TỤ VÀ TÁN
Thế nào là tụ và tán? Đáp: thân long (dãy núi mang long mạch — đường khí của đất), viên cục (vùng thế đất có núi sông vây quanh như bức thành), minh đường (khoảng đất bằng trước huyệt nơi khí và nước tụ) đều có tụ có tán; chẳng phải chỉ có sa (gò núi quanh huyệt) hướng vào, nước vòng quanh là tụ, sa quay lưng, nước chảy đi là tán.
Tụ tán của thân long thì bàn theo "khẩu" (?), đó là gốc của long. Như mây chồng mù lớp, khí hợp hình liền; xa lớn thì nghìn trăm dặm, gần nhỏ thì vài chục dặm, liền dải kéo dài (?); hoặc theo ngũ tinh, hoặc theo cửu tinh (các dạng núi gọi theo năm sao ngũ hành và chín sao) mà tụ lại không tách, gọi là tụ khẩu (?) (long đến đây vượng khí tụ lại, các núi các đỉnh bày hàng, nên gọi tụ khẩu, tức là Thái Tổ — ngọn núi tổ lớn nhất của long). Từ tụ khẩu lại tách nhánh bổ mạch, cán long (long chính) đi ra ở giữa, chi long (long nhánh) đi về hai bên, qua hiệp (chỗ long thắt nhỏ để đi qua), xuyên trướng (núi xòe như màn trướng), hai bên đều nổi đỉnh núi, hoặc thiên hồ, thiên giác (núi nhỏ hình cung, hình sừng), hoặc cờ, trống, kho, đụn (núi hình lá cờ, cái trống, cái kho, đụn lúa), tụ đông chầu hộ, gọi là hành khẩu (?). Đã đến từ xa ắt có chỗ dừng, như quý nhân lên công đường, các thuộc quan đứng hàng chắp tay vái; lại như người đi xa về đến nhà, ruột thịt đoàn tụ, gọi là tọa khẩu (?). Có đủ ba "khẩu" ấy (?) thì long mới vượng; nếu không thì cô đơn không có kẻ theo, chẳng phải tán khí thì là gì?
Chỗ sinh ra "khẩu" ấy (?) chính là nơi có viên cục. Long bốn phương tám hướng đều dừng ở đây, nước bốn phương tám hướng đều hội ở đây là đại tụ; long một hai phía dừng ở đây, nước một hai phía hội ở đây là tiểu tụ. Long nghìn trăm dặm dừng ở đây, nước nghìn trăm dặm hội ở đây là đại tụ; long vài dặm, vài chục dặm dừng ở đây, nước vài dặm, vài chục dặm hội ở đây là tiểu tụ. Không kể đại tụ hay tiểu tụ, rốt cuộc vẫn là chỗ chung của nhiều nhà, còn phải mỗi nơi tự lập cửa ngõ, tự thành minh đường, làm chỗ tụ thật sát thân thì mới được.
Cửa ngõ là Long Hổ (hai dải núi ôm hai bên huyệt: trái là Thanh Long, phải là Bạch Hổ), án gần (núi thấp ở gần phía trước huyệt như cái bàn), thủy khẩu (cửa nước chảy ra), hạ quan (sa phía dưới khóa giữ nước); phải lưng quay ra ngoài, mặt hướng vào trong, hướng nhau có tình. Minh đường là tiểu minh đường trước huyệt và nội, ngoại minh đường ở trong và ngoài Long Hổ (nội minh đường tức trung minh đường, ở trong Long Hổ; ngoại minh đường tức đại minh đường, ở ngoài Long Hổ); phải không nghiêng không lệch, lõm xuống để chứa tụ. Thái thị nói: "Tụ tán của đại thế thấy ở xa, tụ tán trong huyệt thấy ở gần." Hai điều ấy cần đến nhau.
Cho nên trong đại tụ có mấy chục long cùng dừng, trong tiểu tụ có mấy long cùng dừng, đều có cửa ngõ, minh đường, cũng đều thành sao, mở mặt. Có khi dòng chính lại ẩn khuất vụng về, dòng phụ lại khôi ngô to lớn; muốn phân biệt bên nào nặng bên nào nhẹ, phải xem chỗ mới tách và chỗ rút lên lần nữa (mới tách là chỗ long tách ra xuất thân; rút lên lần nữa là long tách ra rồi lại nổi lên ngọn núi cao lớn). Gò đồi hộ tùng hướng về nhiều, mà xuất từ cán chính giữa tụ khẩu, hành khẩu, là quý nhất; nếu không, dù ở giữa đại tụ cũng chỉ được sức của tiểu tụ. Cho nên người khéo xem đất, ở chỗ mới tách và rút lên lần nữa đã biết đại khái được nước được cục ra sao.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video