SINH NỞ VÀ CON CÁI
125) Anh họ Bạch xem việc sinh nở cho người đàn bà sắp đẻ. Anh 43 tuổi, vợ 23 tuổi. Quẻ lập vào năm Kỷ Dậu, tháng Chín, ngày Canh Thân, nguyệt tướng Mão (tướng tháng: chi ứng với vị trí mặt trời trong tháng, đem đặt lên chi giờ xem để xoay bàn trời trong phép Lục Nhâm), giờ Dần. (Tý, Sửu là không vong — hai chi bị "trống" trong tuần Giáp đang hành, chủ việc hư, không thành; Sửu, Dần là lạc không — hai chi trên bàn trời rơi đúng vào chỗ không vong ở bàn đất, cũng chủ hư hỏng, trống rỗng). Thể quẻ: Bát chuyên (can ngày và chi ngày ở cùng một chỗ, như Canh vốn gửi ở Thân, nên bốn khóa thực chỉ có hai; chủ người với nhà, trong với ngoài lẫn lộn), Duy bạc (thể "màn trướng không nghiêm": chủ việc trai gái trong nhà lẫn lộn, nề nếp không giữ), Tam kỳ (thể quẻ gặp "kỳ" của tuần, chủ gặp dữ có cứu, có may lạ).
(Sơ đồ quẻ. Bên trái là bàn trời: mười hai chi xếp thành khung vuông; các chữ đứng ngoài khung là tên mười hai thiên tướng — mười hai vị thần tướng gắn lên các chi, mỗi vị mang tính lành dữ riêng. Ở giữa là bốn khóa: bốn cặp chi lập từ can ngày và chi ngày, ghi thành ba hàng — hàng thiên tướng, hàng chi bàn trời, hàng dưới. Bên phải là ba truyền: sơ truyền — đầu việc, trung truyền — giữa việc, mạt truyền — kết cục; mỗi truyền ghi hào lục thân, can độn kèm chi, và thiên tướng.) Hàng trên: Quý (Quý nhân: thần tướng tôn quý đứng đầu, chủ được người trên giúp đỡ), Hậu (Thiên Hậu: thần tướng chủ đàn bà, vợ, ân huệ).
Xà (Đằng Xà: thần tướng chủ kinh sợ, quái lạ, rắc rối quấn quít) · Ngọ Mùi Thân Dậu · Âm (Thái Âm: thần tướng chủ việc kín đáo, đàn bà, người già).
Chu (Chu Tước: thần tướng chủ văn thư, lời nói, cãi vã kiện tụng) · Tỵ … Tuất · Huyền (Huyền Vũ: thần tướng chủ trộm cắp, lừa lọc, việc mờ ám) | Bốn khóa, hàng thiên tướng: Huyền, Âm, Huyền, Âm | Sơ truyền: hào Tử (hào con cháu: chi do can ngày sinh ra) — Quý Hợi — Thường (Thái Thường: thần tướng chủ áo mặc, vải lụa, ăn uống, lễ tiệc).
Lục (Lục Hợp: thần tướng chủ hoà hợp, giao dịch, cưới hỏi, con cái) · Thìn … Hợi · Thường | Bốn khóa, hàng chi bàn trời: Tuất, Dậu, Tuất, Dậu | Trung truyền: hào Huynh (hào anh em: chi cùng hành với can ngày) — Tân Dậu — Âm.
Câu (Câu Trần: thần tướng chủ tranh chấp, kiện tụng, ruộng đất, trì trệ) · Mão Dần Sửu Tý · Hổ (Bạch Hổ: thần tướng dữ, chủ tang chế, bệnh tật, máu me) | Bốn khóa, hàng dưới: Dậu, Thân, Dậu, Canh | Mạt truyền: hào Huynh — Tân Dậu — Âm.
Hàng dưới: Long (Thanh Long: thần tướng lành, chủ vui mừng, tiền của), Không (Thiên Không: thần tướng chủ hư dối, trống rỗng, đầy tớ).
