Thiên 4 — Phẩm 4: Trụ Huy Diệu

 Kinh Tiệm Bị. Phẩm thứ tư: Huy Diệu Trụ (tầng tu "Rực sáng").

 Kim Cương Tạng (vị Bồ-tát giảng kinh này) lại nói: "Này Phật tử (con Phật, tức người tu theo Phật), hãy nghe tiếp! Bồ-tát đại sĩ (bậc tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài) đã giữ trong sạch đất trụ thứ ba (trụ hay địa: tầng bậc tu hành của Bồ-tát) thì liền tiến vào ở đất thứ tư, được vượt lên, vào mười thứ ánh sáng. Mười thứ là gì? Một là dạo khắp cõi chúng sinh. Hai là đi khắp, thông suốt các pháp giới (cõi của mọi pháp, tức mọi sự vật, hiện tượng). Ba là xét khắp ba nghìn thế giới (tam thiên đại thiên thế giới: một cõi lớn gồm một nghìn triệu thế giới). Bốn là quán cõi hư không không cùng. Năm là xét khắp nguồn gốc các thần thức (tâm thức của chúng sinh). Sáu là lan khắp cõi dục (cõi của chúng sinh còn ham muốn ăn uống, sắc dục). Bảy là qua lại khắp cõi sắc (cõi của các vị trời đã lìa dục nhưng còn thân hình). Tám là thong dong hoá độ trong cõi vô sắc (cõi chỉ còn tâm thức, không còn thân hình). Chín là chí ở sự giải thoát tối thượng vi diệu. Mười là tính rộng lượng, lòng hoà nhã mềm mỏng. Đó là mười thứ.

 Bồ-tát đại sĩ lại có mười pháp để đạt ánh sáng pháp, từ trụ thứ ba vào trụ thứ tư. Hãy nghe, Phật tử! Nghiệp Bồ-tát ở trụ thứ tư tên là Huy Diệu. Vừa đạt được tầng này thì có thể giữ gìn dòng giống của Như Lai (danh hiệu của Phật), đạt được pháp bên trong, giáo hoá bằng mười thứ tuệ. Mười thứ là gì? Một là tâm và tính hạnh không thoái lui. Hai là tin chắc Tam bảo (ba ngôi báu: Phật; Pháp, tức giáo lý của Phật; Tăng, tức đoàn thể người xuất gia tu hành), không ai phá được, những nơi đã dạo qua đều đi đến cùng (?). Ba là siêng tu nghiệp trong sạch huyền diệu. Bốn là hiểu sự tự nhiên mà sinh khởi, nên làm theo đạo tôn quý (?). Năm là phân biệt việc thành bại của thế gian đều sinh từ nhân duyên. Sáu là hiểu rõ nơi sinh ra đều do tội phúc mà đến. Bảy là trình bày cội nguồn của sinh tử và nê-hoàn (tức Niết-bàn: dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử). Tám là biết gốc rễ của chúng sinh và cõi nước. Chín là giảng rõ quá khứ và tương lai (?). Mười là có thể phân tích mà nói về hạnh không cùng tận. Nhờ đó thành tựu dòng tính Như Lai. Đó là mười thứ."

 Kim Cương Tạng nói: "Lại nữa, Phật tử hãy nghe! Nếu có Bồ-tát ở đất thứ tư, tự quán thân bên trong mà giữ hạnh lặng lẽ (đây là phép niệm xứ: đặt sự chú tâm vào thân, cảm thọ, tâm và pháp để luôn tỉnh giác), tự chế ngự ý mình, không mang lòng theo pháp thế tục. Cũng quán bên ngoài mà giữ hạnh lặng lẽ, cũng chế ngự ý mình, không mang lòng theo pháp thế tục. Lại xét cả trong lẫn ngoài, thấy cũng không có gì sinh khởi, mãi không có gì hư hoại. Vị ấy quán thống dương (cảm thọ: các cảm giác khổ, vui, không khổ không vui) bên trong, xét tâm và pháp của mình, cũng quán pháp gốc và sự vận hành của pháp, quán pháp trong ngoài mà giữ hạnh lặng lẽ, tự chế ngự ý mình, không mang lòng theo pháp thế tục.

