Thiên 2 — Nhà ở và mộ phần

 NHÀ Ở VÀ MỒ MẢ

 04) Ông Trương Cửu, sinh năm Mậu Ngọ, năm mươi mốt tuổi, xem quẻ về nhà ở. Thời điểm xem: năm Mậu Thân, tháng chín, ngày Canh Dần, nguyệt tướng Thìn (nguyệt tướng: địa chi ứng với vị trí mặt trời trong tháng; đem chi này đặt chồng lên giờ xem quẻ để xoay bàn trời), giờ Mùi. (Ngọ, Mùi không vong. Không vong là hai địa chi bị thiếu trong tuần mười ngày có chứa ngày xem, nên bị coi là trống rỗng, không có thực lực. Mão, Thìn lạc không. Lạc không là các chi trên bàn trời rơi đúng lên chỗ không vong ở bàn đất, nên cũng bị coi như trống.) Thể quẻ: Nguyên thủ (trong bốn khóa chỉ có một khóa mà chi trên khắc chi dưới, lấy khóa ấy làm sơ truyền); Nguyên thai (ba truyền đều thuộc Dần, Thân, Tỵ, Hợi, là bốn chi mở đầu bốn mùa, chủ việc mới thành hình như thai nghén).

 Chu Tước | Lục Hợp (Sơ đồ quẻ gồm ba phần. Phần bên trái là thiên bàn, tức "bàn trời": mười hai địa chi sau khi xoay theo nguyệt tướng và giờ xem được đặt chồng lên "bàn đất" cố định, xếp thành một vòng. Tên đi kèm mỗi chi là thiên tướng. Thiên tướng là mười hai vị thần tướng: Quý Nhân, Đằng Xà, Chu Tước, Lục Hợp, Câu Trần, Thanh Long, Thiên Không, Bạch Hổ, Thái Thường, Huyền Vũ, Thái Âm, Thiên Hậu; mỗi vị mang một tính chất tốt xấu riêng. Phần giữa là bốn khóa, phần bên phải là ba truyền.)

 Đằng Xà – Dần, Mão, Thìn, Tỵ – Câu Trần

 Quý Nhân – Sửu … Ngọ – Thanh Long | Bốn khóa, hàng thiên tướng: Bạch Hổ, Thái Âm, Đằng Xà, Câu Trần (bốn khóa: bốn cặp chi dựng lên từ can ngày và chi ngày, đọc từ phải sang trái; mỗi cột gồm chi dưới, chi trên đè lên nó và thiên tướng đi kèm) | Sơ truyền (truyền thứ nhất, chỉ lúc khởi đầu sự việc): Quỷ, Quý Tỵ, Câu Trần. (Quỷ tức quan quỷ: hành khắc can ngày, chủ tai họa, quan sự. "Quý Tỵ" là chi Tỵ kèm can độn Quý; can độn là thiên can đi theo chi ấy trong tuần.)

 Thiên Hậu – Tý … Mùi – Thiên Không | Bốn khóa, hàng chi trên: Thân, Hợi, Dần, Tỵ | Trung truyền (truyền giữa, chỉ diễn biến): Tài, Canh Dần, Đằng Xà. (Tài tức thê tài: hành bị can ngày khắc, chỉ tiền của và vợ.)

 Thái Âm – Hợi, Tuất, Dậu, Thân – Bạch Hổ | Bốn khóa, hàng dưới: Hợi, Dần, Tỵ, Canh (Canh là can ngày, Dần là chi ngày) | Mạt truyền (truyền cuối, chỉ kết cục): Tử, Đinh Hợi, Thái Âm. (Tử tức tử tôn: hành do can ngày sinh ra, chỉ con cháu.) Kèm hai ghi chú: Đinh thần (chi mang can độn Đinh, chủ biến động, dời chuyển); ám quỷ (quỷ ngầm: can độn đi kèm khắc can ngày, chủ tai họa ngấm ngầm).

 Huyền Vũ | Thái Thường

 Thiệu tiên sinh nói: Can ngày và chi ngày đều được thượng thần (chi trên bàn trời đè lên nó) đến sinh cho, nên lợi cho nhà mà không lợi cho người (can ngày chỉ người, chi ngày chỉ nhà). Phát dụng (khởi ra sơ truyền) từ trên can rồi truyền về chi. Mạt truyền Hợi làm thoát khí của can ngày (thoát khí là hao tiết: can sinh ra nó nên bị rút sức) mà lại sinh cho chi ngày. Vì thế phải gánh sưu dịch (phần lao dịch, việc công nhà nước bổ cho dân) mà tốn kém, lại bất hòa với một viên lại (nhân viên giúp việc ở nha môn) họ Trần. Về cuối, người bề trên lo cưới vợ cho con, tốn kém đến nát cả gia sản. Trong vòng mười một năm có người đàn bà trong nhà ở góa, lúc ấy gia sản chia làm bốn phần.

 Ông Trương Cửu quả nhiên lúc đầu khá giả, sau vì gánh sưu dịch mà tốn kém rất nhiều. Lại vì người chú bên vợ cùng viên lại họ Trần giở trò ma mãnh, đến động vào đồ đạc trong cửa hàng, rồi thành ra kiện tụng. Hai năm sau ông lại cưới vợ cho con, phải đền đáp nhà gái gấp bội. Năm năm sau nữa, vì em trai có chuyện, gia sản bèn chia làm bốn phần.

 Tiên sinh phân tích: Canh trường sinh ở Tỵ, Dần trường sinh ở Hợi (trường sinh: giai đoạn "sinh ra" trong vòng mười hai giai đoạn thịnh suy của ngũ hành). Canh lại bị thoát ở Hợi, Dần bị thoát ở Tỵ. Can và chi đều được sinh mà lại làm thoát lẫn nhau, ấy là trước hưng vượng mà sau suy bại. Hợi số bốn, Dần số bảy, cộng là mười một năm. (Số của địa chi trong Lục Nhâm, tức môn bói toán dựa trên can chi, bàn trời và bàn đất: Tý Ngọ 9, Sửu Mùi 8, Dần Thân 7, Mão Dậu 6, Thìn Tuất 5, Tỵ Hợi 4.)

 Hợi làm thoát can ngày, tức là làm hao hụt, rò rỉ của ta, nên chủ hao tiền của. Hợi là trường sinh của chi, sinh cho nhà mà làm thoát ta, há chẳng phải vì sưu dịch cũ của nhà dồn lụy mà tốn kém sao? Hợi ở trên nhà là thoát thần, từ nhà phát ra, làm mạt truyền, lại đến làm thoát ta. Hợi là đàn bà, cho nên nói vì cưới vợ cho con mà tốn kém đến nát nhà. Trên Hợi có Thái Âm, là người đàn bà già, nên lại chủ người đàn bà ở góa.

 Trung truyền Dần là viên lại, trên có Đằng Xà quấy nhiễu. Dần lại là tuyệt thần của ngày hôm nay (tuyệt thần: chi mà hành của can ngày đến đó thì dứt tuyệt), và cũng là tài thần (chi chỉ tiền của, vợ) của ngày. Người đàn bà gặp Hợi là thoát khí, cho nên chủ vì chuyện bên vợ mà tranh kiện với viên lại.

 05) Thầy Diệp, chức Trợ giáo (học quan dạy học ở trường châu, huyện), sinh năm Mậu Ngọ, năm mươi mốt tuổi, xem về nhà ở. Năm Mậu Thân, tháng giêng, ngày Tân Mão, nguyệt tướng Tý, giờ Mùi. (Ngọ, Mùi không vong; Hợi, Tý lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Trùng thẩm: trong bốn khóa chỉ có một khóa mà chi dưới khắc chi trên, lấy khóa ấy làm sơ truyền.
- Lệ đức: Quý Nhân đứng ở Mão hoặc Dậu, là cửa của ngày và đêm.
- Bất bị: bốn khóa có hai khóa trùng nhau, thực chỉ có ba, nên gọi là không đủ.
- Chước luân: Mão (gỗ) gia lên Canh, Tân, Thân hoặc Dậu (kim), như đẽo gỗ làm bánh xe, chủ thành tựu, được thăng tiến.
- Chuế tế: chi ngày đến gia lên can ngày mà bị can khắc, như con rể ở rể nhà vợ, chịu lép vế.

 Thanh Long | Thiên Không

 Câu Trần – Tuất, Hợi, Tý, Sửu – Bạch Hổ

 Lục Hợp – Dậu … Dần – Thái Thường | Bạch Hổ, Chu Tước, Chu Tước, Huyền Vũ | Sơ truyền: Tài, Tân Mão, Huyền Vũ

 Chu Tước – Thân … Mão – Huyền Vũ | Sửu, Thân, Thân, Mão | Trung truyền: Huynh, Giáp Thân, Chu Tước. (Huynh tức huynh đệ: cùng hành với can ngày, chỉ anh em, kẻ tranh của.)

 Đằng Xà – Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn – Thái Âm | Thân, Mão, Mão, Tân | Mạt truyền: Phụ, Kỷ Sửu, Bạch Hổ. (Phụ tức phụ mẫu: hành sinh ra can ngày, chỉ cha mẹ, bề trên, nhà cửa.)

 Quý Nhân | Thiên Hậu

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này chi đến gần can mà bị can chế ngự, gọi là Chuế tế. Thái Tuế (chi của năm đang xét; năm Mậu Thân nên là Thân) vào nhà mà khắc nhà. Nhà đến gần người lại bị người khắc. Trong sáu năm nhà tan, nhà cửa bị dỡ, rồi chỗ ấy thành đất mộ, ắt chôn người bề trên ở trong đó. Trước sáu năm ấy, nhà cửa chia năm xẻ bảy, các nhánh tách ra ở riêng. Chủ có người họ ngoài hoặc nhà sư hoàn tục vào quấy nhiễu, rồi nhà tan nát.

 Tiên sinh phân tích: Mạt truyền Sửu là mộ thần của ngày Tân (mộ thần: chi là "mộ", tức nơi chôn cất, cất giữ, của hành can ngày). Sửu đứng trên Thái Tuế, nên Thái Tuế bị nó "chôn". Thái Tuế bèn đến trên nhà mà khắc nhà. Nhà bị khắc, chạy về trên can ngày, lại bị can ngày khắc. Nhà đã không giữ được thì nhà cửa còn đứng sao được? Lại từ trên thân (can ngày) phát truyền vào nhà, lại gặp Thái Tuế đến gia lên, lại trên Thái Tuế thấy mộ thần Sửu của ngày. Sửu thổ sinh Thân kim, là bậc bề trên của Thân kim. Canh Tân có mộ ở Sửu, ấy là chỗ chôn cất người bề trên. Mão số sáu, nên không quá sáu năm.

 Thân là nhà sư; Tân với Thân cùng loại (cùng hành kim), nên là sư hoàn tục. Hoặc Ất Dậu gặp Tân Mão, hoặc Tân Dậu gặp Ất Dậu, đều thuộc về sư hoàn tục; Ất là sa môn (người tu hành), Tân là chùa (nơi ở của sư). Trên Mão thấy Huyền Vũ, nên chủ các nhánh nhà tách ra.

 Về sau, năm Quý Sửu người chú qua đời, bèn quàn ở trong nhà ấy. Người chú có ba con trai, một người đi tu, nay trở về họ đòi chia gia sản. Trợ giáo không chịu, việc đưa lên quan xét xử, quan phán cho các con chia nhà. Tính cả các con của chú là năm người, Trợ giáo cũng được một phần, thành chia làm sáu phần. Từ năm Mậu Thân đến năm Quý Sửu là sáu năm. Năm ấy lại chết một trai một gái, ấy là vì Thái Tuế khắc nhà. Việc phải đưa lên quan cũng là do Thái Tuế vào nhà khắc nhà. Mão là sa môn, Thân là sư; Thân cùng loại với Tân, nay từ ngoài lui về trên nhà, ấy là sư hoàn tục. Ất cũng là sa môn, Tân là chùa, Thân là anh của Tân.

 06) Ông Thiệu Tam, sinh năm Quý Hợi, bốn mươi sáu tuổi, xem về nhà ở. Năm Mậu Thân, tháng tám, ngày Tân Tỵ, nguyệt tướng Thìn, giờ Hợi. (Thân, Dậu không vong; Sửu, Dần lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Trùng thẩm.
- Trảm quan: Thìn hoặc Tuất, là các chi "cửa ải", gia lên can ngày hoặc chi ngày, như chém cửa ải mà ra, chủ đi xa, bỏ trốn, thay đổi chỗ ở.
- Lệ đức.
- Bất bị.
- Chước luân.
- Loạn thủ: can ngày đến gia lên chi ngày mà bị chi khắc, như bề trên bị kẻ dưới lấn át, chủ trật tự đảo lộn.

 Lục Hợp | Chu Tước

 Câu Trần – Tuất, Hợi, Tý, Sửu – Đằng Xà

 Thanh Long – Dậu … Dần – Quý Nhân | Thiên Hậu, Câu Trần, Thiên Không, Thiên Hậu | Sơ truyền: Tài, Kỷ Mão, Thiên Hậu

 Thiên Không – Thân … Mão – Thiên Hậu | Mão, Tuất, Thân, Mão | Trung truyền: Huynh, Thân (không vong), Thiên Không

 Bạch Hổ – Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn – Thái Âm | Tuất, Tỵ, Mão, Tân | Mạt truyền: Phụ, Đinh Sửu, Đằng Xà (lạc không) (Đinh thần) (ám quỷ)

 Thái Thường | Huyền Vũ

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này vợ làm chủ. Can ngày đi gia lên chi ngày, chồng đi làm thoát vợ (?), nên vợ là bậc trên mà chồng lại là bậc dưới. Thế nhưng vợ của ông vốn là vợ của anh ông, mà ông lấy được; ngày sau chỉ được chín năm sống với nhau. Năm thứ tám, vì làm sinh địa (huyệt mộ đào sẵn khi còn sống) mà sinh chuyện không êm với anh em; lúc sống khó có được mảnh đất này, mà chết cũng không được chôn ở đó. Trước mắt chủ việc mất vợ, vì có cối xay đè lên cửa phía đông, cho nên có nỗi lo phải lấy vợ lần nữa.

 Tiên sinh phân tích: Thân là cối xay; ở trung truyền Thân đè lên Mão (?), ấy là đè lên cửa phía đông (Mão thuộc phương đông, lại tượng cái cửa). Tân kim khắc Mão mộc nên lấy Mão làm vợ; trên Mão có Thiên Hậu, ấy là vợ làm chủ. Can lại đến gần chi, trái lại bị níu giữ, vì trên đó thấy Câu Trần. Thân gia lên trên Mão, mang Thiên Không. Thân là cùng loại với can ngày, lại gia lên trên vợ, ấy là vợ của anh: Thân cùng loại là anh, gia lên hào vợ là Mão, ấy là vợ của anh. Thế nhưng Thân lại rơi vào không vong Thân Dậu (?), lại mang Thiên Không, ắt người anh đã qua đời nên ông mới lấy được vợ của anh. Vì thế ông Thiệu mới dám nói ra như vậy; nếu Thân không rơi vào không vong thì không thể đoán bừa.

 Mạt truyền Sửu là mộ của Tân, gia lên trên chi cùng loại (Thân), lại mang Đằng Xà. Sửu số tám, vì thế năm thứ tám nhân mở sinh địa mà bất hòa với anh em; Sửu thổ sinh Thân kim, ấy là "sinh địa". Chín năm thì chết là vì Tuất gia lên Tỵ: trên là năm, dưới là bốn, cộng là chín.

 07) Tú tài (học trò đã đỗ khoa thi sơ khảo) họ Thiệu, sinh năm Quý Sửu, năm mươi bảy tuổi, xem về nhà ở và về cha mẹ. Năm Kỷ Dậu, tháng hai, ngày Ất Tỵ, nguyệt tướng Tuất, giờ Hợi. (Dần, Mão không vong; Sửu, Dần lạc không.) Tú tài họ Thiệu tên là Bách Nhất, sinh giờ Thìn ngày mười hai tháng nhuận.

 Lục Hợp | Chu Tước

 Câu Trần – Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi – Đằng Xà

 Thanh Long – Mão … Thân – Quý Nhân | Thanh Long, Câu Trần, Thiên Không, Thanh Long | Sơ truyền: Tài, Giáp Thìn, Câu Trần

 Thiên Không – Dần … Dậu – Thiên Hậu | Mão, Thìn, Dần, Mão | Trung truyền: Huynh, Mão (không vong), Thanh Long

 Bạch Hổ – Sửu, Tý, Hợi, Tuất – Thái Âm | Thìn, Tỵ, Mão, Ất | Mạt truyền: Huynh, Dần (không vong), Thiên Không (lạc không)

 Thái Thường | Huyền Vũ

 Thiệu tiên sinh nói: Phàm khi lấy truyền, nếu âm dương của can chi đã chiếm trước vị trí của nó, thì chỉ suy theo phép Bất bị, không được lấy dùng lặp lại.

 Nay khóa thứ nhất là Mão gia lên Thìn: Mão là mộc, trong Thìn có Ất (can ngày ký gửi ở Thìn) cũng là mộc, nên không khắc. Khóa thứ hai Dần gia lên Mão, khóa thứ ba Thìn gia lên Tỵ, đều không khắc. Khóa thứ tư Mão gia lên Thìn, nhưng chỗ ấy Ất đã là can chiếm trước rồi, sao được truyền lặp lại? Như vậy các khóa bên chi không đủ để dùng, phải lấy cách dao khắc của can ngày làm dụng. (Dao khắc: khi trong các khóa không có trên dưới khắc nhau, thì xét chi trên của khóa nào có quan hệ khắc với can ngày từ xa.) Tên quẻ là Đạn xạ (can ngày khắc chi trên của khóa, như bắn viên đạn từ xa). Xem như vậy thì mới ứng nghiệm.

