# Kinh Phật nói về việc vua A-xà-thế được thọ ký
Phật nói kinh vua A-xà-thế (vị vua nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ thời Phật còn tại thế) được thụ quyết (được Phật thọ ký, tức Phật báo trước rằng người ấy về sau sẽ thành Phật, vào thời nào, mang danh hiệu gì).
Kinh Phật nói về việc vua A-xà-thế được thụ quyết, một quyển.
Thuộc loại kinh Đại thừa (giáo pháp chủ trương cứu độ khắp mọi chúng sinh) nằm ngoài năm bộ lớn, là kinh được dịch lại nhiều lần.
Kinh Phật nói về việc vua A-xà-thế được thụ quyết, một quyển.
Đời Tây Tấn, vị Tam tạng (người thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) sa-môn (người xuất gia tu hành) Thích Pháp Cự dịch.
Kinh Phật nói về việc vua A-xà-thế được thụ quyết.
Tôi nghe như vầy (câu mở đầu các kinh, ý nói người kết tập kinh thuật lại đúng điều mình đã nghe Phật nói). Một thời, Phật ở trong núi Kỳ-xà-quật (tức núi Linh Thứu) thuộc nước La Duyệt Kỳ (tức thành Vương Xá, kinh đô nước Ma-kiệt-đà). Bấy giờ vua A-xà-thế mời Phật đến dùng bữa. Ăn xong, Phật trở về Kỳ Hoàn (tinh xá, tức ngôi chùa nơi Phật và chư tăng ở).
Vua bàn với Kỳ Bà (vị danh y, ngự y và cận thần của vua): "Hôm nay ta đã mời Phật dùng bữa. Phật ăn xong rồi, ta còn nên làm gì nữa?" Kỳ Bà thưa: "Chỉ nên thắp thật nhiều đèn." Vua bèn ra lệnh sắm một trăm hộc (đơn vị đo dung tích, mỗi hộc khoảng mười đấu) dầu mè, thắp đèn suốt từ cổng cung cho tới tinh xá Kỳ Hoàn.
Lúc ấy có một bà lão nghèo khổ, lòng vẫn luôn tha thiết muốn cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính) Phật nhưng không có của cải. Thấy vua làm công đức (việc lành đem lại phúc báo) như vậy, bà càng thêm cảm động. Bà đi xin được hai đồng tiền, đến nhà bán dầu mè để mua dầu. Chủ hàng dầu nói: "Bà cụ nghèo khổ thế này, xin được hai đồng sao không mua cái ăn để sống qua ngày, lại mua dầu làm gì?"
Bà lão đáp: "Tôi nghe nói Phật ra đời là chuyện khó gặp, trăm kiếp (kiếp: khoảng thời gian dài vô cùng) mới gặp một lần. Tôi may được sinh vào thời có Phật mà lại không có gì để cúng dường. Hôm nay thấy vua làm công đức lớn, cao cả không lường, khiến lòng tôi được thôi thúc. Tuy tôi thật nghèo, vẫn muốn thắp một ngọn đèn để làm gốc phúc cho đời sau."
Chủ hàng dầu hiểu được tấm lòng chí thành của bà. Hai đồng tiền đáng lẽ chỉ mua được hai hợp (đơn vị đo dung tích nhỏ, bằng một phần mười thăng) dầu, ông cho thêm ba hợp, tất cả được năm hợp. Bà lão liền đem đến trước Phật thắp lên. Bà tính thầm số dầu này không đủ cháy nửa đêm, bèn tự thề rằng: "Nếu đời sau tôi đắc đạo như Phật, thì dầu này sẽ cháy sáng suốt đêm không cạn." Rồi bà lễ Phật mà đi.
Đèn của vua thắp, ngọn thì tắt, ngọn thì cạn dầu; tuy có người túc trực trông nom nhưng vẫn không xuể. Riêng một ngọn đèn của bà lão thì sáng rực khác thường, hơn hẳn mọi ngọn đèn khác, suốt đêm không tắt, dầu cũng không cạn cho tới sáng hôm sau. Bà lão lại đến trước Phật, cúi đầu sát đất lễ, chắp tay rồi lui ra đứng.
