Phần thứ ba, phẩm "Ca ngợi công đức", thứ sáu, đoạn một.
Bấy giờ Đức Phật bảo Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi, chúa tể các vị trời trên đỉnh núi Tu-di): "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Này Kiều Thi Ca (tên họ của Đế Thích)! Có người nam lành, người nữ lành không rời tâm hướng về nhất thiết trí trí (trí tuệ biết trọn vẹn tất cả mọi sự của bậc Phật). Họ lấy vô sở đắc (không chấp rằng có điều gì để nắm bắt, để đạt được) làm phương tiện (cách thức khéo léo để tu hành). Đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo, thấy suốt bản chất thật của mọi sự, đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ) này, họ hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, và rộng vì hữu tình (các loài có tình thức, tức chúng sinh) mà giảng nói cho lan truyền. Hoặc có người chép kinh rồi trang hoàng bằng nhiều thứ báu, lại đem đủ loại tràng hoa thượng hạng tuyệt đẹp cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Khối phúc họ đạt được không lường, không bờ, không thể nghĩ bàn, không thể đếm kể.
Vì sao vậy? Này Kiều Thi Ca, vì Bát-nhã Ba-la-mật-đa này có thể làm nên trọn vẹn cho tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc đến từ chân lý như thật; Ứng là bậc đáng nhận cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chính, trọn khắp) ba loại trí. Đó là nhất thiết trí (trí biết toàn bộ các pháp ở mặt chung), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh) và nhất thiết tướng trí (trí biết rõ mọi tướng trạng riêng biệt của tất cả các pháp, là trí trọn vẹn của Phật).
Bát-nhã cũng làm nên năm ba-la-mật-đa (pháp tu hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ), bắt đầu từ bố thí (đem của cải, sức lực, giáo pháp cho người). Cũng làm nên từ nội không (sự trống rỗng, không có tự thể cố định, của các giác quan bên trong) cho đến vô tính tự tính không (tức trọn mười tám cách quán thấy mọi sự đều không có tự thể cố định). Cũng làm nên từ chân như (bản tính chân thật, như nó vốn là, của mọi sự) cho đến bất tư nghị giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn). Cũng làm nên từ đoạn giới (cảnh giới dứt sạch phiền não) cho đến vô vi giới (cảnh giới không do nhân duyên tạo tác). Cũng làm nên bốn thánh đế (bốn chân lý cao quý): Khổ (đời là khổ), Tập (nguyên nhân gây ra khổ), Diệt (sự chấm dứt khổ) và Đạo (con đường dứt khổ). Cũng làm nên ba mươi bảy pháp bồ-đề phần (ba mươi bảy pháp tu giúp đạt giác ngộ).
Bát-nhã cũng làm nên bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền định của cõi Sắc), bốn vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu, xót thương, vui theo, buông xả) và bốn định vô sắc (bốn tầng định vượt khỏi mọi hình sắc). Cũng làm nên tám giải thoát (tám phép thiền giúp thoát khỏi ràng buộc) và chín định thứ đệ (chín tầng định nối tiếp nhau theo thứ tự). Cũng làm nên ba cửa giải thoát (quán không, quán không có tướng, quán không mong cầu). Cũng làm nên từ Tịnh Quán địa cho đến Như Lai địa (mười giai vị tu hành chung cho các thừa, cao nhất là địa vị của Phật). Cũng làm nên từ Cực Hỷ địa cho đến Pháp Vân địa (mười giai vị tu hành của Bồ-tát, từ địa "vui mừng tột bậc" đến địa "như mây pháp che khắp"). Cũng làm nên năm loại mắt (mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) và sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm). Cũng làm nên từ mười lực của Như Lai (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám đức tính riêng chỉ Phật mới có). Cũng làm nên pháp không quên mất (không bao giờ quên hay sai sót) và tính luôn an trụ nơi xả (tâm luôn bình thản, buông xả).
Bát-nhã cũng làm nên các pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn giáo pháp) và các pháp môn tam-ma-địa (các loại thiền định). Cũng làm nên việc thành thục hữu tình (dẫn dắt chúng sinh đến chỗ chín muồi về đạo) và nghiêm tịnh cõi Phật (trang hoàng, làm cho cõi Phật thanh tịnh). Cũng làm nên thừa Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà tự giải thoát), thừa Độc giác (người tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không cần thầy) và Vô thượng thừa (cỗ xe cao nhất, tức con đường Bồ-tát tu thành Phật). Cũng làm nên vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn khắp) của chư Phật.
Vì thế, này Kiều Thi Ca, giả sử có người nam lành, người nữ lành không rời tâm hướng về nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện. Đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, họ hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, rộng vì chúng sinh mà giảng nói cho lan truyền. Hoặc có người chép kinh rồi trang hoàng bằng nhiều thứ báu, lại đem đủ loại tràng hoa thượng hạng cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Đem phúc của việc xây các tốt-đổ-ba (tháp thờ xá-lợi Phật) đã nói ở trước so với khối phúc này, thì trăm phần không bằng một, nghìn phần không bằng một, cho đến một phần ổ-ba-ni-sát-đàm (phần nhỏ đến tột cùng, không thể chia nhỏ hơn) cũng không bằng.
Vì sao vậy? Này Kiều Thi Ca, chừng nào bộ kinh sâu xa Bát-nhã Ba-la-mật-đa này còn ở trong loài người tại châu Thiệm-bộ (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta sinh sống), thì ở thế gian ấy ngôi báu Phật, Pháp, Tăng (Phật, giáo pháp và đoàn thể người tu) luôn không mất. Do nhân duyên ấy, thế gian luôn có những điều sau:
- mười thiện nghiệp đạo (mười con đường làm lành: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời ác, không nói thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không thấy biết sai lầm);
- bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc;
- từ bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa, và cứ thế cho đến nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí;
- dòng lớn Sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, võ tướng), dòng lớn Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ lo việc cúng tế), dòng lớn trưởng giả (nhà giàu có, có danh vọng), dòng lớn cư sĩ (người tại gia giàu có);
- từ trời Tứ Đại Vương Chúng (cõi trời của bốn vị Thiên vương, thấp nhất trong cõi Dục) cho đến trời Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ (cõi trời cao nhất, nơi tâm không còn tưởng thô mà cũng chẳng phải hoàn toàn không có tưởng);
- Thanh văn, Độc giác, Vô thượng Đại thừa;
- từ quả Dự lưu (quả vị thánh đầu tiên của Thanh văn, mới vào dòng thánh) cho đến quả giác ngộ của Độc giác;
- các Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại sĩ phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) thành thục chúng sinh, nghiêm tịnh cõi Phật, tu các hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát;
- chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe pháp mầu (giảng dạy giáo pháp) để cứu độ các loài chúng sinh.