 Thầy bói phần nhiều lấy khóa thứ tư phát dụng mà gọi là Nguyên thủ. Cách lấy truyền đã sai thì xem làm sao ứng nghiệm? Đều do dùng thuật không tinh mà lại bảo Lục Nhâm không linh, há chẳng phải vu oan sao?

 Tiên sinh phân tích: Quẻ này Ất mộc khắc thổ, Mão đến làm hại can ngày (?), nhà không dung được người. Sơ truyền Thìn từ trên nhà truyền ra, trung truyền lại về chỗ Mão; ấy là đoạt tài lộc của cha. Ba truyền không rời can chi. Ất lấy Mão làm lộc (lộc: chỗ hành của can đạt mức "lâm quan", chỉ bổng lộc, cơm áo), Dần là cùng loại, ắt có anh em đi ra ngoài rồi sau lại trở về. Thìn mang Câu Trần, chủ tranh kiện. Trong quẻ không thấy cha mẹ, chỉ có những kẻ cùng loại tự thôn tính nhau. Người xem với cha mẹ ở riêng mười sáu, mười bảy năm. Đến năm mươi chín, sáu mươi tuổi, hành niên (vị trí tuổi đang đi của người xem trên bàn đất, mỗi năm dời một cung) đến Hợi, Tý, trên đó thấy cha mẹ (Hợi Tý thủy sinh Ất mộc), thì có tang. Về sau không sai mảy may. (Quẻ này phải đọc kỹ, bên trong có điều cốt yếu của Lục Nhâm.)

 08) Quan Tuần kiểm (chức quan võ coi việc tuần tra, bắt trộm cướp ở một vùng) họ Thiệu, sinh năm Quý Hợi, bốn mươi sáu tuổi, xem về nhà ở. Năm Mậu Thân, tháng sáu, ngày hai mươi bảy, tức ngày Canh Thìn, nguyệt tướng Ngọ, giờ Dần. (Thân, Dậu không vong; Tý, Sửu lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Nguyên thủ.
- Nhuận hạ: ba truyền Thân, Tý, Thìn hợp thành thủy cục, như nước thấm xuống.
- Bất bị.
- Lệ đức.
- Bế khẩu: nghĩa là "ngậm miệng", khi chi cuối tuần gia lên chi đầu tuần, hoặc Huyền Vũ gặp chi đầu tuần; chủ việc kín đáo, khó nói ra.

 Lục Hợp | Câu Trần

 Chu Tước – Dậu, Tuất, Hợi, Tý – Thanh Long

 Đằng Xà – Thân … Sửu – Thiên Không | Thanh Long, Đằng Xà, Huyền Vũ, Thanh Long | Sơ truyền: Phụ, Canh Thìn, Huyền Vũ

 Quý Nhân – Mùi … Dần – Bạch Hổ | Tý, Thân, Thìn, Tý | Trung truyền: Huynh, Thân (không vong), Đằng Xà

 Thiên Hậu – Ngọ, Tỵ, Thìn, Mão – Thái Thường | Thân, Thìn, Tý, Canh | Mạt truyền: Tử, Bính Tý, Thanh Long (lạc không) (ám quỷ)

 Thái Âm | Huyền Vũ

 Thiệu tiên sinh nói: Ngày kim gặp thủy cục, ba truyền và can chi đều là con cháu. Chỗ thoát khí gặp Thanh Long, năm sinh gặp Huyền Vũ, trên chỗ lâm quan thấy Đằng Xà (lâm quan: giai đoạn thứ tư trong vòng trường sinh, khi hành đã đứng vững, tương đương "lộc"; Canh lâm quan ở Thân). Vì thế cả đời bị con cái làm ồn ã phiền nhiễu, đứa này chết, đứa khác lại đến, mà sinh ra rồi phải rút cạn sức lực cha mẹ mới thôi, gia sản cũng bị con cháu làm mòn hết. Nhà này mười hai năm sau sinh chuyện quái lạ, ở không được, ắt phải dời đi nơi khác. Lúc mới nhậm chức thì binh lính không hợp, về sau lại tốt. Kỳ nhậm sau ắt được làm tuần kiểm vùng thủy bộ, sau nữa đóng đồn ở ven nước. Qua ba kỳ nhậm, tuổi sáu mươi ba khó qua khỏi.

 Ông Thiệu lấy con gái tông thất (họ nhà vua) làm vợ, được hưởng ân trạch. Trước sau bà sinh tám con, có đứa ba tuổi, hai tuổi, một tuổi thì chết. Người hầu gái sinh ba con cũng vậy. Ông lại nạp một thiếp, sinh thêm hai trai một gái. Trước sau ông quả thật bị con cái làm hao hết tinh khí. Tiên sinh ban đầu không quen biết quan tuần kiểm mà đã biết tường tận như vậy. Đến khi mãn nhiệm, ông quả được bổ làm tuần kiểm thủy bộ ở Anh Châu (nay thuộc tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc), đóng tại chính châu ấy. Đến ngày mồng ba tháng tư năm Ất Sửu, tức năm Thiệu Hưng thứ mười lăm (niên hiệu vua Tống Cao Tông, năm 1145), ông qua đời, quả đúng sáu mươi ba tuổi.

 Tiên sinh phân tích: Ngày kim gặp cục Nhuận hạ, và thần trên can, trên chi đều là thoát khí. Canh lấy Tý làm chân khí (tinh khí của chính mình tiết ra). Con cái mang Thanh Long là thoát khí, lại có hai hung tướng Huyền Vũ, Đằng Xà; thêm nữa cả ba (Thanh Long, Huyền Vũ, Đằng Xà) đều là thú nước, chỉ chuyên trộm lấy chân khí của ông. Cho nên đứa này chết, đứa khác lại đến. Thìn đến can ngày mang Đằng Xà; can ngày (ký cung ở) Thân số bảy, Thìn số năm, gộp lại thành mười hai năm. Đằng Xà biến thành rồng, cho nên sinh chuyện quái lạ quấy hại, ông bèn dời vào ở trong chùa. Chết ở tuổi sáu mươi ba là vì Tý gia lên Thân: Tý số chín, Thân số bảy, bảy lần chín là sáu mươi ba.

 09) Ông Nhậm Tam, sinh năm Canh Ngọ, ba mươi chín tuổi, xem về nhà ở. Năm Mậu Thân, tháng mười một, ngày Nhâm Dần, nguyệt tướng Sửu, giờ Thân. (Thìn, Tỵ không vong; Dậu, Tuất lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Tri nhất: có nhiều khóa khắc nhau, chọn khóa có chi trên cùng âm dương với can ngày làm sơ truyền.
- Thoái như: ba truyền là ba chi liền nhau đi lùi, như nhổ cỏ kéo theo cả chùm rễ.
- Trảm quan.

 Thiên Không | Bạch Hổ

 Thanh Long – Tuất, Hợi, Tý, Sửu – Thái Thường

 Câu Trần – Dậu … Dần – Huyền Vũ | Bạch Hổ, Chu Tước, Câu Trần, Thiên Hậu | Sơ truyền: Huynh, Canh Tý, Bạch Hổ

 Lục Hợp – Thân … Mão – Thái Âm | Tý, Mùi, Dậu, Thìn | Trung truyền: Tài, Tỵ (không vong), Quý Nhân

 Chu Tước – Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn – Thiên Hậu | Mùi, Dần, Thìn, Nhâm | Mạt truyền: Quỷ, Mậu Tuất, Thanh Long (lạc không) (ám quỷ)

 Đằng Xà | Quý Nhân

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này xem nhà, mà thân và nhà đều ở chỗ mộ, không có khí lực. Vì vợ lẽ với người hầu gái tranh nhau, bèn đuổi người hầu gái đi, về sau cô ta lại trở về, mà lại hợp với nhà. Ông lại thường bị con cái và anh em quấy nhiễu, chuyện cửa nhà có cãi cọ không yên. Chỉ mừng là mạt truyền gặp không vong, lại là đất tuyệt, nên về sau cãi cọ quấy nhiễu đều dứt hết. Làm sao biết người hầu gái trở về?

 Tiên sinh phân tích: Âm thần của Dậu trên bàn trời (âm thần: chi trên bàn trời đè lên chính chi ấy) lại là Dần gia lên Dậu, mà Dần lại là nhà. Thêm nữa Dậu gia lên Thìn, tương hợp với Thìn, lại có thiên tướng Câu Trần kẹp giữ; Câu Trần là người môi giới, cho nên chủ đến ngày Thìn người hầu gái trở về. Lại vì Thìn là thần trên can ngày. Phàm cách bảy, tám cục (?), ba truyền vòng quanh, chỉ vì phát dụng với nhà là lục hại (hai chi hại nhau: Tý–Mùi, Sửu–Ngọ, Dần–Tỵ, Mão–Thìn, Thân–Hợi, Dậu–Tuất), nên việc nhiều trở ngại. Tỵ đã là đất tuyệt, nên đến ngày Giáp Thìn, Ất Tỵ thì tự dứt. Quả nhiên từng việc đều đúng như lời xem.

 10) Thiệu Bá Đạt xem nền đất làm nhà, năm Kỷ Dậu, tháng mười, ngày mười lăm, tức ngày Canh Dần, nguyệt tướng Dần, giờ Dậu. (Ngọ, Mùi không vong; Hợi, Tý lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Chú ấn: ba truyền có Tỵ, Tuất, như đúc ấn, chủ được chức tước, việc thành.
- Tri nhất.
- Mạch việt (?), một thể quẻ, nghĩa là vượt bậc bất ngờ.

 Câu Trần | Thanh Long

 Lục Hợp – Tuất, Hợi, Tý, Sửu – Thiên Không

 Chu Tước – Dậu … Dần – Bạch Hổ | Thanh Long, Quý Nhân, Thiên Hậu, Thiên Không | Sơ truyền: Tử, Mậu Tý, Thanh Long (lạc không)

 Đằng Xà – Thân … Mão – Thái Thường | Tý, Mùi, Ngọ, Sửu | Trung truyền: Quan (tức quan quỷ), Quý Tỵ, Thái Âm

 Quý Nhân – Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn – Huyền Vũ | Mùi, Dần, Sửu, Canh | Mạt truyền: Phụ, Bính Tuất, Lục Hợp (ám quỷ)

 Thiên Hậu | Thái Âm

 Thiệu tiên sinh nói: Phàm xem tìm nền đất làm nhà, lấy can ngày làm người, chi ngày làm nhà, phải xét chi ngày. Nay trên chi lại gặp không vong, ấy là nhà không thể mưu cầu mà có được. Bản thân (can ngày) đã gần nền đất (?) lại gần nhà, làm sao mà dời được? Sơ truyền là thoát khí, tuy được Thanh Long nhưng lại ở đất trống, cũng chỉ là ở tạm, chưa có định đoạt.

 Trung truyền là Tỵ; Tỵ là cửa hàng, cơ nghiệp buôn bán, còn Thái Âm là đàn bà. Tỵ gia lên Tý mang Thái Âm; Canh trường sinh ở Tỵ, ấy là mua được cửa hàng của một bà già, đó chính là nền nhà. Người đàn bà lo liệu việc ấy là người trong họ của mình, mọi việc đều do bà ấy.

 Bá Đạt vì anh em đông, ở chung với các bác các chú, muốn tính dời ra ở ngoài, nhiều lần xin mà chưa được phép. Cửa hàng của người đàn bà kia là của bà thím trong chi họ ông. Bà không có kế sinh nhai nên để ông đứng ra trông coi cửa nẻo (?). Ông bèn tính kế mua lấy căn nhà cửa hàng ấy, lén trả thêm giá cho bà mà mua, đến năm Đinh Tỵ mới dựng xong ngôi nhà này.

 Tiên sinh phân tích: Xem nhà phải xét chi; trên chi gặp không vong, ấy là chưa có nền nhà. Nhưng thấy trung truyền là trường sinh, thì cứ dựa vào trường sinh mà nói; huống chi tìm nhà mới thì xem phương nào sinh vượng là đúng. Tỵ là cửa hàng, gia lên Tý là phương bắc, Thái Âm là đàn bà. Mùi, Tuất thuộc thổ, sinh cho Canh của ngày hôm nay, ấy là bậc bề trên làm người lo liệu việc. Tuất lại là người hầu, tức người hầu lo việc. Có Lục Hợp thì việc thành.

 11) Ông Đồng, hàm Bảo nghi (?) (một hàm quan võ bậc thấp), sinh năm Đinh Tỵ, năm mươi hai tuổi, xem về nhà ở. Năm Mậu Thân, tháng sáu, ngày mồng bảy, tức ngày Đinh Tỵ, nguyệt tướng Mùi, giờ Dậu. (Tý, Sửu không vong; Tuất, Hợi lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Trùng thẩm.
- Bất bị.
- Gián truyền: ba truyền cách quãng, mỗi truyền cách nhau một chi.
- Cực âm: ba truyền rơi vào các chi âm Sửu, Hợi, Dậu, âm khí tột cùng.
- Quả tú: sơ truyền rơi vào không vong, chủ cô quạnh, lẻ loi.
- Chuế tế.

 Bạch Hổ | Thái Thường

 Thiên Không – Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ – Huyền Vũ

 Thanh Long – Dần … Mùi – Câu Trần | Thái Âm, Thiên Không, Thiên Không, Thái Thường | Sơ truyền: Tử, Sửu (không vong), Câu Trần

 Câu Trần – Sửu … Thân – Sửu (?) | Sửu, Mão, Mão, Tỵ | Trung truyền: Quỷ, Quý Hợi, Chu Tước (lạc không) (ám quỷ)

 Lục Hợp – Tý, Hợi, Tuất, Dậu – Quý Nhân | Mão, Tỵ, Tỵ, Đinh | Mạt truyền: Tài, Tân Dậu, Quý Nhân

 Chu Tước | Đằng Xà

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này sáu chi âm nối nhau, không có thần dương nào. Lại thêm tháng sáu có nguyệt kiến (chi của tháng) là Mùi, cũng là tháng âm; Đinh Tỵ cũng là âm. Vận mệnh từ đây suy bại, không gượng dậy được. Thêm nữa người hầu gái gặp chuyện bất trắc, mất mạng trong nhà xí. Đinh, Tỵ đều là hỏa, từ phương vượng lần lượt đi về đất tử, tuyệt. Trước nhà có cây lớn khô mục, nếu không chặt bỏ thì có chuyện vớ vẩn quấy nhiễu. Chủ có một người con bị bệnh khí ở bụng. Lại không nên dùng gác sau làm chuồng lợn, vì lợn thịnh thì khắc người. Bốn năm thì sa sút, sáu năm thì sa sút hết.

 Ông Đồng nhân địa phương có giặc nổi lên (lập công) mà được danh vị, từ đó gây dựng nhà cửa hưng vượng. Đến khi tiên sinh xem cho thì lại nói bốn năm sa sút, sáu năm sa sút hết, ông không tin lắm. Tháng mười năm ấy, một người hầu gái đi nhà xí, không ngờ ngã chết trong hố xí. Trước nhà có cây phong lớn hai trăm năm tuổi, đã khô mục quá nửa, là cây ở mộ tổ của người trong họ.

 Xem chỗ này càng hay: âm thần của Mão là Sửu, là mộ; theo cách xếp thiên tướng ban ngày thì Sửu mang Chu Tước, theo cách xếp ban đêm thì mang Câu Trần, lại làm phát dụng, vì thế chủ có chuyện vớ vẩn quấy nhiễu. Tháng mười hai có một người làng khác đến thắt cổ dưới gốc cây. Người con thứ hai của ông thường mắc bệnh sán khí (chứng sa, đau vùng bụng dưới). Nhà ông rộng; anh em chia ra ở riêng, sau khi họ đi thì không ai ở, ông bèn dùng gác sau nuôi lợn. Năm thứ tư ông dỡ nhà bốn bên đem bán, năm thứ sáu quả nhiên sa sút hết, chỉ còn năm miệng ăn, dời ra ở nhà cửa hàng.

 Tiên sinh phân tích: Phàm bốn chi Sửu, Hợi, Dậu, Mão, tiên sinh đều cho là cực âm; ngày Đinh Tỵ lại truyền về đất tuyệt ở phương âm. Trên nhà là Mão, mạt truyền là Dậu, đều số sáu, nên chủ sáu năm sa sút hết. Đây là đoán nhà cửa nên lấy thần trên nhà; Dậu là cửa kết cục (mạt truyền là chỗ kết thúc sự việc), vì thế lấy hai chỗ này mà quyết đoán. Hai chi ấy gia lên Tỵ, Hợi, cũng là số bốn năm.

 Trong tuần Giáp Dần, Ất Mão là mộc thật (một bản chép: Mão gia lên Tỵ là mộc thật), cho nên có cây lớn ở cửa. Thiên Không chủ mục nát. Sửu là gác, Hợi (là lợn) gia lên Sửu, nên nuôi lợn. Dậu gia lên Hợi là tử thần (chi chủ cái chết) của ngày hôm nay; Dậu là người hầu gái, Hợi là nhà xí, cho nên chủ người hầu gái chết trong nhà xí. Sửu là mồ mả, Mão là cây ở cửa, Hợi là lầu gác.

 12) Quan Tuyên nghĩa (tức Tuyên nghĩa lang, một hàm quan văn bậc thấp đời Tống) họ Trịnh xem về nhà ở, tháng tám, ngày Quý Sửu, nguyệt tướng Tỵ, giờ Sửu. (Dần, Mão không vong; Ngọ, Mùi lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Thiệp hại: nhiều khóa cùng khắc mà cùng âm dương, phải xét khóa nào trải qua nhiều tầng khắc hơn để chọn làm sơ truyền.
- Tòng cách: ba truyền Tỵ, Dậu, Sửu hợp thành kim cục, chủ đổi thay.