Thiệu tiên sinh (thầy Thiệu, người đoán các quẻ trong sách) nói: Can và chi không tách riêng, người với nhà không phân biệt (trong phép này can ngày tượng cho người, chi ngày tượng cho nhà), nên khó mà hiểu rõ. Vả lại Canh là con, Thân là mẹ; gặp Dậu là âm nhận, tức là dương nhận ngay trước mặt (dương nhận: thần sát là chi đứng ngay sau chi lộc của can ngày, với Canh là Dậu, chủ dao kéo, máu me, thương tổn). Lại có Thái Âm cưỡi lên thì càng nặng. Người mẹ là Thân lấy Dậu làm phá toái (sát Phá toái: thần sát chủ vỡ nát, hư hỏng), tức là phá toái ngay trước mặt. Hành niên (tuổi vận của năm ấy, tính bằng cách đếm chi theo từng năm tuổi) của người chồng cũng gặp nó, thế là cùng vợ con đều chịu phá toái. Hành niên của người đàn bà ở Hợi, trên Hợi thấy Tý cưỡi Bạch Hổ, lại bị tiết khí (bị rút mất sức: Canh kim sinh ra Tý thuỷ nên hao khí), phải làm phúc lớn mới giữ được. Phàm trên can, trên chi, trung truyền, mạt truyền đều thấy dương nhận và phá toái, lại là tự hình tự hại (Dậu gặp Dậu tự hình phạt lẫn nhau), ắt không lợi cho mẹ con. Người thiếp của họ Bạch liên tiếp sinh con đều không nuôi được; đến năm Nhâm Tuất sinh con, đứa bé ra ngược ngôi, phải dùng dao mổ thân mới lấy ra được, người mẹ suýt không giữ nổi.
Tiên sinh giải thích: Ông trước sau sinh con không nuôi được đều do đứa con này quấy phá. Nay tuy được con, nếu không kiêng chuyện ân ái thì ắt bị nó làm hại. Vì trên can và chi đều thấy Dậu, đều là dương nhận, phá toái, tự hình, nên trước hại thân mình rồi đến hại mẹ. Thế rồi anh Bạch ở riêng với người thiếp, mới tránh được.
126) Tú tài họ Ông xem việc con cái, tháng Hai, ngày Bính Thân, nguyệt tướng Tuất, giờ Hợi. (Thìn, Tỵ không vong; Mão, Thìn lạc không). Thể quẻ: Nguyên thủ (chỉ có một khóa trên khắc dưới, lấy làm sơ truyền; chủ việc thuận, người trên làm chủ), Thoái như (ba truyền là ba chi liền nhau đi lùi, chủ việc lùi lại), Trảm quan (Thìn hoặc Tuất gia lên can ngày hay chi ngày, tượng chém cửa ải mà đi; chủ trốn tránh, phá vòng vây, đi xa).
Hàng trên: Trần (Câu Trần), Lục.
Long · Thìn Tỵ Ngọ Mùi · Chu.
Không · Mão … Thân · Xà | Khóa: Lục, Chu, Không, Long | Sơ truyền: hào Phụ (hào cha mẹ: chi sinh ra can ngày) — Quý Mão — Không (lạc không) (ám quỷ: quỷ ẩn — chi bề ngoài không khắc can ngày nhưng can độn đi kèm lại khắc, ở đây Quý thuỷ khắc Bính hoả).
Hổ · Dần … Dậu · Quý | Khóa: Ngọ, Mùi, Mão, Thìn | Trung truyền: hào Phụ — Nhâm Dần — Hổ.
Thường · Sửu Tý Hợi Tuất · Hậu | Khóa: Mùi, Thân, Thìn, Bính | Mạt truyền: hào Tử — Tân Sửu — Thường.
Hàng dưới: Huyền, Âm.
