Hồi thứ ba: Gặp đêm rằm tháng Tám, xin ngủ nhờ nơi chùa lớn; đêm Trung thu ngắm trăng, gặp hồn ma oan khuất
Lại nói, chẳng mấy chốc Lục Tiểu Thanh đã vòng tới trước sơn môn (cổng chính của chùa). Anh chăm chú nhìn tấm hoành phi (tấm biển lớn khắc chữ treo trên cổng) trên sơn môn, may mà còn lờ mờ nhận ra được, quả đúng là ba chữ vàng lớn "Hồng Liên Tự" (chùa Sen Đỏ). Ở hai góc phía trên còn có hai chữ nhỏ hơn; đoán theo hình dáng nét chữ, chắc là hai chữ "sắc kiến" (xây dựng theo lệnh của vua). Sơn môn mở toang, không đóng. Nhìn vào trong thấy trên điện Phật đèn nến sáng rực, vô số nhà sư đều khoác cà sa (áo khoác ngoài của nhà sư, may bằng nhiều mảnh vải ghép lại), tay cầm pháp khí (các đồ dùng trong nghi lễ Phật giáo như mõ, chuông, khánh…); người tụng kinh thì tụng kinh, người lạy Phật thì lạy Phật.
Cái cảnh vừa lộng lẫy vừa trang nghiêm ấy khiến người đứng xa xa nhìn vào cũng tự nhiên dấy lòng kính trọng Tam Bảo (ba ngôi báu của đạo Phật: Phật, giáo pháp của Phật, và tăng đoàn), không dám liều lĩnh xông vào làm rối việc lễ Phật của họ. Anh đành thong thả bước vào sơn môn, chắp tay đứng dưới điện Phật chờ đợi. Tuy đã mấy năm không gặp hòa thượng Tri Viên, nhưng lúc này anh vẫn nhận ra ông đang dẫn đầu các nhà sư lạy Phật. Trong đám sư đã có người trông thấy Lục Tiểu Thanh, nhưng ai nấy đều một lòng lạy Phật, chẳng một ai chịu để ý, cứ như không hề trông thấy.
Chừng khoảng một bữa cơm, buổi lễ cầu công đức mới xong. Hòa thượng Tri Viên tự đi vào bên trong điện Phật; các sư còn lại cũng ai về phòng nấy, không một người nào mở miệng nói năng. Lục Tiểu Thanh thầm nghĩ: "Thế này mới thật là nghiêm trang ngay ngắn, chẳng trách người xa gần đều cùng một lời khen phép tắc chùa Hồng Liên tốt. Có điều họ đã tản đi cả, nếu ta còn không lên điện kéo đại một người lại nói chuyện xin ngủ nhờ, thì chốc nữa họ đi hết, biết vào phòng tăng (phòng ở của các nhà sư) nào mà tìm ai đây?" Nghĩ vậy, anh liền cất bước đi lên điện Phật.
Đúng lúc ấy, thấy một vị sư già chừng năm sáu mươi tuổi, từ trong đám sư bước ra khỏi điện Phật, đi thẳng đến trước mặt Lục Tiểu Thanh, chắp tay niệm một tiếng Phật, vẻ mặt hết sức khiêm hòa, hỏi: "Cư sĩ (cách nhà chùa gọi người theo đạo Phật nhưng sống tại gia, ở đây là cách gọi lịch sự với khách thường) từ đâu đến? Có việc chi chăng?" Lục Tiểu Thanh vội vàng vái chào, đáp: "Xin thứ lỗi cho sự đường đột. Tôi là người đi ngang qua đây, vì ham đi thêm mấy dặm đường nên lỡ mất chỗ trọ, trời đã tối, đường núi phía trước khó đi, đành đến quý chùa xin ngủ nhờ một đêm, xin tùy duyên dâng chút tiền hương đèn."
