Thiên 1 — Kinh Vu Lan Bồn (toàn văn)
# Phật nói Kinh Vu Lan Bồn (Vu Lan Bồn: phiên âm từ tiếng Phạn "Ullambana", nghĩa là "cứu người bị treo ngược", tức cứu người đang chịu khổ cực nặng; người Trung Hoa cũng hiểu chữ "bồn" là cái chậu, cái mâm đựng đồ dâng cúng) Phật nói Kinh Vu Lan Bồn, một quyển. Thuộc nhóm kinh dịch lại, nằm ngoài năm bộ lớn của Đại thừa (Đại thừa: nghĩa đen là "cỗ xe lớn", một truyền thống lớn của đạo Phật, chủ trương cứu giúp tất cả mọi loài; năm bộ lớn: năm bộ kinh chính của Đại thừa trong kho kinh điển là Bát-nhã, Bảo Tích, Đại Tập, Hoa Nghiêm, Niết-bàn). Phật nói Kinh Vu Lan Bồn, một quyển. Do Tam tạng pháp sư Trúc Pháp Hộ đời Tây Tấn dịch (Tam tạng pháp sư: vị thầy thông thạo cả ba kho kinh điển nhà Phật là Kinh — lời Phật dạy, Luật — giới luật, Luận — các sách giảng giải; Trúc Pháp Hộ: nhà dịch kinh nổi tiếng thời Tây Tấn; Tây Tấn: triều đại Trung Quốc, năm 265–316). Phật nói Kinh Vu Lan Bồn. Tôi nghe như thế này. Một thời, Phật ở tại vườn Kỳ Thụ Cấp Cô Độc, nước Xá Vệ (Xá Vệ: một vương quốc cổ ở miền bắc Ấn Độ; vườn Kỳ Thụ Cấp Cô Độc: khu vườn do thái tử Kỳ Đà góp cây và trưởng giả Cấp Cô Độc — người hay giúp kẻ mồ côi, cô đơn — mua đất dâng cúng Phật làm nơi ở và giảng đạo). Ngài Đại Mục Kiền Liên (một trong mười vị đệ tử lớn của Phật, nổi tiếng thần thông bậc nhất; cũng gọi tắt là Mục Liên) vừa mới đạt được lục thông (sáu năng lực thần thông: đi lại biến hóa tùy ý, mắt nhìn thấu mọi nơi, tai nghe thấu mọi nơi, biết được lòng người khác, biết được các đời trước, và dứt sạch mọi phiền não). Ngài muốn cứu giúp cha mẹ để đền đáp ơn bú mớm nuôi nấng. Ngài liền dùng đạo nhãn (con mắt có được nhờ tu đạo, nhìn thấy được các cõi) quan sát khắp thế gian, thấy người mẹ đã mất của mình sinh vào loài ngạ quỷ (quỷ đói: loài chịu cảnh đói khát triền miên do quả báo của lòng tham lam, keo kiệt). Bà không được ăn uống gì, gầy trơ da bọc xương. Mục Liên đau buồn thương xót, liền lấy bình bát (cái bát của người tu dùng để đi xin ăn) đựng cơm đem đến dâng mẹ. Bà mẹ được bát cơm, liền lấy tay trái che bát, tay phải bốc cơm, nhưng cơm chưa vào đến miệng đã hóa thành than lửa, rốt cuộc không ăn được. Mục Liên kêu to, khóc than thảm thiết, vội chạy về bạch Phật (thưa với Phật), kể lại đầy đủ sự việc như thế. Phật nói: "Gốc tội của mẹ con kết chặt rất sâu, không phải sức một mình con làm gì được. Dù lòng hiếu thảo của con vang động cả trời đất, thì thần trời, thần đất, tà ma, ngoại đạo (những người theo các đạo khác ngoài đạo Phật), đạo sĩ, thần Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương) cũng không làm gì được. Phải nhờ sức uy đức thần diệu của chúng tăng mười phương (tất cả các vị sư ở khắp mọi phương) thì mới được giải thoát. Nay ta sẽ nói cho con phép cứu giúp, khiến cho tất cả những ai gặp nạn đều thoát khỏi lo âu khổ sở, tội chướng (tội lỗi cùng những ngăn trở do tội lỗi gây ra) được tiêu trừ." Phật bảo Mục Liên: "Vào ngày rằm tháng bảy, là lúc chúng tăng mười phương làm lễ tự tứ (lễ vào ngày cuối của ba tháng an cư mùa mưa, khi các vị sư tụ họp một chỗ tu tập; trong lễ này mỗi vị tự nói ra lỗi của mình và mời người khác chỉ lỗi cho mình để sửa), nên vì cha mẹ bảy đời (cha mẹ của mình qua bảy kiếp trước, cũng hiểu là tổ tiên nhiều đời) và cha mẹ hiện tại đang gặp tai nạn khốn khó, mà sắm đủ cơm với trăm món ngon, năm thứ trái cây, các đồ chậu chén múc rót nước (?), dầu thơm, đèn nến, giường chiếu, đồ nằm, đem hết những thứ ngon ngọt nhất trên đời đặt vào trong bồn, cúng dường (dâng tặng với lòng cung kính) chúng tăng đại đức (các vị sư có đức hạnh lớn) mười phương. Vào ngày đó, tất cả các bậc thánh — hoặc đang ở trong núi tu thiền định (tập trung tâm ý, lắng lòng tĩnh lặng), hoặc đã chứng được bốn đạo quả (bốn bậc thánh trong đạo Phật: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm và cao nhất là A-la-hán — người đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử), hoặc đang đi kinh hành dưới gốc cây (đi bộ chậm