Thiệu tiên sinh nói: Quẻ này trên can và trên chi đều là hào con cháu, mà sơ truyền, trung truyền là hào cha mẹ lại khắc nó, ấy là mồ mả bậc trên không mang lại con. Huống chi trên thân (can ngày) hào con cháu cùng Thanh Long lại rơi vào không vong, thế là không có phần con cái. Mạt truyền hào con cháu bị chi bên dưới khắc, lại cũng không có con. Trên nhà (chi ngày) có Mùi cùng Chu Tước thì có thể có con, nhưng lại bị mạt truyền là Sửu đến xung phá, nên dù nhiều lần có con, đều như hoa nở mà không kết quả. Nếu muốn có con, phải dời ngôi mộ ở núi hướng Cấn (hướng đông bắc, ứng với hai chi Sửu, Dần), để Sửu, Dần không đến xung khắc Mùi trên nhà; Mùi đứng trên Thân là chỗ trường sinh (chỗ một hành bắt đầu sinh ra; theo thuyết này thổ trường sinh ở Thân), có thể có một con.
Tiên sinh giải thích: Vì trên can ngày có Thìn mang Thanh Long gặp không vong, cung người chồng tự nó cô quạnh trống rỗng, không có con. Chỉ có trên nhà là Mùi mang Chu Tước, cung người vợ có thể có con. Can ngày là chồng, chi ngày là vợ; cung vợ tuy có con mang khí sinh, ngặt nỗi bị mạt truyền Sửu đến xung phá. Sửu là mồ mả, ngồi trên vị thần sinh ra can Bính — vị sinh ra can ngày là Dần, Mão — không nên lại đến khắc con cái, nên vợ tuy có con mà không giữ được. Trừ khi dời ngôi mộ ở núi Cấn để không khắc cung vợ, thì may ra Bính hoả sinh Mùi thổ, thổ trường sinh ở Thân, con cái nhờ đó mà còn được.
127) Giải nguyên (người đỗ đầu kỳ thi hương) họ Hà, sinh năm Quý Dậu, 36 tuổi, xem việc con nối dõi, năm Mậu Thân, ngày Kỷ Mùi, nguyệt tướng Tỵ, giờ Mão. (Tý, Sửu không vong; Dần, Mão lạc không).
Hàng trên: Trần, Lục.
Long · Mùi Thân Dậu Tuất · Chu.
Không · Ngọ … Hợi · Xà | Khóa: Xà, Lục, Xà, Lục | Sơ truyền: hào Tử — Tân Dậu — Lục.
Hổ · Tỵ … Tý · Quý | Khóa: Hợi, Dậu, Hợi, Dậu | Trung truyền: hào Tử — Tân Dậu — Lục.
Thường · Thìn Mão Dần Sửu · Hậu | Khóa: Dậu, Mùi, Dậu, Kỷ | Mạt truyền: hào Tử — Tân Dậu — Lục.
Hàng dưới: Huyền, Âm.
Thiệu tiên sinh nói: Quẻ tên là Độc túc (một chân: ba truyền cùng một chi, như người đứng một chân, chủ không đi được); nếu các truyền bay tản ra thì không ứng như thế (?). Anh Hà xem thế này thì sẽ có năm con gái; muốn có con trai thì chỉ có cách nhận con nuôi trong họ. Hành niên ở Sửu, Dậu mang Lục Hợp, mà xung Mão mang Huyền Vũ, rốt cuộc thai trai không thành. Bản thân anh mắc chứng trường phong (bệnh đi ngoài ra máu) và trĩ, do ham sắc mà ra; không lợi cho việc thành danh, nếu thành danh thì không sống quá bốn mươi tám tuổi.
Tiên sinh giải thích: Vì thân, nhà và ba truyền đều là Dậu; Dậu là quẻ Đoài, Đoài tượng con gái út; Lục Hợp cưỡi Dậu cũng là con gái; ba truyền và can chi ngày đều thấy Dậu, nên chủ năm con gái. Trên hành niên thấy Mão, là quẻ Chấn, tượng con trai trưởng; Dậu đến hợp với Sửu mà xung với Mão, trên lại có Huyền Vũ trộm cắp hao hụt, cho nên không thành thai. Dậu thuộc kim, ứng với ruột già; Dậu lại là máu, nên mắc chứng trường phong, tạng độc (độc nhiệt ở ruột, đi ngoài ra máu). Dậu là thoát khí (khí bị rút mất), lại là sắc dục; Lục Hợp là đàn bà, nên chủ ham sắc. Dậu số 6, Mùi số 8, sáu nhân tám là bốn mươi tám.