 Bạch Hổ | Thái Thường

 Thiên Không – Dậu, Tuất, Hợi, Tý – Huyền Vũ

 Thanh Long – Thân … Sửu – Thái Âm | Thiên Không, Chu Tước, Thiên Không, Chu Tước | Sơ truyền: Phụ, Kỷ Dậu, Thiên Không (ám quỷ)

 Câu Trần – Mùi … Dần – Thiên Hậu | Dậu, Tỵ, Dậu, Tỵ | Trung truyền: Quỷ, Quý Sửu, Thái Âm

 Lục Hợp – Ngọ, Tỵ, Thìn, Mão – Quý Nhân | Tỵ, Sửu, Tỵ, Quý | Mạt truyền: Tài, Ất Tỵ, Chu Tước

 Chu Tước | Đằng Xà

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này người đông mà nhà chật, người với nhà thay nhau thịnh suy. Không quá bốn năm, ắt chủ sửa dựng phòng nấu rượu, dưới bếp có một người hầu gái chết vì rượu. Đừng mua tài sản của bà thím, ắt sẽ có chuyện đổi ý đòi lại. Lại chủ có ba cửa hàng: mở trước hai cửa hàng thì có tiền, mở sau một cửa hàng thì chủ thua lỗ. Trước nhà không nên đặt nồi đãi (nồi lớn để vo, đãi); chủ trong tám năm, dưới gian nhà đặt nồi đãi ắt phải quàn người chết, lúc ấy nhà ông chia làm bốn.

 Anh em họ Trịnh mười người, tổng cộng hơn bốn mươi miệng ăn, chưa từng chia nhà. Đến năm Tân Hợi, ông quả nhiên dựng phòng nấu rượu; tháng mười hai người hầu gái lén uống trộm rượu, say mà chết. Năm Kỷ Dậu ông mua bán với bà thím; bà thím có hai con trai, vì còn nhỏ nên không có tên trong giấy tờ, về sau quả nhiên đổi ý đòi lại. Hai năm Bính Thìn, Mậu Ngọ, hai cửa hàng làm ăn thịnh vượng. Năm Kỷ Sửu ông lại đặt nồi đãi, ngay trước cửa. Đến tháng hai năm Ất Mão, vợ của em trai chết, quàn ở trong đó.

 Tiên sinh phân tích: Nói người đông là vì ngày Quý gặp Tỵ, Dậu, Sửu, tháng tám kim vượng đến sinh cho Quý thủy. Nói nhà chật, người với nhà thay nhau, là vì Sửu là nhà, gặp kim cục mà bị thoát khí. Sửu là tử khí (chi mang khí chết theo tháng) của tháng tám, gia lên trên Dậu là người hầu gái. Trên Sửu thấy Tỵ, Tỵ là bếp lò. Quý thủy gặp Dậu là rượu (chữ "rượu" gồm bộ nước ghép với chữ Dậu). Cho nên chủ người hầu gái chết dưới bếp phòng rượu. Ba cửa hàng là vì trên can, trên chi, trên truyền thấy ba Tỵ, mà Tỵ là cơ nghiệp buôn bán. Một cửa hàng thua lỗ là vì Quý thủy tuyệt ở Tỵ. Lại vì Tỵ là nồi, gặp Quý thủy tức là nồi đãi. Tám năm là vì hai Tỵ, mỗi Tỵ số bốn.

 Tiên sinh bàn thêm: Tỵ trên chi và Tỵ ở mạt truyền đều là tài của can ngày, nên hai cửa hàng có tiền. Riêng Tỵ trên can không luận là hào tài, vì đó là tuyệt thần gia lên can ngày, nên chủ thua lỗ. Sửu là nhà, trên gia Tỵ, ấy ắt là trước nhà đặt nồi đãi.

 Lại có một người bàn rằng: Nói Quý tuyệt ở Tỵ thì nghe như phải. Nhưng tôi vẫn còn có ý kiến: Sửu (thổ) sinh ở Thân, há chẳng cũng tuyệt ở Tỵ sao? Vậy thì lời "tuyệt ở Tỵ" chưa phải là chỗ cốt yếu. Hoặc là Quý thủy khắc Tỵ, Tỵ là cửa hàng bị khắc thì tự thua lỗ; như vậy may ra gần đúng.

 Ái Hàm (người hiệu đính sách này) nói: Hai lời bàn này không biết do ai viết, chép kèm ở đây để tiện đối chiếu. Cần biết rằng câu "mở trước hai cửa hàng thì có tiền" dường như chỉ hai Tỵ trên can và chi; câu "mở sau một cửa hàng thì chủ thua lỗ" dường như chỉ Tỵ ở mạt truyền. Phải chăng ý là mạt truyền là chỗ kết cục, không nên gặp tuyệt?

 13) Vương Đức Khanh, sinh năm Tân Dậu, bốn mươi tám tuổi, xem về nhà ở. Năm Mậu Thân, tháng mười, ngày Nhâm Tý, giờ Mão, nguyệt tướng Mão. (Dần, Mão không vong; Dần, Mão lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Phục ngâm: nguyệt tướng gia lên giờ cùng tên, bàn trời trùng khít với bàn đất, mọi thứ nằm yên, chủ trì trệ, rên rỉ.
- Lệ đức.
- Tam kỳ: quẻ gặp kỳ thần, tức ba thứ quý lạ, chủ có điều tốt, giải được tai họa.
- Đỗ truyền: ba truyền bị tắc lại, chuyển không thông.

 Thiên Hậu | Thái Âm

 Quý Nhân – Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân – Huyền Vũ

 Đằng Xà – Thìn … Dậu – Thái Thường | Thanh Long, Thanh Long, Thiên Không, Thiên Không | Sơ truyền: Huynh, Tân Hợi, Thiên Không

 Chu Tước – Mão … Tuất – Bạch Hổ | Tý, Tý, Hợi, Hợi | Trung truyền: Huynh, Nhâm Tý, Thanh Long

 Lục Hợp – Dần, Sửu, Tý, Hợi – Thiên Không | Tý, Tý, Hợi, Nhâm | Mạt truyền: Tử, Mão (không vong), Chu Tước

 Câu Trần | Thanh Long

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này tài lộc rất vững, chỉ là có bệnh khí ở bàng quang, chứng sưng ở bộ phận sinh dục và chứng phù nước quấy nhiễu. Trên nhà là đế vượng (giai đoạn cực thịnh trong vòng trường sinh), nên tiền của hưng thịnh. Năm nay thêm con lại thêm cháu, vì trung truyền và chi đều là Tý (con). Bên Tý có Hợi, ấy là chữ "cháu" (chữ "cháu" viết bằng chữ "con" ghép bên cạnh một bộ có dáng như chữ Hợi). Mạt truyền Mão mang Chu Tước, chủ cửa nhà không yên, bị việc sưu dịch của hộ quấy nhiễu. Trên nhà chính không nên dán bùa, vì chủ trong nhà không lúc nào yên. Cơ nghiệp được đất, có lợi từ ao hồ, ắt sẽ phát to. Còn hai mươi sáu năm tuổi thọ, chủ chết vì phù thũng.

 Họ Vương là người có học, giỏi lo liệu việc nhà, chỉ là khổ vì bệnh bàng quang. Tháng ba năm ấy ông sinh con, tháng mười hai lại thêm cháu, thường bị việc sưu dịch làm om sòm. Trên nhà chính treo một tranh Thiên Sư (vị tổ Đạo giáo Trương Thiên Sư, tranh treo để trừ tà), từ đó ngủ mơ không yên, có chuyện quái lạ bóng gió; ông bèn gỡ đi, quả nhiên yên chuyện. Ao hồ nhà ông thịnh nhất, mỗi năm có lợi mấy vạn con cá. Qua mười sáu năm ông quả nhiên chết.

 Tiên sinh phân tích: Ngày Nhâm Tý, tháng mười, Hợi Tý thủy vượng; lại Nhâm có lộc ở Hợi mà đế vượng ở Tý. Hợi số bốn, trong quẻ có bốn Hợi, bốn lần bốn là mười sáu năm.

 Đây không phải ý của tiên sinh, mà là lời học trò thêm vào. Vì sao? Trong khóa và truyền chỉ có hai Hợi. Hợi là vượng khí, đáng lẽ phải tính gấp lên; dẫu nói là phục ngâm, đoán ít thì hai Hợi là tám năm, cũng không thể nói mười sáu năm. Vả lại Hợi là lộc của can ngày, sao lại trái ngược mà đoán chết? Thế thì biết lời này sai.

 Xét ý ông Thiệu, có lẽ là qua mười sáu năm thì hành niên ở Thìn, Thìn là mộ của ngày Nhâm; thái tuế năm ấy ở Hợi, thái tuế mang không vong đến trên thân, tức là cái gọi là "đứng chặn đầu". Thái tuế đã đến trên thân mà hành niên lại vào đất mộ, nên chủ mười sáu năm thì mất. Ý ông Thiệu chẳng phải ở chỗ này sao?

 14) Đồng Đắc Tùng, sinh năm Đinh Tỵ, năm mươi ba tuổi, xem về nhà ở. Năm Kỷ Dậu, tháng sáu, ngày Nhâm Tuất, nguyệt tướng Mùi, giờ Sửu. (Tý, Sửu không vong; Ngọ, Mùi lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Phản ngâm: bàn trời đặt ngược, đối xung hẳn với bàn đất, chủ việc đảo ngược, qua lại bất định.
- Nguyên thai.
- Lệ đức.
- Trảm quan.

 Lục Hợp | Chu Tước

 Câu Trần – Hợi, Tý, Sửu, Dần – Đằng Xà

 Thanh Long – Tuất … Mão – Quý Nhân | Thanh Long, Thiên Hậu, Câu Trần, Thái Âm | Sơ truyền: Tài, Đinh Tỵ, Thái Âm (Đinh thần)

 Thiên Không – Dậu … Thìn – Thiên Hậu | Tuất, Thìn, Hợi, Tỵ | Trung truyền: Huynh, Quý Hợi, Câu Trần

 Bạch Hổ – Thân, Mùi, Ngọ, Tỵ – Thái Âm | Thìn, Tuất, Tỵ, Nhâm | Mạt truyền: Tài, Đinh Tỵ, Thái Âm (Đinh thần)

 Thái Thường | Huyền Vũ

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này đức mất, thần tiêu, người chết, nhà tan. Vì sao nói vậy?

 Tiên sinh phân tích: Đức của Nhâm ở Hợi (nhật đức: chi đem phúc che chở cho can ngày), mà Hợi là bế khẩu, không có đức gì để nói, ấy gọi là đức mất. Ái Hàm trộm nghĩ: đức ở Hợi đến đất tuyệt nên là đức mất. Bản mệnh (chi năm sinh, ở đây là Tỵ) đến Hợi, hỏa bị thủy khắc, ấy gọi là thần tiêu. Sinh khí (chi mang khí sống theo tháng) bị khắc mà tử khí làm chủ, ấy gọi là người chết. Thìn đến phá nhà, lại là mộ của cả can lẫn chi, ấy gọi là nhà tan.

 Một là nước trong nhà không thông, hai là bếp và nhà xí không tiện. Tỵ là bếp, Hợi là nhà xí, Tỵ Hợi gia lên nhau là không tiện. Ta đi thì bên kia tuyệt, bên kia đến thì bên này tuyệt; mộ đến khắc can ngày, ấy là quẻ hung. Ông Đồng nghe phương cách của tiên sinh, bèn dời ra ở nhà cửa hàng; nhà ông bèn yên ổn, mà tai họa cũng được giải.

 15) Ông Từ Bát, sinh năm Giáp Dần, năm mươi lăm tuổi, xem về nhà ở. Năm Mậu Thân, tháng sáu, ngày mồng mười, tức ngày Quý Hợi, nguyệt tướng Mùi, giờ Dậu. (Tý, Sửu không vong; Tuất, Hợi lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Dao khắc.
- Hao thỉ: chi trên của khóa khắc can ngày từ xa, như bắn mũi tên cỏ, sức yếu.
- Gián truyền.
- Bất bị.

 Đằng Xà | Quý Nhân

 Chu Tước – Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ – Thiên Hậu

 Lục Hợp – Dần … Mùi – Thái Âm | Thái Âm, Thái Thường, Thái Thường, Thiên Không | Sơ truyền: Quỷ, Kỷ Mùi, Thái Âm (ám quỷ)

 Câu Trần – Sửu … Thân – Huyền Vũ | Mùi, Dậu, Dậu, Hợi | Trung truyền: Tài, Đinh Tỵ, Quý Nhân (Đinh thần)

 Thanh Long – Tý, Hợi, Tuất, Dậu – Thái Thường | Dậu, Hợi, Hợi, Quý | Mạt truyền: Tử, Ất Mão, Chu Tước

 Thiên Không | Bạch Hổ

 Thiệu tiên sinh nói: Quý Hợi là ngày tột cùng của sáu tuần Giáp (ngày cuối trong vòng sáu mươi can chi), âm lớn lên, dương tiêu đi. Mà quẻ này lại sáu chi âm nối nhau, thế nhà đến đây là tột cùng. Nhưng vật tột thì ắt biến. Nay trong nhà hiện có sáu nhánh ở chung, mà người tuổi Giáp Dần phần nhiều ra vào từ cửa bên. Bản mệnh là Dần, Dần trên bàn trời lại mang Lục Hợp, là cửa riêng; lại ở cạnh Mão, nên chủ ra vào bằng cửa bên. Năm tới có người đàn bà chết, mọi người mỗi người đi một ngả đông tây nam bắc, ắt được thăng tiến, khá hơn trước nhiều. Lúc ấy có quý nhân nữ, là người của quý nhân đang chờ bổ khuyết chức quan; về sau ắt gây dựng được cơ nghiệp. Con ông lại tốt; ông ắt về già được hưởng phúc, tuổi thọ lại cao, nhờ sức người đàn bà nhà quyền quý mà gây dựng được gia nghiệp.

 Anh em ông Từ Bát sáu nhánh ở chung, quả nhiên chật hẹp, thường đi lối tắt ra vào cửa hàng, phần nhiều đi qua phía sau. Năm sau Thái nhũ nhân (phong hiệu dành cho mẹ của quan, ở đây là mẹ ông) qua đời, ông Bát liền ra ở bên ngoài.

 Tiên sinh phân tích: Quý Hợi là ngày tột cùng, Hợi lại đến gia lên Quý, lại tột cùng nữa. Thế mà ba truyền từ phương bắc quay sang phương tây, từ tây đi về đông nam, gặp Mão: từ nửa đêm (Hợi) đến hoàng hôn (Dậu), từ Dậu đến Mùi, từ Mùi đến Tỵ nối tới Mão, gọi là quẻ Nghênh dương (đón ánh mặt trời).

 Trung truyền, mạt truyền thấy Quý Nhân, sơ truyền kèm Thái Âm, cho nên ông Từ lấy vợ kế, được người vợ lẽ của một vị Đãi chế (chức quan cao hầu cận, chờ vua sai bảo) đã quá cố, mang theo hai nghìn quan tiền của về làm vợ. Bởi Quý lấy Tỵ làm thê tài, mà Thái Âm là vợ lẽ của quý nhân, nên có người vợ được sủng ái gả về cho ông. Con ông lại mang Quý Nhân ban đêm, đến trên tài của Quý Nhân ban ngày: Mão là hào con cái, mang Quý Nhân ban đêm gia lên Tỵ là thê tài, thế thì biết đứa con này do người vợ lẽ của vị Đãi chế sinh ra. Ông Từ giao cho bà quản lý việc nhà, từ đó phát đạt, suốt đời hưởng phúc, thọ tám mươi bốn tuổi. Nói sáu nhánh là vì Dậu là phá toái (thần sát chủ hư hỏng, đổ vỡ) vào nhà mà làm bại Quý thủy, Dậu số sáu.

 16) Quan Tướng sĩ (tức Tướng sĩ lang, hàm quan văn bậc thấp nhất đời Tống) họ Lưu, sinh năm Canh Ngọ, bốn mươi tuổi, xem về nhà ở. Năm Kỷ Dậu, tháng năm, ngày Mậu Thân, nguyệt tướng Mùi, giờ Mão. (Dần, Mão không vong; Ngọ, Mùi lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Nguyên thủ.
- Nhuận hạ.
- Lệ đức.
- Lục nghi: chi đầu tuần, gọi là nghi thần, làm phát dụng, chủ được che chở, giải nạn.

 Ngày Mậu Thân là mồng một tháng sáu, vì chưa sang tiết Tiểu thử (tiết khí mở đầu tháng sáu theo lịch tiết khí, khoảng đầu tháng bảy dương lịch) nên nói là tháng năm.

