Thiên 11 — Mệnh an tại cung Thìn

 Lập mệnh ở cung Thìn (cung mệnh: cung trên lá số ứng với giờ sinh, dùng để xét số mệnh chung của một người; cung Thìn là một trong mười hai cung chia theo mười hai địa chi). Thìn và Dậu là lục hợp (cặp hai cung hợp nhau trong mười hai cung), và lấy Kim làm chủ (Kim tinh, tức sao Kim, là sao chủ của cả hai cung Thìn và Dậu). Tỵ ở phía trước, Mão ở phía sau; người ta thấy hai cung này kẹp ôm hai bên mà cùng chi phối cung Thìn.

 Mão vốn gia lên Thìn, Thìn gia lên Tỵ (gia: đặt chữ cung của vòng xoay chồng lên một cung của vòng cố định). Hai cung gia lẫn cho nhau ở đây gọi là hỗ gia (gia lẫn cho nhau). Hợi là chỗ thông quan (cửa ải nối thông khí giữa các cung) và phản phúc (lật qua lật lại, họa phúc xoay vần). Họa phúc của hai cung Tỵ và Hợi là quan trọng nhất (?). Cung Thìn thuộc tứ khố (bốn cung "kho" Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, nơi ngũ hành thu tàng). Cung này đã không có lộc mã (lộc: sao hoặc cung chủ bổng lộc, tiền của; mã: dịch mã, chủ đi lại, thăng tiến), lại không có quái khí (khí của quẻ Dịch phối vào cung và tháng, dùng để đoán vận). Mệnh cung ở đây có đủ lục hại (cặp hai cung hại nhau; Thìn và Mão là một cặp như thế). Xét họa phúc thì trước hết xem phản phúc, sau đó mới xem hỗ gia.

 Lập mệnh ở cung này thì lấy Thái Âm (mặt trăng) làm chủ quan lộc (cung quan lộc: cung xét công danh, chức tước; với mệnh Thìn đó là cung Mùi, do Thái Âm làm chủ). Lấy Hỏa (sao Hỏa) làm chủ tài bạch (cung xét tiền của; với mệnh Thìn là cung Mão). Lấy Thổ, Thủy, Mộc (sao Thổ, sao Thủy, sao Mộc) làm chủ tam hạn (ba chặng của đời người: thời trẻ, trung niên, tuổi già, mỗi chặng do một sao làm chủ).

 Nếu sinh ban ngày thì Mộc và Thổ vốn mạnh; nếu chúng lại ở chỗ cao sáng (vị trí đắc thế, được vượng, được sáng), ắt hợp cả thể lẫn dụng (thể: bản chất, gốc của sao hay cung; dụng: tác dụng, chức năng trong lá số). Sinh ban đêm thì nhẹ hơn một chút. Tuy là phản diệu (sao làm việc trái chiều, không thuận với mệnh) nhưng cũng không hung. Tác dụng của Thủy thì nông, được mất khó phân: gặp sao hung thì hung, gặp sao lành thì lành.

 Sao Hỏa làm chủ tài: sinh đêm mà thấy thì là phúc, sinh ngày mà thấy thì không công gì. Người sinh năm can Mậu, Canh, Tân phần nhiều bất lợi; người can Giáp, Kỷ, Đinh thấy thì mừng. Sinh mùa thu thì danh lợi đều đủ; sinh mùa hạ thì danh bị lợi lấn mất. Sao Hỏa đi trên âm đạo (đường thuộc phần âm của bầu trời) (?) thì tài và phúc nhiều nhất; nếu ở phần dương thì người phần nhiều tham lam, keo kiệt.

 Nếu gặp Thủy và Bột (Nguyệt Bột, một trong tứ dư — bốn "sao ảo" tính toán thêm ngoài bảy sao thật là Tử Khí, Nguyệt Bột, La Hầu, Kế Đô) thì cho là hung. Gặp (?) Thổ và Kế (Kế Đô) thì là lành. Gặp (?) La (La Hầu) thì làm hao tiết khí của tài; có khí Mộc thì nuôi dưỡng được. Cách lấy dụng và việc được mất ở cung này không giống các cung khác.

