Thiên 1 — Kinh Như Lai Tạng (trọn kinh)

#  Kinh Đại Phương Đẳng Như Lai Tạng (Đại phương đẳng: tên chung chỉ các kinh Đại thừa, có nghĩa lý rộng lớn, bình đẳng cho mọi người; Như Lai tạng: "cái kho chứa Như Lai", tức bản tính Phật vốn sẵn có, ẩn giấu bên trong mỗi chúng sinh)

 Kinh Đại Phương Đẳng Như Lai Tạng

 Đời Đông Tấn (triều đại Trung Hoa, năm 317–420), Phật-đà-bạt-đà-la (vị tăng người Ấn Độ sang Trung Hoa dịch kinh) dịch

 Kinh Đại Phương Đẳng Như Lai Tạng

 Đời Đông Tấn, Tam tạng (danh hiệu dành cho vị pháp sư thông thạo cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật và luận) người Thiên Trúc (tức Ấn Độ) là Phật-đà-bạt-đà-la dịch

 Tôi nghe như vầy. Một thời, Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) ở trong núi Kỳ-xà-quật (núi Linh Thứu, tức núi Kên Kên) gần thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà, miền bắc Ấn Độ xưa), tại giảng đường Bảo Nguyệt, trong toà gác nhiều tầng làm bằng gỗ chiên-đàn (gỗ đàn hương). Khi ấy Phật đã thành Phật được mười năm, cùng với chúng đại tỳ-kheo (các vị tăng xuất gia đã thọ đủ giới) trăm nghìn người.

 Lại có các vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát nguyện tu cho đến khi thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn) nhiều bằng số cát của sáu mươi con sông Hằng (sông lớn ở Ấn Độ; lấy số cát sông Hằng để chỉ số nhiều không đếm xuể). Các vị ấy đều đã thành tựu sức tinh tấn lớn (sức siêng năng tu tập, không lười biếng, không thối lui), đã từng cúng dường trăm nghìn ức na-do-tha (đơn vị số đếm của Ấn Độ cổ, lớn đến mức khó tính) vị Phật, đều có khả năng chuyển bánh xe pháp không thối lui (tức giảng giải giáo pháp, ví như quay bánh xe lăn đi khắp nơi phá tan mê lầm, và không bao giờ lùi bước). Nếu có chúng sinh nào nghe tên các vị ấy thì trên con đường vô thượng (con đường giác ngộ cao nhất, tức đạo thành Phật) sẽ không bao giờ thối lui.

 Tên các vị ấy là: Bồ-tát Pháp Tuệ, Bồ-tát Sư Tử Tuệ, Bồ-tát Kim Cang Tuệ, Bồ-tát Điều Tuệ, Bồ-tát Diệu Tuệ, Bồ-tát Nguyệt Quang, Bồ-tát Bảo Nguyệt, Bồ-tát Mãn Nguyệt, Bồ-tát Dũng Mãnh, Bồ-tát Vô Lượng Dũng, Bồ-tát Vô Biên Dũng, Bồ-tát Siêu Tam Giới, Bồ-tát Quán Thế Âm, Bồ-tát Đại Thế Chí, Bồ-tát Hương Tượng, Bồ-tát Hương Thượng, Bồ-tát Hương Thượng Thủ, Bồ-tát Thủ Tạng, Bồ-tát Nhật Tạng, Bồ-tát Tràng Tướng, Bồ-tát Đại Tràng Tướng, Bồ-tát Ly Cấu Tràng, Bồ-tát Vô Biên Quang, Bồ-tát Phóng Quang, Bồ-tát Ly Cấu Quang, Bồ-tát Hỷ Vương, Bồ-tát Thường Hỷ, Bồ-tát Bảo Thủ, Bồ-tát Hư Không Tạng, Bồ-tát Ly Kiêu Mạn, Bồ-tát Tu-di Sơn, Bồ-tát Quang Đức Vương, Bồ-tát Tổng Trì Tự Tại Vương, Bồ-tát Tổng Trì, Bồ-tát Diệt Chúng Bệnh, Bồ-tát Liệu Nhất Thiết Chúng Sinh Bệnh, Bồ-tát Hoan Hỷ Niệm, Bồ-tát Yếm Ý, Bồ-tát Thường Yếm, Bồ-tát Phổ Chiếu, Bồ-tát Nguyệt Minh, Bồ-tát Bảo Tuệ, Bồ-tát Chuyển Nữ Thân, Bồ-tát Đại Lôi Âm, Bồ-tát Đạo Sư, Bồ-tát Bất Hư Kiến, Bồ-tát Nhất Thiết Pháp Tự Tại, Bồ-tát Di-lặc, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi.

 Các vị Bồ-tát ma-ha-tát như vậy, nhiều bằng số cát sáu mươi sông Hằng, từ vô số cõi Phật (cõi nước do một vị Phật giáo hoá) kéo đến, cùng với vô số chư thiên (các vị trời), rồng, dạ-xoa (một loài quỷ thần), càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời), a-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay nóng giận, hiếu chiến), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca múa), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), tất cả đều tụ hội về, tôn kính và cúng dường.