 Với các pháp ác: điều bất thiện chưa khởi thì khiến nó không sinh, tinh tấn (siêng năng không lười, không lui) giữ tâm, thành tựu phương tiện khiến nó dứt hẳn mãi mãi. Pháp bất thiện đã khởi thì liền tiêu trừ. Các pháp đức lành nếu chưa khởi thì tìm cách tinh tấn, dốc chí khuyên cho nó khởi lên. Pháp công đức đã có thì khiến đứng vững không mất, tiến lên cho rộng lớn (đây là bốn chính cần: bốn sự siêng năng chân chính). Vị ấy siêng tu đất đạo, làm theo hạnh đầy đủ, tự giữ tâm mình, chưa từng lười bỏ, mãi trừ các điều nhơ.

 Định ý lìa tham, lấy tu hành làm đầu, niệm hạnh thần túc (bốn thần túc: bốn nền tảng của thần thông, tức bốn phép định do ý muốn, do tinh tấn, do tâm, do quán xét), thành tựu sự nhàn tĩnh, rốt ráo không ham muốn, cho đến diệt tận, khuyên giúp công phúc. Lại do tinh tấn mà định, đầy đủ các hạnh. Dùng định để dứt tâm, liền làm yên các hạnh. Dùng định để dứt thức ý, liền làm hạnh thần túc, thành tựu sự nhàn tĩnh, rốt ráo hợp với lẽ không ham muốn, cho đến diệt tận, khuyên giúp công phúc.

 Vị ấy niệm hạnh tín căn (năm căn: năm gốc lành là tin, tinh tấn, niệm, định, tuệ), tinh tấn siêng nhọc, rồi niệm căn, định căn, tuệ căn, thành tựu sự nhàn tĩnh, không còn các ham muốn, diệt tận mọi bụi trần, khuyên đức, niệm hạnh. Lại có tín lực (năm lực: năm sức mạnh do năm căn lớn mạnh mà thành), tinh tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực, thành tựu sự nhàn tĩnh, không ham muốn, diệt tận, khuyên đức.

 Lại có định giác ý, niệm giác ý (bảy giác ý: bảy yếu tố giúp đi đến giác ngộ), tu pháp giác ý (chọn lựa pháp đúng), tinh tấn giác ý, hoan duyệt giác ý (niềm vui trong pháp), đốc tín giác ý (?) (thân tâm nhẹ nhàng yên ổn), quán hộ giác ý (buông xả, giữ tâm quân bình), thành tựu sự nhàn tĩnh, khiến không còn ham muốn, diệt tận mọi bụi trần, khuyên đức, niệm hạnh.

 Lại có chính kiến, chính niệm, chính ngôn, chính nghiệp, chính mệnh, chính tiện (?) (siêng năng đúng), chính ý (?) (nghĩ đúng), chính định (bát chính đạo: tám con đường chân chính, gồm thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống bằng nghề chân chính, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng), thành tựu sự nhàn tĩnh, khiến không còn ham muốn, diệt tận mọi bụi trần, xét khắp mà khuyên đức.

 Mắt thấy tất cả nơi chúng sinh ở, vị ấy vì họ giảng rõ bản nguyện đời trước, chí thương xót không cùng, phát lòng từ lớn, khiến họ mau đạt Nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật), mau rốt ráo làm sạch cõi Phật, đầy đủ mười lực (mười năng lực trí tuệ chỉ Phật mới có), các pháp không sợ hãi (sự không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp) của chư Phật, các tướng tốt và vẻ đẹp, âm thanh, lời lẽ. Vị ấy nghĩ đến nghiệp tôn quý, tối thượng, đặc biệt, khiến tất cả đều đầy đủ, cầu học điều sâu xa nhiệm mầu, nghe cửa giải thoát của Phật, mà làm phương tiện quyền xảo (khéo dùng cách thích hợp với từng người để dẫn dắt họ) không cùng.