Cùng ngày ấy có người họ Trương xem việc đi xa, cũng được quẻ này. Lấy Dậu là Đoài, tượng đầm nước; Lục Hợp là thuyền bè; lợi đi thuyền; không có chân nên không lợi đi đường bộ; nếu đi thuyền thì được lời gấp mười.
128) Ông họ Quý, sinh năm Kỷ Mão, 31 tuổi, xem việc nhận con nuôi. Năm Kỷ Dậu, tháng Chín ngày 16, ngày Tân Dậu, nguyệt tướng Mão, giờ Ngọ. (Tý, Sửu không vong; Dậu, Tuất lạc không). Thể quẻ: Nguyên thủ, Cao cái (lọng cao: ba truyền Ngọ, Mão, Tý, tượng xe cao lọng che, chủ thăng tiến), Lệ đức (Quý nhân đứng ở chỗ Mão, Dậu; chủ người ngay được thăng, kẻ xấu phải lo), Tam giao (ba truyền và ngày đều thuộc nhóm Tý, Ngọ, Mão, Dậu; chủ việc giao kết dính dáng nhiều tầng, che giấu).
Hàng trên: Lục, Chu.
Trần · Dần Mão Thìn Tỵ · Xà.
Long · Sửu … Ngọ · Quý | Khóa: Lục, Quý, Chu, Hậu | Sơ truyền: hào Quỷ (chi khắc can ngày, với người thường chủ tai hoạ) — Mậu Ngọ — Quý.
Không · Tý … Mùi · Hậu | Khóa: Mão, Ngọ, Thìn, Mùi | Trung truyền: hào Tài (của cải, cũng tượng vợ: chi bị can ngày khắc) — Ất Mão — Lục.
Hổ · Hợi Tuất Dậu Thân · Âm | Khóa: Ngọ, Dậu, Mùi, Tân | Mạt truyền: hào Tử — Tý (can độn rơi vào không vong) — Không (không vong).
Hàng dưới: Thường, Huyền.
Thiệu tiên sinh nói: Đây là quẻ Thiên võng (lưới trời: giờ xem và sơ truyền đều khắc can ngày, chủ bị bó buộc như mắc lưới). Nếu xin con nuôi thì là rước một kẻ oan gia vào nhà, về sau sinh ra vô số chuyện. Trên can và chi, Ngọ với Mùi hợp nhau, hợp lại thành lưới trời. Vợ là Mão gia lên quỷ, tất không có con ruột. Mạt truyền hào con gia lên hào vợ, mang Thiên Không; nhà gốc của Thiên Không là Tuất, tức chính là can Tân hôm nay (can Tân gửi ở Tuất), thế là mình và vợ đều trống không, sao có con được? Tý vốn không vong, nhưng âm thần của nó (chi bàn trời đứng trên chỗ Tý của bàn đất) là Dậu mang Huyền Vũ, chủ người thiếp sinh con mà không phải con mình, do tư thông mà thành. Ông Quý thấy tiên sinh không cho nhận con nuôi, bèn mua một người thiếp, hai năm không sinh. Nhân có em rể của ông Quý là Trịnh Nguyên Ích thường qua lại, người thiếp liền tư thông với hắn mà có mang. Ông Quý cũng biết khá rõ, nhưng nhớ lời tiên sinh nên không so đo. Đến năm Ất Sửu (?) sinh con, thực ra có mang từ năm Giáp Tý. Vì Dậu gia lên Tý, nên năm Tý cưỡi Huyền Vũ là chuyện lén lút ăn nằm.