Phật bảo Mục Liên (Mục-kiền-liên, vị đệ tử của Phật có thần thông bậc nhất): "Trời đã sáng rồi, hãy tắt các đèn đi." Mục Liên vâng lời, lần lượt tắt các đèn. Đèn đều đã tắt hết, chỉ riêng ngọn đèn của bà lão, ba lần tắt mà không tắt. Ông bèn giơ áo ca-sa (áo của nhà sư) lên quạt, ánh đèn lại càng sáng thêm. Ông liền dùng oai thần (sức thần thông) gọi gió Tùy-lam (thứ gió cực mạnh, theo kinh Phật là gió thổi tan cả thế giới lúc thế giới tan hoại) lần lượt thổi vào đèn. Đèn của bà lão lại càng cháy mạnh hơn, ánh sáng chiếu lên tận cõi Phạm thiên (các cõi trời bậc cao, ở trên các cõi trời còn ham muốn dục lạc), chiếu ngang khắp tam thiên thế giới (tam thiên đại thiên thế giới, gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ, là phạm vi giáo hóa của một vị Phật), ở đâu cũng thấy ánh sáng ấy.
Phật bảo Mục Liên: "Thôi, thôi! Đây là ánh sáng công đức của một vị Phật tương lai, sức thần thông của ông không thể dập tắt được. Bà lão này trong những đời trước đã cúng dường một trăm tám mươi ức vị Phật, đã được thụ quyết từ một vị Phật trước. Bà chuyên lo đem kinh pháp dạy dỗ, khai hóa dân chúng, chưa có dịp tu hạnh đàn (bố thí của cải), cho nên đời này nghèo khổ, không có của báu. Ba mươi kiếp về sau, công đức tròn đầy, bà sẽ thành Phật, hiệu là Tu-di Đăng Quang Như Lai Chí Chân (Như Lai và Chí Chân đều là danh hiệu tôn xưng Phật: Như Lai là bậc đã đến từ chân lý như thật; Chí Chân là bậc chân thật tột cùng). Thế giới của vị Phật ấy không có mặt trời mặt trăng, trong thân người dân đều tự có ánh sáng lớn, cung điện nhà cửa bằng các thứ báu, ánh sáng chiếu rọi lẫn nhau như trên cõi trời Đao-lợi (cõi trời Ba mươi ba, ở trên đỉnh núi Tu-di)."
Bà lão nghe lời thụ quyết thì vui mừng, liền nhẹ nhàng bay vút lên không trung, cách mặt đất một trăm tám mươi trượng, rồi hạ xuống, cúi đầu sát đất lễ Phật mà đi.
Vua nghe chuyện ấy, hỏi Kỳ Bà: "Ta làm công đức lớn lao như thế mà Phật không thụ quyết cho ta. Bà lão này chỉ thắp một ngọn đèn mà được thụ quyết, sao lại như vậy?" Kỳ Bà thưa: "Việc nhà vua làm tuy nhiều nhưng tâm không chuyên nhất, không bằng bà lão này dốc hết lòng hướng về Phật."
Vua bèn lại đi mời Phật. Từ tối hôm trước, vua đã ra lệnh cho các người coi vườn, mỗi người sáng sớm phải hái những bông hoa đẹp, đưa vào cung cho kịp trước giờ ngọ. Phật sáng sớm rời tinh xá Kỳ Hoàn, đi thong thả chậm rãi, dọc đường thuyết pháp cho dân chúng, đến đúng giữa trưa thì tới cung.
Có một người coi vườn cầm hoa vừa ra khỏi ngõ vườn, đúng lúc gặp Phật ở ngã tư đường lớn. Nghe Phật giảng kinh, ông một lòng vui mừng, liền đem hết số hoa đang cầm rải lên Phật. Hoa đều dừng lại giữa không trung, ngay trên đầu Phật. Phật liền thụ quyết cho ông rằng: "Ông đã cúng dường chín mươi ức vị Phật. Một trăm bốn mươi kiếp về sau ông sẽ thành Phật, hiệu là Giác Hoa Như Lai." Người ấy vui mừng, liền nhẹ nhàng bay vút lên không trung, rồi hạ xuống lễ Phật xong.
