Mục ruộng nương và nuôi tằm
Xem việc trồng ruộng
Năm nay làm nông, hỏi được mùa hay mất mùa, thì theo thần của từng loại ngũ cốc mà suy. Mộc chủ lúa, Kim chủ lúa mạch, kê và đậu đỏ thì thuộc Hỏa.
Lời chú của Tuân (Tuân Ứng Thanh, người chú giải sách): Công Tào (tên gọi chi Dần trên "thiên bàn"; phép Lục Nhâm dùng hai vòng mười hai chi: "địa bàn" cố định và "thiên bàn" xoay được) là lúa sớm. Thái Xung (chi Mão) là lúa muộn. Truyền Tống (chi Thân) là đại mạch (lúa mạch). Tòng Khôi (chi Dậu) là tiểu mạch (lúa mì). Thái Ất (chi Tỵ) và Thắng Quang (chi Ngọ) là kê, cũng là đậu đỏ.
Sửu và Mùi là gai lớn và gai nhỏ; mạ lúa và đậu đen do Thủy cai quản.
Lời chú của Tuân: Đại Cát (chi Sửu) là đại ma (cây gai lớn), Tiểu Cát (chi Mùi) là tế ma (gai nhỏ, vừng)(?). Đăng Minh (chi Hợi) và Thần Hậu (chi Tý) là mạ lúa, cũng là đậu đen.
Trong bốn khóa và ba truyền có những loại ấy, lại hòa hợp với thần trên Thái Tuế, thì tốt. (Bốn khóa: bốn cặp chi lập từ can ngày và chi ngày, là phần gốc của quẻ. Ba truyền: ba chi rút ra từ bốn khóa, gọi là truyền đầu, giữa, cuối, chỉ diễn biến của việc. Thái Tuế: chi của năm đang xét.)
Lời chú của Tuân: Vào giờ xem, trong bốn khóa có loại vật ấy mà cùng thần trên Thái Tuế tương sinh (sinh trợ cho nhau) thì rất tốt. Hoặc loại vật cùng thần trên Thái Tuế tam hợp (ba chi hợp thành một khối) hay lục hợp (hai chi hợp thành cặp), lại vượng tướng (đang mạnh theo mùa: "vượng" là mạnh nhất, "tướng" là mạnh vừa), cũng tốt. Ngược lại thì không lợi.
Lại xét: sách Nhập Thức nói: Phàm loại thần (chi tượng trưng cho thứ đang hỏi) cần vào ba truyền, cùng thần trên Thái Tuế tương sinh, hoặc tam hợp, lục hợp, vượng tướng, thì tốt, có thu hoạch. Lại ba truyền tuy không đóng trên chi ngày, nhưng có vượng tướng, mang cát tướng (thiên tướng tốt; mười hai "thiên tướng" là các vị thần đi kèm các chi trên thiên bàn), thì loại ấy cũng được mùa. Nếu loại thần (bản ghi "hôi thần") không vào ba truyền, hoặc vào ba truyền mà gặp không vong (hai chi bị bỏ trống trong mỗi tuần mười ngày, coi như rỗng; bản ghi chữ hỏng), hoặc bị hình khắc (bị phạm, bị chế ngự), thì loại ấy không được mùa.
Thổ cùng Chu Tước thì tranh bờ cõi ruộng; Hợi Tý cùng Câu Trần thì tranh ao nước.
Lời chú — sách Nhập Thức nói: Nếu Thổ khắc can ngày, mà tướng đi kèm là Câu Trần (thiên tướng chủ tranh chấp, kiện tụng, ruộng đất) hay Chu Tước (thiên tướng chủ cãi cọ, giấy tờ, kiện tụng), thì ắt tranh ranh giới. Thủy khắc can ngày, mà tướng đi kèm là Câu Trần hay Chu Tước, thì ắt tranh ao hồ.
Lại lấy sao Hợi đặt lên Dần, xem hành niên của chủ nhà gặp thần nào (hành niên: chi chỉ tuổi vận hành của người trong năm đang xét; "A đặt lên B" là xoay thiên bàn cho chi A nằm trên chi B của địa bàn). Gặp Truyền Tống, Công Tào thì được mùa lớn. Gặp Sửu, Thìn, Mùi thì bị sâu mâu, sâu đằng phá hại (chú: sâu ăn rễ gọi là mâu, sâu ăn lá gọi là đằng). Gặp Tỵ, Hợi thì lúc thu hoạch phải đối mặt với kiện tụng nơi quan. Gặp Mão, Tuất thì chỉ được vừa ý một nửa. Gặp Thắng Quang thì vốn phải chung phần với người khác; không thì phải đem trả nợ, nộp tô.
Lời chú — sách Nhập Thức nói: Lại lấy Đăng Minh đặt lên Dần, đi thuận, xem trên hành niên của chủ nhà: được Dần, Thân, Tý, Dậu thì được mùa lớn; Thìn, Mùi thì hạn hán, sâu hại; Tỵ, Hợi thì chuyện quan; Mão, Tuất thì được nửa mùa; Ngọ thì có trâu bò chung với người, không thì phải trả nợ, nộp tô.
Lại xét: sách Nhập Thức nói: Lấy can ngày làm người làm ruộng, chi ngày làm ruộng đất, thần cùng tướng trên chi ngày làm giống lúa. Trên can ngày thấy cát tướng tương sinh thì người làm ruộng tốt; thấy hung tướng tương khắc thì người làm ruộng vất vả, trắc trở, không lợi. Lấy thần trên chi ngày làm loại vật; nếu vượng tướng lại đi cùng cát tướng thì lúa ruộng tốt tươi. Nếu hưu tù (đang yếu theo mùa: "hưu" là nghỉ, "tù" là bị giam hãm) lại đi cùng hung thần (bản ghi "yến"), thêm hình khắc nhau, thì lúa ruộng không tốt, trổ bông mà không chắc hạt.
Nếu can ngày với thần trên chi ngày tỷ hòa (cùng hành) hay tương sinh, thì lúa ruộng ắt thu hoạch được. Nếu can ngày khắc thần trên chi ngày, là cày cấy tưới tiêu không đúng cách, đến nỗi không thu hoạch được. Nếu thần trên chi ngày khắc can ngày, thì lúa ruộng khó tốt, tự hao tán, không ích gì cho người làm ruộng. Nếu can ngày với ba truyền tương sinh thì tốt nhất. Lại truyền đầu (bản ghi chữ hỏng) tốt thì nên gieo sớm, truyền giữa (bản ghi chữ hỏng) tốt thì nên gieo vừa, truyền cuối tốt thì nên gieo muộn.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video