Tiên sinh giải thích: Về sau đứa con của người thiếp cũng là kẻ đến đòi nợ (đòi món nợ đời trước).
129) Quách Ngạn Hoà, sinh năm Nhâm Ngọ, 28 tuổi, xem việc xin một đứa bé một tuổi về làm con nuôi. Năm Kỷ Dậu, tháng Mười ngày 22, ngày Đinh Dậu, nguyệt tướng Dần, giờ Tý. (Thìn, Tỵ không vong; Ngọ, Mùi lạc không). Thể quẻ: Trùng thẩm (chỉ có một khóa dưới khắc trên, lấy làm sơ truyền; chủ việc từ dưới nổi lên, kẻ dưới phạm người trên, phải xét kỹ), Gian truyền (ba truyền cách quãng nhau một chi), Bất bị (bốn khóa không đủ, chỉ có ba khóa khác nhau; chủ việc thiếu sót không trọn), Chuế tế (rể ở nhà vợ: chủ thân phải nương nhờ người, không tự làm chủ).
Hàng trên: Xà, Quý.
Chu · Mùi Thân Dậu Tuất · Hậu.
Lục · Ngọ … Hợi · Âm | Khóa: Thường, Âm, Âm, Long | Sơ truyền: hào Tài — Đinh Dậu — Quý (Đinh thần: chi mang can độn Đinh, chủ biến động, dời đổi).
Trần · Tỵ … Tý · Huyền | Khóa: Sửu, Hợi, Hợi, Dậu | Trung truyền: hào Quỷ — Kỷ Hợi — Âm.
Long · Thìn Mão Dần Sửu · Thường | Khóa: Hợi, Dậu, Dậu, Đinh | Mạt truyền: hào Tử — Tân Sửu — Thường.
Hàng dưới: Không, Hổ.
Thiệu tiên sinh nói: Ba truyền và can chi đều là quý nhân, đứa trẻ này e rằng về sau tất không phục, trong lòng có ý muốn về nhà cũ. Dậu mang Quý nhân, bên trong có Đinh, rốt cuộc chủ động bỏ đi. Trên nhà lại chính là trung truyền; Đinh tuyệt ở Hợi (tuyệt: chỗ khí của can ngày dứt hẳn), Sửu chỉ tạm đứng chân (?); dường như phu nhân của ông không chăm nom nó, chỉ có một bà già thương xót; hết đời bà già ấy thì nó tất bỏ đi. Vả đứa trẻ này không quý; năm ông ba mươi hai tuổi tự có con. Ba truyền quý nhân quá nhiều, cho nên quý nhiều hoá chẳng quý, hai đầu đều không được. Con đến với cha mà làm quý nhân, chi đến nương can mà làm quý nhân, đủ thấy đứa trẻ này không nên giữ. Đinh lấy Dậu làm vợ, sau này vợ tự có con, nên không chăm nom nó, nó bèn bỏ đi. Dậu là vợ của Đinh, Hợi là con của Dậu; Hợi gia lên Dậu, nên nói vợ có con; năm ba mươi hai tuổi hành niên đến Dậu thì ứng. Thế nhưng trong nhà có tượng thờ Trời (?), không nên để ô uế xúc phạm, vì thế mà thiếu con. Lại thêm ở núi chủ (núi dựa sau nhà) không nên làm chuồng lợn, làm nhục khí của chủ nhà, nên không có con. Quả có núi hướng Càn Hợi (hướng tây bắc) chạy đến gần xung vào, đúng ở dưới sườn bên phải, chủ đàn bà sẩy thai, nên không con. Vì Dậu là quý nhân: một là chi đến nương can, chủ con làm vẻ vang cha mẹ; hai là khắp nơi đều là quý nhân, nay Hợi là chỗ trời cao (?), chủ xúc phạm ô uế; ba là quỷ vào nhà, ấy là chỗ núi chủ chạy đến không nên làm chuồng lợn dơ bẩn, tức Thái Âm làm quỷ vậy. Sửu là mộ (chỗ chôn vùi), gia lên Hợi và lên can; Sửu là con cháu của Đinh, là thổ phạm vào Hợi, nên mồ mả không lợi. Nếu dời chuồng lợn đi và thờ cúng bậc thánh trên cao, tự nhiên có con.
