Giải bài ca Nhập thức (nhập thức: cách lập quẻ, tức đặt các yếu tố vào đúng khuôn của quẻ)
Phép nhập thức huyền diệu, thông lẽ sâu xa: đem nguyệt tướng (vị thần cai quản tháng, ứng với một chi, dùng để đặt lên giờ hỏi quẻ) đặt lên giờ, rồi theo phương mà truyền đến.
Lại xem thần nào cùng ở vị nào; với can của ngày phải dùng phép ngũ tử nguyên (ngũ tử nguyên độn: từ can của ngày suy ra giờ Tý mang can gì, rồi đếm tiếp để tìm can của vị trí cần xét).
Giải rằng:
Phàm quẻ có bốn vị trí: một là địa phận, hai là nguyệt tướng, ba là quý thần, bốn là nhân nguyên. Một, địa phận là phương người hỏi quẻ đang đứng hoặc đang ngồi. Hai, nguyệt tướng: tháng giêng là Đăng Minh (tướng thần ứng chi Hợi), từ Hợi đi ngược quanh mười hai vị để định mười hai tháng. Ba, quý thần là Thiên Ất Quý Thần (vị thần tôn quý đứng đầu mười hai quý thần, mỗi quý thần mang một tính chất lành dữ riêng). Theo lệ "ngày Giáp, Mậu, Canh thì Trâu, Dê", tức dùng hai vị Trâu (Sửu) và Dê (Mùi), lấy ngày hay đêm để định đi thuận hay đi ngược. Bốn, nhân nguyên (vị trí trên cùng của quẻ, là một can) là phép ngũ tử nguyên độn: "ngày Giáp, Kỷ thì giờ Tý lại khởi bằng Giáp". Lấy ngày đang đoán, theo lệ mà tìm.
Ví dụ tháng hai, nguyệt tướng là Tuất, ngày Bính Dần giờ Ngọ, người hỏi đứng ở đất Thân: đặt Tuất lên Ngọ, đếm đến đất Thân thì được tướng thần Tý, tức Thần Hậu (tướng thần ứng chi Tý). Bèn khởi quý thần: ngày Bính, Đinh thì Quý Nhân ở vị Lợn (Hợi), Gà (Dậu); đặt chữ "Quý" lên Hợi, đếm thuận đến Thân được Huyền Vũ (quý thần thuộc Thủy, chủ trộm cắp, gian trá). Dùng ngũ tử nguyên độn: "ngày Bính, Tân thì giờ Tý là Mậu Tý", từ Tý đếm đến Thân, được chữ Bính thuộc Hỏa; địa chi Thân thuộc Kim; quý thần và tướng thần đều thuộc Thủy. Lấy quan hệ sinh, khắc, chế ngự, hóa giải giữa chúng mà định lành dữ; các ví dụ khác theo đó mà làm.
Hình giải về cách chọn địa phận theo Kim Khẩu Quyết (lối lập quẻ Lục Nhâm rút gọn, chỉ dùng bốn vị trí)
Không có khắc thì đoán theo hành vượng.
Giải rằng: "không có" nghĩa là trong bốn vị trí đều không có khắc, chỉ lấy thần đang vượng (vượng: hành đang thịnh nhất theo mùa) làm dụng (yếu tố chính để đoán), nên nói "đoán theo hành vượng".
Trong năm hành, xét kỹ tìm gốc.
Giải rằng: chỉ trong bốn vị trí phân biệt năm hành có khắc hay không khắc mà thấy lành dữ.
Lại lấy thần và tướng mà xét kỹ lành dữ.