 Lục Hợp | Chu Tước

 Câu Trần – Dậu, Tuất, Hợi, Tý – Đằng Xà

 Thanh Long – Thân … Sửu – Quý Nhân | Huyền Vũ, Đằng Xà, Quý Nhân, Câu Trần | Sơ truyền: Huynh, Giáp Thìn, Huyền Vũ (ám quỷ)

 Thiên Không – Mùi … Dần – Thiên Hậu | Thìn, Tý, Sửu, Dậu | Trung truyền: Tử, Mậu Thân, Thanh Long

 Bạch Hổ – Ngọ, Tỵ, Thìn, Mão – Thái Âm | Tý, Thân, Dậu, Mậu | Mạt truyền: Tài, Nhâm Tý, Đằng Xà

 Thái Thường | Huyền Vũ

 Thiệu tiên sinh nói: Ông đã quyến luyến một người vợ lẽ cũ, lại cưới thêm một người vợ lẽ mới, tinh khí suy hao, dần dần không chống đỡ nổi. Ba truyền đều là tài (thủy cục là tài của Mậu), bị giặc trong nhà lấy trộm. Trên nhà là Tý mang Đằng Xà, chủ con cái ngang ngược bên ngoài; ấy là nước trong nhà không nên bị trường sinh làm hao đi, nên chuốc nhiều thị phi, thường không yên ổn. Năm nay thái tuế gặp thủy bại thì còn tạm được, sang năm thì bất lợi. Bản thân có bệnh tạng độc (chứng độc ở ruột, đi ngoài ra máu), rốt cuộc khổ vì nó. Mương rãnh bị đất làm tắc nghẽn: Tý là mương rãnh, trên gia Thìn mang Huyền Vũ, nên chủ đất đổ vào làm tắc nghẽn. Phương Khôn, Thân (tây nam) có nước khe đến khắc, con cái ắt không ra gì, mà người hầu gái lại làm chủ nhà.

 Tiên sinh phân tích: Quan Tướng sĩ họ Lưu quả có hai người vợ lẽ cũ và mới. Bởi Dậu mang Câu Trần gia lên hành niên, lại ở trên can ngày, ấy là có hai người hầu gái được sủng. Phá toái đến níu kéo, chủ chuyện cũ nhiễu nhương. Ngày Mậu gặp thủy cục (?), tài khí quá thịnh, từ kho truyền ra, rồi lại truyền đi mất. Chỉ vì trong kho có quỷ, có giặc: Thìn là tỷ kiếp (cùng hành với can ngày, tranh đoạt tiền của), lại mang Huyền Vũ là thần trộm cắp, cho nên bị trộm mất. Tý mang Đằng Xà gia lên Thân, chủ con cái tiêu xài phung phí vô lý.

 Đến năm Đinh Tỵ, gia sản sa sút mất tám phần; năm Canh Thân thì sa sút hết. Trên Tỵ thấy Dậu là phá toái, nên năm Đinh Tỵ sa sút tám phần. Trên Thân thấy Tý mang Đằng Xà quấy nhiễu, nên sa sút hết. Tháng tư năm Tân Dậu ông chết vì bệnh tạng độc. Bởi Dậu là tạng độc, gia lên Tỵ là tháng tư, lại gặp năm Dậu, phá toái gặp lại lần nữa.

 17) Quan Thừa vụ (tức Thừa vụ lang, một hàm quan văn bậc thấp đời Tống) họ Hà, sinh năm Đinh Tỵ, năm mươi ba tuổi, xem về nhà ở. Năm Kỷ Dậu, tháng hai, ngày Mậu Tý, nguyệt tướng Tuất, giờ Tỵ. (Ngọ, Mùi không vong; Hợi, Tý lạc không.) Thể quẻ: Trùng thẩm, Chú ấn, Trảm quan. Ái Hàm có được bản cũ chép là sinh năm Đinh Mùi, sáu mươi hai tuổi, vì chưa đến ngày sinh nhật.

 Chu Tước | Đằng Xà

 Lục Hợp – Tuất, Hợi, Tý, Sửu – Quý Nhân

 Câu Trần – Dậu … Dần – Thiên Hậu | Lục Hợp, Thái Thường, Thái Âm, Lục Hợp | Sơ truyền: Phụ, Quý Tỵ, Thái Thường

 Thanh Long – Thân … Mão – Thái Âm | Tuất, Tỵ, Mão, Tuất | Trung truyền: Huynh, Bính Tuất, Lục Hợp

 Thiên Không – Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn – Huyền Vũ | Tỵ, Tý, Tuất, Mậu | Mạt truyền: Quỷ, Tân Mão, Thái Âm

 Bạch Hổ | Thái Thường

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này can ngày đi gia lên chi ngày, ấy là người đông mà nhà chật. Phát dụng từ trên nhà, truyền ra trên can ngày, ấy là nhà không chứa nổi bấy nhiêu người, về sau phải ra đi. Mạt truyền quay về khóa thứ hai, lại thấy nhà không dung người. Nhưng không phải nhà khắc người, mà là người đông muốn tự ra đi. Nếu dời ra, mỗi người tự lo sinh kế, thì sẽ vì Thái Âm quấy động mà sinh kiện tụng. Thái Âm mang Mão là quỷ của ngày hôm nay, nên dựa vào Mão mà luận; Mão ở mạt truyền, nên việc ấy đến sau mười ba năm. Sau mười ba năm gặp chuyện ấy rồi, người và của cũng hưng vượng.

 Tiên sinh phân tích: Họ Hà ở nhà tổ, chật hẹp mà người đông; đó là can ngày đến gia lên nhà, ép nhau, lại mang phá toái. Tháng mười một năm ấy ông dời ra ở nhà cửa hàng, tự làm ăn buôn bán, cũng ứng với sơ truyền Tỵ là cơ nghiệp buôn bán. Hay! Hay! Trước đây vốn là nhà anh và chị dâu nắm việc nhà. Sau mười ba năm, năm Giáp Tý, quả nhiên vì gia tài mà tranh kiện; ấy là vì Tỵ gia lên Tý, người và nhà khắc nhau. Tỵ số bốn, Tý số chín, gộp lại là mười ba năm.

 Năm Nhâm Tuất có Mão chế ngự nên không động. Năm Quý Hợi có Thiên Cương (tên gọi chi Thìn trên bàn trời) đè lên, cũng không động. Năm Giáp Tý người và nhà ép nhau, nên đến đó mới tranh. Vụ kiện nổi lên mùa xuân năm Giáp Tý, đến tháng tư năm Ất Sửu mới dứt. Trên nhà thấy lộc thần, vẫn còn hưng vượng, người và của vẫn có thể phát đạt.

 18) Cụ Nhậm, sinh năm Giáp Ngọ, bảy mươi lăm tuổi, xem về nhà ở. Năm Mậu Thân, tháng giêng, ngày Bính Tuất, nguyệt tướng Tý, giờ Thìn. (Ngọ, Mùi không vong; Dần, Mão lạc không.) Thể quẻ: Đạn xạ, Tòng cách.

 Lục Hợp | Câu Trần

 Chu Tước – Sửu, Dần, Mão, Thìn – Thanh Long

 Đằng Xà – Tý … Tỵ – Thiên Không | Lục Hợp, Bạch Hổ, Thái Âm, Chu Tước | Sơ truyền: Tài, Ất Dậu, Thái Âm

 Quý Nhân – Hợi … Ngọ – Bạch Hổ | Dần, Ngọ, Dậu, Sửu | Trung truyền: Huynh, Quý Tỵ, Thiên Không (ám quỷ)

 Thiên Hậu – Tuất, Dậu, Thân, Mùi – Thái Thường | Ngọ, Tuất, Sửu, Bính | Mạt truyền: Tử, Kỷ Sửu, Chu Tước

 Thái Âm | Huyền Vũ

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này can và chi lục hại.

 Một là chủ trâu ngựa tự bị thương. Tuất lấy Sửu làm hình thần (chi tương hình, tức hai chi gây tổn thương nhau), Sửu mang Chu Tước, ấy là hại trâu. Sao không nói ruộng mà nói trâu? Vì mùa xuân Bính hỏa ở thế tướng khí (đang được sinh, sắp thịnh theo mùa), sinh lẫn nhau, chủ sinh sôi, mà trâu là vật sinh sôi. Ngọ là nhà, là ngựa; nói ngựa mà không nói nhà, vì Ngọ gặp không vong, là vật không thật; vả lại tháng giêng Thiên mã (thần sát chủ việc đi lại, chạy nhanh) ở Ngọ. Ngọ mang không vong mà vào mộ (Ngọ gia lên Tuất, là mộ của hỏa), lại mang Bạch Hổ, ấy là hại ngựa.

 Hai là chủ người đàn bà bị mù. Bởi Ngọ là đàn bà; Ngọ thuộc quẻ Ly (một quẻ trong Bát quái, ứng phương nam, lửa), là mắt; vào mộ tức là mù.

 Ba là chủ bản thân có người hầu gái dâm đãng, mà người hầu gái ấy theo đó dâm loạn, lấn quyền. Bởi Tỵ gia lên Dậu: Tỵ tức là Bính, Ngọ là thân của Bính (?), lấy Thân làm vợ, lấy Dậu làm người hầu gái. Tỵ gia lên Dậu là người hầu gái được sủng ái. Thiên Không là đầy tớ, theo đó mà gia lên, ấy là đầy tớ lấn quyền làm loạn, có (chữ bị mất) (?).

 Bốn là chủ người đàn bà già mắc bệnh huyết thành lao. Bởi sơ truyền Thái Âm với Dậu là một thể; Thái Âm là đàn bà già, lại là thể Tòng cách.

 Năm là chủ đất núi có tranh chấp, tức là ứng ở mạt truyền Sửu. Mùa xuân xem, trên Tỵ thấy Sửu, là tướng khí; hỏa sinh Sửu thổ, Sửu gặp sinh khí thì vốn là trâu. Nhưng đến mạt truyền thì đã là thu đông, không thể nói Bính hỏa vượng mà sinh được Sửu thổ nữa, nên nói là đất núi. Chu Tước chủ tranh chấp; Tý chủ ao hồ. Trên hành niên thấy Tý gia lên Thìn, lại mang Đằng Xà, chủ tranh chấp ắt đuối lý.

 19) Giải nguyên (người đỗ đầu kỳ thi hương) họ Vương, sinh năm Tân Mùi, ba mươi chín tuổi, xem về nhà ở. Năm Kỷ Dậu, tháng ba, ngày Quý Tỵ, nguyệt tướng Tuất, giờ Mùi. (Ngọ, Mùi không vong; Dậu, Tuất lạc không.) Thể quẻ: Trùng thẩm, Nguyên thai, Lục nghi, Trảm quan.

 Câu Trần | Thanh Long

 Lục Hợp – Thân, Dậu, Tuất, Hợi – Thiên Không

 Chu Tước – Mùi … Tý – Bạch Hổ | Thiên Không, Lục Hợp, Chu Tước, Thiên Hậu | Sơ truyền: Phụ, Giáp Thân, Lục Hợp

 Đằng Xà – Ngọ … Sửu – Thái Thường | Hợi, Thân, Mùi, Thìn | Trung truyền: Huynh, Đinh Hợi, Thiên Không (Đinh thần)

 Quý Nhân – Tỵ, Thìn, Mão, Dần – Huyền Vũ | Thân, Tỵ, Thìn, Quý | Mạt truyền: Tử, Canh Dần, Huyền Vũ

 Thiên Hậu | Thái Âm

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này lợi cho nhà mà không lợi cho người; nếu xem bệnh, xem kiện thì đúng là quẻ bế khẩu. Trên can ngày là mộ mang Thiên Hậu, chủ chậm trễ, thời vận chưa thông. Bởi Thiên Hậu là thần trì trệ, lại gặp mộ, càng chậm trễ. May được nghi thần (chi đầu tuần) ở trên nhà, là trường sinh, dẫn đường tiến lên, lại hợp với nhà, chủ thêm người, đàn bà có thai; nhưng rốt cuộc không yên, may có trường sinh nên giữ được toàn vẹn. Hợi mang Thiên Không, kèm Đinh, chủ dời chuyển chum vại. Mạt truyền là con cái, chủ vì ẩm thấp mà cảm gió. Hai góc tây nam và tây bắc không được sửa chữa, động thổ. Ruộng gặp nạn nước. Hành niên ở Thân, chủ kiện tụng chuyện trong nhà, được một đạo sĩ giảng hòa.

 Họ Vương từ khi đỗ thi hương được tiến cử trở đi đều không thuận lợi, ngờ rằng nhà sinh tai họa nên xem quẻ. Thân mang mộ, mang Thiên Hậu. Thìn tuy là nguyệt kiến, chủ sinh kiện tụng, vượng nhưng lại là mộ thần, là thần trì trệ, trước mắt làm sao phát được?

 Tiên sinh phân tích: Trên nhà thấy nghi thần của tuần này, dẫn ra trường sinh; chi đầu tuần gia lên chi cuối tuần, ấy là cách "hết vòng lại bắt đầu". Lục Hợp phát dụng, nên chủ hao người, máu huyết và tiền của (?). Trung truyền Hợi mang Đinh, gia lên trên chi đầu tuần, thuộc tây nam, tây bắc, nên không được động thổ làm việc. Thìn gia lên Sửu là tương phá (hai chi phá nhau), không được khai ruộng, ắt bị nước xói. Về sau năm Tân Sửu khai ruộng ấy, bị nước xói hết thành bùn cát.

 Lại đêm ba mươi Tết dời chum nước, thai của vợ suýt sẩy mà giữ được. Bởi Dần kèm Huyền Vũ chủ sẩy thai; may Thân mang Lục Hợp dẫn trường sinh, chế được nó (Thân kim khắc Dần mộc), nên giữ được toàn vẹn. Con trưởng của ông mười hai tuổi, từ trường học về tắm, vì ẩm mà cảm gió, sau lại không sao. Trong họ tranh kiện, được người trong họ làm đạo sĩ khuyên giải. Bởi Dần gia lên đất trường sinh là đạo sĩ. Sách kinh nói: "Dần làm trường sinh là thân đạo sĩ."

 20) Quan Tuyên nghĩa họ Hà, sinh năm Đinh Sửu, ba mươi ba tuổi, xem về nhà ở. Năm Kỷ Dậu, tháng ba, ngày Quý Tỵ, nguyệt tướng Tuất, giờ Dậu. (Ngọ, Mùi không vong; Mùi, Thân lạc không.) Thể quẻ: Dao khắc, Hao thỉ, Liên như (ba truyền là ba chi liền nhau theo chiều thuận). Một bản chép là sinh năm Tân Sửu. Ái Hàm nói: bản cũ chép sinh năm Tân Sửu, sáu mươi chín tuổi, sinh giờ Mão ngày hai mươi bốn tháng hai.

 Câu Trần | Thanh Long

 Lục Hợp – Ngọ, Mùi, Thân, Dậu – Thiên Không

 Chu Tước – Tỵ … Tuất – Bạch Hổ | Câu Trần, Lục Hợp, Quý Nhân, Thiên Hậu | Sơ truyền: Quỷ, Mùi (không vong), Câu Trần

 Đằng Xà – Thìn … Hợi – Thái Thường | Mùi, Ngọ, Mão, Dần | Trung truyền: Phụ, Giáp Thân, Thanh Long (lạc không)

 Quý Nhân – Mão, Dần, Sửu, Tý – Huyền Vũ | Ngọ, Tỵ, Dần, Quý | Mạt truyền: Phụ, Ất Dậu, Thiên Không

 Thiên Hậu | Thái Âm

 Thiệu tiên sinh nói: Bản thân ham sắc, lòng cao chí lớn. Ba truyền cùng với nhà đều ở phương nam. Cả đời khó nhờ cậy được người thân thuộc, vì Mùi là người thân thuộc mà gặp không vong. Ông nhọc lòng tốn sức mới tích được của cải. Mạt truyền đến Dậu, về già càng ham sắc, lại có một người vợ lẽ làm chủ, trái lại ức hiếp mọi người, rốt cuộc ông chết trong tay người vợ lẽ này. Gia sản ngày sau tăng gấp mấy lần hôm nay, chỉ là về sau bị người vợ lẽ này trộm mất của cải. Hành niên gặp chi phá, mang Thái Thường, chủ tang bên ngoại (tang người họ bên vợ, bên mẹ). Lại chủ con dâu vì bệnh mà sẩy thai, chỉ ứng vào cuối tháng ba, đầu tháng tư.

 Ông Hà quả nhiên kiêu ngạo hiếu thắng, nhọc lòng tốn sức buôn bán tích của. Năm Canh Tý tạm dừng, vì Canh Tý cùng với thân ở dưới (?). Tài trên nhà và ba truyền đều ở phương nam, nên người này chở hàng xuống phương nam, kiếm lời mà dựng nên cơ nghiệp. Chỉ là không nên quá sủng một người vợ lẽ, để bị cô ta trộm mất của. Tháng năm năm ấy ông có tang mẹ vợ; tháng ba con dâu trưởng sẩy thai; tháng bảy con dâu thứ vì cảm gió phát sốt cũng sẩy thai.

 Tiên sinh phân tích: Trên can ngày, Thiên Hậu mang Dần mộc là thoát thần, mà Dần mộc lại bị thoát ở Tỵ, Ngọ, nên chủ tháng ba, tháng tư đàn bà sinh không thành. Dần lấy Dậu làm phá toái, Dậu gia lên Thân, nên tháng bảy cũng vậy. Dần lấy Hợi làm trường sinh, trên đó mang Thái Thường, nên chủ tang phục. Hợi, Mão, Mùi tam hợp (ba chi hợp thành mộc cục); trên nguyệt kiến tháng năm (Ngọ) được Mùi, nên tháng năm có tang. Về già càng ham sắc là vì Dậu mang Thiên Không gia lên trên chỗ trường sinh của Quý thủy (Thân).

 21) Quan Thừa vụ họ Lâm, sinh năm Bính Thìn, năm mươi bốn tuổi, xem về nhà ở. Năm Kỷ Dậu, tháng sáu, ngày Tân Mão, nguyệt tướng Ngọ, giờ Thìn. (Ngọ, Mùi không vong; Thân, Dậu lạc không.) Thể quẻ gồm:
- Hao thỉ.
- Long chiến: ngày Mão hoặc Dậu mà trong quẻ gặp Mão Dậu, là cửa ra vào của âm dương, như rồng đánh nhau, chủ việc dao động, chia lìa.
- Gián truyền.
- Biến doanh (?).
- Dật nữ: thể quẻ chủ đàn bà phóng túng, tư tình.

