Phần thứ tư – Phẩm thứ tư: Ngợi khen công đức
"Lại nữa, này Kiều-thi-ca (tên họ của Thiên Đế Thích, vị vua cõi trời Ba Mươi Ba, hộ trì Phật pháp), giả sử thiết-lợi-la (tức xá-lợi, phần di cốt còn lại sau khi thiêu thân Phật) của Phật chứa đầy châu Thiệm-bộ (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người ở) này làm một phần, và bộ kinh chép pháp môn sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ thấy rõ thực tướng của mọi sự vật; "ba-la-mật-đa" là hạnh tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác) làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy ông chọn phần nào?"
Thiên Đế Thích thưa: "Ý con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao vậy? Không phải con không tin mến, cúng dường, cung kính xá-lợi của chư Phật; nhưng thân của chư Phật và xá-lợi đều do pháp môn sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra; đều do được hun đúc thấm nhuần bởi sức công đức oai lực của pháp môn sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa, nên mới được tất cả trời, người, a-tố-lạc (tức a-tu-la, loài thần có sức mạnh hay gây chiến với chư thiên) trong thế gian cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Tất cả chúng Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh, có công hạnh rộng lớn) đều siêng năng tu học nơi pháp môn sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa mà chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật). Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, đáng được cúng dường, giác ngộ chân chính và trọn vẹn) đều nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa mà thấu suốt chân như (thể tính chân thật, như như không biến đổi của mọi sự vật), pháp giới (toàn thể thực tại của mọi pháp), pháp tính (bản tính chân thật của các pháp), thực tế (bờ mé chân thật, chỗ tận cùng của thực tại)… mà thành tựu pháp thân (thân Phật là chân lý và công đức, không phải thân xác thịt). Do có pháp thân nên gọi là Phật. Xá-lợi của Phật vì nương vào pháp thân nên mới được thế gian cung kính cúng dường.
Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), như khi con ngồi trên tòa Thiên Đế trong điện Thiện Pháp ở cõi trời Ba Mươi Ba (tức trời Đao-lợi, ở trên đỉnh núi Tu-di, nơi con làm vua) giảng chánh pháp (giáo pháp chân chính) cho chư thiên, có vô lượng thiên tử (các vị trời) đến chỗ con nghe con giảng, cúng dường, cung kính, đi vòng quanh theo chiều bên phải (cách bày tỏ lòng tôn kính) rồi mới đi. Khi con không có mặt ở tòa pháp ấy, các thiên tử cũng đến chỗ đó; tuy không thấy con, họ vẫn cung kính cúng dường như lúc con có mặt, và đều nói: "Đây là tòa mà Thiên Đế Thích giảng pháp cho chư thiên; chúng ta đều nên cúng dường như khi vị chúa trời có mặt, đi vòng quanh bên phải, lễ lạy rồi mới đi." Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng như vậy: nếu có người biên chép, thọ trì (tiếp nhận và ghi nhớ giữ gìn), đọc tụng, rộng vì các hữu tình (chúng sinh, những loài có tình cảm và ý thức) giảng nói truyền bá, thì nên biết nơi ấy luôn có vô lượng vô số trời, rồng, dược-xoa (loài quỷ thần có thần lực), a-tố-lạc… ở cõi này và vô biên thế giới khác ở mười phương đều đến họp; dù không có người giảng, vì kính trọng pháp nên họ cũng ở nơi ấy cúng dường, cung kính, đi vòng quanh bên phải rồi mới đi.
Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đối với các hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát và nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả mọi sự, trí tuệ tối thượng của Phật) mà Phật đạt được, là nhân, là duyên, là chỗ nương tựa, là cái có khả năng dẫn sinh ra. Vì thế con nói: giả sử xá-lợi của Phật chứa đầy châu Thiệm-bộ này làm một phần, và kinh chép pháp môn sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy ý con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Lại nữa, bạch Thế Tôn, hãy gác lại việc xá-lợi Phật chứa đầy châu Thiệm-bộ làm một phần; giả sử xá-lợi Phật chứa đầy bốn đại châu (bốn châu lục lớn quanh núi Tu-di, hợp thành một thế giới nhỏ) làm một phần; hoặc chứa đầy tiểu thiên thế giới (một nghìn thế giới nhỏ như thế) làm một phần; hoặc chứa đầy trung thiên thế giới (một nghìn tiểu thiên thế giới) làm một phần; hoặc chứa đầy đại thiên thế giới (một nghìn trung thiên thế giới) làm một phần; và kinh chép pháp môn sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy ý con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao vậy? Không phải con không tin mến, cúng dường, cung kính xá-lợi của chư Phật; nhưng thân của chư Phật và xá-lợi đều do pháp môn sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra; đều do được hun đúc thấm nhuần bởi sức công đức oai lực của pháp môn sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa, nên mới được tất cả trời, người, a-tố-lạc trong thế gian cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.