 Bấy giờ, đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật) trong toà gác chiên-đàn ngồi ngay thẳng nhập tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vào một chỗ, hoàn toàn lắng yên) và hiện phép thần biến (phép biến hoá do năng lực thần thông). Có những hoa sen nghìn cánh, to như bánh xe, số nhiều vô lượng, màu sắc và hương thơm đầy đủ nhưng chưa nở. Trong mỗi bông hoa đều có một vị hoá Phật (thân Phật do thần lực biến hiện ra). Những hoa ấy bay lên không trung, che phủ khắp thế giới như một cái màn báu. Mỗi bông sen phóng ra vô lượng ánh sáng, rồi tất cả hoa sen đồng loạt nở rộ.

 Do thần lực của Phật, chỉ trong khoảnh khắc, tất cả hoa đều héo úa biến sắc. Trong các bông hoa ấy, tất cả các vị hoá Phật đều ngồi kết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi), mỗi vị phóng ra vô số trăm nghìn tia sáng. Lúc ấy cõi này được trang nghiêm đặc biệt khác thường. Tất cả đại chúng vui mừng hớn hở, lấy làm lạ vì chưa từng thấy, ai cũng sinh lòng ngờ vực: "Nay vì nhân duyên gì mà vô số hoa đẹp bỗng nhiên tàn hỏng, héo đen, hôi hám dơ bẩn, thật đáng ghê tởm?"

 Khi ấy, đức Thế Tôn biết điều các vị Bồ-tát và đại chúng đang ngờ, bèn bảo Bồ-tát Kim Cang Tuệ: "Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe)! Trong Phật pháp có điều gì còn ngờ, ông cứ tuỳ ý hỏi." Lúc đó Bồ-tát Kim Cang Tuệ biết đại chúng đều đang ngờ vực, liền bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Vì nhân duyên gì mà trong vô số hoa sen đều có hoá Phật, bay lên không trung che phủ thế giới, rồi trong khoảnh khắc đều héo úa biến sắc, còn tất cả các vị hoá Phật thì mỗi vị phóng ra vô số trăm nghìn tia sáng? Cả hội chúng đều thấy và chắp tay cung kính." Bấy giờ Bồ-tát Kim Cang Tuệ nói bài kệ (bài thơ tóm ý, dùng để tụng) rằng:

 Xưa nay con chưa từng được thấy phép thần biến như hôm nay:

 thấy trăm nghìn ức vị Phật ngồi trong đài hoa sen,

 mỗi vị phóng ra vô số ánh sáng, che phủ khắp mọi cõi.

 Các bậc Đạo Sư (người dẫn đường, chỉ Phật) đã lìa sạch nhơ bẩn, làm trang nghiêm các thế giới.

 Hoa sen bỗng nhiên héo úa biến sắc, ai thấy cũng sinh lòng ghê chán.

 Nay vì nhân duyên gì mà hiện ra phép thần hoá này?

 Con đã thấy các vị Phật nhiều như cát sông Hằng, cùng vô lượng phép thần biến,

 nhưng chưa từng thấy điều như hôm nay; xin Ngài giảng rõ cho.

 Bấy giờ đức Thế Tôn bảo Kim Cang Tuệ và các vị Bồ-tát: "Này thiện nam tử! Có một bộ kinh Đại phương đẳng tên là Như Lai Tạng. Vì sắp giảng kinh ấy nên Ta hiện điềm lành này. Các ông hãy lắng nghe cho kỹ và suy nghĩ cho khéo." Tất cả đều thưa: "Lành thay! Chúng con rất mong được nghe."

 Phật dạy: "Này thiện nam tử! Như vô số hoa sen do Phật hoá ra bỗng nhiên héo úa biến sắc, mà vô lượng hoá Phật ở trong hoa sen, có đủ tướng tốt trang nghiêm, ngồi kết già, phóng ánh sáng lớn, khiến mọi người thấy điều hiếm có mà ai cũng cung kính. Cũng vậy, này thiện nam tử, Ta dùng Phật nhãn (con mắt của Phật, thấy biết mọi sự đúng như thật) nhìn tất cả chúng sinh, thấy rằng ngay trong các phiền não (những trạng thái làm tâm rối loạn và đau khổ) như tham muốn, giận dữ, si mê, vẫn có trí tuệ của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân lý như thật), mắt của Như Lai, thân của Như Lai, ngồi kết già, uy nghiêm bất động.

 Này thiện nam tử! Tất cả chúng sinh tuy ở trong thân phiền não thuộc các nẻo tái sinh, nhưng đều có Như Lai tạng, luôn luôn không bị vấy bẩn, đức tính và tướng tốt đầy đủ, không khác gì Ta.

 Lại nữa, này thiện nam tử, ví như người có thiên nhãn (con mắt của chư thiên, nhìn xuyên suốt mọi vật, thấy được điều mắt thường không thấy) nhìn những bông hoa chưa nở, thấy trong các bông hoa đều có thân Như Lai ngồi kết già; gỡ bỏ những cánh hoa héo đi thì thân ấy liền hiện rõ. Cũng vậy, này thiện nam tử, Phật đã thấy Như Lai tạng của chúng sinh rồi, muốn cho nó nở ra, nên giảng kinh pháp, để diệt trừ phiền não, làm hiển lộ Phật tính (bản tính có thể thành Phật vốn sẵn trong mỗi người).

