Thiên 13 — Phẩm 12 – Ba pháp

 Phẩm thứ mười hai: Ba pháp.

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn; Bồ-tát: người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) Bất Không Kiến thưa Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), Bồ-tát Ma-ha-tát có đủ bao nhiêu pháp thì được tam-muội (trạng thái tâm định, tập trung sâu lắng) này?"

 Thế Tôn liền bảo Bất Không Kiến: "Bồ-tát nếu có đủ ba pháp thì được tam-muội mà chư Phật đã nói này. Ba pháp là gì? Đó là các căn lành (gốc rễ điều thiện, nguồn gốc sinh ra phước đức): không tham, không sân (không giận dữ), không si (không mê muội). Nếu Bồ-tát an trú trong sự không tham, liền được đầy đủ đàn ba-la-mật (hạnh bố thí đưa người qua bờ bên kia, tức đến giải thoát; 'đàn' nghĩa là bố thí). Tâm đã an trú trong pháp như thế, thu nhận căn lành thanh tịnh không tham, thì lìa hẳn nghèo khổ, luôn được giàu sang, có oai thế lớn như ánh mặt trời chiếu rọi. Công đức mà Bồ-tát như thế tu tập đều là vì tất cả chúng sinh; điều gì Ngài nói ra đều được mọi người tin nhận; được tam-muội này không cho là khó, cũng sẽ mau thành bồ-đề cao tột (sự giác ngộ trọn vẹn của Phật). Bồ-tát có đủ công đức tốt đẹp nhiệm mầu này thì được trời và người kính tin.

 Bồ-tát nếu lại có thể tu hạnh căn lành không sân, thì đầy đủ nhẫn nhục ba-la-mật (hạnh nhẫn nhục đưa đến giải thoát). Nếu Bồ-tát an trú trong hạnh nhẫn nhục, dù có người mắng chửi, dùng dao gậy đánh đập, cắt lìa tay chân, chặt đứt đầu, cũng không sinh một niệm giận hờn, cũng không nói ra lỗi lầm xấu ác của người khác; thu nhận căn lành thanh tịnh không sân, dùng lòng từ làm lợi ích tất cả chúng sinh – vì thế mà tu hành tam-muội này. Bồ-tát an trú tam-muội này rồi, được thường ở cùng chư Phật Thế Tôn, cho đến trong mộng cũng không rời việc thấy Phật; đi kinh hành (đi qua lại chậm rãi để tu tập), ngồi, nằm đều được an vui; chư thiên hộ niệm (che chở, nhớ nghĩ giúp đỡ), không thấy ác mộng; khi thức khi ngủ đều vui vẻ; dao không làm tổn thương được, thuốc độc cũng không hại được, nước không cuốn trôi được, lửa không đốt cháy được; bốn thứ cần dùng (y phục, thức ăn uống, giường nằm, thuốc men) luôn được dồi dào; cũng làm cho tất cả mọi người đều vui mừng, sẽ mau được bồ-đề cao tột.

 Nếu Bồ-tát trừ bỏ vô minh (sự mê tối, không thấy rõ chân lý), có đủ căn lành không si, chính quán (quán xét đúng đắn) tu hành tì-bà-xá-na (quán: dùng trí tuệ quán sát để thấy rõ bản chất thật của sự vật), thì liền thu nhận được căn lành không si; đối với tất cả các pháp đều quyết định khéo léo, đầy đủ bát-nhã ba-la-mật (hạnh trí tuệ đưa đến giải thoát; bát-nhã nghĩa là trí tuệ thấu suốt chân lý). Người khác đến hỏi vặn, liền có thể mau chóng đáp lại. Bồ-tát có đủ ba pháp như thế thì sẽ mau được báu tam-muội này.

 Lại nữa Bất Không Kiến, nếu Bồ-tát lại có đủ ba pháp thì sẽ được định này. Ba pháp là gì? Nên quán tất cả các hành (mọi sự vật, hiện tượng do nhân duyên tạo thành) đều vô thường; nên quán tất cả các hành đều là khổ; nên quán tất cả các pháp đều không có cái tôi (không có một chủ thể thật sự cố định). Bồ-tát có đủ ba pháp này thì sẽ được định này, mau thành Phật đạo.

 Lại nữa Bất Không Kiến, nếu Bồ-tát lại có đủ ba pháp thì sẽ được định này, mau thành đạo bồ-đề cao tột. Ba pháp là gì? Đó là cúng dường chư Phật hiện tại, và xá-lợi (di cốt còn lại sau khi thiêu thân) của các Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý tuyệt đối mà đến) đã diệt độ: hoặc đem hoa, hương, cờ, lọng, phướn lụa và đủ thứ vật quý báu nhiệm mầu dâng lên; hoặc tự mình cúng dường, hoặc khuyên người khác làm. Lại nên phát nguyện nói thế này: "Nguyện nhờ nhân duyên bố thí bằng căn lành của con mà được tam-muội do chư Phật nói."