Giải rằng: lấy quý thần làm chủ; chủ là vị thần tôn quý. Lấy nguyệt tướng làm "tướng"; tướng là phần lo việc. Nếu tính tai họa và phúc là mười phần thì bảy phần do hai thần này phân định. Lại có đầu và cuối; đầu và cuối là nhân nguyên và địa phận. Vì nó khởi sự nên gọi là đầu, vì nó làm xong việc nên gọi là cuối. Còn khi bàn đầu cuối của một quẻ thì nhân nguyên là đầu, địa phận là cuối. Vì thế quý thần và nhân nguyên chia nhau làm chủ và khách; tướng thần và địa phận chia nhau làm tiền của và nhà cửa; lại thần và tướng mỗi bên định điều thiện điều ác, để đoán tốt xấu. Tướng, thần, nhân nguyên chia thành dưới, giữa, trên, ứng với đầu, giữa, cuối; đến khi đoán tai phúc thì cũng gộp cả địa phận mà xét.
Mới xét người đến để thấy đầu mối.
Giải rằng: xét phương vị của người đến, hỏi người ấy từ phương nào tới, lấy đó làm điểm khởi quẻ. Trên mười hai địa phận có mười hai tướng thần, lại có mười hai quý thần, bên trên nữa có nhân nguyên; nên xét trong bốn vị trí ấy. Nếu người đến từ chỗ thần lành, chủ có mừng về tiền của, có việc thăng tiến; xét kỹ thấy vượng thì thành, hợp thì nên, trăm việc không dữ. Nếu đến từ chỗ thần dữ, vị dữ, phần nhiều chủ việc chết chóc, bỏ trốn, thất lạc, tranh đấu, tù ngục kiện tụng, tai họa từ quan, bệnh tật. Lại dựa vào phương vị mà biết ý người đến; dựa vào chỗ ngồi mà biết tai phúc; dựa vào mệnh (chi năm sinh) của người đến mà biết thành bại. Dùng can chi của ngày định xong, lại lấy giờ lập thành bốn vị trí, suy xét kỹ sự biến đổi, thì không gì không linh nghiệm.
Hai Mộc làm hào thì cầu khó được.
Giải rằng: khi đoán quẻ phải xét bốn vị trí; nếu trong bốn vị trí thấy hai Mộc thì không nên cầu mong, hoặc việc khó thành. Ví dụ địa phận ở Dần, bên trên được Thái Xung (tướng thần ứng chi Mão, thuộc Mộc), ấy là hai Mộc. Nếu quý thần là Thủy, Thủy ở trên sinh xuống hai Mộc; Mão là cửa nẻo, ứng tiền của ở cửa; địa phận là Dần, Dần là tiền lụa. Hai Mộc này được Thủy hóa thành sinh khí, cũng có việc mừng ứng trong vòng bảy dặm. Nếu nhân nguyên lại gặp thần Thổ thì luận theo quẻ tiền của: Thổ là thân ta, lại khắc quý thần Thiên Hậu (quý thần thuộc Thủy, chủ phụ nữ, ân trạch), ấy là chủ khách đều vượng (?); hai Mộc hóa thành tiền của, lại khắc từ xa lên nhân nguyên, ắt có mừng lớn ứng. Tuy có hai Mộc, sao lại khó cầu? Phải xét kỹ mà dùng, chớ cố chấp một chiều.
Hai Thổ tỷ hòa (cùng một hành, ngang nhau) thì xem là chậm muộn.
Giải rằng: trong bốn vị trí thấy hai Thổ, chủ khách làm việc chậm muộn; dù có thành cũng chủ chậm. Ví dụ nhà ấy cầu tài, hoặc tranh giành tiền lụa, trong bốn vị trí thấy hai Thổ, hoặc địa phận là Thổ, hoặc nhân nguyên là Thủy, thì lại có hai lần việc mừng. Nếu quý thần là Mộc, Mộc là chủ nhân, chủ tự mình khắc được tài (Mộc khắc Thổ, Thổ là tiền của của Mộc); bên trên đều không có khí, tài lại khắc từ xa lên nhân nguyên (Thổ khắc Thủy), chủ và khách lại sinh nhau (Thủy sinh Mộc), nên tiền của nhà ắt có được. Tuy có hai Thổ chủ chậm trễ, nhưng cầu thì liền có hai lần mừng lớn ứng.
Hai Kim hình khắc đều không thuận (hình: kiểu các chi làm hại, trừng phạt lẫn nhau).