Lại nữa, bạch Thế Tôn, nếu các thiện nam, thiện nữ (những người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật) đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy ngẫm đúng lẽ, biên chép, giảng giải, truyền bá rộng rãi, thì về sau họ không rơi vào ác thú (các đường khổ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), lìa xa địa vị Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu giải thoát riêng mình) và Độc giác (người tự giác ngộ không cần thầy, không đi giáo hóa người khác), không sợ bị mọi tai ương bất ngờ và bệnh dịch xâm hại quấy nhiễu. Giống như người mắc nợ sợ chủ nợ, liền đến gần phụng sự nhà vua, nhờ thế lực của vua mà khỏi sợ hãi. Vua ví như Bát-nhã ba-la-mật-đa; người mắc nợ ví như các thiện nam, thiện nữ nương tựa Bát-nhã ba-la-mật-đa mà được lìa ác thú và các nỗi sợ khác.
Bạch Thế Tôn, ví như có người vì nương theo vua, được vua che chở, nên được người đời cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Xá-lợi Phật cũng như vậy: do được Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hun đúc thấm nhuần, nên được trời, người, a-tố-lạc… cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Vua ví như Bát-nhã ba-la-mật-đa; xá-lợi Phật ví như người nương theo vua. Bạch Thế Tôn, nhất thiết trí trí mà chư Phật đạt được cũng nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa mà thành tựu, cho nên con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa làm lợi ích lớn cho cõi tam thiên (khối thế giới gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ), có thần lực lớn; ở đâu có kinh ấy thì như có Phật ở đó làm các việc của Phật, tức là làm lợi ích, an vui cho tất cả hữu tình. Bạch Thế Tôn, ví như viên ngọc thần quý báu vô giá có vô lượng thứ oai đức thù thắng mầu nhiệm. Ở đâu có viên ngọc thần ấy thì người và phi nhân (các loài không phải người như quỷ, thần) không bao giờ quấy hại được. Giả sử có người nam hay người nữ bị quỷ nhập, thân tâm khổ sở, nếu có người cầm viên ngọc thần ấy đưa ra, nhờ oai lực của ngọc mà quỷ liền bỏ đi. Những ai mắc bệnh nóng sốt, hoặc bệnh do phong, hoặc do đàm, hoặc do nhiệt, phong, đàm hòa lẫn mà sinh bệnh (theo y học Ấn Độ xưa, bệnh tật do ba yếu tố gió, đờm, nóng trong cơ thể mất cân bằng), nếu đeo viên ngọc thần này vào người thì các bệnh ấy đều khỏi. Viên ngọc này ở chỗ tối có thể chiếu sáng; khi nóng có thể làm mát, khi lạnh có thể làm ấm. Vùng đất nào có viên ngọc thần này thì thời tiết điều hòa, không lạnh không nóng. Vùng đất nào có viên ngọc thần này thì các loài độc như rắn, bò cạp không dám ở lại. Giả sử có người nam hay người nữ bị trúng độc, đau đớn khó chịu nổi, nếu có người cầm viên ngọc thần ấy cho họ thấy, nhờ uy thế của ngọc mà chất độc liền tiêu hết. Nếu các hữu tình thân mắc bệnh hủi, mụn nhọt độc, sưng phồng, mắt hoa, mắt có màng che…, bệnh mắt, bệnh tai, bệnh mũi, bệnh lưỡi, bệnh họng, bệnh thân, bệnh các khớp tay chân, đeo viên ngọc thần này thì mọi bệnh đều khỏi. Nếu trong ao hồ, suối, giếng mà nước đục bẩn hoặc sắp khô cạn, thả ngọc vào thì nước liền đầy tràn, thơm sạch trong lặng, đủ tám công đức (tám đức tính của nước tốt: trong, mát, ngọt, nhẹ, mềm, êm dịu, uống không hại cổ, uống không hại bụng). Nếu lấy vải đủ màu xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tía, biếc, lục, sặc sỡ… gói viên ngọc thần ấy thả vào nước, thì nước theo màu vải mà hiện ra đủ thứ màu. Viên ngọc thần quý báu vô giá như thế, oai đức không bờ bến, nói không thể hết. Nếu đặt nó vào rương hòm, cũng khiến cho đồ đựng ấy có đầy đủ oai đức không bờ bến; giả sử rương hòm đã trống, nhưng vì từng đựng ngọc nên đồ đựng ấy vẫn được mọi người yêu quý."
Khi ấy Khánh Hỷ (tức tôn giả A-nan, thị giả của Phật) hỏi Đế Thích: "Viên ngọc thần như thế chỉ riêng cõi trời có, hay cõi người cũng có?" Thiên Đế Thích đáp: "Cả cõi người lẫn cõi trời đều có ngọc này. Ở cõi người thì nhỏ mà nặng; ở cõi trời thì lớn mà nhẹ. Lại nữa, ngọc ở cõi người hình tướng không đầy đủ, ngọc ở cõi trời thì hình tướng tròn đầy. Oai đức của ngọc thần cõi trời vượt trội, hơn ngọc ở cõi người vô lượng lần."