 Trong cung có ba tú Chẩn, Giác, Cang (tú: chòm sao trong hai mươi tám chòm dọc đường đi của mặt trời và mặt trăng; mỗi tú phối một hành: Chẩn thuộc Thủy, Giác thuộc Mộc, Cang thuộc Kim). Chúng vốn cùng một cung, tú Chẩn cũng không có gì khác: Thủy ở trong cung Kim thì còn không bị coi là kỵ. Riêng tú Giác thuộc Mộc, chủ về mùa xuân. Thủy và Thổ hiện ra lúc chập tối, lặn ở phía tây lúc rạng sáng (?).

 Người sinh tháng mùa xuân thì âm nương theo dương mà dùng. Nếu can năm sinh là Giáp, Ất, nạp âm thuộc Mộc (nạp âm: hành riêng gán cho từng cặp can chi của năm sinh), thì trước hết kỵ Kim và La Hầu, sau đó ngại khí Hỏa. Các can và nạp âm khác thì lại không giống thế. Mùa thu, mùa đông Kim mạnh hơn Mộc thì có gì đáng ngại (?). Dù sinh ngày hay đêm cũng lấy Kim làm đầu; được dụng lành thì người cứng cỏi, ngay thẳng. Nếu theo lệ thường mà coi Kim là hung thần, e rằng trái với nhân nghĩa (Mộc ứng với nhân, Kim ứng với nghĩa; ý là làm lệch quan hệ vốn có của hai hành).

 Tuy cung có ba tú, nhưng phải xét cho rõ sao nào làm chủ, sao nào làm dụng, không thể nhất loạt cho là "chiến" (các hành khắc nhau, đánh nhau) mà luận. Bởi Thủy làm dụng là con của Kim (Kim sinh Thủy), đó là lẽ vận hành thường xuyên suốt bốn mùa. Dù ngày hay đêm cũng không kỵ Thổ. Thấy Thổ làm dụng trong tam hạn, được Thổ thì Kim được sinh dưỡng (Thổ sinh Kim).

 Còn tú Giác làm độ (độ: đoạn trên đường hoàng đạo mà sao đang đứng) thì là trong Kim có Mộc: Kim yếu thì Mộc thịnh, Kim thịnh thì Mộc suy. Hai thứ này đều là vật vốn có của bản cung ta, sao lại gọi là hình chiến (khắc hại đánh nhau)? Chỉ khi ban ngày Kim và Mộc giao nhau thì e thành cái họa lục hại, nên đoán là hung. Lúc khác, nếu Kim và Mộc cách xa nhau thì có gì là hung? Nếu tú Giác thuộc Mộc mà coi Kim là kỵ, thì tú Cang thuộc Kim há lại lấy Hỏa làm tài sao? Được mất phải cân nhắc kỹ, lại phải xét cho rõ.

 Lập mệnh ở cung này mà sinh tháng mùa đông thì Kim nương theo Thái Dương (mặt trời), thường đi ở vùng phương đông thuộc Cấn, Chấn (hai quẻ chỉ hướng đông bắc và hướng đông). Cũng có khi Kim đi qua hai tú Vĩ, Cơ ở cung Dần. Người ta đều coi Kim "cưỡi Nhân Mã" (Kim tinh đi vào cung Dần, cung này còn gọi là cung Nhân Mã) là điều kỵ; đó là lời luận thường của các nhà xem sao. Nhưng ở cung này, việc Kim cưỡi Nhân Mã không giống với ở cung Dậu: luận cung Dậu thì sinh ngày mà thấy là hung, luận cung Thìn thì sinh đêm mới có họa. Lẽ tạo hóa của ngày và đêm đã khác nhau rõ ràng; còn chỗ sâu kín ở giữa thì phải tự thấu hiểu (?).

 Lại lấy ví dụ an mệnh ở Thìn: lấy chữ Mão của bàn trên đặt lên cung Thìn (bàn trên: vòng mười hai cung xoay được, đặt chồng lên bàn dưới là vòng mười hai cung cố định). Chữ Dần đặt lên cung tài bạch là Mão. Cung thứ ba (cung huynh đệ, tức Dần) là chỗ rất nhàn (?), thì chữ Sửu đặt lên Dần. Tuy bàn dưới là chữ Dần, nhưng bàn trên lại là chữ Sửu; Kim được cục của trời, cho nên coi là lạ. Nếu người can Mậu, Canh có lộc, mã và quý nhân (quý nhân: cung hoặc sao tốt tính theo can năm sinh, chủ được người giúp đỡ), thì quý nhân ở bàn trên hợp với lộc mã ở bàn dưới; đó lại là lạ trong cái lạ, nên là lành. Thế cục ở giữa đều là sự tạo hóa ngầm.