Giải rằng: trong bốn vị trí thấy hai Kim thì chủ dữ, lại chủ không thuận. Ví dụ nhân nguyên là Kim, quý thần cũng là Kim, nguyệt tướng là Mộc, lại hình hại lẫn nhau nên dữ, chủ mất vợ, vì hai Kim khắc Mộc âm. Sau đó lấy hai Kim ở trên khắc quý thần, cũng chủ hao của, nuôi tằm kéo tơ không thành. Ví dụ tướng thần là Kim, quý thần là Kim, nhân nguyên là Mộc, khắc lên nhân nguyên cũng là hai Kim khắc nó, ắt chủ việc quan, tai ách. Lại kỵ ác sát chồng chất; nhưng vì khách bị hình phạt, nên đoán kiện tụng thì phía ta được lành. Lại như hai Kim ở hai đầu, trên dưới thấy Thủy và Thổ, chủ có việc mừng. Như Thủy ở giữa, chủ nhà sinh con gái. Như Thổ ở giữa, chủ con cháu ra ngoài làm khách buôn. Như trên dưới tỷ hòa, ắt có mừng thêm của, thêm đất; không thì ứng việc dời nhà.
Hai Hỏa làm tai họa, trăm việc tàn.
Giải rằng: nói bốn vị trí thấy hai Hỏa là dữ; hai Hỏa tuy dữ, nhưng người ta không biết rằng gặp nó lại rất có điều mừng. Ví dụ đất Ngọ phương Nam là một Hỏa, lại được phục ngâm (tướng thần nằm đúng trên chi gốc của mình), tức Thắng Quang (tướng thần ứng chi Ngọ, thuộc Hỏa) đến đất Ngọ; nếu lại được Chu Tước (quý thần thuộc Hỏa, chủ văn thư, cãi cọ) ở trên đến nhà ấy, nhân nguyên lại được Thổ hóa làm thân ta, thì nhà ấy ắt rất giàu. Nếu hai Hỏa cùng hai Thủy thì trăm điều không một điều tốt, cũng chủ rất dữ. Thủy ở trên chủ mất của, Thủy ở dưới thì nhà không hòa. Nếu hai Thủy ở hai đầu, chủ đàn bà sinh đẻ gặp tai ách. Nếu hai Thủy ở trên, chủ vợ chồng không hòa, ắt phải chia lìa.
Hai Thủy đều là tượng rất lành.
Giải rằng: thấy hai Thủy chẳng nên vội cho là mừng, cũng chẳng nên vội đoán là dữ, phải xem rõ thần tướng mà định lành dữ. Trong bốn vị trí thấy hai Thủy, hoặc tỷ hòa, hoặc cách quãng, hoặc xung (hai chi đối nhau, chống nhau) hình, hoặc bị sát, hoặc sinh hoặc khắc, cũng không có hình thái cố định. Ví dụ vị phục ngâm là Tý, bên trong là hai Thủy, trên thấy hai Thổ, ắt hại hai người, lại phải hao của; trộm cướp mưu hại lẫn nhau. Như hai Hỏa ở trên, ắt có lo việc quan, chia lìa. Như hai Mộc ở trên, ra ngoài cầu tài có mừng lớn. Thấy hai Mộc mà trong có Thanh Long (quý thần thuộc Mộc, chủ tiền của, việc vui) thì chủ tiền lụa; nếu thấy Lục Hợp (quý thần thuộc Mộc, chủ hòa hợp, hôn nhân, giao dịch) thì chỉ chủ thành hôn nhân, cùng hòa hội, giao dịch với người làm việc công (?). Như thấy Hỏa ở trên Mộc, chủ có con gái gả đi; đoán nhà thì chủ mặt Nam được nới rộng. Như hai Hỏa ở trên, hai Thủy ở dưới, ắt có người chết vì bệnh lao. Hai Thủy ở trên, hai Hỏa ở dưới, có ma người chết vì sinh đẻ, chủ tượng vợ chê chồng, lại chủ hai ba lần kinh hãi vì lửa.