Những việc tốt đẹp như thế luôn không mất."
Bấy giờ, trong ba nghìn đại thiên thế giới Kham Nhẫn (cõi Ta-bà, nơi chúng sinh phải chịu đựng nhiều khổ; "ba nghìn đại thiên" là một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ), tất cả các vị trời từ trời Tứ Đại Vương Chúng cho đến trời Sắc Cứu Cánh (tầng trời cao nhất của cõi Sắc) đồng thanh thưa với Thiên Đế Thích: "Thưa Đại tiên (lời tôn xưng Đế Thích)! Đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa này, ngài nên thường lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.
Vì sao vậy? Nếu ai hết lòng làm được những việc ấy đối với Bát-nhã sâu xa này, thì sẽ khiến mọi điều ác giảm bớt, mọi điều lành tăng thêm. Cũng khiến chúng chư thiên tăng thêm, bè đảng a-tố-lạc (A-tu-la, loài thần hay gây chiến với chư thiên) giảm bớt. Cũng khiến con mắt Phật, Pháp, Tăng luôn không bị hư hoại. Cũng khiến giống Phật, Pháp, Tăng luôn không đứt đoạn.
Đại tiên nên biết, nhờ giống Tam bảo không đứt đoạn, thế gian mới có các pháp ba-la-mật-đa: bố thí (cho tặng), tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhục, chịu đựng), tinh tiến (siêng năng), tĩnh lự (thiền định) và bát-nhã (trí tuệ). Cũng có từ nội không cho đến vô tính tự tính không, nói rộng cho đến có nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Cũng có từ quả Dự lưu cho đến quả giác ngộ của Độc giác. Cũng có các hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát và vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật. Cũng có Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát và chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Vì thế, thưa Đại tiên, đối với Bát-nhã sâu xa này, ngài nên luôn hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen."
Bấy giờ Đức Phật bảo Thiên Đế Thích: "Này Kiều Thi Ca, đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa này, ông nên hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Vì sao vậy? Khi a-tố-lạc và bè đảng xấu của chúng khởi ý nghĩ: 'Chúng ta sẽ đánh nhau với chư thiên', thì các ông cùng quyến thuộc chư thiên hãy mỗi người thành tâm tụng niệm Bát-nhã sâu xa này, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Khi ấy, tâm ác mà a-tố-lạc và bè đảng đã khởi lên sẽ tự tiêu tan.
Nếu có thiên tử hay thiên nữ hiện ra năm tướng suy (năm dấu hiệu báo vị trời sắp hết phúc, sắp chết: hoa trên đầu héo, áo dơ bẩn, nách ra mồ hôi, thân hôi hám, không thích chỗ ngồi của mình), lòng kinh hoàng, sợ chết rồi rơi vào các đường ác (cõi địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), thì các ông cùng quyến thuộc chư thiên hãy đứng trước mặt họ thành tâm tụng niệm Bát-nhã sâu xa. Khi ấy, thiên tử hay thiên nữ kia nhờ sức căn lành của việc được nghe Bát-nhã này, nhờ sinh lòng tin trong sạch đối với Bát-nhã này, nên năm tướng suy biến mất, thân tâm an ổn. Giả sử có mạng chung, họ cũng sinh trở lại chỗ cũ, hưởng sự giàu vui cõi trời gấp bội hơn trước. Vì sao vậy? Vì sức phúc của việc nghe và tin Bát-nhã rất lớn.
Này Kiều Thi Ca, người nam lành, người nữ lành, hoặc các thiên tử, thiên nữ, hễ Bát-nhã sâu xa một lần lọt qua tai, thì nhờ sức căn lành ấy, chắc chắn sẽ đạt được vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Vì sao vậy? Chư Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) cùng các đệ tử đều học Bát-nhã sâu xa như thế. Nhờ đó các ngài đã, đang và sẽ chứng vô thượng chánh đẳng bồ-đề mà mình mong cầu, rồi vào cảnh giới vô dư y bát-niết-bàn (niết-bàn trọn vẹn, không còn thân xác do nghiệp cũ để lại, tức sự tịch diệt hoàn toàn). Vì sao vậy? Này Kiều Thi Ca, vì Bát-nhã sâu xa bao gồm khắp tất cả các pháp trợ giúp giác ngộ, gồm đủ pháp của Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát và Như Lai."
Khi ấy Thiên Đế Thích liền bạch Phật: "Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa là đại thần chú (câu chú có sức thần lớn), là đại minh chú (câu chú sáng suốt lớn, phá tan tối tăm), là vô thượng chú (câu chú cao nhất), là vô đẳng đẳng chú (câu chú không gì sánh bằng), là vua của mọi câu chú. Nó tôn quý nhất, thù thắng nhất, cao nhất, mầu nhiệm nhất, khuất phục được tất cả mà không bị điều gì khuất phục. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã sâu xa diệt được mọi điều ác, điều chẳng lành, và làm đầy đủ mọi điều lành thù thắng."
Bấy giờ Đức Phật bảo Thiên Đế Thích: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Vì sao vậy? Chư Phật ba đời đều nương vào Bát-nhã sâu xa, vị vua của các đại thần chú này, mà chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe pháp mầu cứu độ chúng sinh. Vì sao vậy? Này Kiều Thi Ca, nương vào Bát-nhã sâu xa, thế gian mới có những điều này:
- mười thiện nghiệp đạo;
- bố thí, trì giới và tu thiền định;
- bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc;
- từ bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí;
- từ quả Dự lưu cho đến quả giác ngộ của Độc giác;
- các hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát;
- vô thượng chánh đẳng bồ-đề của Phật.