 Chu Tước | Lục Hợp

 Đằng Xà – Mùi, Thân, Dậu, Tuất – Câu Trần

 Quý Nhân – Ngọ … Hợi – Thanh Long | Đằng Xà, Thiên Hậu, Thái Thường, Thiên Không | Sơ truyền: Quan, Quý Tỵ, Thiên Hậu

 Thiên Hậu – Tỵ … Tý – Thiên Không | Mùi, Tỵ, Dần, Tý | Trung truyền: Phụ, Mùi (không vong), Đằng Xà

 Thái Âm – Thìn, Mão, Dần, Sửu – Bạch Hổ | Tỵ, Mão, Tý, Tân | Mạt truyền: Huynh, Ất Dậu, Câu Trần (lạc không)

 Huyền Vũ | Thái Thường
 Thiệu tiên sinh (thầy bói người giải các quẻ trong sách) nói: Chữ Tý đóng trên Can ngày (ô chỉ bản thân người hỏi quẻ) là "đạo khí" (khí bị rút trộm: hành do Can ngày sinh ra, làm Can ngày hao tổn). Lại gặp Thiên Không (một trong mười hai thiên tướng, tức các thần tướng gắn vào từng ô của quẻ; Thiên Không chủ sự trống rỗng, giả dối). Như vậy chủ bệnh ở phần dưới cơ thể, như di tinh, rỉ tiết, và con cái cũng không tốt. Trên Chi ngày (ô chỉ nhà cửa, gia đình) gặp sát Phá Toái (một thần sát chủ đổ vỡ, hao tán). Thêm nữa, chữ phát dụng (chữ được chọn làm khởi đầu của Tam truyền, tức sơ truyền; Tam truyền gồm sơ truyền, trung truyền, mạt truyền, ứng với đầu, giữa và cuối của sự việc) và trung truyền đều rơi vào Không vong (hai địa chi bị thiếu trong tuần Giáp đang dùng, coi như trống rỗng, không có sức). Mạt truyền lại đóng trên chỗ Không vong, mà chính nó là Lộc thần (địa chi nơi Can ngày hưởng lộc, chỉ bổng lộc, kế sinh nhai) của ngày hôm nay. Lộc thần đã trống rỗng thì đường công danh không bền lâu.

 Nhà phạm Phá Toái, con lại là đạo khí, tức là các con tiêu hao, lấy trộm của cải, ai cũng rút về làm của riêng, còn phần mình thì trắng tay. Chỉ có cho ra ở riêng, nấu bếp riêng, thì mới kéo dài được chút ít. Nếu không thì nhà tan, của cải tiêu tán. Ông Lâm thừa vụ (Thừa vụ là một hàm quan văn bậc thấp) có bốn người con do hai bà vợ sinh ra, trong nhà không êm ấm. Đồ đạc trong nhà đều bị các con lấy trộm hết, sạch trơn. Bản thân ông thường mắc chứng tiểu rắt, tiểu buốt. Cơ nghiệp trong nhà ngày càng sa sút.

 Tiên sinh phân tích: Can ngày Tân gặp đạo khí, trên Chi lại gặp Phá Toái. Tý là lúc một khí dương bắt đầu sinh ra, Tỵ là chỗ sáu khí dương đã đến tận cùng; bắt đầu từ bản thân, kết thúc ở nhà cửa. Vì thế lúc đầu chủ bản thân bị bệnh di tiết ở phần dưới, cuối cùng thì tan nhà. Tý là con cái, cho nên nhà bại là do con. Sơ truyền nằm trên Chi, trung truyền và mạt truyền đều Không vong, gọi là "bất hành" (Tam truyền không chuyển đi được). Vì vậy chỉ dựa vào hai chỗ Can và Chi mà đoán. Trung và mạt truyền đều trống, sơ truyền lại vẫn nằm trên Chi, coi như không có truyền, nên chỉ xét Can và Chi mà đoán. Nếu sơ truyền không khởi từ trên Chi hay trên Can thì lại phải xét kỹ, không được coi chung là "bất hành".

 Thế mà sơ truyền lại thêm một lớp Phá Toái nữa. Tý là chỗ hao thoát trống rỗng, sáu khí dương đến đây là cùng cực; lại thấy Phá Toái làm sơ truyền, bên trên có Thiên Hậu (thiên tướng chủ đàn bà, việc trong khuê phòng), quẻ lại có tên là Dật nữ (cách quẻ chủ đàn bà phóng túng, dâm đãng). Vợ ông ta là người dâm đãng nhất; người con thứ tư ngu đần nhất là do bà ấy sinh ra; lại có hai người con nữa rất hay giở trò. Nếu xem bệnh thì đây là quẻ chắc chết; xem đường công danh thì chủ kiệt sức mà chết.

 22) Ông Phùng tu chức (Tu chức là một hàm quan văn bậc thấp), sinh năm Kỷ Mão, ba mươi tuổi, xem về nhà cửa. Năm Mậu Thân, tháng Năm, ngày Ất Dậu, Thân tướng, giờ Mão (nguyệt tướng là Thân: nguyệt tướng là vị trí của mặt trời trong tháng, đem đặt lên giờ xem quẻ để lập thiên bàn). (Ngọ, Mùi Không vong; Hợi, Tý lạc không — tức hai chi trên thiên bàn đóng lên đúng chỗ Không vong ở địa bàn, cũng bị coi là rơi vào chỗ trống.) Khóa thể: Tri nhất (khi có hai khóa cùng khắc, chọn khóa cùng loại âm dương với Can ngày), Bất bị (bốn khóa không đủ, có khóa trùng nhau), Loạn thủ (Chi đến khắc Can, kẻ dưới phạm người trên), Mạch việt (một cách khóa chủ việc đến bất ngờ, vượt bậc).

 Xà (Đằng Xà: thiên tướng chủ kinh sợ, quái lạ, quấy nhiễu), Quý (Quý Nhân: thiên tướng đứng đầu, chủ người sang, quan chức, sự che chở). (Sơ đồ quẻ: vòng ngoài là thiên bàn — mười hai địa chi xếp vòng, kèm tên viết tắt của thiên tướng; ở giữa là Tứ khóa — bốn cặp chữ lập từ Can và Chi ngày; bên phải là Tam truyền, ghi lục thân, can chi và thiên tướng.)

 Tước (Chu Tước: thiên tướng chủ văn thư, lời nói, kiện tụng), Tuất, Hợi, Tý, Sửu, Hậu (Thiên Hậu).

 Lục (Lục Hợp: thiên tướng chủ hòa hợp, cưới hỏi, con cái, người trong nhà), Dậu … Dần, Âm (Thái Âm: thiên tướng chủ đàn bà, việc kín đáo, che giấu) ‖ Tứ khóa: Long (Thanh Long: thiên tướng chủ tiền của, hỷ sự), Âm, Âm, Lục ‖ Tài (Thê tài: hành bị Can ngày khắc, chỉ tiền của và vợ) — Mùi (Không vong) — Long — sơ truyền (Không vong).

 Trần (Câu Trần: thiên tướng chủ tranh chấp, níu kéo, ruộng đất), Thân … Mão, Huyền (Huyền Vũ: thiên tướng chủ trộm cắp, mất mát, gian dối) ‖ Mùi, Dần, Dần, Dậu ‖ Phụ (Phụ mẫu: hành sinh ra Can ngày, chỉ cha mẹ, bề trên, nhà cửa, giấy tờ) — Mậu Tý (Tý mang can Mậu trong tuần) — Quý — trung truyền (lạc không).

 Long, Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn, Thường (Thái Thường: thiên tướng chủ áo mũ, ăn uống, lễ nghi, cũng chủ áo tang) ‖ Dần, Dậu, Dậu, Ất ‖ Tử (Tử tôn: hành do Can ngày sinh ra, chỉ con cháu) — Quý Tỵ — Hổ (Bạch Hổ: thiên tướng chủ tang chế, bệnh tật, máu me) — mạt truyền.

 Không, Hổ.

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này Chi đến đóng lên Can, gọi là "Thượng môn loạn thủ" (kẻ dưới đến tận cửa phạm người trên). Lại thêm dụng thần (chữ phát dụng) đang ở thế tù, tử (thế suy yếu nhất theo mùa). Đẩu Cương (tức chữ Thìn) vốn là gốc của Can ngày (can Ất gửi ở cung Thìn) lại gia lên Dần, gọi là Thiên ngục (ngục trời, chủ tù tội tai ương); nếu không có tang lớn thì cũng có họa lớn. Thần của Chi phạm Can ngày; Dậu là tỳ thiếp (đầy tớ gái, vợ lẽ), e có tỳ thiếp chết mà mình bị liên lụy. Sơ truyền và trung truyền là Lục hại (cặp chi hại nhau, ở đây là Tý với Mùi), Quý Nhân và hành niên (chi chỉ vận hạn hằng năm của người hỏi) lại đóng trên đó. Ngày Giáp, Ất lấy Tý làm cha mẹ, nên chủ trước gặp quấy nhiễu bất ngờ, sau gặp tang dữ. Lại phải đề phòng cháy nhà. Đây là quẻ hung.

 Bấy giờ ông Phùng làm Chủ bạ (quan lo sổ sách giấy tờ ở huyện), xem quẻ ngày mồng hai tháng Năm. Ngày mười bảy tháng Sáu (có bản chép là tháng Bảy), các tỳ nữ tranh nhau được yêu, ông trách phạt, liền có người thắt cổ chết. Quan Huyện úy (quan coi việc trị an, bắt bớ ở huyện) vốn không ưa Chủ bạ, theo phép khám nghiệm, trình lên châu, ông bị giữ ở chùa Năng Nhân gần một tháng. Rồi mẹ ông mất, ông bèn về chịu tang (quan phải nghỉ chức về để tang cha mẹ) mà rời chức.

 Tiên sinh phân tích: Chi ngày phạm Can ngày, tức là dưới phạm trên. Dậu là tỳ nữ, Lục Hợp là người trong nhà. Tháng Năm sát Hỏa quỷ (sát chủ lửa, tai họa trong tháng) ở Dậu, nên tỳ nữ chết bất đắc kỳ tử. Dậu kim khắc Ất mộc, nên mình bị liên lụy. Quý Nhân mang Lục hại nên bị giam giữ. Lại thêm Mùi là quyến thuộc (người thân trong nhà); trên cung gốc của nó thấy Tý là cha mẹ; mẹ bị Thổ khắc, lại bị Mùi hại, hành niên lại đóng lên, khắc chồng khắc, hại chồng hại, nên mẹ mất. Tháng Năm lấy Tỵ làm Nguyệt bệnh phù (sát chủ bệnh tật trong tháng), đi vào mạt truyền, mang Bạch Hổ gia lên cung gốc của mẹ, nên chủ đưa tang về nhà.

 Lại hai tháng sau, em gái của mẹ cũng mất; đó là dì của ông Phùng, được nuôi dưỡng trong nhà. Chưa kịp chôn thì dưới bếp phát hỏa, cháy lan gần tới nhà trước mới tắt. Phàm sát Hỏa quỷ khắc người, không phải chỉ một chuyện mà thôi. Lục Hợp là quan tài, thần Mão cũng thế.

 23) Chủ tiệm bánh rán họ Diệp, sinh năm Canh Tuất, năm mươi chín tuổi, xem nhà cửa. Năm Mậu Thân, tháng Sáu, ngày Mậu Thìn, Mùi tướng, giờ Dậu. (Tuất, Hợi Không vong; Thân, Dậu lạc không.) Khóa thể: Trùng thẩm (chỉ có một khóa dưới khắc trên, chủ việc phải xét đi xét lại, kẻ dưới phạm trên), Gián truyền (ba truyền cách nhau một chi), Cực âm (ba truyền Sửu, Hợi, Dậu đều là âm, chủ tối tăm, ẩn hại), Long đức (một cách khóa lành, chủ được ơn trên che chở).

 Lục, Tước.

 Trần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Xà.

 Long, Dần … Mùi, Quý ‖ Tứ khóa: Hổ, Long, Không, Trần ‖ Huynh (Huynh đệ: hành cùng loại với Can ngày, chỉ anh em, bạn bè, cũng chủ hao tiền) — Ất Sửu — Không — sơ truyền (Ám quỷ: chữ có hành khắc Can ngày ẩn giấu bên trong).

 Không, Sửu … Thân, Hậu ‖ Tý, Dần, Sửu, Mão ‖ Tài — Hợi (Không vong) — Thường — trung truyền (Không vong).

 Hổ, Tý, Hợi, Tuất, Dậu, Âm ‖ Dần, Thìn, Mão, Mậu ‖ Tử — Quý Dậu — Âm — mạt truyền (lạc không).

 Thường, Huyền.

 Thiệu tiên sinh nói: Sửu, Hợi, Dậu là khóa Cực âm. May là trong tuần Giáp Tý, trung truyền và mạt truyền đều Không vong, nên tuy có tai nguy cũng không đến mức không lường được. Chỉ là con cháu đông, nhiều chuyện lôi thôi trong nhà quấy nhiễu, rồi hao mòn vốn liếng, tuổi già không như ý mà chết. Không nên lấy đất lấp cửa phía đông; phía ngoài cũng không nên chất ván gỗ. Thái Âm mang Dậu gia lên Hợi, chỗ suy bại lại gặp trống rỗng, chủ người mẹ chết vì bệnh do rượu, gia đạo suy sụp. Nhà họ Diệp phía đông có cửa, quả nhiên có đất bùn lấp; đó là vì Can Chi Mậu Thìn đều là Thổ, Sửu thổ lại gia lên cửa Mão mà phát dụng, nên chủ đất lấp cửa đông. Hai chữ Mộc đến khắc hai chữ Thổ của Can và Chi, nên biết ngoài tường có ván gỗ.

 Tiên sinh phân tích: Quẻ được Cực âm, chủ tai biến; mừng nhất là có Không vong để giải. Nay trung và mạt truyền Không vong, không đi vào đất Hợi là chỗ âm cùng cực, nên không đến nỗi bị hỏa hoạn. Nhưng rốt cuộc vẫn âm thầm hao tốn của cải. Con cháu đông đúc là vì cả dải Mậu Thìn đều là khí vượng của phương đông Sửu, Dần, Mão. Trong tuần Giáp Tý, Ất Sửu, Bính Dần, Đinh Mão là Chân tam kỳ (ba can Ất, Bính, Đinh liền nhau, điềm lành giải được tai họa), cho nên không có tai họa. Chỉ có điều lùi về Hợi, Dậu ở tây bắc, Thổ bại ở Dậu, Tam kỳ cũng tối đi, mặt trời, mặt trăng, sao đều nghiêng về tây bắc, tự nhiên hao mòn. Người mẹ bệnh rượu, đến năm Tân Hợi thì chết: vì Thái Âm là đàn bà già, giống người mẹ; Dậu (chữ Dậu thêm bộ thủy thành chữ rượu) gặp Hợi (thủy) là rượu. Chết năm Tân Hợi là vì Thái tuế (chi của năm) lấp đầy Hợi, đi vào chỗ Cực âm mà không còn trống nữa. Bảy người con trai con gái lo cưới gả tốn kém, gia nghiệp tiêu hết.

 24) Tú tài (người có học, học trò đã đỗ khoa thi cấp thấp) họ Đồng, sinh năm Canh Thìn, hai mươi chín tuổi, xem nhà cửa. Năm Mậu Thân, ngày mười một tháng Ba, ngày Ất Mùi, Tuất tướng, giờ Sửu. (Thìn, Tỵ Không vong; Sửu, Dần lạc không.) Khóa thể: Trùng thẩm, Giá sắc (ba truyền đều Thổ, chủ ruộng đất, cày cấy), Lệ đức (một cách khóa liên quan đến vị trí Quý Nhân, chủ người quân tử được việc, kẻ tiểu nhân lo sợ), Du tử (chủ người đi xa, phiêu bạt).

 Hổ, Thường.

 Không, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Huyền.

 Long, Sửu … Ngọ, Âm ‖ Tứ khóa: Long, Thường, Tước, Long ‖ Tài — Tân Sửu — Long — sơ truyền (Ám quỷ) (lạc không).

 Trần, Tý … Mùi, Hậu ‖ Sửu, Thìn, Tuất, Sửu ‖ Tài — Mậu Tuất — Tước — trung truyền.

 Lục, Hợi, Tuất, Dậu, Thân, Quý ‖ Thìn, Mùi, Sửu, Ất ‖ Tài — Ất Mùi — Hậu — mạt truyền.

 Tước, Xà.

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này là người đến với nhà, chính là quẻ tìm nhà mới. Nhà không thể không có Thổ; nay đủ cả bốn chữ Thổ, tức là trước sau phải trái đều có núi. Chủ núi chính (núi tựa phía sau nhà) quá cao, áp sát nhà; trên núi có mộ mới muốn khai phá, ắt sẽ tranh chấp với chủ mộ. Bên trái nhà, Thanh Long (ở đây chỉ phía bên trái) mang Phá Toái. (Lời chú: chỗ nói Thanh Long bên trái nhà là xét theo khóa âm của Chi — khóa thứ tư —, không xét theo thiên bàn. Chỉ khi đoán mồ mả mới dùng thiên bàn để xem núi tựa, núi chầu v.v.; còn nhà cửa thì chỉ xét theo Tứ khóa. Các án của Thiệu công đều như vậy.) Phải lấy đất đắp vào, sau này ắt giàu. (Lời chú: Thanh Long gia lên Sửu, tuy nói là Phá Toái, nhưng lại là khóa Bất bị, nên bên trái ắt không trọn vẹn, nên lấy đất đắp vào.) Có điều nhà không sinh ra người tài giỏi thanh tú. Sơ truyền là Thanh Long, vợ làm chủ; mạt truyền là Tài mang Thiên Hậu, chủ đàn bà ở góa. (Lời hỏi chen vào: Mùi là Tài mang Thiên Hậu, sao lại nói ngay là đàn bà ở góa?)