Thủy đến vào Hỏa, đàn bà khó yên.
Giải rằng: Thủy đến khắc Hỏa: lấy Hỏa Tị làm tướng, đứng trên Thổ tứ quý (bốn chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi thuộc Thổ, ứng tháng cuối của bốn mùa), ấy là Hỏa không có gốc rễ, lại bị Thủy từ trên khắc xuống mà nhân nguyên không cứu, chủ đàn bà chết vì đau tim. Ví dụ quý thần mang khí hưu suy (khí đã lui, đang yếu theo mùa) mà Hợi, Tý đến khắc, đoán về bản thân thì chủ cha mẹ chết. Ba Thủy trên khắc dưới, Hỏa không sinh được cho nhà ấy, ắt chủ chết ba người; hai Thủy trên khắc dưới, chủ chết hai người. Một Thủy khắc hai Hỏa, chỉ chủ việc quan gây tai họa. Hai thuyết trên còn phải xét vượng, tướng, hưu, tù (bốn trạng thái mạnh yếu của một hành theo mùa: thịnh nhất, đang lên, đã lui, bị giam hãm) mà quyết.
Kim vào đất Mộc, lo chuyện cãi vã.
Giải rằng: Kim vào đất Mộc là Thân, Dậu đặt lên Dần, Mão; bên trong có xung, hình, trên lại thấy Chu Tước, Đằng Xà (quý thần thuộc Hỏa, chủ kinh sợ, quái lạ), chủ cãi vã, tranh đấu. Hoặc thấy Thìn, Tuất phát dụng (được chọn làm yếu tố khởi đầu, chủ chốt để đoán) thì không gì là không tranh tụng.
Hỏa đến chỗ Kim thì gặp gian truân.
Giải rằng: nói Hỏa Tị, Ngọ đến Thân, Dậu. Như bên trên lại thấy Huyền Vũ, chủ kẻ gian mưu làm đơn từ, kiện tụng, hoặc gặp việc quan, tranh ruộng đất mà ắt thua lý. Nếu lại thấy Quý Nhân, chủ phải trả lời khấn đã hứa với thần. Nếu lại thấy Thanh Long, cũng chủ lo việc quan, hoặc tranh tiền lụa, vàng bạc. Nếu lại thấy Lục Hợp, chủ việc quan đến cửa đòi gọi. Nếu lại thấy Hỏa Tị, Ngọ, chủ lo chuyện quái lạ, đổ máu.
Mộc đến vào Thổ thì có tù tội.
Giải rằng: Mộc vào Thổ là hai thần Thìn, Tuất ở trên Tị, Hợi, trên lại thấy Thanh Long, Lục Hợp, ấy là Mộc vào Thổ. Nếu trên nữa lại thấy Kim thì tội không nhẹ, chủ nạn bị chém giết. Thổ ở trên chủ tội đồ (hình phạt bắt đi làm khổ sai), lại chủ tranh tiền lụa. Thấy Hỏa chủ đổ máu.
Thổ đi trên Thủy thì tranh trang trại, ruộng đất.
Giải rằng: nói Thìn, Tuất, Sửu, Mùi đặt lên Hợi, Tý, chủ tranh ruộng đất trang trại. Nếu không thấy Thổ tứ quý, chỉ có Câu Trần (quý thần thuộc Thổ, chủ tranh chấp, ruộng đất) đến trên nguyệt tướng Hợi, Tý thì cũng vậy; hoặc Huyền Vũ đến Đại Cát (tướng thần ứng chi Sửu) cũng vậy. Lại lấy Chu Tước đến Mùi, Đằng Xà đến Hợi, Tý, cũng chủ việc tranh đấu.
Trên khắc dưới thì việc từ ngoài vào; dưới khắc trên thì hướng ra ngoài mà dời đi.