Lại nữa, này Kiều Thi Ca, nương vào Bát-nhã sâu xa mà có Bồ-tát ma-ha-tát. Nương vào Bồ-tát ma-ha-tát mà có mười thiện nghiệp đạo, nói rộng cho đến có vô thượng chánh đẳng bồ-đề của Phật. Cũng nhờ đó mà có Thanh văn, Độc giác giác ngộ và bậc Chánh Đẳng Giác ra đời.
Ví như nhờ có vầng trăng tròn mà cây thuốc, tinh tú, núi non, biển cả đều được tăng thịnh. Cũng vậy, nhờ có các Bồ-tát mà công đức và thuốc quý đều được tăng thịnh, từ mười thiện nghiệp đạo, nói rộng cho đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật. Tất cả những vì sao là người, trời, Thanh văn, Độc giác, các bậc hiền thánh hữu học (bậc thánh còn phải tu học) và vô học (bậc thánh đã tu học xong) cũng được tăng thịnh. Tất cả những núi lớn biển lớn là các Bồ-tát và chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng được tăng thịnh.
Khi chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chưa ra đời, chỉ có chúng Bồ-tát ma-ha-tát. Nhờ có đủ sức phương tiện thiện xảo (sự khéo léo trong cách giáo hóa) lớn lao, các ngài vì chúng sinh mà giảng nói không sai lệch (?) các pháp thế gian và xuất thế gian (pháp vượt ra khỏi thế gian). Vì sao vậy? Mọi con đường ở thế gian đều nhờ phương tiện thiện xảo của chúng Bồ-tát ma-ha-tát mà được thành tựu. Đó là nhân thừa, thiên thừa (con đường đưa đến cõi người, cõi trời), thừa Thanh văn, thừa Độc giác và Vô thượng thừa. Còn mọi phương tiện thiện xảo của Bồ-tát thì đều nhờ Bát-nhã Ba-la-mật-đa mà được thành tựu.
Các Bồ-tát ma-ha-tát nhờ thành tựu sức phương tiện thiện xảo nên làm đầy đủ được từ bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến làm đầy đủ được nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Các ngài có được ba mươi hai tướng đại sĩ (ba mươi hai tướng tốt nổi bật trên thân Phật) và tám mươi vẻ đẹp phụ. Các ngài không rơi xuống các địa vị Thanh văn, Độc giác. Các ngài thành thục chúng sinh, nghiêm tịnh cõi Phật, thu nhận các Bồ-tát (?). Thọ mạng của các ngài trọn vẹn, mọi vật dụng trọn vẹn, cõi tịnh trọn vẹn, dòng dõi trọn vẹn, sắc thân và sức lực trọn vẹn, cho đến chứng được nhất thiết trí trí.
Lại nữa, này Kiều Thi Ca, có người nam lành, người nữ lành đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã Ba-la-mật-đa này hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi. Người ấy sẽ thành tựu được những lợi ích công đức thù thắng của thế gian và xuất thế gian, trong đời hiện tại và cả đời vị lai."
Khi ấy Thiên Đế Thích liền bạch Phật: "Những người nam lành, người nữ lành ấy thành tựu lợi ích công đức thù thắng của thế gian và xuất thế gian, trong đời hiện tại và vị lai như thế nào?"
Phật bảo Kiều Thi Ca: "Trong đời hiện tại, những người nam lành, người nữ lành ấy không bị bất cứ thuốc độc, bùa ếm, trù ẻo hay chú thuật nào làm hại. Lửa không đốt được, nước không dìm chết được, dao gậy cũng không hại được, cho đến không bị chết yểu vì bốn trăm lẻ bốn thứ bệnh (theo quan niệm xưa, thân người do bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió hợp thành, mỗi yếu tố sinh một trăm lẻ một bệnh). Chỉ trừ khi đó là quả báo của định nghiệp (nghiệp đã định chắc phải chịu) từ đời trước, nay đến lúc chín muồi và phải chịu ngay trong đời này.
Này Kiều Thi Ca, nếu những người ấy gặp chuyện quan quyền, kiện tụng, hay bị oán thù, giặc cướp bức bách, thì hãy hết lòng tụng niệm Bát-nhã sâu xa. Dù có đến chỗ của những kẻ ấy, rốt cuộc họ cũng không bị khiển trách, trừng phạt hay hãm hại. Vì sao vậy? Này Kiều Thi Ca, vì oai đức và sức mạnh của Bát-nhã sâu xa tự nhiên là như thế.
Này Kiều Thi Ca, nếu những người ấy muốn đến chỗ vua chúa, vương tử, đại thần, v.v., mà hết lòng tụng niệm Bát-nhã sâu xa, thì chắc chắn sẽ được vua chúa và những người kia vui vẻ hỏi han, cung kính, cúng dường. Vì sao vậy? Này Kiều Thi Ca, vì những người ấy đối với chúng sinh luôn không rời tâm từ, bi, hỷ, xả (thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều lành của người, buông xả bình đẳng). Này Kiều Thi Ca, những người nam lành, người nữ lành ấy sẽ thành tựu được những lợi ích công đức thù thắng như thế trong đời hiện tại.
Này Kiều Thi Ca, những người nam lành, người nữ lành ấy, sinh ra ở đâu cũng luôn không rời những điều này: mười thiện nghiệp đạo; bố thí, trì giới, tu thiền định; bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc; sáu ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; ba mươi hai tướng đại sĩ và tám mươi vẻ đẹp phụ. Họ không rơi vào địa ngục, cõi bàng sinh (loài súc vật) hay cõi quỷ. Chỉ trừ khi họ nương sức nguyện mà sinh vào đó để làm việc lợi ích cho chúng sinh.