Khi ấy Thiên Đế Thích lại thưa Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng như vậy, là gốc của mọi công đức, có thể diệt trừ vô lượng pháp xấu ác không lành; ở đâu có kinh ấy thì khiến mọi khổ não thân tâm của các hữu tình đều được trừ diệt, người và phi nhân không thể làm hại. Bạch Thế Tôn, nhất thiết trí trí mà Như Lai đạt được và vô lượng vô biên công đức khác đều do Bát-nhã ba-la-mật-đa – vị đại thần chú vương (vua của các thần chú lớn, ví Bát-nhã có uy lực như câu chú mạnh nhất) – dẫn sinh và làm hiển lộ, oai đức sâu rộng vô lượng vô biên. Xá-lợi Phật vì được các công đức ấy hun đúc thấm nhuần, là đồ chứa đựng các công đức ấy, nên sau khi Phật nhập Niết-bàn (từ bỏ thân xác, vào cõi tịch diệt) xứng đáng nhận sự cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen của tất cả trời, người, a-tố-lạc… trong thế gian.
Lại nữa, bạch Thế Tôn, hãy gác lại xá-lợi Phật chứa đầy cõi tam thiên; giả sử xá-lợi Phật chứa đầy các thế giới nhiều như số cát sông Căng-già (tức sông Hằng ở Ấn Độ) ở mỗi phương trong mười phương làm một phần, và kinh chép pháp môn sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy ý con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao vậy? Không phải con không tin mến, cúng dường, cung kính xá-lợi của chư Phật; nhưng thân của chư Phật và xá-lợi đều do pháp môn sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra; đều do được hun đúc thấm nhuần bởi sức công đức oai lực của pháp môn sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa, nên mới được tất cả trời, người, a-tố-lạc trong thế gian cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.
Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể sinh ra nhất thiết trí trí của Như Lai; nhất thiết trí trí mà Như Lai đạt được có thể sinh ra thân Phật và xá-lợi. Vì thế cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là cúng dường nhất thiết trí trí và xá-lợi của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. Lại nữa, bạch Thế Tôn, nếu các thiện nam, thiện nữ muốn được thường thấy vô lượng vô số các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ở mười phương, thì nên hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, nên tu Bát-nhã ba-la-mật-đa."
Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Này Kiều-thi-ca, các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong quá khứ đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà đã chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề; các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong vị lai đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà sẽ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề; tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiện tại ở vô biên thế giới mười phương đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà đang chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề; nay Ta, đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, cũng nương Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề."
Thiên Đế Thích thưa: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là ba-la-mật-đa lớn, là ba-la-mật-đa cao nhất, là ba-la-mật-đa vô đẳng đẳng (không gì sánh bằng, chỉ ngang với chỗ chứng của chư Phật vốn không ai bằng). Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và chúng Bồ-tát Ma-ha-tát đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà biết được sự sai khác trong tâm niệm và hành vi của các hữu tình."
Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Này Kiều-thi-ca, các Bồ-tát Ma-ha-tát trong suốt đêm dài (ý nói thời gian lâu dài qua nhiều đời) tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa nên có thể thấy đúng như thật sự sai khác trong tâm niệm và hành vi của tất cả hữu tình."
Khi ấy Thiên Đế Thích lại thưa Phật: "Các Bồ-tát Ma-ha-tát chỉ nên hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, hay cũng nên hành năm ba-la-mật-đa còn lại?"
Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Này Kiều-thi-ca, các Bồ-tát Ma-ha-tát nên hành đầy đủ sáu ba-la-mật-đa (sáu hạnh tu đưa đến giác ngộ). Nhưng khi hành bố thí (đem của cải, giáo pháp, sự che chở cho người), tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), an nhẫn (nhẫn chịu điều trái ý mà tâm vẫn yên), tinh tiến (siêng năng không lười), tĩnh lự (thiền định, lắng tâm suy xét) và khi quán xét các pháp, đều lấy Bát-nhã ba-la-mật-đa làm đầu, làm chủ dẫn. Này Kiều-thi-ca, như các cây cối ở châu Thiệm-bộ, cành nhánh, thân (?), hoa lá, quả trái tuy có nhiều hình dạng khác nhau, nhưng bóng râm của chúng thì không có gì khác biệt, có công đức lớn, là chỗ cho mọi người nương tựa. Cũng như vậy, sáu ba-la-mật-đa tuy mỗi thứ có khác, nhưng nhờ phương tiện thiện xảo (cách thức khéo léo, linh hoạt để đạt mục đích) của Bát-nhã ba-la-mật-đa mà được thu nhiếp và hồi hướng (hướng công đức về) nhất thiết trí trí, nên mọi tướng sai khác đều không thể nắm bắt được, có công đức lớn, là chỗ cho mọi người nương tựa."
Khi ấy Thiên Đế Thích lại thưa Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thành tựu công đức thù thắng rộng lớn, thành tựu tất cả công đức thù thắng, thành tựu công đức thù thắng tròn đầy, thành tựu công đức thù thắng vô lượng, thành tựu công đức thù thắng vô biên, thành tựu công đức thù thắng vô số, thành tựu công đức thù thắng không gì sánh bằng, thành tựu công đức thù thắng không bao giờ cùng tận."
Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video