 Lại nữa, Phật tử hãy nghe! Bồ-tát nếu ở đất Huy Diệu này thì những điều xưa kia đã quen nhiễm đều trừ bỏ mãi mãi: tự thấy tham đắm thân, nương vào cái ta mà chấp có người, nương vào hình hài và thọ mạng, vào các ấm, các giới, các đại (năm ấm, mười tám giới, bốn đại: những yếu tố hợp thành thân tâm), tham đắm nơi người, chìm nổi cao thấp, chọn lựa hồ nghi, các trạng thái mệt mỏi, nói đây là của ta, cậy vào tài sản, cho là thật có chỗ ở. Những sự nương chấp như thế cũng đều dứt bỏ, cùng tất cả những suy nghĩ, những việc phỉ báng, và sự gần gũi chịu đựng trần lao (phiền não làm nhơ và làm mệt tâm) (?).

 Vị ấy siêng học, lập chí, có trí tuệ quyền xảo, ở bất cứ nơi đâu cũng lấy đạo làm báu, vâng theo mà làm hưng thịnh giáo đạo. Tâm vị ấy thấm nhuần, mềm mỏng, mang ý nhân hoà. Vị ấy có tâm thường thương xót, tâm không chán mỏi, tâm cầu điều tối thượng, chí ưa mến tâm tuệ đặc biệt, tâm che chở, hoá độ, nuôi dưỡng chúng sinh, tâm tôn kính thầy bạn, thuận theo căn cơ, tâm nghe điều gì liền vâng làm điều ấy. Vị ấy đạt tuệ huyền diệu, việc làm rất nhanh, nhân từ mềm mỏng, chỗ ở an ổn, nơi dừng chân hiền hoà, chí tính chất phác ngay thẳng, hạnh không nắm giữ gì (?), không tự cao, không kiêu mạn mà nhận lời dạy, quy mệnh không trái.

 Vị ấy đã làm như vậy, những gì đã nhận đều tu hành. Lặng lẽ như thế là đất đạo cao, là pháp trụ trong sạch. Vị ấy chuyên tâm suy nghĩ, tập hạnh hoà hợp, vâng làm siêng tu không thoái lui, tinh tấn không ngừng mà không lười mỏi, theo đó không quay lui. Điều vâng làm rộng xa, việc làm vô lượng, tinh tấn tối thượng, cầu đạt chỗ không ai sánh, đều che chở chúng sinh, điều mình khuyên không làm hỏng.

 Lại nữa, vị Bồ-tát ấy tâm tính trong sạch, chí và tính hoà hợp hiền lành, không có điều gì là không được (?), thành tín với các cõi (?). Ý tính tăng trưởng các gốc công đức, mãi trừ bỏ tham, ganh ghét, kiêu mạn, phóng túng, lìa do dự, lìa sự kiêu căng (?). Vị ấy đã đầy đủ cửa giải thoát không nghi, nhân đó hoà hợp với pháp, không chán không lười, đã mau gần đến chỗ lập thành đạo Như Lai, thuận theo tâm ấy khiến nó rộng không hạn lượng.

 Người ở đất đạo Huy Diệu của Bồ-tát này gặp vô số ức trăm nghìn cai triệu tải (những con số cực lớn) đức Phật, khắp nơi cúng dường áo mặc, chăn mền, đồ ăn uống, giường chiếu, đồ nằm, thuốc men chữa bệnh, vâng theo pháp các Ngài giảng, thưa nhận hạnh tôn quý. Lại nơi chư Phật, vị ấy xuất gia hành đạo, làm sa-môn (người tu hành xuất gia), càng thêm siêng tu, tâm tính nhân hoà, tin hiểu, tập cho trong sạch. Trong vô số ức trăm nghìn cai kiếp, vị ấy không bỏ gốc đức, tất cả đều chuyển lên thêm, cao vời càng cao, rực rỡ, tươi tốt, rộng lớn.