Sinh ra ở đâu, họ cũng luôn có đủ các giác quan, hình dáng đoan chính, tay chân thân thể không khiếm khuyết. Họ vĩnh viễn không sinh vào các dòng hèn kém, dơ bẩn, như nhà nghèo khó, hạ tiện, thợ thuyền, buôn bán tạp nhạp, giết mổ, đánh cá, săn bắn, trộm cướp, cai ngục. Họ cũng không sinh vào nhà chiên-đà-la (giai cấp bị xã hội Ấn Độ xưa coi là ô uế, chuyên nghề giết mổ, hành hình), nhà bổ-yết-ta (giai cấp hèn kém, làm nghề săn bắt hoặc dọn dẹp dơ bẩn), hay dòng thú-đạt-la (giai cấp thấp nhất trong bốn giai cấp, làm tôi tớ, lao dịch). Phần nhiều họ sinh trong cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, hóa sinh từ hoa sen (tự nhiên sinh ra trong hoa sen, không qua thai mẹ). Họ không làm các điều ác, luôn không rời thần thông nhanh chóng, tùy ý muốn mà dạo khắp các cõi Phật. Họ gần gũi, cúng dường chư Phật Thế Tôn, thành thục chúng sinh, nghiêm tịnh cõi Phật, nghe chánh pháp rồi tu hành đúng như lời dạy, dần dần chứng được nhất thiết trí trí. Này Kiều Thi Ca, những người nam lành, người nữ lành ấy sẽ thành tựu được những lợi ích công đức thù thắng như thế trong đời vị lai.
Vì thế, này Kiều Thi Ca, có người nam lành, người nữ lành muốn được những lợi ích công đức thù thắng của thế gian và xuất thế gian trong đời hiện tại và vị lai như vậy, cho đến muốn luôn không rời vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Người ấy nên không rời tâm hướng về nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện. Đối với Bát-nhã sâu xa như thế, họ nên hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi. Họ lại nên đem đủ loại tràng hoa thượng hạng, hương xoa, hương rải, y phục, chuỗi ngọc, cờ báu, phướn, lọng, các món quý lạ, âm nhạc, đèn sáng, mà cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, không được tạm bỏ."
Bấy giờ có đông đảo ngoại đạo phạm chí (người tu theo các đạo khác ngoài đạo Phật, phần nhiều theo đạo Bà-la-môn) muốn tìm lỗi của Phật nên kéo đến chỗ Phật. Thiên Đế Thích thấy vậy, nghĩ rằng: "Nay đông đảo ngoại đạo phạm chí này đến pháp hội để rình tìm chỗ sơ hở của Phật, chẳng phải là việc gây chướng ngại cho Bát-nhã hay sao? Ta nên tụng niệm Bát-nhã Ba-la-mật-đa sâu xa đã nhận từ Phật, khiến bọn tà kiến kia quay về đường cũ mà đi." Nghĩ xong, ông liền tụng Bát-nhã sâu xa. Thế là đông đảo ngoại đạo phạm chí từ xa cúi chào kính lễ, đi nhiễu quanh Thế Tôn theo chiều bên phải (đi vòng theo chiều kim đồng hồ để tỏ lòng tôn kính), rồi quay về đường cũ mà đi.
Khi ấy Xá-lợi Tử (đệ tử trí tuệ bậc nhất của Phật) thấy vậy, nghĩ rằng: "Họ vì cớ gì vừa đến lại bỏ đi?" Phật biết ý ông, bảo Xá-lợi Tử: "Những người ngoại đạo ấy đến để tìm lỗi của Ta. Nhờ Thiên Đế Thích tụng niệm Bát-nhã Ba-la-mật-đa mà khiến họ quay về. Này Xá-lợi Tử, Ta hoàn toàn không thấy những người ngoại đạo ấy có chút pháp trong sạch nào. Họ chỉ ôm lòng ác, đến chỗ Ta để tìm lỗi của Ta.
Này Xá-lợi Tử, khi Bát-nhã đang được giảng nói, Ta hoàn toàn không thấy trong tất cả thế gian có loài nào, dù là thiên ma (ma vương ở cõi trời) hay ngoại đạo, ôm lòng ngang ngược độc ác đến mà tìm được chỗ để phá. Vì sao vậy? Này Xá-lợi Tử, vì tất cả chúng trời trong ba nghìn đại thiên thế giới này, các Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Phật, cùng tất cả rồng, thần, dược-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh, đi lại nhanh chóng), a-tố-lạc có oai lực lớn, đều cùng nhau bảo vệ Bát-nhã sâu xa, không để bọn tà kiến gây chướng ngại. Vì sao vậy? Này Xá-lợi Tử, vì các vị trời ấy đều nương vào oai lực của Bát-nhã mà sinh ra.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử, ở mười phương có những thế giới nhiều như cát sông Hằng. Tất cả chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, chư thiên, rồng, thần, dược-xoa, a-tố-lạc ở các thế giới ấy đều cùng nhau bảo vệ Bát-nhã sâu xa, không để bọn tà kiến gây chướng ngại. Vì sao vậy? Này Xá-lợi Tử, vì chư Như Lai ấy đều nương vào oai lực của Bát-nhã mà sinh ra."
Bấy giờ Ác ma lén nghĩ thế này: "Nay Phật đang được bốn chúng (bốn hàng đệ tử: tăng, ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) vây quanh trước sau, chư thiên cõi Dục và cõi Sắc đều đến hội họp, để nghe Phật giảng nói Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong đây ắt có các vị đại Bồ-tát được Phật thọ ký bồ-đề ngay trước mặt (được Phật báo trước rằng sẽ thành Phật). Họ sẽ đạt vô thượng chánh đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe pháp mầu làm trống rỗng cõi của ta. Ta nên đến đó phá hỏng con mắt pháp của họ." Nghĩ xong, nó hóa ra bốn đạo quân (quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ) oai hùng dũng mãnh, kéo đến chỗ Phật.