Vị sư già nhờ ánh đèn nến trên điện Phật, nhìn qua Lục Tiểu Thanh mấy lượt, rồi nói: "Hóa ra là lỡ chỗ trọ nên đến nghỉ nhờ. Việc ấy dễ thôi, chỉ có điều không có gì tiếp đãi tử tế." Lục Tiểu Thanh rối rít cảm ơn. Vị sư tri khách (nhà sư lo việc đón tiếp khách trong chùa) già liền dẫn Lục Tiểu Thanh xuống khỏi điện Phật, đến một dãy nhà ba gian liền nhau ở phía đông. Lục Tiểu Thanh thấy bàn ghế bày trong phòng tuy rất thô sơ cũ kỹ, nhưng quét dọn sạch sẽ không một hạt bụi. Trong phòng treo một ngọn đèn lồng kính, ánh sáng chỉ đủ nhìn rõ đồ đạc trong phòng. Cửa hai gian bên trái và bên phải (?) đều mở.
Vị sư tri khách già mời Lục Tiểu Thanh ngồi, hỏi: "Cư sĩ đã lỡ chỗ trọ, chắc giờ này vẫn chưa ăn cơm tối. Cơm chay của chùa tôi nếu không hợp miệng thì cũng chỉ đỡ lòng được thôi, cư sĩ không chê thô sơ chứ?" Lục Tiểu Thanh vội cảm ơn: "Được cho chỗ nghỉ đêm đã thấy áy náy trong lòng, nếu còn làm phiền thêm, chẳng phải quá lắm sao?" Vị sư tri khách khiêm nhường một câu rồi quay người đi ra. Một lát sau ông bưng ra một cái mâm gỗ, trong mâm có một thùng cơm nhỏ, hai món rau chay, bày bát đũa lên bàn mời Lục Tiểu Thanh ăn.
Lục Tiểu Thanh đang thấy bụng đói, nhìn cơm canh quả thật chẳng ngon lành gì, nhưng anh biết các sư chùa Hồng Liên xưa nay vẫn ăn uống kham khổ, ắt không thể vì tiếp khách đời mà làm riêng món ngon được. Có hai món rau chay đã là theo lệ đãi khách rồi; các sư trong chùa mỗi bữa chỉ có một món rau chay. Lục Tiểu Thanh đang lúc bụng đói, nên dù cơm canh đạm bạc như vậy cũng ăn ngấu nghiến một bữa no nê. Vị sư tri khách già thắp một cây nến nhỏ dài hơn một tấc (đơn vị đo chiều dài thời xưa, khoảng 3 cm), đưa anh vào gian bên trái. Bốn phía sát tường đều kê giường, hình như dành riêng cho khách đời ngủ. Vị sư chúc anh ngủ ngon, cắm cây nến nhỏ vào khe tường rồi đi. Lục Tiểu Thanh ngồi một mình thấy buồn tẻ quá, đành nằm xuống giường ngủ.
Nằm một lúc mà không ngủ được. Nến vừa tắt thì bỗng thấy ánh trăng chiếu vào trong phòng. Anh không nhịn được thầm buồn cười: "Chuyến này ta ra đi, liền năm ngày đường, bốn ngày trước đều nghỉ ở quán trọ, tuy ăn ở không tiện bằng ở nhà, nhưng đại khái cũng tạm được. Hôm nay vì là Tết Trung thu, không muốn bỏ phí đêm đẹp, nên ngay từ buổi sáng đã định tối nay sẽ chọn một quán trọ có cảnh đẹp hơn mà nghỉ, sắm chút rượu thức ăn để ngắm trăng, cũng nhân đó mà khuây khỏa nỗi cô đơn của kẻ tha hương. Ai ngờ trước lúc chạng vạng đi qua một quán trọ, rồi cứ đi mãi đến tối mịt cũng không gặp quán trọ nào nữa. May mà có chùa Hồng Liên này, xưa nay vẫn sẵn lòng giúp đỡ người ta, ta mới có chỗ nghỉ ngơi.