 Tiên sinh phân tích: Tài là vợ, Hậu là đàn bà, Mùi là phụ nữ. Mùi lại là mộ của ngày Ất Mùi hôm nay, lại đến hình với Sửu trên Can ngày; hình tức là khắc, nên chủ đàn bà trong nhà đều góa. (Thụ Hàm (?) tôi trộm nghĩ: Mùi là sát Quả tú — sao chủ góa bụa, cô quạnh — của năm, nên Thiệu công mới dám đoán như vậy.) Lại chủ ranh giới phía tây bắc nhà chưa sửa sang, chủ tranh ranh giới với người. (Lời chú: "tây bắc" lẽ ra phải là "đông bắc". Ái Hàm thấy nhiều bản đều chép "tây bắc"; ngẫm hai chữ "tranh ranh giới", hình như là chỉ Tuất mang Chu Tước: Tuất là tây bắc, Chu Tước chủ tranh cãi.) Ngặt nỗi đều không có lối nước chảy ra, chủ sinh người đục đờ, nặng nề. Ngày Ất lấy Thổ làm của cải, lại ở đất vượng, các thiên tướng không có hung thần, nên chủ nhà ấy phát lớn. Lại vì sơ truyền là hào Tài, lại được Thanh Long là sao tiền của. Dựng nhà hai mươi năm thì ứng: Mùi số tám, Tuất số năm, năm nhân tám được bốn mươi; mùa xuân Mộc vượng, Thổ ở thế tử (suy kiệt), nên phải giảm một nửa, vì vậy hai mươi năm thì ứng.

 25) Tú tài Hà Thất (người con thứ bảy họ Hà), sinh năm Nhâm Thân, ba mươi bảy tuổi, xem nhà cửa. Năm Mậu Thân, tháng Hai, ngày Giáp Tý, Hợi tướng, giờ Ngọ. (Tuất, Hợi Không vong; Mão, Thìn lạc không.)

 Tước, Xà.

 Lục, Tuất, Hợi, Tý, Sửu, Quý.

 Trần, Dậu … Dần, Hậu ‖ Tứ khóa: Lục, Thường, Xà, Không ‖ Phụ — Giáp Tý — Xà — sơ truyền.

 Long, Thân … Mão, Âm ‖ Tuất, Tỵ, Tý, Mùi ‖ Tử — Kỷ Tỵ — Thường — trung truyền.

 Không, Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn, Huyền ‖ Tỵ, Tý, Mùi, Giáp ‖ Tài — Tuất (Không vong) — Lục — mạt truyền (Không vong).

 Hổ, Thường.

 Thiệu tiên sinh nói: Trong năm có người thân đến, ắt thành vụ kiện lớn. Vì Thiên Cương (tức Thìn) gia lên gốc của Can ngày, gọi là Thiên ngục. Bài "Chỉ chưởng phú" (một bài phú dạy phép Lục Nhâm) nói: "Thái Thường mang Phá Toái là áo tang; gia lên Thiên ngục, Đằng Xà sinh tai họa, dẫn đến kiện tụng." Phá Toái làm Thái Thường đi vào nhà, chủ có người đang để tang trở về chia chác quấy nhiễu, bị người ấy tranh giành gia sản. Hành niên và bản thân ở cùng một chỗ. (Ái Hàm nói: vì chưa đến ngày sinh, hành niên vẫn còn ở Sửu, mà Sửu gia lên bản mệnh Thân, nên nói hành niên với bản thân ở cùng một chỗ.) Chỉ là chuyện trong năm nay. Về sau phải thêm một miệng ăn, lại thấy chia bếp ra ở riêng. Vì Mùi gia lên Giáp là Mộ thần (thần mồ mả, chủ vùi lấp, trì trệ), Mùi là quyến thuộc, Thiên Không là hình ảnh đất bằng nổi đống.

 Sơ truyền Tý là cha mẹ, Mùi là quyến thuộc, làm Lục hại để hại người; Đằng Xà thì quấy nhiễu người. Truyền quay về đi vào nhà, lại là hai lớp Phá Toái; Tỵ là bếp núc, ắt chủ chia bếp mà không yên. Tú tài Hà có năm anh em; người út được cho làm con của người chị. Khi cha mẹ còn sống, gia sản đã chia làm bốn phần. Tháng Tư năm ấy anh rể chết, người chị cũng đã mất trước đó, gia cảnh bên ấy đã sa sút. Tháng Sáu, người em út trở về nhà, các anh em đều không chịu nhận, bèn sinh kiện tụng. Châu, huyện xử cho cấp tài sản cho người ấy, nhưng buộc phải về lại nhà anh rể như cũ; người ấy không phục, kiện thẳng lên Đại lý (Đại lý tự: cơ quan xét xử án tối cao ở kinh đô), theo luật bèn có điều khoản cho về (?). Từ tháng Sáu năm Mậu Thân bắt đầu kiện, đến tháng Mười Hai năm Nhâm Tý mới thôi.

 Tiên sinh phân tích: Ngày Giáp lấy Tỵ làm con cái; mạt truyền Tuất hình Mùi, nên động mà sinh chuyện. Đúng là "không xung thì không phát, không hình thì không động" (các chi xung nhau, hình nhau thì sự việc mới nổi lên). Tuất mang Lục Hợp, Mão hợp với Tuất, chủ thêm người, là điềm người con ấy trở về. Tháng Sáu năm ấy sinh kiện, vì Mùi gia lên Thân, có Đằng Xà quấy nhiễu. Sơ truyền Tý với Mùi hại nhau, nên sinh kiện tụng. Đến tháng Mười Một năm Nhâm Tý, Tý thủy lại khắc Hỏa, chế được Phá Toái, nên yên ổn.

 26) Có người xem nhà cửa. Năm Mậu Thân, tháng Chín, ngày Giáp Thân, Thìn tướng, giờ Hợi. (Ngọ, Mùi Không vong; Hợi, Tý lạc không.) Khóa thể: Tỉ dụng (khi có nhiều khóa cùng khắc, chọn khóa cùng loại âm dương với Can ngày), Chú ấn (đúc ấn — cách khóa chủ được ấn tín, chức quan).

 Trần, Long.

 Lục, Tuất, Hợi, Tý, Sửu, Không.

 Tước, Dậu … Dần, Hổ ‖ Tứ khóa: Hậu, Không, Long, Quý ‖ Phụ — Mậu Tý — Long — sơ truyền (lạc không).

 Xà, Thân … Mão, Thường ‖ Ngọ, Sửu, Tý, Mùi ‖ Tử — Quý Tỵ — Âm — trung truyền.

 Quý, Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn, Huyền ‖ Sửu, Thân, Mùi, Giáp ‖ Tài — Bính Tuất — Lục — mạt truyền.

 Hậu, Âm.

 Thiệu tiên sinh nói: Nền nhà này vốn là một ngôi mộ hoang. Nay Mộ thần gây cản trở, trong nhà thường có tiếng động. Thấy một người đội khăn trùm đầu đi lại, đó là một ông già sáu mươi tuổi chôn bên trong, còn có xác hồn lang thang, nên mới hiện ra quấy phá. Thường chủ khắc con, vì dưới bếp toàn là mộ; nếu dời bếp đi thì hết tiếng động. Lại dưới gác của gian thứ ba là chỗ chôn ông già đội khăn ấy, đào xuống năm thước sẽ thấy. Quả nhiên đúng vậy. Vì Sửu là ông già đội khăn. (Đây là chuyện quái lạ, nên để tâm xem xét nghiên cứu kỹ.)

 27) Người đàn bà họ Úc, sinh năm Ất Dậu, năm mươi mốt tuổi, xem nhà cửa. Năm Bính Thìn, ngày mồng tám tháng Năm, ngày Đinh Hợi, Thân tướng, giờ Tuất. (Ngọ, Mùi Không vong; Thìn, Tỵ lạc không.) Khóa thể: Đàn xạ (khi bốn khóa không có khắc trên dưới, lấy chữ trên khóa bị Can ngày khắc từ xa làm dụng; như bắn đạn từ xa, chủ việc nhẹ, ở xa), Gián truyền.

 Hổ, Thường.

 Không, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Huyền.

 Long, Dần … Mùi, Âm ‖ Tứ khóa: Âm, Quý, Không, Thường ‖ Tài — Ất Dậu — Quý — sơ truyền.

 Trần, Sửu … Thân, Hậu ‖ Mùi, Dậu, Mão, Tỵ ‖ Tử — Mùi (Không vong) — Âm — trung truyền (Không vong).

 Lục, Tý, Hợi, Tuất, Dậu, Quý ‖ Dậu, Hợi, Tỵ, Đinh ‖ Huynh — Quý Tỵ — Thường — mạt truyền (lạc không).

 Tước, Xà.

 Thiệu tiên sinh nói: Cách Đàn xạ, một là chủ đàn bà mắc bệnh khí huyết (bệnh về máu huyết, kinh nguyệt); hai là chủ nhà cửa không yên; ba là chủ tỳ thiếp bỏ đi; bốn là chủ người chủ nhà mắc bệnh ở miệng lưỡi. Quẻ này có thể sửa đổi cửa ngõ, nếu không thì chuyện cãi cọ đến ngay. Đến ngày mười lăm tháng Năm đều ứng nghiệm.

 28) Thiệu Tam công, sinh năm Nhâm Thân, ba mươi tám tuổi, xem nhà cửa. Năm Kỷ Dậu, tháng Giêng, ngày Nhâm Ngọ, Tý tướng, giờ Tý. (Thân, Dậu Không vong; Thân, Dậu lạc không.) Khóa thể: Phục ngâm (thiên bàn trùng khít với địa bàn, chủ trì trệ, nằm im, rên rỉ), Tự nhiệm (cách Phục ngâm của ngày dương, chủ tự cậy sức mình), Đỗ truyền (truyền bị tắc nghẽn).

 Lục, Trần.

 Tước, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Long.

 Xà, Thìn … Dậu, Không ‖ Tứ khóa: Lục, Lục, Thường, Thường ‖ Huynh — Ất Hợi — Thường — sơ truyền.

 Quý, Mão … Tuất, Hổ ‖ Ngọ, Ngọ, Hợi, Hợi ‖ Tài — Nhâm Ngọ — Lục — trung truyền.

 Hậu, Dần, Sửu, Tý, Hợi, Thường ‖ Ngọ, Ngọ, Hợi, Nhâm ‖ Huynh — Bính Tý — Huyền — mạt truyền.

 Âm, Huyền.

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này bản thân tự có lộc (can Nhâm có lộc ở Hợi, Hợi lại đóng trên Nhâm), lại có Thái Thường (?) giúp sức; cả đời giữ phận mình, cơm áo tự đủ, nhưng khắc với sáu người thân và vợ con, thê thiếp. Can là bản thân, tự hình (Hợi hình chính Hợi), nếu tự mắc tật nguyền để đè nó xuống thì mới tốt. Trên Chi chủ xây thêm nhà; xây xong lại thêm người, vì mang Thiên mã (sao chủ di chuyển, động). Về sau bị con cháu ra tiêu tiền. Lúc đầu nhờ nuôi lợn mà phát, về sau cũng vì lợn mà bại (Hợi là con lợn). Vợ giỏi gây dựng cơ nghiệp và sinh con: Ngọ là thê tài nên gây dựng được, mang Lục Hợp nên nhiều con. Lại có bệnh lao chín năm (Ngọ số chín), khắc liền mấy đứa con cháu.

 Thiệu công mười bảy tuổi mồ côi cha, tự gây dựng cơ nghiệp, cả đời giữ phận, nuôi lợn mà nên nhà. Vợ có tài cán; con trai con gái mười hai đứa, chết bảy, còn lại ba trai hai gái. Bản thân ông có tật lệch (?). Về sau cưới vợ cho con, xây nhà. Năm Nhâm Tý cưới người con dâu thứ hai, là con gái nhà quan, chi tiêu hằng ngày tăng gấp mấy lần. Lại vì lợn chết dịch, ăn thịt lợn ấy, cả nhà đổ bệnh; vợ ông thành bệnh lao. Đến năm Quý Hợi chỉ còn một người con gái, lại mất thêm bốn người.

 Tiên sinh phân tích: Trên Can tự hình, tức là người hại người. Trên Chi tự hình, tức là nhà không giữ được người ở. Mạt truyền Tý mang Huyền Vũ; Tý là con cái, Huyền Vũ là thần tiêu tốn; vốn là Hợi của bản thân, mình đi hình nó, thì Huyền Vũ chạy sang chỗ con cái, nên chủ con cái tiêu tiền. Đến năm Kỷ Tỵ thì nhà sa sút hết.

 29) Ông Giang Văn lão xem nhà cửa. Ngày rằm tháng Bảy, ngày Đinh Dậu, Ngọ tướng, giờ Thìn. (Thìn, Tỵ Không vong; Ngọ, Mùi lạc không.) Khóa thể: Trùng thẩm, Gián truyền, Bất bị.

 Lục, Tước.

 Trần, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Xà.

 Long, Ngọ … Hợi, Quý ‖ Tứ khóa: Âm, Quý, Quý, Tước ‖ Tài — Đinh Dậu — Tước — sơ truyền (Đinh thần: chi mang can Đinh trong tuần, chủ biến động, quái lạ).

 Không, Tỵ … Tý, Hậu ‖ Sửu, Hợi, Hợi, Dậu ‖ Quan (Quan quỷ: hành khắc Can ngày, chỉ quan chức, cũng chỉ tai họa, ma quỷ) — Kỷ Hợi — Quý — trung truyền.

 Hổ, Thìn, Mão, Dần, Sửu, Âm ‖ Hợi, Dậu, Dậu, Đinh ‖ Tử — Tân Sửu — Âm — mạt truyền.

 Thường, Huyền.

 Thiệu tiên sinh nói: Vị thần nhà ông thờ không phải chính thần mà là tà thần, thuộc loại Ngũ Thông một chân (Ngũ Thông là loại tà thần dân gian hay quấy nhiễu, gây dâm loạn). Nó trái ngược với chính thần; một chân cũng là tự gây họa, đã xâm phạm con gái nhỏ, lại làm hỏng của ông một chum tương, kèm thêm rắn bò vào nhà. Lúc ấy nhà họ Giang thờ một tượng thần Ngũ Thông bị gãy một chân, chỉ còn một chân.

 Tiên sinh phân tích: Dậu là Ngũ Thông; chữ Đinh hình chỉ có một chân; Chu Tước tức là Ngọ. Tháng Bảy vẫn còn là Ngọ tướng, dưới tướng thấy Dậu, tức là tương (chữ Dậu là bộ của các thứ ủ lên men). Đinh thần chủ quái lạ, làm hỏng đồ. Trong quẻ có Dậu, Sửu hội lại khởi lên Tỵ (Tỵ, Dậu, Sửu hợp thành bộ ba), Tỵ là rắn lại đóng ở cửa, nên chủ rắn vào nhà. Dậu lại là quẻ Đoài, Đoài là con gái nhỏ, nên chủ xâm phạm con gái nhỏ. Ngày Đinh lấy Dậu làm vợ, Đinh chủ một chân, nên chủ vợ sinh con một chân.

 30) Quan Đại phu họ Từ, sinh năm Ất Sửu, xem nhà cửa. Năm Mậu Thân, tháng Giêng, ngày Bính Tuất, Tý tướng, giờ Mùi. (Ngọ, Mùi Không vong; Hợi, Tý lạc không.) Khóa thể: Bất bị.

 Quý, Hậu.

 Xà, Tuất, Hợi, Tý, Sửu, Âm.

 Tước, Dậu … Dần, Huyền ‖ Tứ khóa: Lục, Thường, Thường, Xà ‖ Tài — Giáp Thân — Lục — sơ truyền.

 Lục, Thân … Mão, Thường ‖ Thân, Mão, Mão, Tuất ‖ Tử — Kỷ Sửu — Âm — trung truyền.

 Trần, Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn, Hổ ‖ Mão, Tuất, Tuất, Bính ‖ Huynh — Ngọ (Không vong) — Long — mạt truyền (Không vong).

 Long, Không.

 Thiệu tiên sinh nói: Chi (Tuất) đến gia lên Can ngày, mà Tuất là mộ của Can ngày; trên Can lại bị Đằng Xà kẹp lấy, chủ người như ở trong mây mù, tiến lui không được. Lại thêm Thiên địa chuyển sát (sát vào ngày chuyển mùa, chủ đại hung) gia lên Chi mà khắc nhà; Thái Thường là áo tang; ngày Bính lấy Mão làm mẹ, mẹ sẽ mất vào tháng Sáu. Vợ ở trên Thiên địa chuyển sát, có Lục Hợp kẹp, vợ không nên có mang, có mang thì chết. (Lời chú: Thân là vợ, bên trên là Lục Hợp, là con. Mão chính là chỗ "thai" của Thân kim, nên đoán là có mang, thật tuyệt diệu!) Trên bản mệnh là Ngọ làm mạt truyền, tuy Không vong nhưng là Đế vượng (giai đoạn cực thịnh của hành trong vòng sinh vượng). Trước hết phải đề phòng cho vợ và mẹ. Đến năm Tý thì bản thân không được chết lành. Ông Từ tháng Năm chịu tang, năm Canh Tuất được trao chức Giám ti (quan giám sát một lộ), năm Tân Hợi đi nhậm chức, tháng Mười Một năm Nhâm Tý vì tội tham ô bị lộ mà tự cắt cổ chết.