Thiên Đế Thích thấy vậy, nghĩ rằng: "Phải chăng Ác ma hóa ra việc này để đến quấy nhiễu Phật và gây chướng ngại cho Bát-nhã? Vì sao ta nghĩ thế? Bốn đạo quân này trang bị lộng lẫy đẹp đẽ khác thường. Bốn đạo quân tinh nhuệ của đại vương Ảnh Kiên (tức vua Tần-bà-sa-la) nước Ma-yết-đà không sánh kịp. Bốn đạo quân tinh nhuệ của đại vương Thắng Quân (tức vua Ba-tư-nặc) nước Kiều-tát-la cũng không sánh kịp. Bốn đạo quân tinh nhuệ của đại vương dòng họ Thích ở nước Kiếp-tỉ-la (Ca-tỳ-la-vệ, quê hương của Phật) cũng không sánh kịp. Bốn đạo quân tinh nhuệ của vua dòng Lật-chiếp-tỳ ở nước Phệ-xá-ly cũng không sánh kịp. Bốn đạo quân tinh nhuệ của các vua dòng Lực sĩ ở nước Cát Tường Mao (Câu-thi-na) cũng không sánh kịp. Xét như thế thì bốn đạo quân này chắc chắn do Ác ma hóa ra. Ác ma suốt đêm dài (tức suốt bao đời) rình tìm chỗ sơ hở của Phật, phá hoại những việc tốt đẹp mà chúng sinh tu tập. Ta nên tụng niệm Bát-nhã sâu xa đã nhận từ Phật, khiến Ác ma kia quay về đường cũ mà đi." Thiên Đế Thích nghĩ xong liền tụng Bát-nhã sâu xa. Thế là Ác ma quay về đường cũ mà đi, vì bị sức của Bát-nhã sâu xa, vị vua của các đại thần chú, bức bách.
Bấy giờ, trong hội, tất cả các vị trời từ trời Tứ Đại Vương Chúng cho đến trời Sắc Cứu Cánh cùng lúc hóa ra đủ thứ đồ cúng dường như hoa trời mầu nhiệm, tràng hương, v.v. Họ bay vọt lên không trung, rải lên trên Phật, rồi chắp tay cung kính, đồng thanh bạch Phật: "Nguyện cho Bát-nhã Ba-la-mật-đa này ở lâu trong loài người tại châu Thiệm-bộ. Vì sao vậy? Chừng nào Bát-nhã còn lưu truyền trong cõi người ở châu Thiệm-bộ, nên biết nơi ấy ngôi báu Phật, Pháp, Tăng luôn không mất. Ở ba nghìn đại thiên thế giới này, cho đến vô lượng, vô số, vô biên cõi Phật trong mười phương, cũng đều như vậy. Do nhân duyên ấy, những hạnh tốt đẹp mà các Bồ-tát ma-ha-tát tu tập cũng có thể biết rõ. Ở bất cứ phương nào có người nam lành, người nữ lành đem lòng tin trong sạch chép và giữ Bát-nhã, cúng dường, cung kính, thì nên biết nơi ấy có ánh sáng mầu nhiệm, xua tan tối tăm, sinh ra các phúc lành thù thắng."
Bấy giờ Đức Phật bảo chúng chư thiên: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời các ông nói. Chừng nào Bát-nhã còn lưu truyền trong cõi người ở châu Thiệm-bộ, nên biết nơi ấy ngôi báu Phật, Pháp, Tăng luôn không mất. Nói rộng cho đến ở bất cứ phương nào có người nam lành, người nữ lành đem lòng tin trong sạch chép và giữ Bát-nhã, cúng dường, cung kính, thì nên biết nơi ấy có ánh sáng mầu nhiệm, xua tan tối tăm, sinh ra các phúc lành thù thắng."
Khi ấy chúng chư thiên lại mỗi vị hóa ra hoa trời mầu nhiệm, tràng hương, v.v., rải lên trên Phật, rồi lại bạch Phật: "Có người nam lành, người nữ lành đối với Bát-nhã hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi. Đối với người ấy, tất cả Ác ma và quyến thuộc của chúng không thể tìm được chỗ để hại. Chúng con, những vị trời, cũng thường theo sát bên, siêng năng bảo vệ, không để họ bị tổn hại quấy nhiễu. Vì sao vậy? Vì chúng con tôn trọng giáo pháp, nên kính những người ấy như kính Phật, hoặc như kính các đệ tử được Thế Tôn quý trọng."
Khi ấy Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Những người nam lành, người nữ lành ấy không phải nhờ chút ít căn lành mà làm được việc này. Chắc chắn đời trước họ đã ở chỗ vô lượng đức Phật mà tích chứa nhiều căn lành, phát nhiều nguyện chân chính, cúng dường nhiều Phật, phụng sự nhiều bạn lành. Nhờ vậy họ mới có thể đối với Bát-nhã sâu xa này hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi.
Bạch Thế Tôn, nếu người nam lành, người nữ lành muốn được nhất thiết trí trí của chư Phật, thì nên học Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Muốn được Bát-nhã Ba-la-mật-đa, thì nên học nhất thiết trí trí của chư Phật. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí mà chư Phật đạt được đều phát sinh từ Bát-nhã. Và tất cả Bát-nhã đều phát sinh từ nhất thiết trí trí của chư Phật. Vì sao vậy? Nhất thiết trí trí mà chư Phật đạt được không khác Bát-nhã, và tất cả Bát-nhã không khác nhất thiết trí trí của chư Phật. Nên biết nhất thiết trí trí mà chư Phật đạt được và Bát-nhã này không phải là hai, cũng không chia làm hai phần."
Bấy giờ Đức Phật bảo Thiên Đế Thích: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Vì thế công đức và oai thần của Bát-nhã Ba-la-mật-đa thật kỳ diệu, hiếm có."
Bấy giờ cụ thọ (lời tôn xưng các vị tỳ-kheo, nghĩa là "bậc có đủ tuổi thọ và đức hạnh") Khánh Hỷ (tức A-nan, thị giả theo hầu Phật) bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì cớ gì đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không ngợi khen rộng rãi danh hiệu và công đức của năm ba-la-mật-đa như bố thí, v.v., nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, mà chỉ ngợi khen rộng rãi danh hiệu và công đức của Bát-nhã Ba-la-mật-đa thứ sáu?"
