Thiên 58 — Hướng vào và quay lưng (đất bằng)

 Hướng bối (quay mặt vào và quay lưng ra)

 Long (long mạch: dải đất mang sinh khí chạy dài như con rồng) có sống mạch (sống đất nổi cao) thì lấy hướng bối của sa (các gò, dải đất cao quanh huyệt quay mặt vào hay quay lưng đi) làm chính, mà hướng bối của nước tự ở trong đó; long bằng mỏng (dải đất phẳng thấp, không nổi sống) thì lấy hướng bối của nước làm chính, mà hướng bối của sa tự ở trong đó. Nhưng hướng bối của sa lại thấy ở chỗ có hay không có khai khẩu (mở miệng: hai cánh đất mở ra ôm lấy một khoảng ở giữa), miệng thật hay giả; hướng bối của nước lại thấy ở chỗ bên trong nước lớn, bên ngoài nước nhỏ có hay không có sa vòng ôm (sách Bình dương chính tông nói: Điểm huyệt ở bình dương hoàn toàn ở chỗ phối với sa; phối được sa thì dùng được nước).

 Bởi vì bình dương (vùng đất bằng, đồng bằng) có nơi lấy ruộng thấp đất thấp làm minh đường (khoảng đất trống trước huyệt nơi khí và nước tụ lại) và làm giới (ranh giới bao quanh mạch), bên ngoài minh đường và giới ắt có sa nổi cao, có thể phân biệt hướng bối của nó. Như sa bốn phía đều lưng quay ra ngoài, mặt quay vào trong mà đối nhau, thì là miệng thật mà khí tụ.

 (Hai sa của miệng thật có khi dài ngắn không đều; cần hạ sa (cánh sa ở phía nước chảy đi) dài, lưng ra ngoài mặt vào trong, ôm lấy môi (dải đất nhô ra trước huyệt như cái môi) mà vòng ngược lên, thì mới được minh đường khí tụ. Nếu hạ sa vòng ngược lại làm án (gò thấp chắn trước huyệt như cái bàn), thì thượng sa (cánh sa ở phía nước chảy đến) chỉ cần mặt quay về huyệt, hơi ngắn cũng không sao; nếu thượng sa vòng xuôi làm án, được hạ sa vòng ngược lên chắn lại, không để thượng sa chạy xuôi trốn đi, thì tốt. Hai sa đều nhau thì huyệt ở chính giữa; bên dài bên ngắn thì thu lấy sa đến trước, giống phép nhiêu, giảm, ai, khí (cách nhường, bớt, dịch sát hay bỏ bên này bên kia khi điểm huyệt) của sơn long (long mạch vùng núi). Nhưng cục nghịch (thế đất chạy ngược chiều nước) thì không chê sa xuôi; cho nên ở bình dương lại càng quý ở việc nhận long.

 Phép nhận long là: coi nước như đất mà xem, coi đất như núi mà xem; lại lấy nước giới lớn để định long từ đâu đến, lấy nước giới nhỏ để xem nhập thủ (đoạn mạch cuối cùng trước khi vào huyệt); cho nên mở rộng tầm mắt, để tâm lĩnh hội kỹ, thì xuôi ngược tự không trốn được. Bởi nước là cái làm ranh giới cho long mạch; thân long xuôi hay ngược, chỉ có nước là dựa vào được. Nếu cứ lấy nước làm long, không rõ phép nhận long, rốt cuộc thấy như đúng mà táng thì sai. Người xưa có câu "lật ngược tinh thần (các hình thế gò đất, ví như các vì sao) dựng đứng lên mà xem", chính là ý này.)

 Nếu có một mặt quay lưng đi, thì là miệng giả mà khí tán (sa quay lưng thì nước cũng ngoảnh đi); không có miệng thì càng không có sa để phân biệt hướng bối, mà khí cũng tán (đây nối ý xem hướng bối của sa).

 Trong nước lớn có nước nhỏ chia ra làm ranh giới, thì mới có nước nhỏ giao hợp, có thể phân biệt hướng bối của nước. Như dòng nước nhỏ bên hạ thủ (phía dưới, phía nước chảy đi) quay sang trái mà hướng tới, dòng nước đến bên thượng thủ (phía trên, phía nước chảy đến) quay sang phải mà hướng tới, thì là nước vòng mà khí tụ (nước vòng tức là sa ôm). Nếu dòng nước nhỏ bên hạ thủ, đáng lẽ phải hướng ngược về bên phải, mà lại chảy xuôi (hướng sang trái mà đi); dòng nước đến bên thượng thủ, đáng lẽ phải chạy về bên trái, đi ngược chiều với sa và nước quay trái bên hạ thủ, mà lại chạy về bên phải, thì là nước không hướng vào, không vòng quanh, mà khí tán. Trong nước lớn mà không có nước nhỏ chia ra rồi hợp lại, thì càng không có nước để phân biệt hướng bối, mà khí cũng tán (đây nối ý xem hướng bối của nước).

 Cho nên bên trong mà không có sa mở miệng và nước nhỏ vòng quanh hướng vào nhau, thì bên ngoài dù có sa và nước hướng vào nhau, rốt cuộc cũng vô ích (đây nói rõ cái bệnh ngoài có nước lớn mà trong không có nước nhỏ vòng quanh. Bởi nước nhỏ hai bên vòng ôm mới là bằng chứng của miệng mở; nếu một bên có nước nhỏ uốn cong, một bên có ruộng thấp đất thấp làm ranh giới, thì cũng là miệng mở; còn nếu chỉ có nước nhỏ một bên mà lại thẳng cứng, thì bên ngoài dù có sa nước hướng vào cũng là giả).

 Lời giải thích hình:

 Đường nước uốn khúc, móc quay lại, kết cấu dễ hiểu. Nếu đỉnh đón khí đến mà đối thẳng với viên thần (môi tròn: dải đất tròn nhô ra trước huyệt), thì thủy thành (dòng nước vây quanh như bức thành) xông vào đầu (?), hai bên trái phải không có sa, không thành huyệt. Ở đây thì mở thế như lưỡi búa mà đón cưỡi lấy khí (?), nước phía sau uốn vòng, nước phía trước chảy ra quanh co, hai sa giao nhau khóa lại có tình, là tốt.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video