 Tiên sinh phân tích: Thứ nhất, Chi gia lên mộ của Can, Can lại bị Đằng Xà kẹp, là mộ thật, không thoát ra được. Trên Chi (tức mộ) thấy Mão, là Thiên địa chuyển sát, đang vượng mà khắc nhà; Thái tuế lại gia lên chuyển sát, bản mệnh lại gia lên Thái tuế; mộ đè lên Thái tuế, Thái tuế ép sát, sát bèn vào nhà khắc nhà; cứ thế lần lượt ép nhau mà thành tai họa.

 Tiên sinh giải thích: Quẻ này mười hai vị trí trên dưới đều mang sát. Tháng Năm, tháng Sáu là tháng quỷ của ngày hôm nay; năm Tý, năm Sửu là đất "tuyệt" (giai đoạn dứt hẳn) của Bính hỏa. Bản mệnh gia lên Thái tuế, Thái tuế ép sát vào nhà, là điều hung thứ nhất; bản mệnh gia lên Thái tuế mà làm mộ Thái tuế, là điều hung thứ hai; Không vong và Dương nhận (sát chủ binh khí, đổ máu) gia lên bản mệnh mà khắc ngược lại Thái tuế, là điều hung thứ ba; năm Tý, Sửu thì cùng loại với Bính không được đất, là điều hung thứ tư. Năm Nhâm Tý, Thái tuế ở Tý, hành niên ở Sửu, nên chết không theo lẽ thường. (Ái Hàm nói: Ngọ là Dương nhận, là tử khí, gia lên bản mệnh mà hại bản mệnh; năm Tý xung động nên rất hung. Huống chi hành niên lại thấy Dương nhận, Ngọ là tự hình, vì vậy tự giết mình mà chết. Kim mộ ở Sửu; chi làm mộ bản mệnh tức là mộ theo ngũ hành, vì Sửu là mộ của Thân kim. Sửu gia lên Thân là Thái tuế bị mộ của chính nó đè lên.)

 31) Quách Đức xem nhà cửa, sinh năm Nhâm Thân, ba mươi tám tuổi. Năm Kỷ Dậu, tháng Sáu, ngày Giáp Dần, Mùi tướng, giờ Ngọ. (Tý, Sửu Không vong; Sửu, Dần lạc không.) Khóa thể: Trùng thẩm, Tiến như (ba truyền là ba chi liền nhau tiến tới), Thăng giai (lên bậc, chủ thăng tiến).

 Không, Hổ.

 Long, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Thường.

 Câu (Câu Trần), Tỵ … Tuất, Huyền ‖ Tứ khóa: Lục, Tước, Lục, Tước ‖ Tài — Bính Thìn — Lục — sơ truyền.

 Lục, Thìn … Hợi, Âm ‖ Thìn, Mão, Thìn, Mão ‖ Tử — Đinh Tỵ — Trần — trung truyền (Đinh thần).

 Tước, Mão, Dần, Sửu, Tý, Hậu ‖ Mão, Dần, Mão, Giáp ‖ Tử — Mậu Ngọ — Long — mạt truyền.

 Xà, Quý.

 Thiệu tiên sinh nói: Người và nhà đều gặp thần vượng, nhưng nay xem vào tháng Sáu thì không phải vượng của bản thân, mà là giữ cái vượng của phương đông; chỉ nên giữ phận, không nên mưu tính xoay xở. Nếu yên phận thì tự hưởng phúc, hễ mưu tính là gặp gian nan. Thìn gia lên Mão là Lục hại, Lục Hợp lại khóa lấy; Tỵ gia lên Thìn thành Địa võng (lưới đất, chủ vướng víu, bị trói buộc), lại gặp Câu Trần khóa lấy; lần lượt truyền ra con cái — ngày Giáp lấy Hỏa làm con cái —, phá phí tiền của, vì thế mà suy bại. Con thì đứa nào cũng nhiều bệnh, tiêu hết tiền rồi chết, là thứ con đến đòi nợ (con kiếp trước mình mắc nợ, nay sinh ra để đòi). Năm tới, năm sau nữa, hành niên đi đến đâu thì con lại càng đòi nợ.

 32) Trợ giáo (chức quan dạy học ở trường châu, huyện) họ Diệp, sinh giờ Dần ngày mồng chín tháng Tư năm Bính Thìn, năm mươi tư tuổi, xem nhà cửa. Năm Kỷ Dậu, ngày mồng bốn tháng Hai, ngày Quý Sửu, Hợi tướng, giờ Ngọ. (Dần, Mão Không vong; Mùi, Thân lạc không.) Khóa thể: Trùng thẩm. (Ái Hàm theo lịch pháp mà tính thì lúc ấy vẫn còn thuộc tiết tháng Giêng; quẻ này cùng số với quẻ Khương Bá Đạt xem công danh, nhưng quẻ kia là Mùi tướng giờ Dần; xem lời bàn trong quẻ Khương Bá Đạt.)

 Không, Hổ.

 Long, Tuất, Hợi, Tý, Sửu, Thường.

 Trần, Dậu … Dần, Huyền ‖ Tứ khóa: Không, Xà, Không, Xà ‖ Tài — Bính Ngọ — Xà — sơ truyền.

 Lục, Thân … Mão, Âm ‖ Hợi, Ngọ, Hợi, Ngọ ‖ Huynh — Tân Hợi — Không — trung truyền.

 Tước, Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn, Hậu ‖ Ngọ, Sửu, Ngọ, Quý ‖ Quỷ (Quan quỷ) — Giáp Thìn — Hậu — mạt truyền.

 Xà, Quý.

 Thiệu tiên sinh nói: Chủ nhà xí phía đông và rãnh nước sau nhà không thông. Một là chủ có người đau mắt; hai là chủ có người thường bị bệnh trĩ ra máu, kiết lỵ, tiêu chảy; ba là chủ đàn bà huyết mạch không thông (tắc kinh); bốn là chủ có người phù thũng mà chết. Chỉ vì đường nước phía tây bắc bị bít, nên mới như vậy. Nếu không khơi thông thì ắt chủ đàn bà mắc bệnh nặng, điên cuồng. Nhà họ Diệp quả có người thường đau mắt, kèm đàn bà có bệnh. Ấy là vì rãnh nước phía tây bắc bị người ta lấp, mỗi lần mưa xong thì nhà xí phía đông và nhà sau thường bị nước ngập. Ông Trợ giáo tự mắc bệnh trĩ ra máu, vợ và thiếp thường bị nôn mửa, tiêu chảy.

 Tiên sinh phân tích: Trong ba truyền, Thìn thổ chặn Hợi thủy, Hợi khắc Ngọ hỏa, Ngọ lại chạy đến đóng lên Can và Chi. Bản thân tuy chế ngự được nó, nhưng nhà thì bị nó hại, nên nhà bị hại mà quay lại hại người. Can thuộc Thủy, Chi thuộc Thổ, Thổ đến khắc Thủy; trung truyền lại là Thủy, mạt truyền Thiên Cương chặn lại, làm tắc Hợi thủy, nên nước không thông, huyết mạch không lưu hành, sinh ra các bệnh. Đến năm Mậu Ngọ, người đàn bà sau khi sinh nở bèn mắc bệnh điên, là do Đằng Xà quấy nhiễu. Ngọ là tim; huyết mạch không thông mà khắc tim, nên có bệnh ấy.

 33) Đồng Tam Thập Tứ công (cụ Đồng thứ ba mươi tư), sinh năm Bính Thân, bảy mươi tư tuổi, xem nhà cửa. Năm Kỷ Dậu, ngày Mậu Thân, Tỵ tướng, giờ Mão. (Dần, Mão Không vong; Thìn, Tỵ lạc không.) Khóa thể: Trùng thẩm, Gián truyền, Hướng tam dương (ba truyền hướng về phía dương), Dật nữ.

 Hổ, Thường.

 Không, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Huyền.

 Long, Ngọ … Hợi, Âm ‖ Tứ khóa: Hậu, Huyền, Thường, Không ‖ Tài — Nhâm Tý — Hậu — sơ truyền.

 Trần, Tỵ … Tý, Hậu ‖ Tý, Tuất, Dậu, Mùi ‖ Quỷ — Dần (Không vong) — Xà — trung truyền (Không vong).

 Lục, Thìn, Mão, Dần, Sửu, Quý ‖ Tuất, Thân, Mùi, Mậu ‖ Huynh — Giáp Thìn — Lục — mạt truyền (lạc không) (Ám quỷ).

 Tước, Xà.

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này là người già lại phải đưa tang người trẻ, thật là bất lợi. Sơ truyền Tý cũng là con cái, Thiên Hậu là con gái nhỏ; đã có sơ truyền mà không có trung, mạt truyền, tức là việc nhà không tiến lên được. Trên Can thấy quyến thuộc, trên hành niên dẫn ra phá bại; trên Chi là Tuất mang Huyền Vũ, chủ các con chia nhau ở riêng, của cải ai nấy thu về mình. Người con thứ ba hư hỏng nhất. Trong bốn khóa, chữ phát dụng lại truyền ra khóa âm của Huyền Vũ, tức là con cháu làm giặc. Ngay năm ấy mất người con dâu thứ ba, lại gả con gái út; năm sau có kiện tụng, hai người con chết; năm Nhâm Tý mất con trưởng, năm Giáp Dần mất con thứ tư, của cải sạch cả. Âm công (?) có năm người con, đến đây chỉ còn hai.

 Tiên sinh phân tích: Mùi trên Can là quyến thuộc; trên khóa âm thấy Dậu, Dậu thuộc quẻ Đoài, Đoài là con gái nhỏ. Sơ truyền thấy Tý, Tý là con cái. Đều là người bậc dưới mình, mà không có hàng lão âm, lão dương (bậc cha mẹ, ông bà). Hơn nữa, trên hành niên, Tỵ là lão dương, lại đóng trên Mão mà tự bại; Hợi là lão âm, lại ở trên Dậu mà tự bại. Trung truyền Dần là Nhật đức (chi mang đức của Can ngày, chủ được che chở) mà lại Không vong; Thìn là kho của cải, kho đã trống thì của cũng trống.

 34) Uông Tứ Lục công (cụ Uông thứ bốn mươi sáu), sinh năm Quý Sửu, năm mươi bảy tuổi, xem nhà cửa. Năm Kỷ Dậu, ngày Nhâm Ngọ, Thìn tướng, giờ Thân. (Thân, Dậu Không vong; Thìn, Tỵ lạc không.) Khóa thể: Trùng thẩm, Lục nghi (chữ đầu tuần làm dụng, chủ được cứu giải), Viêm thượng (ba truyền hợp thành Hỏa cục Dần, Ngọ, Tuất, lửa bốc lên), Lệ đức.

 Lục, Tước.

 Trần, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Xà.

 Long, Tý … Tỵ, Quý ‖ Tứ khóa: Hổ, Lục, Tước, Âm ‖ Quỷ — Giáp Tuất — Hổ — sơ truyền.

 Không, Hợi … Ngọ, Hậu ‖ Tuất, Dần, Mão, Mùi ‖ Tài — Nhâm Ngọ — Hậu — trung truyền.

 Hổ, Tuất, Dậu, Thân, Mùi, Âm ‖ Dần, Ngọ, Mùi, Nhâm ‖ Tử — Mậu Dần — Lục — mạt truyền (Ám quỷ).

 Thường, Huyền.

 Thiệu tiên sinh nói: Ngày Thủy gặp cục Hỏa, người ta đều cho là được của, không biết rằng Hỏa lại sinh cho Mùi thổ trên Can, Thổ lại khắc Thủy, thấy của hóa thành quỷ. Thế nhưng đều là chuyện quyến thuộc chưa xong — hoặc con trai chưa cưới vợ, hoặc con gái chưa gả chồng —, chi tiêu quá mức. Trên Chi là con cái không đều. Cây gỗ trong nhà chính, nếu trước đây không phải cây có rắn ở thì là cây bị sét đánh, nhiều lần sinh ra quái lạ; nếu không thì là gỗ lấy từ đền miếu, chủ sét đánh làm người kinh hãi; lại thêm mười năm nữa thì chết trong kiện tụng. Nhà họ Uông tiêu hết của cải vì trèo cao kết thông gia với nhà quyền quý. Năm Giáp Dần nhà bị sét đánh, năm Mậu Ngọ chết vì kiện tụng.

 Tiên sinh phân tích: Tháng Tám, Lôi sát (sát chủ sấm sét) ở Tuất, Tuất gia lên Dần, lại thấy Bạch Hổ, tất nhiên là sét đánh; Dần gia lên Ngọ là ở chỗ cao, nên phải là cây xà nóc. Tính từ năm Kỷ Dậu mười năm, Thái tuế ở Ngọ, Giáp mộc chết ở Ngọ, nên năm ấy chết.

 35) Y Bá Đình, sinh năm Giáp Tuất, ba mươi sáu tuổi, xem nhà cửa. Năm Kỷ Dậu, ngày Bính Ngọ, Mão tướng, giờ Thân. (Dần, Mão Không vong; Dậu, Tuất lạc không.) Khóa thể: Tứ tuyệt (cách khóa chủ mọi việc đi đến chỗ dứt hẳn).

 Tước, Lục.

 Xà, Tý, Sửu, Dần, Mão, Trần.

 Quý, Hợi … Thìn, Long ‖ Tứ khóa: Huyền, Tước, Thường, Xà ‖ Quỷ — Nhâm Tý — Xà — sơ truyền (Ám quỷ).

 Hậu, Tuất … Tỵ, Không ‖ Thân, Sửu, Mùi, Tý ‖ Tử — Đinh Mùi — Thường — trung truyền (Đinh thần).

 Âm, Dậu, Thân, Mùi, Ngọ, Hổ ‖ Sửu, Ngọ, Tý, Bính ‖ Phụ — Dần (Không vong) — Lục — mạt truyền (Không vong).

 Huyền, Thường.

 Thiệu tiên sinh nói: Tý hợp với Sửu, mạt truyền lại là Trường sinh (giai đoạn mới sinh, chủ sinh sôi); tuy Tý khắc Bính, nhưng được Sửu, Dần dẫn quỷ biến thành sinh; sơ và trung truyền tuy là Lục hại, vẫn mong được trước dữ sau lành. Ngặt nỗi Dần là Không vong, nên không dẫn vào được; thấy sinh mà không được sinh, trở lại thành tai họa. Năm Giáp Dần ắt có tai họa lớn. Năm Tý, Sửu nhiều chuyện; dời nhà gấp thì tránh được. Ông Y là người ngông cuồng, tự cao. Năm Giáp Dần dính líu tiền bạc với kẻ phạm tội chết, liên can đến án mạng mà vào ngục hơn trăm ngày, suýt chết. Năm Tý, Sửu nhiều chuyện; năm Kỷ Mùi vợ và mẹ đều mất; năm Canh Thân mất con; về sau dời nhà mới thoát tai họa.

 Tiên sinh phân tích: Phàm Can, Chi gặp hợp, phải có thứ phụ giúp thì mới là quẻ tốt. Nay là tuần Giáp Thìn mà lại đi vào gặp Dần; tiến thì Không vong, lui thì bị Tý khắc, nên tai họa nổi lên trong các năm Tý, Sửu, mà chết chóc ở năm Giáp Dần. Vì là cuối tuần mà lại dẫn vào Không vong, nên lấy chính năm ấy mà nói.

 36) Có người xem nhà cửa. Tháng Giêng, ngày Đinh Mão, Tý tướng, giờ Mão. (Tuất, Hợi Không vong; Mùi, Thân lạc không.) Khóa thể: Dao khắc (bốn khóa không có khắc trên dưới, lấy khắc xa giữa Can ngày với chữ trên khóa), Nhị phiền (cách khóa chủ phiền muộn, lo âu), Thiên võng (lưới trời, chủ vướng mắc khó thoát), Tam giao (Can, Chi và truyền đều là Tý, Ngọ, Mão, Dậu giao nhau, chủ việc ẩn giấu, dây dưa).

 Trần, Long.

 Lục, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Không.

 Tước, Sửu … Ngọ, Hổ ‖ Tứ khóa: Âm, Xà, Tước, Long ‖ Quỷ — Giáp Tý — Xà — sơ truyền.

 Xà, Tý … Mùi, Thường ‖ Dậu, Tý, Sửu, Thìn ‖ Tài — Quý Dậu — Âm — trung truyền (Ám quỷ).

 Quý, Hợi, Tuất, Dậu, Thân, Huyền ‖ Tý, Mão, Thìn, Đinh ‖ Huynh — Canh Ngọ — Hổ — mạt truyền.

 Hậu, Âm.

 Thiệu tiên sinh nói: Chủ cửa nhà tối tăm, có tang chồng tang. Lại thêm người âm (đàn bà) và trẻ nhỏ có tai họa. Tý mang Đằng Xà vào nhà làm dụng, Bạch Hổ mang Ngọ ở trên Dậu làm mạt truyền, tức là Xà và Hổ gia lên "cửa hai, tám" (Mão và Dậu, ứng tháng Hai và tháng Tám, là cửa của trời đất), nên chủ tang chồng tang. Lại Tý gia lên Mão là hình nhau. Ngay năm ấy người đó tự chết, cháu cũng chết. Bạch Hổ đang ở thế tù mang tử khí ở mạt truyền; lại Tý, Ngọ là thần đường sá, mang Xà, Hổ gia lên cửa ngõ, bên trên lại có Tử sát (sát chủ chết chóc), nên mới như vậy.

 37) Học trò họ Thời (?), năm Kỷ Dậu bốn mươi ba tuổi, xem vào ngày mồng một tháng Hai. (Dần, Mão Không vong) (Thìn, Tỵ lạc không).