 Như thợ báu làm các món đồ, thành các chuỗi ngọc, kết hợp không gì sánh, trâm, khuyên tai, bộ dao (đồ trang sức cài tóc, lay động khi bước), món nào cũng đẹp. Bồ-tát đại sĩ cũng như vậy, ở đất Huy Diệu thì gốc công đức càng thêm tăng, vượt các tầng trụ của Bồ-tát ở các đất dưới. Như ngọc sáng như ý của Phật tử (?), ánh sáng trong sạch, rọi xa, sáng không gì bằng, các báu khác tuy ở bên cạnh cũng bị che mờ, không hiện ánh sáng. Bồ-tát cũng vậy, đạt tầng trụ Huy Diệu thì không ai sánh, công đức của các Bồ-tát ở đất dưới đều không hiện, các trần lao của chúng ma đều bị tiêu diệt.

 Đó là Phật tử, Bồ-tát đại sĩ ở đất thứ tư Huy Diệu, ở đâu đứng đâu cũng rộng rãi hoà nhã. Nếu ở ngôi trời, khi làm Thiên vương (vua trời), vị ấy khai hoá những chúng sinh còn tham đắm thân và những nghiệp họ đã gây, dùng sự ban cho, nhân ái, làm lợi cho người, cùng chia lợi (bốn cách thu phục lòng người: bố thí, nói lời yêu thương, làm việc lợi ích, cùng làm việc với người) để cứu giúp tất cả, gom tụ dân chúng. Vị ấy thường niệm chư Phật, chưa từng quên rời, cho đến đầy đủ đạo Nhất thiết trí, nghĩ rằng: 'Nhờ đâu mà làm được bậc tôn quý nhất của chúng sinh, đạt trọn thánh tuệ không cùng, làm chỗ che chở cho chúng sinh, dẫn dắt và làm lợi cho họ?'

 Chỉ trong khoảnh khắc phát ý, ân cần tinh tấn, trong chốc lát, cùng một lúc, vị ấy đạt được ức trăm nghìn định tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên chú vào một chỗ), thấy các vị Bồ-tát, mỗi vị có ức trăm nghìn cai quyến thuộc vây quanh. Sức Bồ-tát vượt cả điều mình nguyện, điều nguyện đặc biệt, biến hoá tự tại. Dù trải ức trăm nghìn cai triệu tải kiếp (kiếp: khoảng thời gian dài vô cùng), cũng không ai tính kể hết được công đức và uy thần ấy."

 Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cương Tạng lại muốn phân biệt ý nghĩa quy về của điều này, liền nói tụng rằng:

 Sửa trị đến sáng tột, ở nơi đất trụ ba,

 Chúng sinh ở thế gian, mỗi người đi khắp chốn.

 Tầng trụ thứ ba ấy, bình đẳng như hư không,

 Chí tính tin vững chắc, hạnh sạch không phạm lỗi.

 Vừa đạt được ánh sáng, tầng trụ oai không cùng,

 Nuôi giữ dòng Thế Tôn (bậc được cả đời tôn kính, tức Phật), chí thành mà xoay chuyển.

 Với Phật không còn nghi, với Pháp, Thánh chúng cũng vậy,

 Lập nên hạnh trong sạch, chỉ thấy các loài loại.

 Ở nơi Thế Tôn lành, theo duyên báo mà sinh,

 Nhân theo dòng sinh tử, nơi cõi nước chúng sinh.

 Thấy pháp không khởi đầu, chỗ khởi không bờ tận,

 Vâng làm, thường cẩn trọng, đạt về dòng Thế Tôn.