Giải rằng: việc có cái từ ngoài khởi, có cái từ trong khởi. Phàm nhân nguyên khắc quý thần, quý thần khắc tướng thần, hoặc nhiều lớp từ trên khắc xuống dưới, đều chủ việc từ ngoài vào. Phàm tướng thần khắc quý thần, quý thần khắc nhân nguyên, hoặc nhiều lớp từ dưới khắc lên trên, đều chủ việc từ trong khởi.
Khách khắc chủ thì đến đòi vật; chủ khắc khách thì khách về tay không.
Giải rằng: đây nói theo việc đoán bản thân thì quý thần là mình. Nói theo việc cầu tài thì lấy quý thần làm tài, nhân nguyên làm chủ. Vì chủ làm khách giận nên khách đến đòi vật; vì khách làm hại chủ nên chủ sợ mà lánh, khách về tay không. Phàm có cầu xin, đòi hỏi đều phải xét chủ và khách; chủ khách không hòa thì sao mà được.
Bốn vị trí sinh nhau thì trăm việc lành; trong có hình khắc thì lo âu vướng víu.
Giải rằng: phàm bốn vị trí sinh nhau thì đoán gì cũng lành. Khắc nhau thì đoán gì cũng dữ, lại xem vị nào bị khắc. Khắc nhân nguyên chủ việc quan; khắc quý thần thì hại bậc trên; khắc tướng thần thì hại vợ và tiền của; khắc địa phận thì hại trẻ nhỏ. Thần dữ mà được sinh thì trong dữ có lành; thần lành mà bị khắc thì trong lành ẩn dữ.
Chỉ lấy Dần, Thân làm khách quý; Tý, Ngọ, Mão, Dậu là nói chuyện ăn uống; Tị, Hợi thường là đồ đi xin; Tiểu Cát nói về đàn bà, rượu thịt.
Giải rằng: Dần là Thiên Lại (quan lại của trời), Thân là Thiên Thành (thành trì của trời), nên là khách quý. Tiểu Cát (tướng thần ứng chi Mùi) chủ đàn bà, tiệc rượu hội họp, cũng có thể dùng vào việc mời đón (?). Tý, Ngọ, Mão, Dậu là loại đồ ăn, hoa quả. Tị, Hợi là đồ đi xin, cũng có thể dùng để xạ phúc (đoán vật bị úp giấu); dùng quẻ này đoán tai phúc cũng theo như vậy.
Thủy, Thổ, Kim, Hỏa là lò nung, bếp.
Giải rằng: trong bốn vị trí, mỗi cái theo thuộc tính của nó, chủ tranh ruộng đất. Như đoán nhà thì xung quanh ắt có lò nung, bếp. Đoán vật giấu trong người thì là đồ sành.
Canh, Tân là cối giã, cối xay và cửa ra vào, cửa sổ.
Giải rằng: nguyệt tướng đặt lên giờ chính, đi đến bản vị, trên thấy Canh là cối xay, cối giã; thấy Canh là cửa ra vào, thấy Tân là cửa sổ. Cũng là đường nước.
Canh Ngọ là sửa cửa và nối nhà.
Giải rằng: như nhân nguyên thấy Canh đặt lên Ngọ thì ắt là sửa cửa; chủ mặt Nam được nới rộng, sửa sang; không thì nối cửa, hoặc có một cây cột phía Tây Nam từng được nối. Như thấy hai Kim, lại chủ từng nối rui. Như dưới khắc trên thì tảng đá trong nhà ắt bị nghiêng.
Tứ mạnh sinh nhau thì có nhà tranh.
Giải rằng: tứ mạnh là Dần, Thân, Tị, Hợi (bốn chi ứng tháng đầu của bốn mùa). Ví dụ dùng ngũ tử nguyên độn được Mậu Thân, Ất Tị, Tân Hợi, ấy là sinh nhau, nhà ấy ắt có nhà tranh.
Chỗ Bính, Đinh vượng thì người rất dữ.