 Này thiện nam tử! Lẽ tự nhiên của chư Phật là như vậy: dù Phật ra đời hay không ra đời, cái kho Như Lai của tất cả chúng sinh vẫn thường còn, không biến đổi. Chỉ vì chúng sinh bị phiền não che lấp, nên Như Lai ra đời, rộng giảng giáo pháp, diệt trừ trần lao (phiền não làm nhọc tâm, nhơ bẩn như bụi đất), làm trong sạch nhất thiết trí (trí tuệ biết tất cả mọi sự, tức trí tuệ của Phật).

 Này thiện nam tử! Nếu có vị Bồ-tát tin ưa pháp này, chuyên tâm tu học, thì sẽ được giải thoát, thành Đẳng Chánh Giác (sự giác ngộ chân chánh, trọn vẹn, ngang bằng với chư Phật, tức là thành Phật), rộng làm Phật sự (công việc của Phật: giáo hoá, cứu độ chúng sinh) cho khắp thế gian." Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ rằng:

 Ví như những bông hoa héo úa, hoa ấy chưa nở ra,

 người có thiên nhãn nhìn thấy thân Như Lai không nhiễm bẩn bên trong.

 Gỡ bỏ cánh hoa héo xong, liền thấy bậc Đạo Sư không gì ngăn ngại.

 Vì để dứt phiền não, bậc Tối Thắng (bậc cao quý hơn hết, tức Phật) ra đời.

 Phật nhìn khắp các loài chúng sinh, thấy đều có Như Lai tạng,

 bị vô lượng phiền não che phủ, giống như bị cánh hoa dơ bẩn quấn chặt.

 Ta vì các chúng sinh, để diệt trừ phiền não,

 nên rộng giảng chánh pháp, khiến họ mau thành Phật đạo.

 Ta đã dùng Phật nhãn thấy trong thân của tất cả chúng sinh

 đều có kho Phật nằm yên ổn; nên giảng pháp cho nó được mở ra, hiện rõ.

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như mật ong nguyên chất ở trong hốc cây trên vách đá, có vô số bầy ong vây quanh canh giữ. Có một người khéo léo, có mưu kế, trước hết đuổi bầy ong đi rồi mới lấy mật, tuỳ ý ăn dùng và chia cho người xa người gần. Cũng vậy, này thiện nam tử, tất cả chúng sinh đều có Như Lai tạng, giống như mật nguyên chất ở trong hốc cây trên vách đá, bị các phiền não che lấp, cũng như mật kia bị bầy ong canh giữ. Ta dùng Phật nhãn nhìn thấy đúng như thật, dùng phương tiện khéo léo (cách thức khéo léo, thích hợp với từng người) mà tuỳ theo căn cơ giảng pháp, diệt trừ phiền não, mở ra sự thấy biết của Phật, rộng làm Phật sự cho khắp thế gian." Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ rằng:

 Ví như mật trong hốc cây trên vách đá, có vô lượng con ong vây quanh;

 người khéo léo tìm cách lấy mật, trước hết đuổi bầy ong đi.

 Như Lai tạng của chúng sinh giống như mật trong hốc cây trên vách đá,

 bị kết sử (một tên gọi khác của phiền não: thứ trói buộc và sai khiến con người) và trần lao quấn chặt, như bị bầy ong canh giữ.

 Ta vì các chúng sinh, dùng phương tiện giảng chánh pháp,

 diệt trừ bầy ong phiền não, mở bày Như Lai tạng ra.

 Đầy đủ tài biện thuyết không ngăn ngại, Ta giảng pháp cam lồ (giáo pháp ví như nước cam lồ – thứ nước ngọt thần diệu của cõi trời, uống vào thì không chết; ý nói giáo pháp giúp thoát khỏi sống chết),

 khiến tất cả đều thành Chánh Giác (thành Phật), với lòng đại bi (lòng thương xót lớn lao, muốn cứu khổ cho mọi loài) cứu giúp chúng sinh.

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như hạt lúa tẻ chưa tách khỏi vỏ trấu, kẻ nghèo khổ ngu muội coi thường, cho là thứ bỏ đi được; nhưng khi đã xay giã sạch sẽ thành gạo trắng thì thường được dâng lên vua dùng. Cũng vậy, này thiện nam tử, Ta dùng Phật nhãn nhìn các chúng sinh, thấy vỏ trấu phiền não che lấp vô lượng sự thấy biết của Như Lai. Vì thế Ta dùng phương tiện, tuỳ theo căn cơ mà giảng pháp, khiến họ trừ bỏ phiền não, làm trong sạch nhất thiết trí, trở thành bậc Chánh Giác cao nhất trong mọi thế gian." Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ rằng:

 Ví như mọi hạt lúa tẻ, khi vỏ trấu chưa xay giã sạch,

 người nghèo còn coi rẻ, cho là vật đáng bỏ đi.