Phật bảo Khánh Hỷ: "Bát-nhã Ba-la-mật-đa thứ sáu đứng đầu và dẫn đường cho năm ba-la-mật-đa trước, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Vì thế Ta chỉ ngợi khen rộng rãi danh hiệu và công đức của Bát-nhã. Lại nữa, này Khánh Hỷ, ý ông thế nào? Nếu không hồi hướng (đem công đức hướng về một mục đích) về nhất thiết trí trí mà tu bố thí, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, thì có gọi là thật sự tu bố thí ba-la-mật-đa cho đến nhất thiết tướng trí không?" Khánh Hỷ đáp: "Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thiện Thệ (danh hiệu Phật: bậc đã khéo đi đến chỗ giải thoát), không."
Phật bảo Khánh Hỷ: "Phải hồi hướng về nhất thiết trí trí mà tu bố thí, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, thì mới gọi là thật sự tu bố thí ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Vì thế Ta nói Bát-nhã Ba-la-mật-đa thứ sáu đứng đầu và dẫn đường cho năm ba-la-mật-đa trước, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Cho nên Ta chỉ ngợi khen rộng rãi danh hiệu và công đức của Bát-nhã."
Bấy giờ Khánh Hỷ lại bạch Phật: "Hồi hướng về nhất thiết trí trí mà tu bố thí ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, là như thế nào?" Phật bảo Khánh Hỷ: "Lấy vô nhị (không phân chia thành hai bên đối lập) làm phương tiện, lấy vô sinh (không thấy có gì thật sự sinh ra) làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu bố thí ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí."
Cụ thọ Khánh Hỷ lại bạch Phật: "Lấy cái vô nhị nào làm phương tiện, lấy vô sinh, vô sở đắc nào làm phương tiện, để hồi hướng về nhất thiết trí trí mà tu bố thí ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí?" Phật bảo Khánh Hỷ: "Lấy sự vô nhị, vô sinh, vô sở đắc của sắc (hình sắc, phần vật chất) cho đến nhất thiết tướng trí làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu bố thí ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí."
Bấy giờ Khánh Hỷ lại bạch Phật: "Lấy sự vô nhị, vô sinh, vô sở đắc của sắc cho đến nhất thiết tướng trí làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí mà tu bố thí ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, là như thế nào?" Phật bảo Khánh Hỷ: "Sắc thì tính của sắc là không, cho đến nhất thiết tướng trí thì tính của nhất thiết tướng trí là không. Vì sao vậy? Vì tính không của sắc cho đến nhất thiết tướng trí, so với bố thí ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, đều không phải là hai, không chia làm hai phần.
Khánh Hỷ nên biết, nhờ Bát-nhã mà hồi hướng được về nhất thiết trí trí. Nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà khiến bố thí ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, được rốt ráo viên mãn. Vì thế Bát-nhã đứng đầu và dẫn đường cho bố thí ba-la-mật-đa, v.v., nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Cho nên Ta chỉ ngợi khen rộng rãi Bát-nhã.
Khánh Hỷ nên biết, ví như đem hạt giống gieo xuống đất lớn, khi đủ các duyên hợp lại thì hạt nảy mầm lớn lên. Nên biết đất lớn là chỗ nương tựa và là chỗ gây dựng cho hạt giống lớn lên. Cũng vậy, Bát-nhã cùng nhất thiết trí trí được hồi hướng đến là chỗ nương tựa và là chỗ gây dựng cho bố thí ba-la-mật-đa, v.v., nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, khiến chúng được lớn lên. Vì thế Bát-nhã này đứng đầu và dẫn đường cho bố thí ba-la-mật-đa, v.v., nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Cho nên Ta chỉ ngợi khen rộng rãi Bát-nhã."
Bấy giờ Thiên Đế Thích bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nay đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nói về lợi ích công đức thù thắng của Bát-nhã này vẫn còn chưa hết. Vì sao vậy? Lợi ích công đức thù thắng của Bát-nhã mà con được nghe từ Thế Tôn rất sâu, rất rộng, lượng không bờ bến. Người nam lành, người nữ lành đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã này hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi, lại đem đủ loại tràng hoa thượng hạng cho đến đèn sáng để cúng dường, thì công đức đạt được cũng không bờ bến.
Nếu người nam lành, người nữ lành đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã này hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi, thì người ấy đã thâu giữ tất cả Phật pháp. Do nhân duyên ấy, thế gian mới có mười thiện nghiệp đạo; có bố thí, trì giới, tu thiền định; có bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc; có sáu ba-la-mật-đa cho đến nhất thiết tướng trí; có từ quả Dự lưu cho đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề; có từ dòng lớn Sát-đế-lợi cho đến dòng lớn cư sĩ; có từ trời Tứ Đại Vương Chúng cho đến trời Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Mọi việc tốt đẹp khác của thế gian cũng không việc nào không xuất hiện."
Bấy giờ Đức Phật bảo Thiên Đế Thích: "Này Kiều Thi Ca, Ta không nói Bát-nhã sâu xa này chỉ có những lợi ích công đức thù thắng đã nói ở trước. Vì sao vậy? Này Kiều Thi Ca, vì Bát-nhã sâu xa có đủ lợi ích công đức thù thắng không bờ bến, phân tích giảng nói không thể hết được.
Này Kiều Thi Ca, Ta cũng không nói những người nam lành, người nữ lành hết lòng thực hành, lan truyền và cúng dường bộ kinh sâu xa này chỉ có những lợi ích công đức thù thắng đã nói ở trước. Vì sao vậy? Này Kiều Thi Ca, có người nam lành, người nữ lành không rời tâm hướng về nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện. Đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã này, họ hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi, lại đem đủ loại tràng hoa thượng hạng cho đến đèn sáng để cúng dường. Người ấy thành tựu vô lượng giới uẩn (khối công đức giữ giới), định uẩn (khối công đức thiền định), tuệ uẩn (khối trí tuệ), giải thoát uẩn (khối công đức giải thoát) và giải thoát trí kiến uẩn (khối hiểu biết, thấy rõ rằng mình đã giải thoát) thù thắng.