Giải rằng: phàm đoán nhà, lại xem thần nào đang vượng; như Hỏa vượng thì không chỉ ở trên gò cao, mà còn chủ người nhà ấy ắt hung ác, ngang ngược. Thủy chủ chìm đắm, Mộc chủ nhân nghĩa, Hỏa chủ mưu gian, Kim chủ không thuận; theo đó mà suy ra các loại.
Cùng với họ mà sinh nhau thì con cháu thịnh.
Giải rằng: tức là hành đang vượng sinh nhau với hành của họ người hỏi, chủ con cháu hưng thịnh. Ví dụ trong quẻ thấy Hỏa vượng, lại là người có họ thuộc âm Giác, Chủy, Cung đến đoán (theo phép ngũ âm, họ người được xếp vào năm âm Cung, Thương, Giác, Chủy, Vũ, mỗi âm ứng với một hành), thì nhà có khí, lại sinh nhau.
Bốn vị trí hình nhau thì chủ có khắc; trên dưới sinh nhau thì phúc đầy nhà.
Giải rằng: phàm người hỏi quẻ, chi thứ năm phía trước mệnh (chi năm sinh) là nhà, chi thứ ba phía sau mệnh là trang trại.
Ví dụ người sinh năm Mão hỏi quẻ thì Thân là nhà. Bèn lấy chỗ nhà làm phương vị, lập thành bốn khóa (bốn vị trí của quẻ); sinh nhau là lành, khắc nhau là dữ. Như trong bốn vị trí có ba chỗ dưới khắc trên, chủ hỏng cửa sổ mái; ba chỗ trên khắc dưới, chủ nhà cửa ắt sập, lại chủ hao của, cũng chủ con cháu đơn độc yếu ớt, không đều, về sau chủ có vợ kế. Ba chỗ dưới khắc trên thì quẻ này chủ việc quan chồng chất, có nhiều người bị bệnh đầu, mắt, rất dữ. Nếu trong bốn vị trí có hai chỗ dưới khắc trên, cũng chủ việc quan, bệnh tật. Hai chỗ trên khắc dưới chủ hại vợ và con trai. Nên nói: trên khắc dưới thì nhà ắt ở chỗ thấp, dưới khắc trên thì trang trại ở đầu đèo. Nhà này cũng chủ dựng lên rồi hao của.
Trên khắc dưới thì nhà ắt ở chỗ thấp.
Ví dụ tháng mười nguyệt tướng là Dần, ngày Giáp Tý giờ Dần, lấy Thìn làm vị, trên thấy Thiên Cương (tướng thần ứng chi Thìn) phục ngâm. Thìn là thần gò đồi, trên lại thấy Lục Hợp thuộc Mộc, Mộc khắc cả hai đầu, nhà ấy không hòa, lại không còn ông cha, vì Mộc khắc Thiên Cương. Lại nhân nguyên là Mậu, nó cùng Thìn đều là một nhà (cùng thuộc Thổ), bị bên trên khắc thì chủ anh em chia lìa. Lại Mộc ở giữa, Thổ ở hai đầu: việc lớn thì chủ cùng nhau tranh việc quan, việc nhỏ thì khi đi đường (?), ắt chủ trang trại ấy ở chỗ thấp phía đông hoặc tây.
Dưới khắc trên thì trang trại ở đầu đèo.
Ví dụ nguyệt tướng tháng mười, ngày Giáp Tý, giờ Hợi, vị Tị, thấy Truyền Tống (tướng thần ứng chi Thân, thuộc Kim) Thân đến Tị, cũng là dưới khắc trên; lại được Câu Trần ở trên, thì trang trại ấy ở dưới chân núi phía Nam, cửa đóng về phía tây (?); không thì đi về phía tây; đàn bà nhà ấy tranh giành ồn ào.
Phàm đoán nhà, trong bốn vị trí thấy Hỏa vượng thì nhà ở trên gò cao. Nhà ấy với họ sinh nhau, có khí, chủ mừng lớn. Như khí vượng của họ ở Bính mà lại khắc xuống dưới, chủ trong nhà có việc chia lìa; nhà ấy tuy có khí vượng nhưng chủ người nhà ắt hung ác.