 Hổ, Thường.

 Không, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Huyền.

 Long, Ngọ … Hợi, Âm ‖ Tứ khóa: Xà, Hậu, Hậu, Huyền ‖ Tử — Nhâm Tý — Hậu — sơ truyền.

 Trần, Tỵ … Tý, Hậu ‖ Dần, Tý, Tý, Tuất ‖ Tài — Dần (Không vong) — Xà — trung truyền (Không vong).

 Lục, Thìn, Mão, Dần, Sửu, Quý ‖ Tý, Tuất, Tuất, Canh ‖ Phụ — Giáp Thìn — Lục — mạt truyền (lạc không).

 Tước, Xà.

 Thiệu tiên sinh nói: Sau nhà sát núi, trước nhà sát nước; nước tuy chảy về đông qua nhà nhưng lại chảy thẳng đi. Nếu lấy làm nền nhà thì chủ con gái nhiều con trai ít; con làm lại viên (người làm việc giấy tờ ở nha môn), cháu làm lính tráng, đầy tớ, của cải sụt giảm, người tan tác. Vì bốn chữ dương tuy ở phía đông nam nhưng không có cửa ải để ngăn giữ, về sau chủ nước làm hỏng nhà, vì gánh sai dịch mà bại hết. Nền nhà này long mạch (mạch núi theo phong thủy) chạy từ hướng Canh, Đoài (phía tây) đến, lấy núi hướng Khảm (phía bắc) làm chủ; vì bị ép sát nên định đục núi để làm nhà. Quả nhiên sau nhà sát núi, trước nhà gần nước. Năm sau xây cất, chưa đầy mười năm sinh liền bốn con gái. Con trai làm lại viên ở huyện, từ đó về sau các cháu làm nghề mổ thịt, lại có đứa làm đầy tớ, có đứa đi lính. Nhà này vì làm người của nha môn mà bị bắt bớ liên lụy (?), sa sút đổ nát; về sau cuối cùng nền nhà bị nước xói.

 Tiên sinh phân tích: Vì nhà đến gia lên Thân, Tuất là gò núi, tức là sau nhà sát núi. Trên Chi, Tý mang Thiên Hậu, tức là trước nhà sát nước. Nước chảy ngang qua, Dần là chảy thẳng đi. Hai hướng đón gió đông và nam bị Đằng Xà quấy nhiễu, nên chủ làm lại viên. Lại chủ mất mát của cải, cũng vì Mộc bại ở Tý. Mạt truyền Thìn là lính tráng, đầy tớ, vì có Lục Hợp gia lên.

 38) Có người xem nhà, ngày Quý Dậu, Tỵ tướng, giờ Thân. (Tuất, Hợi Không vong; Mùi, Thân lạc không.) Khóa thể: Thiệp hại (khi có nhiều khóa cùng khắc cùng loại, đếm mức độ bị khắc sâu nông để chọn dụng, chủ việc gian nan), Hiên cái (xe có lọng, chủ thăng quan), Tam giao, Nhị phiền, mang hình tượng quẻ Minh Di (quẻ trong Kinh Dịch, ánh sáng bị che lấp), là cách "lọng cao ngồi xe".

 Tước, Xà.

 Lục, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Quý.

 Trần, Sửu … Ngọ, Hậu ‖ Tứ khóa: Tước, Hậu, Âm, Hổ ‖ Tài — Canh Ngọ — Hậu — sơ truyền.

 Long, Tý … Mùi, Âm ‖ Mão, Ngọ, Mùi, Tuất ‖ Tử — Đinh Mão — Tước — trung truyền (Đinh thần).

 Không, Hợi, Tuất, Dậu, Thân, Huyền ‖ Ngọ, Dậu, Tuất, Quý ‖ Huynh — Giáp Tý — Long — mạt truyền.

 Hổ, Thường.

 Thiệu tiên sinh nói: Phàm bốn chi chính (Tý, Ngọ, Mão, Dậu) gia lên nhau, không chết thì bại. Nay Ngọ gia lên Dậu, mang Thiên Hậu mà phát dụng; Ngọ hỏa đến Dậu thì không còn ánh sáng; Thiên Hậu thuộc Thủy lại bại ở Dậu; đã dùng thần chết, thần bại thì chủ trai gái dâm bôn. Nay lại gia lên Chi, chủ trong nhà có chuyện dâm loạn mờ ám. Về sau, nhân lúc con dâu về nhà, ông bố chồng đã gian dâm với nàng.

 Tiên sinh phân tích: Tý mang Thanh Long gia lên Mão, là Vô lễ hình (Tý và Mão hình nhau, chủ việc trái lễ). Lại Dậu là rượu, sắc, dâm, bại; Thanh Long mang Thủy thì chân bồng bềnh không vững. Tuất gia lên Can chủ động, nên ứng vào việc này.

 39) Có người xem nhà cửa. Tháng Giêng, ngày Kỷ Tỵ, Tý tướng, giờ Dậu. (Tuất, Hợi Không vong; Sửu, Dần lạc không.) Khóa thể: Trùng thẩm, Nguyên thai (ba truyền đều là Dần, Thân, Tỵ, Hợi, chủ thai nghén, khởi đầu), Trảm quan (chém cửa ải, chủ phá vây, trốn chạy, động), Lệ đức.

 Lục, Tước.

 Trần, Thân, Dậu, Tuất, Hợi, Xà.

 Long, Mùi … Tý, Quý ‖ Tứ khóa: Xà, Trần, Hậu, Tước ‖ Tử — Nhâm Thân — Trần — sơ truyền.

 Không, Ngọ … Sửu, Hậu ‖ Hợi, Thân, Sửu, Tuất ‖ Tài — Hợi (Không vong) — Xà — trung truyền (Không vong).

 Hổ, Tỵ, Thìn, Mão, Dần, Âm ‖ Thân, Tỵ, Tuất, Kỷ ‖ Quan — Bính Dần — Âm — mạt truyền (lạc không).

 Thường, Huyền.

 Thiệu tiên sinh nói: Trong nhà có người đàn bà bị gãy một cái răng. Gần đây lại mới sửa bếp, nền nhà ông phải lát bằng gạch mới. Vì dùng Thân mang Câu Trần gia lên Tỵ; Tỵ là cung Song Nữ (hai cô gái) và là miệng, Thân là xương, răng, Câu Trần chủ gãy hỏng, truyền lại gặp phá, nên chủ như vậy. Lại Tỵ là lò bếp, đang vượng tướng nên chủ mới sửa. Quả nhiên người ấy có chị em bị sứt răng, và bếp mới được sửa.

 40) Trịnh Tam công, sinh giờ Mùi ngày mồng một tháng Tư năm Tân Hợi, năm mươi chín tuổi, xem đất mộ. Năm Kỷ Dậu, ngày hai mươi ba tháng Giêng, ngày Nhâm Dần, Tý tướng, giờ Dần. (Thìn, Tỵ Không vong; Dần, Mão lạc không.) Khóa thể: Nguyên thủ (chỉ có một khóa trên khắc dưới, thuận lẽ, chủ người trên làm chủ), Gián truyền, Mạch việt.

 Hậu, Âm.

 Quý, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Huyền.

 Xà, Dần … Mùi, Thường ‖ Tứ khóa: Long, Lục, Thường, Không ‖ Quỷ — Mậu Tuất — Long — sơ truyền (Ám quỷ).

 Tước, Sửu … Thân, Hổ ‖ Tuất, Tý, Mùi, Dậu ‖ Phụ — Bính Thân — Hổ — trung truyền.

 Lục, Tý, Hợi, Tuất, Dậu, Không ‖ Tý, Dần, Dậu, Nhâm ‖ Tài — Giáp Ngọ — Huyền — mạt truyền.

 Trần, Long.

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này long mạch chạy từ núi hướng Cấn (đông bắc) đến, kết huyệt (chỗ đặt mộ) ở núi hướng Khảm (bắc), không phải long mạch chính. Bên trái không có núi; bên phải có hai lớp Bạch Hổ (trong phong thủy là dải núi bên phải), lớp thứ ba là Án sơn (núi thấp phía trước mộ, như cái bàn). Chủ con cháu tham dâm, ham rượu, về sau làm thuê cho quán rượu; đàn bà không đứng đắn, theo người khác dâm bôn. Hơn nữa trong quan tài ở mộ có bùn, mối trắng ăn xác; bên phải có nước. Cuối cùng chủ có người đi làm đạo đồng (chú bé hầu trong đạo quán); bản thân bị rượu làm hại, già không có vợ, lấy thiếp của người khác làm vợ; sáu năm mắc bệnh rượu, thêm ba năm nữa thì hết đời.

 Trịnh Tam công vừa mới giàu lên, cho con đi học, mong đỗ đạt, nên mời tiên sinh xem quẻ. Đất ấy quả nhiên long mạch đến từ núi Cấn, kết huyệt ở núi Khảm, không có núi chính, lấy núi đi ngang qua làm chủ; bên phải có hai lớp Bạch Hổ, núi Án cũng từ bên phải tới, giống như ba lớp. Tam công ngày đêm uống rượu; hai năm sau vợ chết, lấy thiếp của quan Tri phủ (quan đứng đầu một phủ) họ Từ làm vợ, lại hành xử không ngay thẳng. Sau khi Tam công chết, người con thứ cùng bà họ Từ bán rượu; vợ và con dâu bị người ngoài dắt đi; con cháu không ra gì, cứ làm điều sai trái. Tam công sáu mươi tư tuổi mắc bệnh rượu, sáu mươi bảy tuổi thì mất. Mọi việc đều đúng như lời tiên sinh.

 Tiên sinh phân tích: Bên trái không có núi là vì truyền không đi được. Thân mang Bạch Hổ, Ngọ gia lên Thân, lại là Hổ, nên có hai lớp, lớp nữa đến làm Án sơn. Tý, Ngọ mang Huyền Vũ và Lục Hợp, nên chủ con cháu tà dâm. Ngày Nhâm, Dậu mang Thiên Không, nên chủ bị rượu làm hại, con cháu làm thuê quán rượu, cũng chủ đàn bà dâm loạn. Dậu số sáu, nên chủ sáu năm bị rượu làm hại, thêm ba năm thì chết, tức là lấy số của Dậu cộng thêm một nửa.

 41) Từ thừa vụ, sinh năm Đinh Mùi, sáu mươi ba tuổi, xem đất mộ. Năm Kỷ Dậu, tháng Chín, ngày Quý Mão, Thìn tướng, giờ Mão. (Thìn, Tỵ Không vong; Tỵ, Ngọ lạc không.) Khóa thể: Trùng thẩm, Tiến như, Long chiến (ngày Mão hoặc Dậu, chủ tranh chấp, động loạn), Trảm quan, Quả tú.

 Trần, Long.

 Lục, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Không.

 Tước, Tỵ … Tuất, Hổ ‖ Tứ khóa: Tước, Xà, Quý, Hậu ‖ Quỷ — Thìn (Không vong) — Xà — sơ truyền (Không vong).

 Xà, Thìn … Hợi, Thường ‖ Tỵ, Thìn, Mão, Dần ‖ Tài — Tỵ (Không vong) — Tước — trung truyền (Không vong).

 Quý, Mão, Dần, Sửu, Tý, Huyền ‖ Thìn, Mão, Dần, Quý ‖ Tử — Giáp Ngọ — Lục — mạt truyền (lạc không).

 Hậu, Âm.

 Thiệu tiên sinh nói: Đất này rất tốt, chỉ e lúc này chưa chôn được. Ông Từ hỏi: Vì sao? Tiên sinh nói: Trước sau phải trái đều có huyệt bỏ không; bên sườn núi lại có mộ một người đàn bà, làm sao chôn được? Phải bỏ tiền ra ở giữa mà dẹp đi, rồi mới chôn được. Ắt sinh ra người hiển quý. Tốt nhất là thế nước hợp với sao, núi sông thanh tú, có núi Văn bút hai đỉnh (núi nhọn như ngòi bút, chủ văn chương, đỗ đạt); ắt là long mạch vào huyệt từ hướng Mão, đặt mộ tọa Ất hướng Tân (lưng quay về hướng Ất ở phía đông, mặt nhìn về hướng Tân ở phía tây). Thìn là đất mộ, Không vong mà phát dụng, nên chủ có huyệt bỏ không. Tuất cũng là mộ, gia lên Dậu, Dậu mang Thiên Không, cũng là mộ rỗng. Lấy sơ truyền làm núi chủ và huyệt, đối diện phía trước là mộ Tuất. Mão là con cháu mang Quý Nhân, không coi là khí bị hao thoát.

 Nhà họ Từ hỏi mua núi của nhà họ Uông. Anh em họ Uông có ba phần, hai phần đã bán, định mua nốt phần của người anh cả, nên người ấy tự chôn một quan tài rỗng vào trong. Trước đó cũng có ba bốn huyệt rỗng, đều không chôn ai. Ông Từ mang tiền đến hỏi mua của người anh cả họ Uông. Tháng Chín năm Canh Tuất chôn vợ; về sau con cháu đều đỗ cử nhân, đỗ đạt, đều nhờ đất này mà phát.

 Tiên sinh phân tích: Tỵ gia lên Thìn mang Quý Nhân, Tỵ chủ đôi, nên có hai đỉnh núi, gọi là sao Văn bút. Chi lại được Quý Nhân; ngày Quý gặp Mão không thể coi là khí hao thoát, mà là con cháu được quý hiển. Thân, Dậu là mẹ của Thủy của ngày hôm nay (Kim sinh Thủy), nên nước đến đi đều hợp với sao. Tỵ là Song Nữ, nên sinh ra hai người hiển quý.

 42) Lưu bí giáo (?) xem nhà, bốn mươi mốt tuổi, mệnh Kỷ Tỵ. Năm Kỷ Dậu, ngày mồng một tháng Sáu, ngày Mậu Thân, Mùi tướng, giờ Dậu. (Dần, Mão Không vong; Tý, Sửu lạc không.) Khóa thể: Trùng thẩm, Cực âm, Lệ đức.

 Lục, Tước.

 Trần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Xà.

 Long, Dần … Mùi, Quý ‖ Tứ khóa: Lục, Xà, Không, Trần ‖ Huynh — Quý Sửu — Không — sơ truyền (lạc không).

 Không, Sửu … Thân, Hậu ‖ Thìn, Ngọ, Sửu, Mão ‖ Tài — Tân Hợi — Thường — trung truyền.

 Hổ, Tý, Hợi, Tuất, Dậu, Âm ‖ Ngọ, Thân, Mão, Mậu ‖ Tử — Kỷ Dậu — Âm — mạt truyền.

 Thường, Huyền.

 Thiệu tiên sinh nói: Thế nhà đã suy rồi. Trên Can là Không vong khắc Can, lại mang Câu Trần, chuyện cũ trăm điều đều dính dáng vào mình. Trên Chi là Ngọ, Đằng Xà mang Dương nhận, chủ người nhà tranh gia sản, bốn phía chia lìa. Sơ truyền Sửu mang Thiên Không ở trên Mão, chủ đất bùn lấp cửa ngõ, đàn bà và tỳ nữ thường đau bụng, lại có khí hư (bạch đới). Bản thân chủ bệnh tiêu chảy do tỳ (bụng). Mạt truyền đi hết, bên kia bị... năm sau khó qua (?), chủ Thái Âm là người đàn bà trẻ quản việc nhà. Năm Ất Mão quả nhiên phá dỡ nhà ở, mỗi người tản đi ở riêng.

 43) Quách Trọng Khởi, sinh năm Tân Mùi, ba mươi chín tuổi, xem nhà. Năm Kỷ Dậu, tháng Sáu, ngày Giáp Dần, Mùi tướng, giờ Dần. (Tý, Sửu Không vong; Tỵ, Ngọ lạc không.) Khóa thể: Tri nhất, Độ ách (khóa chủ gặp tai ách, người trên kẻ dưới không yên), Chú ấn, Cô thần (sao chủ cô độc, lẻ loi).

 Trần, Long.

 Lục, Tuất, Hợi, Tý, Sửu, Không.

 Tước, Dậu … Dần, Hổ ‖ Tứ khóa: Long, Quý, Long, Quý ‖ Phụ — Tý (Không vong) — Long — sơ truyền (Không vong).

 Xà, Thân … Mão, Thường ‖ Tý, Mùi, Tý, Mùi ‖ Tử — Đinh Tỵ — Âm — trung truyền (lạc không) (Đinh thần).

 Quý, Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn, Huyền ‖ Mùi, Dần, Mùi, Giáp ‖ Tài — Nhâm Tuất — Lục — mạt truyền.

 Hậu, Âm.

 Thiệu tiên sinh nói: Bản mệnh (Mùi) tự đến làm mộ cho bản thân, gọi là "Thiên võng tự khỏa" (tự lấy lưới trời trùm mình). Lại phát dụng từ trên bản mệnh, lại gặp Không vong; trung truyền lại đóng chỗ trống, tức là trên con cái lại thấy con cái, chủ khắc con, mất con; ắt là vận sao không thuận lợi. Tuy bước vào đường làm quan cũng không tiến được tấc nào. Mạt truyền lại thấy thê tài, ắt là phải lấy vợ lần nữa; đến năm Mùi mới có chút manh nha khởi sắc.

 Tiên sinh phân tích: Trong nhà có giếng, giếng ấy chưa khắc người. Nếu không chịu dời đi, ắt chủ mười hai năm thì chết. Mùi là số tám, hai lần tám năm là mười sáu năm; tám năm trước dùng trọn, tám năm sau dùng một nửa, nên là mười hai năm. Năm sau ông Quách liền dời nhà; nghĩ rằng tai họa ấy có thể tránh được.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video