Thiên 24 — Chuyện tỳ kheo Sa La Na bị vua Ác Sinh hành hạ

 Chuyện tỳ-kheo (người xuất gia theo Phật, sống bằng khất thực và giữ giới) Sa-la-na bị vua Ác Sinh hành hạ, nhân duyên thứ hai mươi bốn

 Xưa kia, vua Ưu Điền có một người con trai tên là Sa-la-na. Chàng một lòng ưa thích Phật pháp nên xuất gia học đạo, tu hạnh đầu-đà (lối tu khổ hạnh, bỏ hết tiện nghi, ăn uống ngủ nghỉ đơn sơ để dứt lòng tham), sống nơi núi rừng, dưới gốc cây, tọa thiền (ngồi yên, tập trung tâm ý) và giữ tâm chuyên chú vào một điểm. Bấy giờ vua Ác Sinh dẫn các cung nữ đi dạo chơi ngắm cảnh, đến khu rừng ấy thì dừng xe nghỉ ngơi, rồi ngủ thiếp đi. Các cung nữ nhân lúc vua ngủ liền cùng nhau đi chơi. Dưới một gốc cây, họ thấy một tỳ-kheo đang ngồi thiền, tâm định lặng, bèn đến chỗ ấy cúi lạy, kính cẩn thăm hỏi. Lúc ấy tỳ-kheo giảng pháp cho họ nghe.

 Vua tỉnh dậy, đi tìm các cung nữ, từ xa trông thấy dưới gốc cây có một tỳ-kheo mặt mũi đoan chính, tuổi trẻ khỏe đẹp, các cung nữ đang ngồi trước mặt nghe pháp. Vua liền đến hỏi:
– Ông đã chứng quả A-la-hán (bậc tu hành cao nhất, đã dứt sạch phiền não, không còn phải sinh tử luân hồi) chưa?
Đáp:
– Chưa chứng.
– Đã chứng quả A-na-hàm (bậc thứ ba, sau khi chết không còn sinh lại cõi dục nữa) chưa?
Đáp:
– Chưa chứng.
– Đã chứng quả Tư-đà-hàm (bậc thứ hai, chỉ còn tái sinh vào cõi người một lần nữa) chưa?
Đáp:
– Chưa chứng.
– Đã chứng quả Tu-đà-hoàn (bậc thứ nhất, mới bước vào dòng thánh, chắc chắn sẽ giải thoát) chưa?
Đáp:
– Chưa chứng.
– Đã đạt được phép bất tịnh quán (phép quán xét thân thể là nhơ nhớp để dứt lòng ham muốn sắc dục) chưa?
Đáp:
– Chưa đạt.

 Vua liền nổi giận lớn, nói rằng:
– Ông chẳng được gì cả! Sao một kẻ phàm phu còn trong vòng sinh tử (người thường, chưa thoát khỏi vòng sống chết luân hồi) như ông lại dám ngồi chung một chỗ với các cung nữ?
Vua liền nắm lấy mà đánh đập, khắp người bị thương tích. Các cung nữ nói:
– Vị tỳ-kheo này không có lỗi gì.
Vua lại càng giận dữ hơn; lại thấy tỳ-kheo bị đánh mà các cung nữ đều khóc lóc đau xót, vua càng giận dữ gấp bội.

 Lúc ấy tỳ-kheo tự nghĩ trong lòng: "Chư Phật thời quá khứ nhờ biết nhẫn nhục (chịu đựng điều trái ý, không oán giận, không trả thù) nên mới đạt được đạo vô thượng (đạo giác ngộ cao nhất, tức thành Phật). Lại như vị Nhẫn Nhục tiên nhân (người tu hành trong núi thời xưa, chính là tiền thân của Phật) thuở trước bị người ta chặt tai, mũi, tay chân mà vẫn còn nhẫn chịu được; huống chi ta hôm nay thân thể vẫn còn nguyên vẹn, lẽ nào lại không nhẫn được?" Suy nghĩ như vậy rồi, chàng im lặng chịu đựng.

 Bị đánh xong, toàn thân đau nhức, cơn đau mỗi lúc một tăng, chàng không chịu nổi nỗi khổ ấy, lại nghĩ: "Nếu ta còn ở đời thường thì ta là con vua, sẽ được nối ngôi, quân lính và thế lực chẳng kém gì ông vua kia. Hôm nay chỉ vì ta xuất gia, sống đơn độc một mình mà bị người ta ức hiếp đánh đập." Chàng vô cùng đau khổ, bực tức, liền muốn bỏ đạo trở về nhà. Chàng bèn đến chỗ thầy là hòa thượng (vị thầy truyền giới, thầy dạy dỗ trực tiếp của người xuất gia) Ca-chiên-diên để xin từ biệt mà hoàn tục. Hòa thượng đáp:
– Thân thể con vừa mới bị đánh, đang còn đau đớn, hãy đợi đến mai, tạm ở lại nghỉ ngơi một chút rồi hãy đi.
Sa-la-na vâng lời, ở lại ngủ qua đêm.