Ông lại tự nghĩ: "Vua ta tính tình rất nghiêm khắc nóng nảy. Hôm qua đã ra lệnh cho ta giữ trai giới (ăn chay, giữ giới, giữ thân tâm trong sạch) mang hoa vào để vua cúng Phật, thế mà ta lại tự đem hết dâng lên Phật. Nếu tay không mà vào, ắt vua sẽ giết ta." Ông liền đi thẳng về nhà, đặt giỏ hoa rỗng ngoài cửa, vào bảo vợ: "Từ sáng tới giờ tôi chưa ăn gì, nay vua sắp giết tôi, mau dọn cơm cho tôi ăn." Vợ nghe vậy hoảng sợ hỏi: "Vì sao vua lại giết mình?" Ông bèn kể đầu đuôi cho vợ nghe. Người vợ liền đi ra, xuống hầm chứa lấy đồ dọn cơm.
Lúc ấy Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) bèn đem hoa trời bỏ đầy giỏ rỗng. Người vợ mang cơm trở lại, thấy giỏ ngoài cửa hoa đầy như cũ, màu sắc rực rỡ khác thường, liền báo cho chồng. Người chồng ra cửa xem, biết đó là hoa trời, trong lòng vô cùng vui mừng, thôi không ăn nữa, liền mang hoa vào cung.
Vua vừa ra đón Phật, gặp ông giữa đường. Vua thấy hoa rất đẹp, đời hiếm có, liền hỏi người coi vườn: "Vườn của ta có nhiều hoa đẹp đến thế này, mà trước nay ngươi không dâng lên. Ngươi có biết tội ngươi đáng chết không?"
Người coi vườn thưa: "Trong vườn của đại vương không có loại hoa này. Sáng sớm nay thần mang hoa trong vườn đi, giữa đường gặp Phật, vui mừng khôn xiết, đem hết dâng lên Phật. Phật liền thụ quyết cho thần. Thần biết thế nào cũng bị giết, nên ghé về nhà đòi ăn. Vừa lúc ấy ra xem giỏ rỗng thì lại thấy hoa này, chắc chắn là hoa trời, không phải hoa trong vườn có. Nay thần sinh ra đã thấp hèn, phải coi vườn cho vua, bị việc quan ràng buộc, không được tu hành. Một khi đã được thụ quyết, dù có chết ngay bây giờ, ắt cũng được sinh lên cõi trời, ở trước chư Phật mười phương, không còn bị gì ràng buộc, có thể tha hồ tu hành. Nhà vua dù có giết thần, thần cũng chẳng còn gì phải bận lòng."
Vua nghe nói người ấy được thụ quyết, liền vừa hổ thẹn vừa sợ hãi, rùng mình dựng tóc gáy, đứng dậy làm lễ, quỳ thẳng mà sám hối (nhận lỗi và hối cải). Phật đến cung, dùng bữa xong, đọc lời chú nguyện (lời cầu chúc phúc lành cho người dâng cơm) rồi đi.
Vua lại hỏi Kỳ Bà: "Trước kia ta mời Phật thì bà lão được thụ quyết. Hôm nay ta làm phúc thì người coi vườn được thụ quyết. Riêng ta vì sao chẳng được gì cả? Lòng ta rất buồn bực. Nay ta còn nên làm công đức gì nữa?"
Kỳ Bà thưa: "Nhà vua tuy ngày nào cũng làm phúc, nhưng chỉ dùng của cải trong kho nhà nước, sai khiến sức dân, trong lòng có khi kiêu căng, có khi giận dữ, cho nên chưa được thụ quyết. Nay nhà vua nên bớt những thứ mình dùng để nuôi thân, lại tháo cả chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo trên người) cùng các hạt châu, vòng ngọc bằng bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não) để làm hoa báu. Nhà vua nên cùng phu nhân, thái tử hợp sức, chắp tay, tự mình bỏ công sức, một lòng dâng lên Phật. Phật soi thấu lòng chí thành của nhà vua, ắt sẽ được thụ quyết."