 Chứa nhóm pháp như vậy, thương xót cả dân chúng,

 Thân noi theo hạnh đạo, quán tâm, pháp, tiêu cảm thọ,

 Trong ngoài hạnh tương ứng, suy nghĩ, giữ ý ngay,

 Chuyên tâm tu lời dạy, vứt bỏ mọi sở hữu,

 Đã trừ hết các ác, lớn thành các pháp lành,

 Tiêu tan các điều sai (?), liền tu nghiệp thứ tư.

 Vâng làm bốn thần túc, năm căn cùng năm lực (năm gốc lành và năm sức mạnh: tin, tinh tấn, niệm, định, tuệ),

 Báu giác ý vi diệu (bảy yếu tố giác ngộ), theo tám nẻo (bát chính đạo) như thế,

 Đạo nghĩ thương muôn loài, ý lặng, cùng quyến thuộc (?),

 Gần thành điều thệ nguyện, nhân lòng từ hạnh xưa,

 Chí nguyện Nhất thiết trí, để thành, sửa cõi Phật.

 Sức ấy mạnh cao nhất, tâm suy nghĩ chương câu,

 Lại dũng mãnh, không sợ, cùng với pháp giáo hoá,

 Ân cần, chí mến cầu, ưa tiếng diệu của Phật,

 Báu đạo sâu xa ấy, là chỗ cửa giải thoát,

 Chứa đức mà suy nghĩ phương tiện quyền xảo lớn.

 Đã lìa thân tham đắm, dứt sáu mươi hai kiến (sáu mươi hai quan điểm sai lầm),

 Mãi trừ chỗ bám trong, và sự chấp có mạng,

 Không năm ấm, bốn đại (năm nhóm hợp thành con người; bốn chất đất, nước, lửa, gió tạo nên thân), các giới, các xứ cũng vậy.

 Đã được trụ thứ tư, đều trừ các ngăn ngại,

 Đều lìa bỏ kiêu căng, an trụ không ngã mạn,

 Không còn cầu tham vui, tội nhọc nơi sinh ra,

 Đã tiêu các vết nhơ, tính hạnh rất trong sạch.

 Tinh tấn tu đạo đức, tu lành không vì thân,

 Lòng ấy rất mềm mỏng, việc làm không buông lung,

 Lòng nhân hoà, ngay thẳng, hiền nhã mà thương xót,

 Mến cầu lợi nghĩa cao, đối với ai không chán,

 Ưa vui nơi thánh tuệ, làm nghiệp vì chúng sinh,

 Cung kính thờ thầy trưởng, xa lìa cầu được kính,

 Làm người biết đền ơn (?), không nịnh, thuận lời dạy,

 Không mạn, cũng không ái, tâm tính thường vui sướng,

 Tinh tấn không quay lui, thờ bậc tôn, cùng hội họp.

 Hạnh ấy đã đứng vững nơi trụ vi diệu thứ ba,

 Tính bên trong không gì không được, sửa tâm cho trong sạch,

 Thấy rồi vui, tin, ưa, tăng trưởng pháp trong sạch,

 Bỏ mọi thứ nhơ đục, hoá giải hết nút si.

 Bồ-tát đã ở đây, thù thắng không chấp trước,

 Cúng dường bậc Chúng Hựu (bậc che chở muôn loài, tức chư Phật), vô số ức cai vị,

 Xuất gia làm sa-môn, chuyên tâm nghe nhận pháp,

 Thành đạo không ai sánh, như vàng tía làm chuỗi ngọc.

 Đã ở được nghĩa này, công đức, chí tính hoà,

 Quyền xảo cùng trí tuệ, tu hạnh nghiệp trong sạch.

 Dù ức trăm nghìn cai quân ma không lay chuyển,

 Vâng làm báu thù diệu, như làm bạn với Ma (?).

 Đã được ở nghĩa này, cúng dường bậc trên hết trong loài người,

 Thành đạo lặng tịch ấy, câu hạnh pháp cực tôn.

 Nhân đó trừ được cho chúng sinh sáu mươi hai kiến chấp,

 Nếu làm hạnh đặc biệt, vì tuệ bậc tối thắng,

 Tinh tấn mà dốc học, bậc tôn trong ức trăm người.