Nếu không thì đừng nói sắm rượu thức ăn ngắm trăng, mà đi thêm mấy dặm nữa, vào trọ quá muộn, các quán đều đã đầy khách, chưa chắc còn chừa được một chỗ dung thân cho ta ấy chứ? Chỉ chuyện này cũng đủ thấy mọi việc đều do số trời định sẵn: năm nay ta đáng phải ở trong chùa Hồng Liên này, trải qua cái Tết Trung thu cô quạnh bậc nhất trên đời, cho nên mới nảy ra ý chọn quán trọ đẹp mà ngắm trăng. Nếu không có ý ấy, bốn ngày trước đều vào trọ từ trước lúc chạng vạng, lẽ nào riêng hôm nay lại khác?"
Từ khi Lục Tiểu Thanh bái La Xuân Lâm làm thầy, mấy năm nay cứ đến đêm đi ngủ là đầu vừa chạm gối, mọi ý nghĩ đều lặng hết, nhắm mắt là thảnh thơi ngủ ngay. Bốn đêm trước nghỉ ở quán trọ cũng vậy. Riêng đêm nay, thấy ánh trăng từ song cửa chiếu vào, chẳng hiểu sao tâm tư cứ dâng lên dồn dập không yên. Trằn trọc mấy lượt, anh lại chợt đổi ý, cười nói: "Trăng sáng Trung thu, lẽ nào cứ phải ở quán trọ có cảnh đẹp, bày rượu thức ăn ra mà ăn uống thì mới ngắm được sao? Như thế chẳng phải quá tầm thường ư! Ngôi chùa này thanh cao thoát tục, càng làm ánh trăng Trung thu thêm đẹp không ít. Chỉ cần nhìn chút ánh trăng từ song cửa chiếu vào phòng này, đã sáng biết bao! Ta đã không ngủ được, sao không dậy ra ngoài ngắm một lúc?" Vừa nghĩ đến đó, hứng thú tao nhã bỗng dâng lên, anh trở mình ngồi dậy ngay.
Trời nóng, đi ngủ hay thức dậy đều không cần mặc hay cởi quần áo, càng thấy tiện. Anh xuống giường mở cửa phòng, bước ra khỏi dãy nhà ba gian, ra khỏi hành lang thì tới một khoảng sân lớn ngay dưới chính điện. Sân lát toàn đá vuông, phẳng phiu; dưới ánh trăng hết sức trong sáng, trông chẳng khác gì mặt nước đóng một lớp băng dày. Hai bên sân đặt hai lư hương bằng sắt cao một trượng (đơn vị đo thời xưa, bằng mười thước, khoảng 3 mét), ngoài ra không có vật gì khác. Lục Tiểu Thanh chắp hai tay sau lưng, ngửa mặt đi mấy vòng dưới ánh trăng, thấy muôn vật đều lặng ngắt, đến cả tiếng gió lay lá cây cũng không có.
Anh nghĩ: "Chùa này có hơn trăm nhà sư ở, giờ mới chỉ khoảng canh hai (khoảng từ 9 đến 11 giờ đêm; đêm xưa chia làm năm canh), mà khắp nơi đã chẳng nghe một tiếng động nhỏ nào, cứ như một ngôi chùa hoang không người. Thanh quy (phép tắc, nội quy nghiêm ngặt của nhà chùa) thế này, quả là các sư ở những chùa khác (?) không tài nào giữ được. Nói cho đúng ra, người xuất gia thật nên như vậy mới khiến người ta kính phục. Nếu người xuất gia mà ăn ở và mọi hành vi đều giống như người thường ở nhà, chỉ cạo trọc đầu, mặc áo cổ tròn tay rộng là coi như nhà sư, rồi nhận của cúng dường khắp mười phương (của bố thí từ người khắp mọi nơi), thì đó đúng là tội nhân giữa trời đất; bọn du thủ du thực lười biếng không nghề nghiệp cũng cứ việc mượn danh nhà sư mà lừa cơm áo.