Này Kiều Thi Ca, nên biết những người nam lành, người nữ lành ấy giống như Phật. Vì sao vậy? Vì họ nhận giữ đạo vô thượng của tất cả chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác quá khứ, vị lai, hiện tại. Vì họ quyết định hướng đến sự giác ngộ của Phật. Vì họ làm lợi ích, đem an vui cho tất cả chúng sinh không cùng tận. Vì họ vượt qua các địa vị Thanh văn, Độc giác.
Này Kiều Thi Ca, đem tất cả giới uẩn, định uẩn, tuệ uẩn, giải thoát uẩn, giải thoát trí kiến uẩn của Thanh văn, Độc giác so với của những người nam lành, người nữ lành ấy, thì trăm phần không bằng một, nghìn phần không bằng một, cho đến một phần ổ-ba-ni-sát-đàm (phần nhỏ đến tột cùng) cũng không bằng. Vì sao vậy? Này Kiều Thi Ca, vì những người ấy vượt qua mọi tâm tưởng thấp kém của Thanh văn, Độc giác. Họ rốt cuộc không ngợi khen pháp của thừa Thanh văn, Độc giác. Đối với tất cả các pháp, họ không gì không biết, tức là biết đúng rằng chẳng có gì thật có.
Này Kiều Thi Ca, những người nam lành, người nữ lành ấy không rời tâm hướng về nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện. Đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã này, họ hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi, lại đem đủ loại tràng hoa thượng hạng cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Ta nói họ đạt được lợi ích công đức thù thắng không lường không bờ trong đời hiện tại và vị lai."
Khi ấy Thiên Đế Thích liền bạch Phật: "Chúng con, những vị trời, thường theo sát bảo vệ những người nam lành, người nữ lành ấy. Chúng con không để họ bị các duyên xấu đủ loại từ người hay phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần) làm tổn hại."
Bấy giờ Đức Phật bảo Thiên Đế Thích: "Có người nam lành, người nữ lành đem tâm tương ưng với nhất thiết trí trí, dùng vô sở đắc làm phương tiện, mà nhận giữ, đọc tụng bộ kinh sâu xa Bát-nhã này. Khi ấy có vô lượng trăm nghìn thiên tử vì muốn nghe pháp mà đều đến hội họp, vui mừng hớn hở, kính cẩn đón nhận Bát-nhã sâu xa ấy.
Này Kiều Thi Ca, có người nam lành, người nữ lành đem tâm tương ưng với nhất thiết trí trí, dùng vô sở đắc làm phương tiện, mà giảng nói pháp tương ưng với Bát-nhã sâu xa như thế. Khi ấy có vô lượng thiên tử đều đến hội họp, dùng oai lực cõi trời khiến vị pháp sư thuyết pháp tăng thêm tài biện luận, tuyên dương không cùng tận.
Này Kiều Thi Ca, có người nam lành, người nữ lành đem tâm tương ưng với nhất thiết trí trí, dùng vô sở đắc làm phương tiện, mà giảng nói Bát-nhã sâu xa như thế. Khi ấy có vô lượng thiên tử vì kính trọng giáo pháp mà đều đến hội họp, dùng oai lực cõi trời khiến vị pháp sư thuyết pháp biện luận không vướng mắc. Dù có chướng nạn cũng không thể ngăn cản.
Này Kiều Thi Ca, có người nam lành, người nữ lành đem tâm tương ưng với nhất thiết trí trí, dùng vô sở đắc làm phương tiện. Đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã này, họ hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi, lại đem đủ loại tràng hoa thượng hạng cho đến đèn sáng để cúng dường. Ngay trong đời hiện tại, họ sẽ đạt được lợi ích công đức thù thắng không bờ bến. Ma và quân ma không thể quấy nhiễu làm hại họ.
Lại nữa, này Kiều Thi Ca, người nam lành, người nữ lành giảng nói Bát-nhã giữa bốn chúng thì lòng không e sợ, không bị bất cứ lời vấn nạn nào khuất phục. Vì sao vậy? Vì họ được Bát-nhã sâu xa, vị vua của các đại thần chú, che chở gìn giữ. Lại vì trong kho tàng bí mật của Bát-nhã này có phân tích đầy đủ, rộng khắp tất cả các pháp. Đó là:
- pháp thiện và pháp không thiện;
- pháp hữu ký (pháp có thể xác định là thiện hay ác) và pháp vô ký (pháp không xác định là thiện hay ác);
- pháp hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn ràng buộc trong sinh tử) và pháp vô lậu (sạch phiền não);
- pháp hữu vi (do nhân duyên tạo tác) và pháp vô vi (không do nhân duyên tạo tác);
- pháp thế gian và pháp xuất thế gian;
- pháp chung (chung với phàm phu hoặc với các thừa khác) và pháp không chung;
- pháp Thanh văn, pháp Độc giác, pháp Bồ-tát, pháp Như Lai.
Vô lượng vô biên pháp môn sai khác như thế đều được gồm thâu trong đây.
Lại vì những người nam lành, người nữ lành ấy khéo an trụ nơi nội không cho đến vô tính tự tính không. Họ hoàn toàn không thấy có người vấn nạn, cũng không thấy có điều bị vấn nạn, cũng không thấy có Bát-nhã được giảng nói. Vì lẽ ấy, này Kiều Thi Ca, những người nam lành, người nữ lành này nhờ được Bát-nhã sâu xa, vị vua của các đại thần chú, che chở gìn giữ, nên không bị bất cứ lời vấn nạn nào của những người theo học thuyết khác khuất phục.
Lại nữa, này Kiều Thi Ca, có người nam lành, người nữ lành đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã này hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi. Lòng họ luôn không kinh hãi, không lo sợ, không khiếp sợ, không chìm đắm, cũng không buồn rầu hối hận. Vì sao vậy? Vì những người ấy không thấy có pháp nào có thể khiến họ kinh sợ cho đến buồn rầu hối hận. Này Kiều Thi Ca, người nam lành, người nữ lành nào muốn được những lợi ích công đức thù thắng không bờ bến này trong đời hiện tại, thì nên làm như vậy đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã: hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi. Lại nên đem đủ loại tràng hoa thượng hạng cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, không được tạm bỏ.