 Lại nữa Bất Không Kiến, lại nên khen ngợi công đức chân thật của các Như Lai hiện tại và các Phật đã nhập niết-bàn (cõi tịch diệt, chấm dứt hẳn sinh tử và phiền não): khen ngợi công đức về giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến (sự thấy biết rõ mình đã giải thoát), oai nghi, thần thông, sự giáo hóa, tài biện luận, hạnh A-lan-nhã (sống nơi vắng lặng xa làng xóm để tu tập), cùng các pháp từ, bi, hỷ, xả (thương yêu, xót thương, vui theo niềm vui của người, buông bỏ bình đẳng). Lại càng đặc biệt khen ngợi vô lượng công đức về Phật pháp, dung nghi, tướng tốt. Khen ngợi rồi, lại phát nguyện rằng: "Nếu con khen ngợi công đức chư Phật mà được chút phước mọn, thì nhờ căn lành này sẽ được tam-muội do chư Phật nói, mau thành bồ-đề cao tột."

 Lại nữa Bất Không Kiến, Bồ-tát Ma-ha-tát ở nơi chư Phật nghe danh tiếng công đức của tam-muội này, thì có ba sự tùy hỷ (vui theo điều lành của người khác). Ba sự là gì? Như các Phật quá khứ thuở trước đã từng tu hạnh Bồ-tát, cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của một vị Phật); như các Phật ấy cầu tam-muội này, con cũng theo học, cầu tam-muội này, cũng vì lợi mình và lợi người khác. (Các Phật ấy) nghe tam-muội rồi liền sinh tùy hỷ, con cũng sẽ theo các Ngài mà tùy hỷ. Đây là sự tùy hỷ thứ nhất. Lại nữa Bất Không Kiến, như các Phật Thế Tôn đời vị lai cũng sẽ tu tập hạnh bồ-đề, nghe tam-muội này, vì lợi mình lợi người mà sinh tùy hỷ, con cũng tùy hỷ – đó gọi là thứ hai. Nếu các Như Lai đang ở đời hiện tại, an ổn, sống trong an vui, đã dứt các hạnh bất thiện, bỏ các cõi ác, lìa hết mọi điều ác như trò biến hóa, ảo thuật, các thứ âm nhạc, cờ vây, cờ bạc, đầy đủ định sâu và đại bi; như các Phật ấy thuở trước đã từng tu hạnh Bồ-tát, nghe tam-muội này liền cầu lấy và sinh tâm tùy hỷ, nay con cũng vậy, như các Phật quá khứ mà theo đó vui mừng – đó gọi là thứ ba.

 Lại nữa Bất Không Kiến, ba sự tùy hỷ này đi cùng với lời phát nguyện: "Nếu con có được căn lành công đức nào, nguyện khiến chúng sinh thường được định này." Lại nữa Bất Không Kiến, Bồ-tát có đủ ba sự tùy hỷ này cũng sẽ mau được tam-muội như thế. Lại nữa Bất Không Kiến, nếu thiện nam, thiện nữ tùy hỷ định này thì được khối công đức căn lành. Về căn lành ấy, ta lấy ví dụ để làm rõ: như có một người lấy cát sông Hằng nhiều như tam thiên đại thiên thế giới (một hệ thống vũ trụ gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ) gom thành một đống; từ trong đống lớn ấy nhón lấy một hạt cát, ném qua vô lượng không thể nghĩ bàn ức na-do-tha (na-do-tha: đơn vị số cực lớn) thế giới vô biên; lại lấy một hạt cát ném qua vô lượng vô số thế giới; theo thứ lớp như vậy cho đến hết đống cát lớn. Các thế giới ấy, nếu là người giỏi tính toán hay học trò của người giỏi tính toán, có thể biết được giới hạn, biết được số lượng chăng?"

 Bấy giờ Bất Không Kiến liền thưa Phật: "Người như thế không thể biết được. Chỉ có Xá-lợi-phất (vị đệ tử trí tuệ bậc nhất của Phật) và các Bồ-tát không thối chuyển (Bồ-tát đã vững vàng, không còn thối lui trên đường thành Phật) mới biết được số lượng các thế giới ấy."

 Phật bảo Bất Không Kiến: "Bấy nhiêu thế giới không thể nghĩ cho hết ấy, chứa đầy châu báu, cao vượt qua các cõi trời, cho đến cõi Phi tưởng phi phi tưởng xứ (cõi trời cao nhất trong vòng sinh tử, nơi tâm vi tế đến mức không thể nói là có hay không có tưởng), đem châu báu ấy bố thí cho các chúng sinh, thì thiện nam, thiện nữ ấy được phước có nhiều chăng?"

 Bấy giờ Bất Không Kiến liền thưa Phật: "Rất nhiều, bạch Thế Tôn, vô lượng vô biên."

 Bấy giờ Phật bảo Bất Không Kiến: "Ta sẽ nói với ông: nếu thiện nam, thiện nữ đem châu báu chứa đầy các cõi Phật để bố thí cho tất cả chúng sinh; (còn) nếu thiện nam, thiện nữ nghe tam-muội này và ba sự tùy hỷ rồi, phát nguyện cầu bồ-đề cao tột, lại cũng ưa muốn tu học rộng nghe nhiều, thì công đức mà thiện nam, thiện nữ ấy đạt được hơn phước bố thí kia, vô lượng vô biên, không thể kể xiết." Phật bảo Bất Không Kiến: "Niệm Phật tam-muội (trạng thái định tâm dồn hết vào việc nhớ nghĩ, quán tưởng Phật) này chính là mẹ của tất cả căn lành. Nói như thế gọi là nói đúng đắn."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video