 Lại có cung Hợi là cung nô bộc (cung xét kẻ dưới, người làm, kẻ giúp việc), nhiều khi có sao quan gặp vào (?). Chỗ này lại phải phân biệt với cách luận thông thường: Hợi tuy là nô bộc nhưng có quan hệ với mệnh, đó là cái mạnh trong cái yếu. Lập mệnh ở cung này tương tự như ở cung Tuất, chỗ quý là ở cung nô bộc. Bởi trong mệnh Tuất có Tỵ, trong mệnh Thìn có Hợi (cung nô bộc của mệnh Tuất là Tỵ, của mệnh Thìn là Hợi), không giống cung nô bộc của mệnh an ở các cung khác.

 Thế cục cung này ưa Thái Âm, giống như đã nói ở trên. Nếu Thái Âm ở cung nô bộc, và ở Mão, Mùi có Thổ hợp vào, thì đó là dụng tuyệt diệu. Chỗ diệu là: Hợi của bàn dưới thuộc Mộc cục (tam hợp Hợi–Mão–Mùi hóa thành Mộc), đi vào Tuất của bàn trên thuộc Hỏa cục (tam hợp Dần–Ngọ–Tuất hóa thành Hỏa). Nếu được Thổ hợp vào thì Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, thân và mệnh liên quan nhau, rất có lợi lớn. Cho nên nói: được trời thì quý, được đất thì giàu.

 Ngọ là cung phúc đức (cung xét phúc phần, sự an vui của đời người), lành dữ mỗi bên một nửa. Được dụng lành thì gọi là vun trồng; sa vào chỗ hung thì ngược lại thành bè đảng với quỷ (?). Mùi là cung quan lộc; trên có Ngọ, dưới có Mùi, gọi là "lục hợp làm quan". Chỉ lập mệnh ở cung này mới có cách cục đó, các cung khác không có, người được cách này rất hiếm. Nếu có một sao đắc dụng ở trong đó thì có thể được danh, được lộc.

 Nếu người thuộc sáu năm can Kỷ (?) mà Thái Âm ở Mùi, vừa là quan tinh (sao chủ công danh), lại giữ chức chủ tinh của lộc, lại được quái khí "Sùng Huân" (?) của bàn trên, thì há chẳng phải là bậc vượt hẳn người thường, xuất chúng ở đời sao?

 Dậu là nan cung (cung chủ tai nạn, bệnh tật; với mệnh Thìn là cung thứ tám, gọi là bát nạn). Thìn với Dậu hợp nhau, hai bên như nhau. Cung Tuất cũng tương tự bát nạn. Nếu thấy nan tinh (sao chủ tai nạn) thì chỉ theo sinh ngày hay sinh đêm, xét sinh khắc mà luận họa phúc. Kim là mệnh nguyên (sao chủ mệnh) lại cũng là nan tinh, nên không thể đem cung mệnh và cung bát nạn mà luận như nhau.

 Cung Thìn là nơi hội lại của chân trời góc đất (chỗ xa xôi, tận cùng). Nếu có dịch mã (sao chủ đi lại, di chuyển) đến, lại gặp Thủy và Nguyệt Bột, thì phần nhiều là người bỏ quê đi bôn ba. Nếu gặp Tử Khí thì là hạng sư tăng, đạo sĩ, thầy cúng thầy bói.

 Thế cục cung này khác với tứ chính (bốn cung chính Tý, Ngọ, Mão, Dậu), cũng khác với lục hợp. Lệch sang Mão thì gọi là phục ngâm (cung chồng đúng lên cung của chính nó, chủ trì trệ, buồn khổ); lệch sang Tỵ thì là không vào cục. Nặng nhẹ thế nào, người xem phải tự xét lấy.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video