Thiên 127 — Phân biệt trai hay gái

 Phân biệt trai gái

 Xét chẵn lẻ của thần mà Thiên Cương (tên gọi chi Thìn trên thiên bàn. Phép Lục Nhâm dùng hai vòng mười hai chi: "địa bàn" cố định và "thiên bàn" xoay được; "A đặt lên B" là chi A của thiên bàn nằm trên chi B của địa bàn) đè lên. Nếu thần ấy cùng là dương với ngày thì là thân con trai. (Chú: xem thần ở địa bàn nằm dưới chỗ Thiên Cương đặt lên, so với ngày hôm nay có "tỷ" — cùng là dương hoặc cùng là âm — hay không.) Cùng là âm thì là con gái, lời nói không sai. Không tỷ thì khó sinh, e có chuyện kinh hãi. Thần tướng trên can ngày cũng xét theo cách ấy: đều là âm thì là gái, không phải nói suông. (Chú: đều âm là gái, đều dương là trai.)

 Dụng thần (chi được chọn làm truyền đầu, là chỗ then chốt của quẻ) mà khắc thần dưới nó thì sinh con trai; Phạm Lãi (mưu thần nước Việt thời Xuân Thu) lúc canh ba đã tâu với vua Việt như vậy. (Chú: sách Việt phúc kinh nói: vua Việt, ngày Tân Tỵ tháng tư, giờ Tý, từng gọi Phạm Lãi đến hỏi: "Trịnh phi sinh trai hay gái?" Phạm Lãi đáp: "Giờ này trên khóa, Thắng Quang (tên gọi chi Ngọ trên thiên bàn) khắc thần dưới nó, sẽ là trai." Sau Trịnh phi (bản ghi "Trịnh đao", e là chữ lầm) quả nhiên sinh con trai.)

 Lời chú của Tuân (Tuân Ứng Thanh, người chú giải sách này): Lấy thần ở chỗ Thiên Cương đóng mà xét: thần dương với ngày dương (ngày có can dương: Giáp, Bính, Mậu, Canh, Nhâm) là tỷ thì là trai; thần âm với ngày âm (ngày có can âm: Ất, Đinh, Kỷ, Tân, Quý) là tỷ thì là gái. Một thuyết nói: giờ xem với ngày tỷ (?) thì là trai, không tỷ thì là gái. Một thuyết nói: hành niên của người đàn bà mang thai (hành niên: chi chỉ tuổi vận hành của người trong năm đang xét) đóng ở chi dương thì là trai, ở chi âm thì là gái. Nếu hành niên ở Ngọ, Mùi mà đến đóng ở vị trí Sửu (?), thì chỉ riêng vị trí này là số lẻ, phần nhiều sinh con trai; ngoài trường hợp ấy thì theo âm dương mà định.

 Lại nói: các ngày Bính Tuất, Tân Tỵ, Quý … (chữ hỏng)(?), Quý Tỵ, Đinh Hợi, Đinh Mùi, nếu có "giao xa hợp" (can và chi của ngày hợp chéo với nhau) thì ắt sinh đôi (bản ghi "lại sinh")(?). Tỷ dương thì là trai, tỷ âm thì là gái. Lại như ngày Bính Tuất, Tỵ đặt lên Tuất: trong Tỵ có Bính (can Bính gửi ở cung Tỵ), trong Tuất có Tân (can Tân gửi ở cung Tuất), Tân với Bính hợp nhau, cũng có tượng sinh đôi. Các trường hợp khác cứ theo đó mà suy.

 Sách Nhập Thức nói: Phàm dụng thần mà thần trên khắc thần dưới thì là trai, thần dưới khắc ngược thần trên (gọi là "tặc") thì là gái. Nếu không có khắc hay tặc, thì nếu hai khóa phía can ngày "phát dụng" (sinh ra truyền đầu) là trai, hai khóa phía chi ngày phát dụng là gái. (Khóa: mỗi khóa là một cặp chi trên–dưới; quẻ có bốn khóa, hai khóa lập từ can ngày, hai khóa lập từ chi ngày.) Lại xem thần trên can ngày, so với can ngày: ngày cương (ngày có can dương) mà tỷ thì sinh trai, ngày nhu (ngày có can âm) mà tỷ thì sinh gái, không tỷ thì sinh trai (?).

 Lại lấy Thiên Cương mà quyết: thần dưới Thiên Cương tỷ với can ngày thì là trai, tỷ với chi ngày thì là gái; không tỷ thì khó sinh, e có chuyện kinh hãi. Giả như ngày Giáp Tý xem, Thiên Cương đóng trên Dần hay Mão, cùng loại Mộc với Giáp, ấy là tỷ dương, sinh trai. Nếu Thiên Cương đóng trên Hợi hay Tý, cùng loại Thủy với chi Tý, ấy là tỷ âm, sinh gái. Nếu Thiên Cương đóng trên Thân hay Dậu, lại đúng vào giờ xem, gọi là không tỷ (bản ghi "thủy tỷ")(?), chủ khó sinh, e hại đến đứa con; vì Thân Dậu thuộc Kim khắc Giáp Mộc, đến hại can ngày, nên nói khó sinh, hại con. Nếu Thiên Cương đóng trên Thìn, Tuất, Sửu, Mùi (bản ghi "thành" thay cho "Sửu"), cũng gọi là không tỷ, khó sinh, e hại mẹ; vì Thổ dao khắc Thủy (khắc từ xa), đến hại chi ngày, nên nói khó sinh, hại mẹ. Nếu Thiên Cương đóng trên Tỵ hay Ngọ thì gọi là không tỷ, nhưng với can chi ngày không có xung khắc gì.

 Trịnh (người hiệu đính sách) xét: sách Nhập Thức và lời chú của Tuân đều có đoạn "ngày Bính Tuất…", đại để giống nhau; trong đó có thêm một câu khá hay, cũng trích kèm vào đây: sau câu "Bính với Tân hợp" còn có câu "hoặc Tuất đặt lên Tỵ cũng là hợp, e có lẽ sinh đôi".

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video