 Nửa đêm hôm ấy, tôn giả Ca-chiên-diên liền hiện ra một giấc mộng, khiến Sa-la-na tự thấy mình bỏ đạo trở về nhà; vua cha đã băng hà, chàng liền lên nối ngôi, tập hợp đông đảo bốn loại quân (quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ) đi đánh vua Ác Sinh. Đến nước kia, hai bên dàn trận giao chiến, chàng bị đối phương đánh bại, quân lính tan tác chết chóc, bản thân bị bắt giam. Vua Ác Sinh bắt được Sa-la-na rồi sai người cầm dao giải đi để giết. Lúc ấy Sa-la-na vô cùng sợ hãi, liền nghĩ trong lòng: "Ước gì được gặp lại thầy, dù có bị người ta giết, ta cũng không ân hận."

 Ngay lúc ấy, hòa thượng ứng theo ý niệm mà biết được lòng chàng, tay cầm tích trượng (cây gậy có gắn vòng khoen của người tu), tay cầm bát, như sắp đi khất thực (đi xin ăn), hiện ra trước mặt chàng mà bảo:
– Con ơi, ta thường giảng pháp cho con bằng đủ mọi cách rằng tranh giành đánh nhau để cầu hơn người thì rốt cuộc không bao giờ được. Con không nghe lời ta dạy, giờ biết làm sao đây?
Chàng thưa với hòa thượng:
– Nay nếu thầy cứu được mạng đệ tử, đệ tử không dám như thế nữa.
Bấy giờ Ca-chiên-diên vì Sa-la-na mà nói với người của vua:
– Xin hãy tạm dừng lại, đợi ta vào tâu với vua để cứu mạng người này.
Nói xong, ngài đi đến chỗ vua. Nhưng sau đó người của vua không chịu chờ, cứ giải chàng đi giết. Khi lưỡi dao sắp hạ xuống, trong lòng chàng kinh hãi, bật kêu thành tiếng mà tỉnh dậy.

 Tỉnh dậy, chàng liền đem đầy đủ những điều thấy trong mộng đến thưa với hòa thượng. Hòa thượng đáp:
– Trong vòng sinh tử mà tranh đấu chiến chinh thì chẳng bao giờ có sự thắng thật. Vì sao vậy? Lẽ thường của chiến tranh là lấy việc tàn hại người khác làm thắng. Con đường tàn hại ấy, ở đời hiện tại thì cái tình ngu muội lấy đó làm khoái ý, nhưng đến đời sau sẽ đọa vào tam đồ (ba đường khổ: địa ngục, ngạ quỷ tức ma đói, và súc sinh), chịu khổ vô lượng. Còn nếu mình thua, bị người ta hại thì mất thân mình, tai ương lan đến cả muôn dân, lại làm tăng thêm tội nặng cho người kia, khiến họ sa vào địa ngục. Rồi cứ thế giết hại lẫn nhau, oán thù không dứt, xoay vần mãi trong ngũ đạo (năm cõi tái sinh: trời, người, địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) không bao giờ cùng tận. Suy đi xét lại, việc ấy nào có bù đắp được gì cho nỗi đau của những vết thương bị đánh đập trên thân?

 Nay con muốn lìa khỏi nỗi sợ sinh tử và cái đau vì roi vọt thì hãy tự quán xét thân mình để dứt lòng oán hận. Vì sao vậy? Thân này là gốc của mọi khổ: đói khát, lạnh nóng, sinh, già, bệnh, chết, lại bị muỗi mòng, thú dữ xâm hại. Những kẻ thù như vậy nhiều vô lượng, con không thể báo thù được, sao lại chỉ muốn báo thù riêng vua Ác Sinh? Muốn diệt kẻ thù thì phải diệt phiền não (những thứ làm tâm rối loạn, khổ đau như tham lam, giận dữ, si mê). Kẻ thù phiền não làm hại vô lượng thân đời này qua đời khác; kẻ thù ở đời dù nặng nề cũng chỉ hại được một thân. Kẻ thù phiền não làm hại pháp thân lành (thân công đức, trí tuệ do tu tập điều lành mà có); kẻ thù ở đời dù tàn ác cũng chỉ hại được cái thân hữu lậu (thân còn vướng phiền não, còn rơi rớt trong vòng sinh tử) hôi hám nhơ nhớp này. Xét như vậy thì biết sự oán hại khởi lên đều lấy phiền não làm gốc. Nay con không đánh dẹp giặc phiền não, sao lại muốn đi đánh vua Ác Sinh?

 Hòa thượng giảng pháp cho chàng bằng đủ mọi cách như vậy. Sa-la-na nghe những lời ấy xong, lòng bừng mở, ý thông suốt, chứng được quả Tu-đà-hoàn. Chàng hết lòng ưa thích đại pháp, càng thêm tinh tấn (siêng năng, gắng sức tu hành không lười bỏ) gấp bội, tu hành chẳng bao lâu thì chứng quả A-la-hán.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video