 Bên ngoài tuy trông như vô dụng, bên trong thật ra không hư hỏng;

 khi đã bỏ vỏ trấu đi, mới trở thành món ăn của vua.

 Ta thấy các loài chúng sinh, phiền não che giấu kho Phật,

 nên giảng pháp diệt trừ phiền não, khiến họ được nhất thiết trí.

 Như tánh Như Lai của Ta thế nào, chúng sinh cũng như thế ấy;

 Ta khai mở, giáo hoá cho họ được trong sạch, mau thành đạo vô thượng.

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như vàng ròng rơi vào chỗ dơ bẩn, chìm khuất không thấy, trải qua nhiều năm; vàng ròng không hư hoại nhưng không ai biết. Có người có thiên nhãn nói với mọi người: 'Trong chỗ dơ bẩn này có vàng ròng quý báu, các người hãy lấy ra mà tuỳ ý dùng.' Cũng vậy, này thiện nam tử, chỗ dơ bẩn chính là vô lượng phiền não; vàng ròng quý báu chính là Như Lai tạng; người có thiên nhãn chính là Như Lai. Vì thế Như Lai rộng giảng giáo pháp, khiến các chúng sinh diệt trừ phiền não, đều thành Chánh Giác, làm Phật sự." Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ rằng:

 Như vàng nằm trong chỗ dơ bẩn, chìm khuất không ai thấy được;

 người có thiên nhãn mới thấy, liền bảo cho mọi người:

 "Các người nếu lấy vàng ra, rửa sạch cho trong sạch,

 thì tuỳ ý mà dùng, cả họ hàng đều được hưởng phúc."

 Mắt của bậc Thiện Thệ (danh hiệu của Phật: bậc đã khéo đi qua bờ sống chết, đến nơi giải thoát) cũng như vậy, nhìn khắp các loài chúng sinh,

 thấy trong bùn lầy phiền não, tánh Như Lai vẫn không hư hoại.

 Ngài tuỳ theo căn cơ mà giảng pháp, khiến họ làm xong mọi việc.

 Phật tính bị phiền não che phủ, hãy mau trừ bỏ cho trong sạch.

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như nhà nghèo có một kho châu báu quý giá, nhưng của báu không thể nói: 'Ta ở chỗ này.' Chủ nhà đã không tự biết, lại không có ai nói cho, nên không thể khai mở kho báu ấy. Tất cả chúng sinh cũng như vậy: kho báu lớn của giáo pháp, gồm sự thấy biết, các sức mạnh và sự không sợ hãi của Như Lai (những đức tính đặc biệt chỉ Phật mới có), nằm ngay trong thân họ, nhưng họ không nghe, không biết, lại say đắm mê muội trong năm dục (năm thứ ham muốn khoái lạc do mắt, tai, mũi, lưỡi, thân đem lại), nên xoay vần trong sống chết, chịu khổ vô lượng.

 Vì vậy chư Phật xuất hiện ra đời, để mở kho pháp Như Lai trong thân chúng sinh. Họ liền tin nhận, làm trong sạch nhất thiết trí, rồi lại rộng vì chúng sinh mở Như Lai tạng, với tài biện thuyết không ngăn ngại, trở thành bậc đại thí chủ (người bố thí lớn, ở đây là bố thí giáo pháp). Cũng vậy, này thiện nam tử, Ta dùng Phật nhãn thấy các chúng sinh đều có Như Lai tạng, nên vì các Bồ-tát mà giảng pháp này." Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ rằng:

 Ví như trong nhà người nghèo có một kho châu báu quý giá,

 chủ nhà đã không biết, không thấy, của báu lại không thể nói ra.

 Suốt năm tháng ôm lấy sự ngu tối, không có ai chỉ bảo cho,

 có của báu mà không biết, nên mãi mãi nghèo khổ.

 Phật nhãn nhìn chúng sinh, tuy trôi lăn trong năm nẻo (năm cõi tái sinh: địa ngục, quỷ đói, súc sinh, loài người, cõi trời),

 nhưng của báu lớn vẫn ở trong thân, thường còn, không thay đổi.

 Đã quán sát như vậy, Ta liền vì chúng sinh mà nói,

 khiến họ được kho báu trí tuệ, giàu có lớn lao và đem lợi ích rộng khắp.

 Nếu tin lời Ta nói rằng tất cả đều có kho báu,

 rồi tin tưởng, siêng năng, dùng phương tiện mà tu hành, thì mau thành đạo vô thượng.

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như hạt bên trong quả am-la (một loại quả ở Ấn Độ, thường được hiểu là quả xoài) không hư hoại, đem trồng xuống đất thì thành cây lớn, vua của các loài cây. Cũng vậy, này thiện nam tử, Ta dùng Phật nhãn nhìn các chúng sinh, thấy kho báu Như Lai nằm trong lớp vỏ vô minh (sự mê muội, không thấy được sự thật), giống như hạt giống nằm trong hột quả. Này thiện nam tử! Như Lai tạng ấy mát mẻ, không có sức nóng phiền não, là khối trí tuệ lớn, là sự vắng lặng mầu nhiệm của nê-hoàn (tức niết-bàn: trạng thái mọi phiền não và khổ đau đều tắt hẳn), gọi là Như Lai, Ứng Cúng (bậc xứng đáng được trời người cúng dường), Đẳng Chánh Giác. Này thiện nam tử! Như Lai đã nhìn chúng sinh như vậy rồi, vì muốn làm trong sạch trí tuệ Phật cho các vị Bồ-tát ma-ha-tát nên nói rõ nghĩa này." Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ rằng:

 Ví như quả am-la, hạt bên trong không hư hoại,

 đem trồng xuống đất lớn, ắt thành cây lớn vua của các loài cây.

