ngã cho đến kiến giả không có gì cả nên biết sắc uẩn cho đến thức uẩn lần lượt cũng không có gì cả; sắc uẩn cho đến thức uẩn không có gì cả nên biết hư không cũng không có gì cả; hư không không có gì cả nên biết Đại thừa cũng không có gì cả; Đại thừa không có gì cả nên biết vô lượng, vô số, vô biên lần lượt cũng không có gì cả; vô lượng, vô số, vô biên không có gì cả nên biết tất cả các pháp cũng không có gì cả. Do nghĩa như vậy nên nói Đại thừa ví như hư không, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Vì sao? Vì ngã cho đến kiến giả, sắc uẩn cho đến thức uẩn, hư không, Đại thừa, vô lượng, vô số, vô biên, tất cả các pháp — tất cả những thứ ấy đều không có gì cả, không thể nắm bắt được.

 Lại nữa, Thiện Hiện, vì ngã cho đến kiến giả không có gì cả nên biết nhãn xứ cho đến ý xứ lần lượt cũng không có gì cả; nhãn xứ cho đến ý xứ không có gì cả nên biết hư không cũng không có gì cả; hư không không có gì cả nên biết Đại thừa cũng không có gì cả; Đại thừa không có gì cả nên biết vô lượng, vô số, vô biên lần lượt cũng không có gì cả; vô lượng, vô số, vô biên không có gì cả nên biết tất cả các pháp cũng không có gì cả. Do nghĩa như vậy nên nói Đại thừa ví như hư không, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Vì sao? Vì ngã cho đến kiến giả, nhãn xứ cho đến ý xứ, hư không, Đại thừa, vô lượng, vô số, vô biên, tất cả các pháp — tất cả những thứ ấy đều không có gì cả, không thể nắm bắt được.

 Lại nữa, Thiện Hiện, vì ngã cho đến kiến giả không có gì cả nên biết sắc xứ cho đến pháp xứ lần lượt cũng không có gì cả; sắc xứ cho đến pháp xứ không có gì cả nên biết hư không cũng không có gì cả; hư không không có gì cả nên biết Đại thừa cũng không có gì cả; Đại thừa không có gì cả nên biết vô lượng, vô số, vô biên lần lượt cũng không có gì cả; vô lượng, vô số, vô biên không có gì cả nên biết tất cả các pháp cũng không có gì cả. Do nghĩa như vậy nên nói Đại thừa ví như hư không, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Vì sao? Vì ngã cho đến kiến giả, sắc xứ cho đến pháp xứ, hư không, Đại thừa, vô lượng, vô số, vô biên, tất cả các pháp — tất cả những thứ ấy đều không có gì cả, không thể nắm bắt được.

 Lại nữa, Thiện Hiện, vì ngã cho đến kiến giả không có gì cả nên biết nhãn giới cho đến ý giới lần lượt cũng không có gì cả; nhãn giới cho đến ý giới không có gì cả nên biết hư không cũng không có gì cả; hư không không có gì cả nên biết Đại thừa cũng không có gì cả; Đại thừa không có gì cả nên biết vô lượng, vô số, vô biên lần lượt cũng không có gì cả; vô lượng, vô số, vô biên không có gì cả nên biết tất cả các pháp cũng không có gì cả. Do nghĩa như vậy nên nói Đại thừa ví như hư không, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Vì sao? Vì ngã cho đến kiến giả, nhãn giới cho đến ý giới, hư không, Đại thừa, vô lượng, vô số, vô biên, tất cả các pháp — tất cả những thứ ấy đều không có gì cả, không thể nắm bắt được.

 Lại nữa, Thiện Hiện, vì ngã cho đến kiến giả không có gì cả nên biết sắc giới cho đến pháp giới lần lượt cũng không có gì cả; sắc giới cho đến pháp giới không có gì cả nên biết hư không cũng không có gì cả; hư không không có gì cả nên biết Đại thừa cũng không có gì cả; Đại thừa không có gì cả nên biết vô lượng, vô số, vô biên lần lượt cũng không có gì cả; vô lượng, vô số, vô biên không có gì cả nên biết tất cả các pháp cũng không có gì cả. Do nghĩa như vậy nên nói Đại thừa ví như hư không, dung chứa được khắp vô lượng, vô số, vô biên hữu tình. Vì sao? Vì ngã cho đến kiến giả, sắc giới cho đến pháp giới, hư không, Đại thừa, vô lượng, vô số, vô biên, tất cả các pháp — tất cả những thứ ấy đều không có gì cả, không thể nắm bắt được.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (kinh lớn về trí tuệ đưa sang bờ giác ngộ), quyển thứ bốn trăm chín mươi ba.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ bốn trăm mười bốn (?).

 Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video