Nhân duyên (câu chuyện kể về mối quan hệ nhân quả giữa việc đời trước và việc đời nay) về con rùa lớn, thiên thứ ba mươi
Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn, ở đây là Phật Thích-ca Mâu-ni) ở thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà, miền Bắc Ấn Độ xưa). Đề-bà-đạt-đa (em họ của Phật, về sau theo Phật xuất gia nhưng nhiều lần tìm cách hại Phật) trong lòng luôn ôm ý ác, muốn hãm hại Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính). Ông ta bèn thuê năm trăm người Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tư tế cao nhất trong xã hội Ấn Độ xưa) bắn cung giỏi, bảo họ mang cung tên đến chỗ Thế Tôn, giương cung bắn Phật.
Những mũi tên bắn ra đều biến thành hoa câu-vật-đầu, hoa phân-đà-lợi, hoa ba-đầu-ma, hoa ưu-bát-la (các loài hoa sen quý ở Ấn Độ: câu-vật-đầu là sen vàng hoặc súng đỏ, phân-đà-lợi là sen trắng, ba-đầu-ma là sen hồng, ưu-bát-la là sen xanh). Năm trăm người Bà-la-môn thấy phép thần biến ấy thì đều vô cùng sợ hãi, liền vứt bỏ cung tên, lạy Phật sám hối (tỏ bày lỗi lầm, xin được tha thứ và hứa không tái phạm), rồi ngồi sang một bên.
Phật thuyết pháp (giảng giải giáo lý) cho họ nghe, tất cả đều chứng được quả Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên trong bốn bậc thánh của người tu theo Phật, nghĩa là người đã bước vào dòng thánh, không còn đọa vào các cõi xấu). Họ lại thưa với Phật rằng: "Xin cho chúng con được xuất gia (rời bỏ đời sống gia đình để đi tu) học đạo." Phật nói: "Thiện lai, tỳ-kheo!" (nghĩa là: "Lành thay, các vị đến đây, hỡi các tỳ-kheo!", lời Phật dùng để chính thức nhận người vào hàng tăng; tỳ-kheo là người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ). Lập tức râu tóc họ tự rụng, áo pháp (áo cà-sa của người tu) tự khoác lên mình. Phật lại thuyết pháp cho họ lần nữa, họ đều chứng quả A-la-hán (quả vị cao nhất trong bốn bậc thánh, là người đã dứt sạch phiền não, không còn phải tái sinh).
Các tỳ-kheo thưa với Phật rằng: "Thần lực của Thế Tôn thật là hiếm có. Đề-bà-đạt-đa luôn muốn hại Phật, vậy mà Phật vẫn luôn khởi lòng từ bi lớn."
Phật nói: "Không phải chỉ có hôm nay. Thuở quá khứ, ở nước Ba-la-nại (một vương quốc cổ ở miền Bắc Ấn Độ, nay là vùng Varanasi), có một người trưởng đoàn buôn tên là Bất Thức Ân (nghĩa là "kẻ không biết ơn"), cùng năm trăm người lái buôn ra biển tìm của báu. Lấy được của báu rồi quay về, đến một chỗ nước xoáy sâu thì gặp quỷ la-sát (loài quỷ dữ chuyên ăn thịt người) dưới nước níu giữ con thuyền, không đi tới được. Các thương nhân vô cùng kinh hãi, cùng nhau kêu lên: "Hỡi thần trời, thần đất, thần mặt trời, mặt trăng và các vị thần! Ai có lòng thương xót, cứu chúng tôi khỏi tai nạn này!"
Có một con rùa lớn, lưng rộng một dặm, lòng sinh thương xót, bơi đến chỗ thuyền, cõng mọi người trên lưng, nhờ vậy họ qua được biển. Lúc ấy con rùa thiu thiu ngủ, Bất Thức Ân muốn lấy hòn đá lớn đập vào đầu rùa cho chết. Các thương nhân nói: "Chúng ta nhờ con rùa cứu khỏi nạn mà giữ được mạng sống, giết nó là điều chẳng lành, là kẻ không biết ơn." Bất Thức Ân đáp: "Ta đang đói gấp, ai còn đoái đến ơn với nghĩa của các ngươi!" Rồi hắn liền giết rùa, ăn thịt nó. Ngay đêm hôm ấy, có một đàn voi lớn kéo đến giẫm chết cả bọn.
Con rùa lớn thuở ấy chính là thân ta. Kẻ Bất Thức Ân thuở ấy chính là Đề-bà-đạt-đa. Năm trăm thương nhân chính là năm trăm người Bà-la-môn đã xuất gia học đạo và đắc đạo hôm nay. Thuở xưa ta đã cứu họ khỏi tai nạn, nay ta lại cứu họ thoát khỏi nỗi khổ sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, chết rồi lại sinh ra mãi không dứt)."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video