 Như Lai dùng con mắt vô lậu (trong sạch, không còn chút phiền não nào rỉ chảy ra) nhìn tất cả chúng sinh,

 thấy Như Lai tạng trong thân họ như hạt bên trong hoa quả.

 Vô minh che phủ kho Phật, các ông nên tin và biết rằng

 trong đó đầy đủ tam-muội và trí tuệ, không gì có thể phá hoại được.

 Vì vậy Ta giảng pháp, mở Như Lai tạng của họ ra,

 để mau thành đạo vô thượng, như hạt giống thành cây lớn.

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như có người mang một pho tượng bằng vàng ròng đi sang nước khác, phải qua đường hiểm, sợ bị cướp, nên bọc tượng bằng đồ rách nát để không ai nhận ra. Người ấy đi giữa đường bỗng nhiên chết, thế là pho tượng vàng bị bỏ lại giữa đồng hoang. Người qua đường giẫm đạp lên, đều cho là đồ dơ bẩn. Người có thiên nhãn thấy trong đống đồ rách có tượng vàng ròng, liền lấy ra, và ai nấy đều lễ kính.

 Cũng vậy, này thiện nam tử, Ta thấy chúng sinh có đủ thứ phiền não, trong đêm dài trôi lăn vô lượng trong sống chết, nhưng kho mầu nhiệm của Như Lai vẫn ở trong thân họ, uy nghiêm, trong sạch, không khác gì Ta. Vì thế Phật vì chúng sinh giảng pháp, cắt đứt phiền não, làm trong sạch trí tuệ Như Lai, rồi lại để họ giáo hoá, dẫn dắt khắp thế gian." Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ rằng:

 Ví như người mang tượng vàng đi sang nước khác,

 bọc bằng đồ rách nát dơ bẩn, rồi bị bỏ lại giữa đồng hoang.

 Người có thiên nhãn thấy được, liền bảo cho mọi người;

 gỡ bỏ chỗ dơ thì tượng thật hiện ra, ai nấy đều rất vui mừng.

 Thiên nhãn của Ta cũng thế, nhìn các loài chúng sinh

 bị ác nghiệp (những việc làm xấu ác để lại hậu quả khổ) và phiền não quấn chặt, chịu đủ mọi khổ trong sống chết.

 Lại thấy rằng trong bụi nhơ vô minh của chúng sinh ấy,

 tánh Như Lai vẫn không lay động, không gì có thể huỷ hoại.

 Phật đã thấy như vậy, liền vì các Bồ-tát mà nói:

 "Phiền não và các ác nghiệp che lấp thân tối thắng (thân Phật cao quý nhất),

 hãy siêng năng làm sạch, trừ dứt chúng, để trí tuệ Như Lai hiện ra,

 làm chỗ quy ngưỡng cho tất cả trời, người, rồng, quỷ thần."

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như có người đàn bà nghèo hèn xấu xí, ai cũng ghét bỏ, nhưng lại mang thai một đứa con cao quý, sau này sẽ làm Thánh vương (tức Chuyển Luân Thánh Vương: vị vua lý tưởng cai trị cả thế gian bằng chính nghĩa) cai trị bốn cõi thiên hạ (bốn châu lớn quanh núi Tu-di, theo quan niệm vũ trụ của Phật giáo, tức toàn thế gian). Người đàn bà ấy không biết, suốt thời gian mang thai luôn nghĩ rằng mình sẽ sinh ra một đứa con thấp hèn.

 Cũng vậy, này thiện nam tử, Như Lai quán sát tất cả chúng sinh trôi lăn trong sống chết, chịu đủ mọi khổ độc, thấy thân họ đều có kho báu Như Lai, nhưng họ không hay biết, giống như người đàn bà kia. Vì vậy Như Lai rộng giảng pháp cho họ, nói rằng: 'Này thiện nam tử! Chớ tự coi rẻ, khinh thường mình. Thân các ông đều có Phật tính. Nếu siêng năng tinh tấn, diệt trừ mọi lỗi lầm xấu ác, thì sẽ được danh hiệu Bồ-tát và Thế Tôn, giáo hoá, dẫn dắt và cứu độ vô lượng chúng sinh.'" Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ rằng:

 Ví như người đàn bà nghèo, dung mạo rất tầm thường xấu xí,

 nhưng mang thai đứa con có tướng cao quý, sau sẽ làm Chuyển Luân Vương,

 có đủ bảy báu (bảy món báu của Chuyển Luân Vương như bánh xe vàng, voi báu, ngựa báu, ngọc báu…) và mọi đức tốt, làm vua cả bốn cõi thiên hạ.