Trong bốn vị trí thấy Thổ vượng, chủ nhà ắt ở trên gò nhiều lớp. Nhà ấy ắt có mồ mả, hoặc ở gần gò mộ. Nếu trên Thổ thấy Mộc, ắt chủ có người bệnh tật đau đớn mà chết.
Trong bốn vị trí thấy Mộc vượng thì có việc quan; nhà ấy mới dựng nhà, ắt cây rừng tươi tốt, anh em nhân nghĩa. Như trên Mộc thấy Kim cũng chủ tranh kiện. Trên Mộc thấy Thủy chủ mừng về tiền lụa. Trên Mộc thấy Hỏa chủ trong nhà sinh con gái. Như trên Hỏa thấy Hỏa, chủ đàn bà trong nhà mắc bệnh.
Trong bốn vị trí thấy Kim vượng: Kim là thần hình khắc, chủ nhà ấy tranh kiện, anh em bất nghĩa, nên có người đi lính, có người vào chùa miếu, có người hiển quý bên võ (?), cũng chủ người hung ác. Như trên Kim vượng thấy thần Thổ, chủ nhiều thứ tai ách. Nếu tỷ hòa thì chủ trước dữ sau lành. Trên Kim thấy Mộc chủ hại lục súc (sáu loài vật nuôi: trâu, ngựa, dê, lợn, chó, gà); thấy Hỏa thì rất dữ, lại chủ việc quan, người đang bệnh càng nặng. Như trên Kim thấy Thủy thì chủ rất lành. Nếu là Thủy của Huyền Vũ thì chủ sinh ra kẻ trộm cắp.
Trong bốn vị trí thấy Thủy vượng, chủ sinh ra kẻ làm giặc. Nhà ấy hẳn gần sông, có nạn nước, lại sinh con cháu xấu mặt, cũng thường bị giặc xâm hại. Hỏa ở dưới chủ nạn sinh đẻ, Hỏa ở trên thì vợ chồng không hòa. Trên có Mộc thì mừng về tiền lụa, thấy Kim cũng mừng; trên thấy Thổ thì không lợi cho sản phụ, hoặc vì khí Thủy mà tàn tạ, chết.
Giáp, Ất là rừng; thấy đơn lẻ là cây.
Giải rằng: chỉ khi trên nhân nguyên (tính theo phép nguyên độn) thấy Giáp, Ất đi đến bản vị thì ắt là rừng cây. Như thấy đơn lẻ thì hoặc là cây đôi, hoặc là cây đơn. Như Giáp, Ất đến chỗ Thủy, nhà ấy ắt có vườn rau, trong có một cây nhỏ. Như Giáp, Ất đi trên Thổ, cây ấy ắt có cành khô. Như Giáp, Ất đến chỗ Hỏa, chủ có cây bị lửa, cũng khô cháy, ắt có khe suối. Như đến chỗ Kim, cũng chủ có cây, thân cây rỗng, phần nhiều là cây hòe.
Thấy Kim thì cành gãy và vỏ bị thương.
Giải rằng: tính nhân nguyên hai lượt, chỉ lấy ở trên nhân nguyên. Như Giáp, Ất đối xung với Canh, Tân, bị Canh, Tân khắc từ xa, cây ấy ắt không có cành và vỏ. Gặp dương khắc thì hại cành, gặp âm khắc thì hại vỏ.
Chỗ Bính, Đinh vượng là núi cao.
Giải rằng: cũng tính nhân nguyên hai lượt. Như thấy chỗ Bính, Đinh vượng thì có núi cao, gò nằm ngang. Đến Ngọ, Mùi là ngang theo hướng Đông Tây; nếu đến Tý, Sửu cũng vậy; đến Dần, Mão, Thìn, Tị, Thân, Dậu, Tuất, Hợi là ngang theo hướng Nam Bắc. Lại có nước xung vào đường thì cũng là có mương nước xuyên qua; bên trên có khắc là gò cao. Như Bính, Đinh đến vị Mộc Dần, Mão thì ắt có núi rừng.