Chỉ tiếc rằng những nhà sư giữ thanh quy, giữ giới luật (các điều răn cấm mà nhà sư phải tuân theo), các chùa ở xa thế nào thì ta không biết, chứ trong vòng mấy trăm dặm quanh đây chỉ có mỗi chùa Hồng Liên này. Chẳng trách tài sản của chùa này dồi dào; hóa ra các sư trong chùa đối với bản thân thì hết sức kham khổ, đối với người khác lại chỗ nào cũng tạo điều kiện giúp đỡ, thực hành chí nguyện từ bi cứu độ con người của Phật và Bồ Tát. Người có tiền không muốn tích công đức (việc lành làm để gây phúc) thì thôi, chứ đã muốn tích công đức mà không đem tiền quyên góp cho những ngôi chùa như thế này, thì còn đợi quyên vào đâu nữa? Gia tài cha ta để lại, một mình ta dùng sao hết nhiều như vậy. Ta dựa vào học vấn trong bụng và tài nghệ trong tay, cũng chẳng lo cả đời không kiếm nổi cơm áo, sao không trích một nửa gia tài quyên vào chùa này, làm chút công đức cho cha mẹ ta?" Lục Tiểu Thanh nghĩ đến đây, trong lòng vui mừng khác thường, cảm thấy việc công đức này nhất định phải làm.
Lúc này ánh trăng đã dần ngả về tây, chiếu sáng một quả chuông đồng lớn cao năm sáu thước (đơn vị đo thời xưa, mỗi thước khoảng 1/3 mét) đặt dưới hành lang phía đông. Anh tiện bước lại gần xem chuông: chuông đúc bằng đồng trắng (hợp kim đồng màu trắng), trên có khắc năm tháng đúc, tính ra đã hơn trăm năm. Người cúng chuông là một vị từng làm Án sát sứ (chức quan đứng đầu việc hình án, xét xử ở một tỉnh) Hồ Nam. Nhìn kỹ thì chuông không hề hư hỏng, lại được lau quét sạch sẽ, không chút bụi, như thể mới đặt ở đây chưa lâu.
Anh vừa định đưa tay sờ thử, bỗng thấy trên điện Phật có một trận gió rất quái lạ, thổi cho các thứ treo trên điện đều kêu xào xạc. Lục Tiểu Thanh bất giác quay đầu nhìn lên điện. Cả điện Phật trang nghiêm hùng vĩ như thế mà chỉ có trước tòa Phật thắp một ngọn đèn lưu ly (đèn có bầu bằng thủy tinh, treo trước tượng Phật, thắp sáng suốt đêm), ngoài ra không có đèn lửa nào khác. Ánh đèn lưu ly chiếu bốn xung quanh còn khá sáng, chỉ riêng ngay dưới đèn thì như thường lệ có một vòng tối tròn lớn cỡ cái mâm (?).
Lúc Lục Tiểu Thanh nhìn lên điện, ngọn lửa dài một tấc của đèn lưu ly đang lay lắt chập chờn, vì thế bên trong vòng tròn tối dưới đèn có mấy người đàn bà tụ lại một chỗ, cùng hướng về tượng Phật dập đầu lạy. Lục Tiểu Thanh không khỏi giật mình, thầm nghĩ: "Giờ này sao lại có nhiều đàn bà đến lạy Phật thế? Hơn nữa cổng chùa đã đóng, đàn bà vào từ đâu? Chẳng lạ lắm sao?" Trong lòng vừa nghĩ thế, vừa nhìn kỹ lại chỗ dưới đèn, thì chẳng thấy một người nào nữa, chỉ lờ mờ thấy một đám bóng đen cùng lúc như đang lẩn trốn xuống dưới tòa Phật.
Lục Tiểu Thanh liền nhổ một bãi nước bọt, khẽ "phì" mấy tiếng, nói: "Thế này mới thật là gặp ma giữa ban ngày! Đôi mắt ta từ khi gặp thầy ân nhân, ngày một sáng hơn. Mấy năm nay những thứ người thường nhìn không rõ, ta đều nhìn qua là thấy ngay, tật hoa mắt chẳng còn chút nào. Nếu là năm năm trước thấy cảnh này, còn có thể ngờ là mắt hoa nhìn lầm. Nay ta tự tin không đến nỗi như thế, chẳng phải đúng là gặp ma rồi sao?" Bấy giờ anh ngước mắt nhìn khắp bốn phía trên điện.