 Thấy Phật không nghĩ khác, nghiệp an hoà rộng lớn,

 Lại vô số điều diệu, nuôi giữ vô lượng kiếp,

 Nguyện ưa nhà tuệ nguyện, hạnh công đức tôn quý.

 Đó là tầng trụ bốn, hạnh thanh diệu trong sạch,

 Nghĩa danh đức, ứng tuệ, An Trụ (danh xưng tôn kính chỉ bậc đã an trụ trong pháp, đức Phật hoặc vị Bồ-tát giảng pháp) (?) thật giảng bày.

 Bấy giờ những người trong hội đều được nghe con của bậc Tối Thắng (tức Phật) giảng hiểu các pháp nơi đất trụ thứ tư, vui mừng hớn hở, trong lòng hân hoan, đứng giữa hư không rưới hoa trời mà nói: "Lành thay Phật tử, giảng bày không cùng!" Vua Ma (?) tuy tôn quý cũng cùng các vị trời vọt lên hư không, đều mang lòng vui mừng, cúng dường bậc Chúng Hựu (bậc che chở muôn loài, tức Phật), từ muôn đám mây đẹp rưới hoa mềm dâng lên An Trụ (?), các căn thản nhiên. Đàn cầm, đàn sắt, đàn không hầu tấu lên tiếng bi thương.

 Các vị trời hội họp muốn phụng sự Thế Tôn (bậc được cả đời tôn kính, tức Phật). Thấy hình tướng bậc Tối Thắng và những điều Ngài đã lập, tất cả cùng cất tiếng nói lên lời như vầy: "Mặt mày đầy đặn, tính hạnh cao vời, hành đạo rất lâu, nay mới được như nguyện. Đã lâu không thấy bậc tôn quý của trời và người. Các trời đã đến, hiện trước Năng Nhân (danh hiệu của Phật Thích-ca, nghĩa là bậc có năng lực và lòng nhân), đã lâu chưa được thấy. Bậc làm động biển lớn (?) đem ánh sáng trong sạch đến, thật đã lâu lắm. Chúng sinh từ lâu nay mới được yên. Từ rất lâu nay mới được nghe tiếng thương xót. Xa cách đã lâu không đến gần bậc Đại Thánh.

 Ngài được mọi công đức, độ người không cùng, bỏ kiêu căng, lặng lẽ mà đạt đến bậc trên. Chúng tôi cúng dường, tôn kính bậc Đại Sa-môn (bậc tu hành lớn, tức Phật). Cúng dường ở đây rồi trở về cõi trời. Cúng dường nơi này thì đến được sự yên vui không hạn. Người cúng dường được thì dứt hết mọi khổ. Người cúng dường được thì đạt thánh tuệ của Phật. Bậc Chúng Hựu trong sạch như hư không, không vướng tục đời như hoa sen trong nước, rọi sáng vượt cao xa, vững như núi Tu-di (ngọn núi ở trung tâm thế giới). Lòng chúng tôi vui mừng, phụng kính bậc Tối Thắng."

 Nói lời ấy xong, lòng ai cũng vui mừng. Các con của Ma (?) bị hàng phục, nhiều không kể xiết, vui cười ngắm nhìn những đức như thế. Ngay lúc ấy, tất cả đều lặng im. Bậc giảng bày của báu lớn, như trăng khuyết lại tròn (?), dũng mãnh không sợ hãi, đã giảng xong tầng trụ thứ tư, và (đại chúng) xin bậc Tối Thắng nói tiếp (?).

 Hết quyển thứ hai Kinh Tiệm Bị.

 Kinh Tiệm Bị Nhất Thiết Trí Đức, quyển thứ ba.

 Tam tạng (bậc thông thạo cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Trúc Pháp Hộ, người nước Nguyệt Chi (một nước ở Trung Á), dịch vào đời Tây Tấn.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video