Canh, Tân là đường chéo, cũng xét kỹ.
Giải rằng: cũng tính nhân nguyên hai lượt; Đông Tây Nam Bắc cũng theo phép trước. Ở trên tứ mạnh thấy Canh, Tân thì đường ấy ắt chéo. Lại nói can là đường lớn, chi là đường nhỏ; như Hỏa đối xung là ngã ba, ắt chia ngả mà đi. Như đến bản vị ắt là đường lớn; nếu thấy ở phương vị khác thì là đường nhỏ.
Mậu, Kỷ là mồ, xem chỗ vượng.
Giải rằng: cũng lấy việc tính nhân nguyên hai lượt làm phép; nếu đến chỗ vượng mà không bị khắc thì ắt có mộ trên núi. Người chết trong mộ mắc bệnh gì mà chết thì cũng đoán theo phép ở sau. Nếu muốn biết người ấy mặc áo màu gì, lại dùng nhân nguyên độn hai lượt, chỉ dùng nạp âm (phép phối mỗi cặp can chi với một hành riêng, như Giáp Tý, Ất Sửu là "vàng trong biển") để suy ra màu sắc.
Thổ là mồ mả, có tai ương đau đớn.
Giải rằng: như Mậu, Kỷ ở trên vị Mộc Mão hoặc Dần thì mồ ấy có tai họa đau đớn, hoặc chủ huyệt mộ sụp đổ, ắt từng được mở rộng. Như thấy Lục Hợp, Thanh Long thì trên mộ ắt có cây hoa.
Nhâm, Quý là sông dài cùng mương suối.
Giải rằng: nhân nguyên thấy Nhâm, Quý là sông suối; nạp âm thấy Thủy thì ắt có nước. Nếu bị Mậu, Kỷ đối xung, thấy Hổ (Bạch Hổ: quý thần thuộc Kim, chủ đường sá, tang tóc, đổ máu) là đường; lại nói là sông và đường giao nhau. Như thấy Đại Cát ắt có cầu đất; thấy Thái Xung ắt có thuyền và cầu, cũng ắt có xe.
Quanh co uốn khúc thì thấy hình thương.
Giải rằng: Nhâm, Quý là sông suối; như thấy Nhâm Dần, Quý Mão thì sông ấy dài theo hướng Nam Bắc, nước chảy về Nam, vì phía Nam thấy Bính, Đinh ở trước. Cho nên đến chỗ vượng bị hình khắc thì dừng. Phía trước thấy Thìn ngầm khắc Thủy thì ắt chuyển hướng Đông Tây, nên chủ chảy về Nam rồi phải hướng Bắc mà vào Càn (phương Tây Bắc), vì dưới khắc trên.
Cây lớn chết thì người chủ gia đình chết; nước từ trên chảy đến, xuyên qua gần bên khe.
Quý Nhân là đền thờ thần cùng đường vào nhà; Thái Âm (quý thần thuộc Kim, chủ việc kín đáo) là cối giã, cối xay liền nhau.
Đằng Xà (vị thứ nhất phía trước Quý Nhân) là lò nung, bếp; Chu Tước là tổ chim, có khắc thì bị tổn hại.
Lục Hợp là cây cối, xem sống hay chết; Câu Trần là mương suối, gò đất, bãi bồi.
Thanh Long là cây thần cùng giáo gươm; Thiên Hậu là ao đầm, khe suối, mạch nước.
Huyền Vũ là quỷ thần cùng tranh vẽ; Thái Thường (quý thần thuộc Thổ, chủ ăn uống) là rượu thịt, ngũ cốc tốt tươi.
Bạch Hổ là đường sá cùng dao kiếm; Thiên Không (quý thần thuộc Thổ, chủ hư dối, trống rỗng) là chùa miếu, đạo sĩ, sư, tiên.
Đây là phép Giáp Tý chân truyền của Tôn Tẫn (nhà quân sự thời Chiến Quốc), đem trời đất dời vào mà xem trong lòng bàn tay.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video