Lại nữa, này Kiều Thi Ca, có người nam lành, người nữ lành đem tâm tương ưng với nhất thiết trí trí, dùng vô sở đắc làm phương tiện. Đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã, họ có thể hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi, lại đem đủ loại tràng hoa thượng hạng cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Những người ấy luôn được cha mẹ, thầy dạy, người thân, bạn bè, vua chúa, đại thần và các sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn kính mến. Họ cũng được chư Phật, Bồ-tát, Độc giác, Thanh văn ở vô biên thế giới mười phương che chở, nhớ nghĩ đến. Họ lại được chư thiên, ma, Phạm thiên (vị trời chủ cõi Sắc), người, phi nhân, a-tố-lạc, v.v., ở thế gian bảo vệ.
Những người ấy thành tựu tài biện luận cao nhất, không bao giờ gián đoạn. Lúc nào họ cũng có thể tu từ bố thí cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Họ thành thục chúng sinh, nghiêm tịnh cõi Phật, chưa bao giờ lười biếng bỏ dở. Những người ấy thành tựu thần thông thù thắng của Bồ-tát, dạo khắp các cõi Phật tự tại không trở ngại. Họ không bị bất cứ học thuyết khác của ngoại đạo nào khuất phục, mà trái lại khuất phục được các học thuyết khác của ngoại đạo.
Này Kiều Thi Ca, người nam lành, người nữ lành nào muốn được những lợi ích công đức thù thắng không gián đoạn, không cùng tận như thế trong đời hiện tại và vị lai, thì nên đem tâm tương ưng với nhất thiết trí trí, dùng vô sở đắc làm phương tiện. Đối với bộ kinh sâu xa Bát-nhã, họ nên hết lòng lắng nghe, nhận lấy giữ gìn, đọc và tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lẽ, chép kinh, giải nói, làm cho lan truyền rộng rãi. Lại nên đem đủ loại tràng hoa thượng hạng cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen."
"Lại nữa, này Kiều Thi Ca, có người nam lành, người nữ lành chép Bát-nhã sâu xa như thế, trang hoàng đủ cách, đặt ở chỗ thanh tịnh, rồi cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Khi ấy, ở ba nghìn đại thiên cõi nước này và vô biên thế giới khác trong mười phương, có các vị trời từ trời Tứ Đại Vương Chúng cho đến trời Quảng Quả (một tầng trời trong cõi Sắc, nơi hưởng quả báo rộng lớn) đã phát tâm cầu vô thượng bồ-đề. Các vị ấy thường đến chỗ ấy chiêm ngưỡng, lễ bái, đọc tụng Bát-nhã như thế, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đi nhiễu quanh bên phải, lễ lạy, chắp tay rồi mới đi. Tất cả các vị trời Tịnh Cư (năm tầng trời cao nhất của cõi Sắc, nơi các bậc thánh không còn trở lại cõi Dục cư ngụ) cũng thường đến đây chiêm ngưỡng, lễ bái, đọc tụng, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đi nhiễu quanh bên phải, lễ lạy, chắp tay rồi mới đi. Các loài rồng, dược-xoa có oai đức lớn, nói rộng cho đến người, phi nhân, v.v., cũng thường đến đây chiêm ngưỡng, lễ bái, đọc tụng, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đi nhiễu quanh bên phải, lễ lạy, chắp tay rồi mới đi.
Này Kiều Thi Ca, những người nam lành, người nữ lành ấy nên nghĩ thế này: 'Nay tất cả trời, rồng, nói rộng cho đến người, phi nhân, ở ba nghìn đại thiên cõi nước này và vô biên thế giới khác trong mười phương, thường đến đây chiêm ngưỡng, lễ bái, đọc tụng Bát-nhã sâu xa mà ta đã chép. Họ cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đi nhiễu quanh bên phải, lễ lạy, chắp tay rồi mới đi. Như vậy là ta đã làm việc pháp thí (bố thí giáo pháp).' Nghĩ như thế rồi vui mừng hớn hở, khiến phúc đạt được càng tăng thêm gấp bội.
Này Kiều Thi Ca, những người nam lành, người nữ lành ấy luôn được trời, rồng, dược-xoa, a-tố-lạc, v.v., ở ba nghìn đại thiên cõi nước này và vô biên thế giới khác trong mười phương theo sát che chở. Vì thế họ không bị bất cứ người hay phi nhân nào quấy nhiễu làm hại. Chỉ trừ khi đó là quả của nghiệp ác đã định từ đời trước, nay đến lúc chín muồi. Hoặc có khi nghiệp ác nặng được chuyển thành chịu nhẹ ngay trong đời này.
Này Kiều Thi Ca, những người nam lành, người nữ lành ấy nhờ sức oai thần lớn của bộ kinh sâu xa Bát-nhã này mà được đủ loại lợi ích công đức thù thắng như thế ngay trong đời hiện tại. Đó là các vị trời đã phát tâm cầu vô thượng bồ-đề, hoặc đã nương Phật pháp mà được lợi lạc thù thắng, vì kính trọng giáo pháp nên thường theo sát bảo vệ, tăng thêm sức mạnh cho họ. Vì sao vậy? Này Kiều Thi Ca, vì những người ấy đã phát tâm cầu vô thượng chánh đẳng giác. Họ luôn vì cứu vớt chúng sinh, luôn vì thành thục chúng sinh, luôn vì không bỏ rơi chúng sinh, luôn vì làm lợi ích, đem an vui cho chúng sinh. Các vị trời kia cũng như vậy. Do nhân duyên ấy, họ thường đến che chở, khiến mọi tai họa bất ngờ không thể xâm phạm quấy nhiễu."
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm lẻ hai (hết).
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm lẻ ba.
Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển của đạo Phật: kinh, luật, luận) Huyền Trang (cao tăng đời Đường, Trung Quốc) vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video