130) Một người sinh năm Đinh Hợi xem việc sinh nở. Tháng Bảy, ngày Bính Thìn, nguyệt tướng Ngọ, giờ Ngọ. (Tý, Sửu không vong; Tý, Sửu lạc không). Thể quẻ: Phục ngâm (bàn trời trùng khít bàn đất, mọi chi nằm yên chỗ cũ; chủ việc nằm im, rên rỉ, chưa động), Trảm quan, Lệ đức.
Hàng trên: Hổ, Thường.
Không · Tỵ Ngọ Mùi Thân · Huyền.
Long · Thìn … Dậu · Âm | Khóa: Long, Long, Không, Không | Sơ truyền: hào Huynh — Đinh Tỵ — Không (Đinh thần).
Trần · Mão … Tuất · Hậu | Khóa: Thìn, Thìn, Tỵ, Tỵ | Trung truyền: hào Tài — Canh Thân — Huyền.
Lục · Dần Sửu Tý Hợi · Quý | Khóa: Thìn, Thìn, Tỵ, Bính | Mạt truyền: hào Phụ — Giáp Dần — Lục.
Hàng dưới: Chu, Xà.
Thiệu tiên sinh nói: Sinh ắt là con gái, mẹ con vô sự. Vì can Bính lấy Tỵ làm đức thần (chi mang đức của can ngày, chủ được che chở, giải hung), lại mùa thu lấy Thìn làm Thiên hỷ (sao vui mừng của mùa), Thìn mang Thanh Long là rồng về miếu của mình; trung truyền Thân là chỗ trường sinh của thuỷ và thổ. Can chi ngày có đức và trường sinh, ấy là "đức dày chở muôn vật" (lời quẻ Khôn trong Kinh Dịch, Khôn tượng đất, tượng mẹ, đàn bà). Cho nên sinh con gái.
131) Một người xem việc sinh nở, tháng Bảy, ngày Ất Sửu, nguyệt tướng Ngọ, giờ Thân. (Tuất, Hợi không vong; Thân, Dậu lạc không). Thể quẻ: Trùng thẩm, Gian truyền, Thời độn (tên một thể quẻ liên quan đến giờ xem, chủ việc ẩn náu, trốn tránh (?)).
Hàng trên: Câu, Long.
Lục · Mão Thìn Tỵ Ngọ · Không.
Chu · Dần … Mùi · Hổ | Khóa: Huyền, Hậu, Quý, Chu | Sơ truyền: hào Phụ — Hợi (can độn không vong) — Hậu.
Xà · Sửu … Thân · Thường | Khóa: Dậu, Hợi, Tý, Dần | Trung truyền: hào Quỷ — Quý Dậu — Huyền.
Quý · Tý Hợi Tuất Dậu · Huyền | Khóa: Hợi, Sửu, Dần, Ất | Mạt truyền: hào Tài — Tân Mùi — Hổ.
Hàng dưới: Hậu, Âm.
Thiệu tiên sinh nói: Chủ mẹ chết con sống. Mẹ chết là vì Thiên Hậu bị Sửu khắc, truyền đến Huyền Vũ, Bạch Hổ vào cửa trong; Dậu là cửa trong, Mão là cửa trước. Kinh nói: "Chi là mẹ, can là con." Nay Sửu khắc Thiên Hậu, mẹ (chi ngày) phát ra làm sơ truyền, truyền về tướng dữ, Bạch Hổ cưỡi mộ vào cửa trong, nên mẹ chết. Con sống là vì can là con, can mang Dần — tức Thiếu dương (khí dương còn non) — có Chu Tước; ngày Ất, mộc vượng hoả tướng (vượng: đang mạnh nhất; tướng: mạnh thứ nhì), can ngày được khí vượng tướng, nên con sống.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video