Lúc Lục Tiểu Thanh mới vào chùa Hồng Liên, một là vì các sư trong chùa đang nghiêm trang ngay ngắn tụng kinh lạy Phật, khiến anh bất giác sinh lòng kính sợ, không dám tùy tiện ngẩng đầu nhìn lung tung; hai là vì đến đây với mục đích xin ngủ nhờ, khi chưa được nhà sư cho phép thì chẳng còn bụng dạ nào ngắm cảnh vật. Bởi vậy, tuy chắp tay đứng dưới điện Phật khá lâu, nhưng cảnh trên điện anh chưa hề nhìn rõ. Bây giờ anh mới nhìn ra điện Phật này từ nền điện đến nóc… (?) Tòa sen cao hơn một trượng hai ba thước; những cánh sen sơn son phía trước xòe ra từng cánh một, mỗi cánh to bằng tấm ván cửa. Hương án (bàn thờ đặt lư hương, đèn nến trước tượng) trước tòa sen cũng to lớn vô cùng.
Hai bên tượng Phật xếp nhiều khám thờ (hộc thờ bằng gỗ có mái che, đặt tượng bên trong) bằng gỗ sơn son thếp vàng rực rỡ, trong khám có lẽ là tượng năm trăm vị La Hán (các vị đệ tử của Phật đã tu đắc đạo). Vì cách đèn lưu ly quá xa, chỉ nhờ ánh trăng dưới điện phản chiếu lên, mà chỗ Lục Tiểu Thanh đứng lại quá xa, nên nhìn không rõ lắm. Trong lòng anh lại nghĩ: "Sao ta cứ đứng dưới hành lang này ngây ra nhìn lên điện Phật? Lúc này lại không có nhà sư nào lên điện làm đạo tràng (buổi lễ tụng kinh, cúng bái của nhà chùa), sao không lên hẳn đó chiêm ngưỡng một phen?"
Bèn cất bước đi về phía điện Phật. Mới đi được mấy bước, tình cờ ngẩng đầu lên, lại rõ ràng thấy dưới ngọn đèn lưu ly có một đám đông đàn bà chen chúc, hướng về tượng Phật dập đầu lạy. Lần này thấy đông hơn và rõ hơn lần trước: lần trước chỉ chừng mười người, lần này đã có hai ba chục. Lục Tiểu Thanh đã phát hiện cảnh quái lạ này, đành đứng yên không động, nhìn chằm chằm vào chỗ dưới đèn, xem kỹ xem nó biến hóa ra sao. Nói ra thật lạ lùng hết sức: Lục Tiểu Thanh vừa định thần nhìn kỹ, liền nhận ra đám đàn bà ấy không phải đột nhiên hiện ra, mà rõ ràng là từng người một từ dưới tòa sen bước ra, chen vào chỗ dưới đèn, rồi quay người lại dập đầu lạy. Người nào bước ra cũng đều như vậy, dường như chỉ có vòng tròn tối dưới đèn kia là chỗ dung thân được; càng ra càng đông, ước chừng đã bảy tám chục người.