 Thế mà bà ta không thể biết, cứ luôn nghĩ đến điều thấp hèn.

 Ta nhìn các chúng sinh vướng trong khổ đau cũng như vậy,

 trong thân mang Như Lai tạng mà tự mình không hay biết.

 Vì vậy Ta bảo các Bồ-tát: hãy cẩn thận, chớ tự coi rẻ, khinh thường mình.

 Như Lai tạng trong thân các ông luôn có ánh sáng cứu đời.

 Nếu siêng năng tu tập tinh tấn, chẳng bao lâu sẽ ngồi nơi đạo tràng (nơi ngồi tu để thành Phật),

 thành đạo Chánh Giác cao nhất, cứu độ giải thoát vô lượng chúng sinh.

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như thợ đúc đúc tượng vàng ròng, đúc xong thì úp ngược khuôn xuống đất; bên ngoài tuy cháy đen, nhưng tượng bên trong không thay đổi. Mở khuôn lấy tượng ra thì màu vàng sáng chói. Cũng vậy, này thiện nam tử, Như Lai quán sát tất cả chúng sinh, thấy kho Phật ở trong thân, đủ mọi tướng tốt. Quán sát như vậy rồi, Ngài rộng giảng cho rõ, khiến các chúng sinh được nghỉ ngơi mát mẻ, dùng kim cang tuệ (trí tuệ sắc bén, cứng chắc như kim cương, phá được mọi thứ) đập vỡ phiền não, mở ra thân Phật trong sạch, như lấy tượng vàng ra khỏi khuôn." Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ rằng:

 Ví như lò đúc lớn đúc vô lượng tượng vàng ròng;

 kẻ ngu nhìn từ bên ngoài, chỉ thấy đất cháy đen.

 Thợ đúc liệu chừng khuôn đã nguội, mở khuôn ra cho chất vàng hiện ra;

 mọi thứ dơ bẩn đã trừ sạch, tướng tốt hiện ra rõ ràng.

 Ta dùng Phật nhãn nhìn, thấy các loài chúng sinh cũng như vậy:

 trong bùn lầy phiền não, ai cũng có tánh Như Lai.

 Ta trao cho họ kim cang tuệ, đập vỡ khuôn phiền não,

 mở bày Như Lai tạng, như vàng ròng hiện ra.

 Như điều Ta đã quán sát, nay chỉ bảo cho các Bồ-tát;

 các ông hãy khéo tiếp nhận và giữ gìn, rồi lần lượt giáo hoá chúng sinh.

 Bấy giờ đức Thế Tôn bảo Bồ-tát ma-ha-tát Kim Cang Tuệ: "Dù là người xuất gia (người rời gia đình đi tu) hay người tại gia (người tu mà vẫn sống ở nhà), thiện nam tử hay thiện nữ nhân, nếu thọ trì (tiếp nhận và ghi nhớ giữ gìn), đọc tụng, biên chép, cúng dường và rộng giảng cho người khác kinh Như Lai Tạng, thì công đức (phúc lành do việc thiện đem lại) có được không thể tính lường.

 Này Kim Cang Tuệ! Giả sử có vị Bồ-tát vì Phật đạo mà siêng năng tinh tấn, tu tập thần thông (những năng lực siêu phàm do tu tập mà có), nhập các tam-muội, muốn vun trồng gốc rễ công đức, đem cúng dường các vị Phật hiện tại nhiều hơn số cát sông Hằng; dựng các lầu gác bằng bảy thứ báu nhiều hơn số cát sông Hằng, mỗi lầu cao mười do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ cổ, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), chiều dọc chiều ngang đều bằng nhau, mỗi chiều một do-tuần; trong đặt giường bảy báu, trải lụa cõi trời; vì mỗi một vị Phật, mỗi ngày dựng lên những lầu gác bảy báu nhiều hơn số cát sông Hằng, đem dâng lên từng vị Như Lai cùng các Bồ-tát và đại chúng Thanh văn (những đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu tập để tự giải thoát).

 Làm việc như vậy cho khắp tất cả các vị Phật hiện tại nhiều hơn số cát sông Hằng, cứ lần lượt như thế cho đến những lầu gác bằng các thứ báu nhiều hơn số cát của năm mươi sông Hằng, đem cúng dường các vị Phật hiện tại nhiều hơn số cát của năm mươi sông Hằng cùng các Bồ-tát và đại chúng Thanh văn, cho đến suốt vô lượng trăm nghìn vạn kiếp (kiếp: khoảng thời gian dài vô cùng).