Thế là vua cắt giảm cơm nước trong bếp, ngày đêm giữ trai giới, tháo các thứ báu trên người, tập hợp các thợ, ngày ngày (?) làm hoa ngay trước mặt. Vua, phu nhân và thái tử đều tự tay làm. Đến chín mươi ngày thì làm xong tất cả. Vua ra lệnh cho bên ngoài chuẩn bị xe, sắp đi dâng lên Phật.
Một cận thần tâu: "Nghe nói Phật trước đây đã đến nước Câu-di-na-kiệt và đã bát-nê-hoàn (nhập niết-bàn, tức Phật qua đời, thoát hẳn vòng sinh tử) rồi." Vua nghe vậy lòng vô cùng đau xót, khóc gào, nước mắt nghẹn ngào, nói: "Ta vẫn hết lòng tự tay làm hoa này. Phật dù đã bát-nê-hoàn, ta vẫn sẽ mang đến núi Kỳ-xà-quật, dâng lên chỗ Phật từng ngồi để bày tỏ tấm lòng của ta."
Kỳ Bà nói: "Phật vốn không có thân, cũng không có niết-bàn; cũng không phải thường còn, không diệt mất, cũng không ở một chỗ nào. Chỉ người hết lòng chí thành mới được thấy Phật. Phật dù đang ở đời, người không chí thành vẫn không thấy Phật. Đại vương chí thành đến như thế, Phật tuy đã bát-nê-hoàn, đi đến đó ắt sẽ thấy Phật."
Vua liền đến núi Kỳ-xà-quật, thấy Phật, vừa buồn vừa mừng, rơi nước mắt bước tới, cúi đầu sát đất lễ, đem hoa bảy báu rải lên Phật. Hoa đều dừng giữa không trung, hóa thành chiếc lọng báu che ngay trên Phật. Phật liền thụ quyết cho vua rằng: "Tám vạn kiếp về sau, có một kiếp tên là Hỷ Quán, nhà vua sẽ thành Phật, hiệu là Tịnh Kỳ Sở Bộ Như Lai. Cõi nước (cõi Phật, nơi một vị Phật giáo hóa) tên là Hoa Vương. Bấy giờ người dân thọ bốn mươi tiểu kiếp (một đơn vị thời gian rất dài trong kinh Phật)."
Thái tử của vua A-xà-thế tên là Chiên-đà-hòa-lợi, năm ấy tám tuổi, thấy cha được thụ quyết thì rất vui mừng, liền tháo các thứ báu trên người rải lên Phật mà nói: "Con nguyện khi Tịnh Kỳ Sở Bộ thành Phật, con được làm Kim luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp, có bánh xe vàng báu đi trước dẫn đường) để được cúng dường Phật. Sau khi Phật ấy bát-nê-hoàn, con sẽ nối tiếp thành Phật." Những vật báu thái tử rải hóa thành màn giao lộ (màn trướng kết bằng chuỗi ngọc đan chéo, lấp lánh như giọt sương) che ngay trên Phật.
Phật nói: "Ắt sẽ đúng như nguyện của con. Khi vua thành Phật, con chắc chắn sẽ làm Kim luân thánh vương. Hết tuổi thọ, con sẽ sinh lên cõi trời Đâu-suất (cõi trời nơi các vị Bồ-tát chờ đời cuối trước khi giáng sinh thành Phật). Hết tuổi thọ ở đó, con sẽ giáng xuống thành Phật, giáo hóa ở cõi Dược Vương, hiệu là Phật Chiên-đàn. Tuổi thọ của người dân và mọi thứ trong cõi nước đều giống như cõi của Phật Tịnh Kỳ Sở Bộ."
Phật vừa thụ quyết xong, vua và Chiên-đà-hòa-lợi bước tới lễ Phật, thì bỗng nhiên (?) không còn thấy Phật ở đâu nữa.
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video