Bỗng nghe "rắc" một tiếng, ngói trên điện Phật như bị mèo giẫm vỡ một miếng. Tiếng động vừa vang lên, đám đàn bà dưới đèn lập tức hoảng hốt lủi xuống dưới tòa sen; mở mắt nhìn đã chẳng thấy gì nữa. Lục Tiểu Thanh đang đứng nhìn như ngây như dại, cũng bị tiếng động ấy làm cho bừng tỉnh lại, miệng luôn nói: "Chuyện lạ, chuyện lạ!" Rồi ba bước làm hai, đi thẳng lên điện Phật. Trong lòng tự nghĩ: "Trên điện Phật là chốn thanh tịnh trang nghiêm biết bao, sao lại có những nữ quỷ này tụ tập ở đây? Hơn nữa xem vẻ những nữ quỷ này lạy Phật, dường như đang kể oan khổ, van xin Đức Phật siêu độ (cứu vớt linh hồn người chết, giúp thoát khỏi khổ đau để được đầu thai hoặc lên cõi lành). Đó là lẽ gì? Hai lần ta đều thấy rõ ràng, chúng lướt về phía dưới tòa sen là biến mất. Vừa rồi lại càng thấy rõ, từng người một từ dưới tòa sen bước ra. Chẳng lẽ dưới tòa sen này có điều gì khuất tất?"
Thấy trên hương án có những cây nến thắp chưa hết, anh rút lấy một cây, nhảy lên hương án, châm vào lửa đèn lưu ly, rồi soi kỹ các cánh sen phía trước tòa sen. Từng cánh anh đều nhìn mấy lượt, lắc thử mấy cái, không thấy chút dấu vết khả nghi nào, cũng lắc không nhúc nhích. Soi đến phía sau, rốt cuộc anh cũng tìm ra chỗ sơ hở. Hóa ra có một cánh sen, ở mép có một khoảng dài mấy tấc đặc biệt nhẵn bóng, có thể thấy là thường có người nắm tay vào chỗ ấy. Anh nắm vào chỗ nhẵn ấy lắc thử. Không lắc thì chẳng sao, vừa lắc một cái, cánh sen nghiêng sang một bên, liền theo đó một luồng khí lạnh lẽo âm u từ bên trong xộc ra, khiến Lục Tiểu Thanh nổi da gà.
Người xưa nói hay lắm: nghề cao thì gan lớn. Tuy phát hiện cảnh tượng đáng sợ như vậy, nhưng Lục Tiểu Thanh cậy vào bản lĩnh xuất chúng hơn người nên chẳng biết sợ là gì. Anh đổi sang tay trái nắm cánh sen, tay phải cầm nến soi vào chỗ luồng khí lạnh xộc ra. Chỉ thấy cánh sen này vốn là một cánh cửa hang; cánh sen dịch ra, lập tức lộ ra một miệng hang. Bên trong miệng hang tối đen như mực, dù có nến cũng không soi thấy hang sâu bao nhiêu (?), trong hang có những gì. Chỉ thấy một luồng mùi hôi xộc vào mũi, khó chịu hơn bất cứ mùi hôi nào, khiến Lục Tiểu Thanh ngửi phải không nhịn được buồn nôn. Trong bụng anh đã đoán chắc là mùi xác chết.
Đang định tìm cách vào hang xem cho ra lẽ, bỗng nghe có tiếng bước chân, Lục Tiểu Thanh hoảng hốt vội "phù" một hơi thổi tắt nến, tiện tay dựng cánh sen lại như cũ, nhảy xuống, cắm nến vào chỗ cũ, định về phòng rồi tính kế sau, kẻo bị nhà sư đi ra trông thấy, biết anh đã khám phá ra cơ quan bí mật của chùa họ thì không phải chuyện đùa. Nghe lại thì tiếng bước chân đã không còn, nhưng cứ quanh quẩn trên điện Phật cũng chẳng ích gì. Anh lại theo hành lang phía đông đi về dãy nhà ba gian. Chân vừa bước vào phòng ngủ, đã thấy vị sư tri khách già kia ngồi trên giường, tươi cười đứng dậy đón, nói: "Cư sĩ vừa đi đâu về đấy?" Lục Tiểu Thanh lúc này đúng là kẻ trong lòng có điều mờ ám, bỗng thấy sư già ngồi trong phòng, cú giật mình này thật không phải chuyện nhỏ. Chẳng biết anh ứng phó, chống chế ra sao? Hãy đợi hồi thứ bảy mươi tư (?) sẽ kể tiếp.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video