 Này Kim Cang Tuệ! Công đức ấy vẫn không bằng người ưa thích bồ-đề (sự giác ngộ), đối với kinh Như Lai Tạng mà thọ trì, đọc tụng, biên chép, cúng dường, dù chỉ một câu thí dụ. Này Kim Cang Tuệ! Vị thiện nam tử kia gieo trồng các thiện căn (gốc rễ của điều lành) nơi chư Phật, phúc đức tuy vô lượng, nhưng đem so với công đức mà thiện nam tử, thiện nữ nhân này có được thì không bằng một phần trăm, không bằng một phần nghìn, cho đến dù dùng con số hay thí dụ cũng không thể sánh kịp." Bấy giờ đức Thế Tôn nói lại bằng bài kệ rằng:

 Nếu người cầu bồ-đề nghe và giữ gìn kinh này,

 biên chép và cúng dường, dù chỉ một bài kệ,

 đối với kho mầu nhiệm của Như Lai, trong chốc lát sinh lòng tuỳ hỷ (vui mừng theo điều lành),

 hãy nghe lời dạy chân chánh này: công đức ấy không thể đo lường.

 Nếu có người cầu bồ-đề, có sức thần thông lớn,

 muốn cúng dường chư Phật mười phương cùng các Bồ-tát và chúng Thanh văn,

 số ấy nhiều hơn cát sông Hằng, trải qua ức năm không thể nghĩ bàn;

 vì mỗi một vị Phật dựng lên một đài báu tuyệt đẹp,

 đài cao mười do-tuần, chiều dọc chiều ngang bốn mươi dặm,

 trong đặt toà bảy báu, trang hoàng đủ mọi vẻ đẹp,

 trải nệm lụa cõi trời, mỗi toà mỗi khác;

 số đài vô lượng, nhiều hơn cát sông Hằng, dâng lên Phật và đại chúng,

 đem tất cả những thứ ấy dâng cúng, ngày đêm không nghỉ,

 trọn trăm nghìn vạn kiếp, phúc có được là như vậy.

 Người có trí nghe kinh này, giữ gìn được một câu thí dụ

 rồi giảng giải cho người khác, phúc ấy còn hơn người kia,

 cho đến dù dùng con số hay thí dụ cũng không thể sánh kịp.

 Người ấy là chỗ nương tựa của chúng sinh, mau thành đạo vô thượng.

 Bồ-tát hãy suy ngẫm kỹ về Như Lai tạng sâu xa,

 biết rằng chúng sinh ai cũng có, thì mau thành đạo vô thượng.

 Bấy giờ đức Thế Tôn lại bảo Bồ-tát Kim Cang Tuệ: "Về quá khứ xa xưa, cách nay vô lượng vô biên a-tăng-kỳ (số lớn không thể đếm được) kiếp không thể nghĩ bàn, lại còn hơn số ấy nữa, khi đó có một vị Phật hiệu là Thường Phóng Quang Minh Vương Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc (đầy đủ trí tuệ sáng suốt và đức hạnh), Thiện Thệ, Thế Gian Giải (bậc hiểu rõ mọi sự thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao nhất, không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục, dẫn dắt người khác), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn (mười danh hiệu chung để tôn xưng một vị Phật).

 Này Kim Cang Tuệ! Vì sao gọi là Thường Phóng Quang Minh Vương (Vua Thường Phóng Ánh Sáng)? Vì khi vị Phật ấy xưa kia còn tu hạnh Bồ-tát, lúc gửi thần thức vào thai mẹ, Ngài thường phóng ánh sáng, soi suốt mười phương, khắp các cõi nhiều như số hạt bụi nhỏ của nghìn thế giới Phật. Chúng sinh nào thấy ánh sáng ấy đều vui mừng, phiền não đều tiêu diệt, sắc diện và sức lực đầy đủ, trí nhớ và trí tuệ thành tựu, được tài biện thuyết không ngăn ngại.

 Nếu chúng sinh ở địa ngục, quỷ đói, súc sinh, cõi của vua Diêm-la (vua cai quản cõi âm), a-tu-la… thấy ánh sáng ấy, đều lìa khỏi các nẻo ác (những cõi tái sinh đầy khổ đau), sinh vào cõi trời và cõi người. Nếu chư thiên và loài người thấy ánh sáng ấy, thì trên đạo vô thượng được không thối lui, có đủ năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: thấy xa, nghe xa, biết tâm người khác, biết các đời trước, và đi lại biến hoá tuỳ ý). Những ai đã đạt được không thối lui thì đều được vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ an trú vững chắc vào chân lý rằng mọi sự vật vốn không thật sinh, không thật diệt) và năm mươi công đức triền đà-la-ni (?) (đà-la-ni: năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn giáo pháp; "triền" là xoay vần thông suốt).

 Này Kim Cang Tuệ! Các cõi nước được ánh sáng ấy chiếu tới đều trang nghiêm trong sạch như ngọc lưu ly (một loại ngọc quý màu xanh trong suốt) cõi trời, dùng dây bằng vàng ròng chăng làm ranh giới tám con đường. Đủ mọi loại cây báu, hoa quả sum suê, hương thơm ngào ngạt. Gió nhẹ thổi qua phát ra âm thanh vi diệu, diễn giảng về Tam bảo (ba ngôi quý báu: Phật, Pháp – giáo lý, và Tăng – đoàn thể người tu), về công đức của Bồ-tát, về các căn, các lực, các phần giác ngộ, con đường chánh (các phương pháp tu tập dẫn đến giác ngộ), về thiền định và giải thoát. Chúng sinh nghe được đều có niềm vui trong pháp, lòng tin vững chắc, mãi mãi lìa xa các nẻo ác.