rãi qua lại để giữ tâm tỉnh táo), hoặc dùng sáu thần thông tự tại để dạy dỗ hàng Thanh văn và Duyên giác (Thanh văn: người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ; Duyên giác: người tự mình quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ), hoặc các bậc đại sĩ Bồ-tát Thập địa (Bồ-tát: người đã phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài; Thập địa: mười bậc tu chứng cao nhất của Bồ-tát) tạm hiện thân làm tỳ-kheo (vị sư nam đã nhận đủ giới luật) — ở trong đại chúng, tất cả đều cùng một lòng nhận cơm bát-hòa-la (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là thức ăn dâng cúng trong ngày tự tứ). Các bậc thánh ấy giữ đủ giới luật trong sạch, đức hạnh mênh mông như biển cả. Ai cúng dường các vị sư làm lễ tự tứ như thế, thì cha mẹ hiện tại, cha mẹ bảy đời và sáu hàng thân thuộc (cha, mẹ, anh, em, vợ, con) đều thoát khỏi nỗi khổ của ba đường dữ (ba cõi khổ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), ngay lúc ấy được giải thoát, áo mặc cơm ăn tự nhiên đầy đủ. Nếu có người cha mẹ còn sống thì cha mẹ được phúc vui, sống lâu trăm tuổi; nếu cha mẹ bảy đời đã mất thì được sinh lên cõi trời, hóa sinh (tự nhiên sinh ra, không qua thai mẹ) một cách tự tại, vào trong ánh sáng hoa trời, hưởng niềm vui không sao đo lường được." Bấy giờ Phật dặn chúng tăng mười phương: trước hết đều phải chú nguyện (đọc lời cầu nguyện, chúc phúc) cho gia đình thí chủ (người bỏ của ra cúng dường) và cho cha mẹ bảy đời của họ, tu thiền định, giữ tâm ý tập trung, rồi sau đó mới thọ thực (dùng bữa). Khi mới nhận bồn, trước hết phải đặt bồn trước tháp Phật; chúng tăng chú nguyện xong rồi mới tự mình dùng bữa. Bấy giờ tỳ-kheo Mục Liên cùng đại chúng các vị Bồ-tát lớn trong pháp hội này đều rất vui mừng, và tiếng khóc than thương xót của Mục Liên cũng tan biến hết. Ngay ngày hôm ấy, mẹ của Mục Liên được thoát khỏi nỗi khổ làm ngạ quỷ suốt một kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài, không đếm được bằng năm tháng). Bấy giờ Mục Liên lại bạch Phật rằng: "Cha mẹ sinh ra con được nhờ sức công đức của Tam bảo (ba ngôi quý báu: Phật — bậc giác ngộ; Pháp — giáo lý Phật dạy; Tăng — đoàn thể những người tu theo Phật), nhờ sức uy đức thần diệu của chúng tăng. Nếu đời sau này, tất cả đệ tử của Phật ai thực hành hiếu thảo cũng nên dâng bồn Vu Lan này để cứu giúp cha mẹ hiện tại cho đến cha mẹ bảy đời, thì có được chăng?" Phật nói: "Hỏi rất hay! Ta đang muốn nói thì con lại hỏi. Này thiện nam tử (người con trai hiền lành — cách Phật gọi người nghe pháp), nếu có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (vị sư nữ đã nhận đủ giới luật), quốc vương, thái tử, vương tử, đại thần, tể tướng, tam công (ba chức quan cao nhất trong triều đình), trăm quan, muôn dân thường, ai thực hành hiếu thảo, thương yêu, thì đều nên vì cha mẹ hiện tại đã sinh ra mình và cha mẹ bảy đời trong quá khứ, vào ngày rằm tháng bảy — là ngày Phật hoan hỷ (ngày chư Phật vui mừng vì chúng tăng đã tu tập trọn mùa an cư), ngày chúng tăng làm lễ tự tứ — đem thức ăn uống trăm vị đặt vào bồn Vu Lan, dâng cúng chúng tăng tự tứ mười phương, cầu nguyện cho cha mẹ hiện tại sống thọ trăm năm, không bệnh tật, không có mọi nỗi khổ não, cho đến cha mẹ bảy đời thoát khỏi nỗi khổ ngạ quỷ, được sinh vào cõi trời, cõi người, hưởng phúc vui không cùng." Phật bảo các thiện nam tử, thiện nữ nhân (người con gái hiền lành) là đệ tử của Phật tu hạnh hiếu thảo: trong từng ý nghĩ phải luôn nhớ đến cha mẹ, cúng dường cho đến cha mẹ bảy đời. Hằng năm, vào ngày rằm tháng bảy, hãy luôn đem lòng hiếu thảo thương nhớ cha mẹ đã sinh ra mình cho đến cha mẹ bảy đời, làm bồn Vu Lan dâng lên Phật và chúng tăng, để đền đáp ơn cha mẹ nuôi nấng, thương yêu. Tất cả đệ tử của Phật đều nên vâng giữ phép này. Bấy giờ tỳ-kheo Mục Liên cùng bốn chúng đệ tử (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, nam cư sĩ và nữ cư sĩ — tức người tu tại gia) nghe Phật nói xong, đều vui mừng vâng theo mà làm.