 Này Kim Cang Tuệ! Tất cả chúng sinh trong các cõi mười phương ấy nhờ ánh sáng ấy mà suốt sáu thời ngày đêm (ngày ba thời, đêm ba thời, tức là liên tục suốt ngày đêm) đều chắp tay cung kính. Này Kim Cang Tuệ! Vị Bồ-tát ấy từ lúc ở trong thai, khi ra đời, cho đến khi thành Phật và nhập vô dư niết-bàn (niết-bàn trọn vẹn, khi thân xác cũng không còn), đều thường phóng ánh sáng. Sau khi Ngài nhập niết-bàn, tháp thờ xá-lợi (phần di cốt còn lại sau khi thiêu thân Phật) cũng thường phóng ánh sáng. Vì nhân duyên ấy, chư thiên và người đời gọi Ngài là Thường Phóng Quang Minh Vương.

 Này Kim Cang Tuệ! Khi Thường Phóng Quang Minh Vương Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác mới thành Phật, trong giáo pháp của Ngài có một vị Bồ-tát tên là Vô Biên Quang, có hai mươi ức Bồ-tát làm quyến thuộc (đoàn người theo hầu). Bồ-tát ma-ha-tát Vô Biên Quang đến chỗ đức Phật ấy hỏi về kinh Như Lai Tạng, và Phật liền giảng cho. Ngài ngồi một chỗ suốt năm mươi đại kiếp, vì muốn che chở, nhớ nghĩ đến tất cả các Bồ-tát, tiếng của Ngài vang khắp trăm nghìn cõi Phật nhiều như số hạt bụi nhỏ của mười thế giới Phật. Ngài vì các Bồ-tát, dùng vô số nhân duyên và trăm nghìn thí dụ, giảng kinh điển Đại thừa (giáo pháp "cỗ xe lớn", nhằm đưa mọi chúng sinh đến chỗ thành Phật) Như Lai Tạng. Các Bồ-tát nghe giảng kinh này, thọ trì, đọc tụng, tu hành đúng như lời dạy, thì trừ bốn vị Bồ-tát, tất cả đều đã thành Phật.

 Này Kim Cang Tuệ! Ông chớ nghĩ là người nào khác. Bồ-tát Vô Biên Quang thuở ấy há phải là ai khác đâu, chính là thân Ta đây. Bốn vị Bồ-tát chưa thành Phật thuở ấy là Văn-thù-sư-lợi, Quán Thế Âm, Đại Thế Chí và chính ông, Kim Cang Tuệ. Này Kim Cang Tuệ! Kinh Như Lai Tạng có thể đem lại lợi ích lớn lao; ai được nghe đều thành Phật đạo." Bấy giờ đức Thế Tôn nói lại bằng bài kệ rằng:

 Vô số kiếp trong quá khứ, có vị Phật hiệu Quang Minh Vương,

 thường phóng ánh sáng lớn, soi khắp vô lượng cõi.

 Bồ-tát Vô Biên Quang, khi Phật mới thành đạo,

 đã thưa hỏi về kinh này, Phật liền vì vị ấy giảng giải.

 Những ai được gặp bậc Tối Thắng và được nghe kinh này

 thì đều đã thành Phật, chỉ trừ bốn vị Bồ-tát:

 Văn-thù, Quán Thế Âm, Đại Thế Chí và Kim Cang Tuệ.

 Bốn vị Bồ-tát này đều đã từng nghe pháp ấy.

 Kim Cang Tuệ thuở đó là người con thần thông bậc nhất của Phật ấy.

 Khi ấy Ta tên là Vô Biên Quang, đã từng nghe kinh này.

 Xưa kia khi Ta cầu đạo, ở chỗ đức Phật Sư Tử Tràng,

 cũng từng thọ nhận kinh này, nghe rồi tu hành đúng như lời dạy.

 Nhờ thiện căn ấy, Ta mau chóng thành Phật đạo.

 Vì vậy các Bồ-tát nên giữ gìn và giảng nói kinh này;

 nghe rồi tu hành đúng như lời dạy, sẽ thành Phật như Ta ngày nay.

 Ai giữ gìn kinh này, hãy lễ kính người ấy như lễ đức Thế Tôn.

 Ai có được kinh này, người ấy gọi là chủ của Phật pháp,

 là người che chở cho thế gian, được chư Phật khen ngợi.

 Ai giữ gìn kinh này, người ấy gọi là Pháp vương (vua của giáo pháp),

 là con mắt của thế gian, nên được ca ngợi như đức Thế Tôn.

 Bấy giờ đức Thế Tôn giảng kinh này xong, Bồ-tát Kim Cang Tuệ, các vị Bồ-tát, bốn chúng (bốn hạng đệ tử Phật: tăng, ni, nam cư sĩ và nữ cư sĩ tu tại gia) cùng quyến thuộc, chư thiên, loài người, càn-thát-bà, a-tu-la…, nghe lời Phật dạy đều vui mừng, kính vâng làm theo.

 Kinh Đại Phương Đẳng Như Lai Tạng

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video