Thiên 61 — Cành, thân, lớn, nhỏ của rồng đất bằng

 Cành và thân, lớn và nhỏ (của long mạch)

 Phân biệt can (thân chính) và chi (nhánh) của long ở bình dương (long: long mạch, dải đất mang sinh khí chạy dài như con rồng; bình dương: vùng đất bằng, đồng bằng): ở chỗ chia nước (đây là nói chỗ long tách ra) và chỗ hợp nước (đây chỉ chỗ nước lớn hợp lại), nguồn nước hai bên đều dài và lớn là can, ngắn và nhỏ là chi; một bên dài lớn, một bên ngắn nhỏ cũng là chi. Nguồn nước dài lớn mà chỗ nước lớn hợp lại cách mấy chục dặm hoặc hơn mười dặm là can; nguồn nước ngắn nhỏ mà chỗ nước lớn hợp lại cách vài dặm hoặc một hai dặm là chi.

 Muốn biết nguồn nước dài hay ngắn thì lấy độ rộng hẹp của nước giới lớn (dòng nước lớn làm ranh giới cho long) hai bên mà định: rộng thì nguồn dài, hẹp thì nguồn ngắn. Dài mà không rộng thì tuy là can long nhưng sức mỏng; ngắn mà rộng thì tuy là chi long nhưng sức dày. Còn chi long nhỏ thì hoặc một bên là nước khe, một bên là nước nguồn ruộng kẹp đưa, hoặc hai bên đều là nước nhỏ kẹp đưa, rồi hội lại ở hai bên trái phải trước huyệt (huyệt: điểm đất kết tụ sinh khí, nơi đặt mộ hoặc dựng nhà). Đó là phép phân biệt chi và can.

 Chỗ tận cùng của can lớn, chi lớn ắt không kết đất; chỉ những nhánh nhỏ nhất tách ra mới thường ở chỗ tận cùng mà kết tụ (chỗ tận cùng của can long lớn, chi long lớn chính là nơi nước lớn hợp lại như hai vạt áo giao nhau, nên không kết; nếu tách ra nhánh nhỏ, gần hai dòng nước nhỏ, lấy dư khí (phần khí thừa) của can lớn chi lớn làm che chắn, thì vẫn có kết tụ). Chi long không thu nước của can, can long cũng lấy việc không thấy nước lớn làm hay. Nếu can long đến chỗ sắp tận, có chi long nằm bên nước lớn, ở trong ruột (bên trong vòng nước lớn nước nhỏ quấn quanh), thu nạp nước giới mà không thấy nước lớn, thì sức lớn.

 Nếu cục diện mở rộng mà hướng ra nước lớn, thì phải có nước giới nhỏ (tức nước giới mạch) đường đến dài xa, nước bên trong (tức nước giới huyệt) quấn quanh có tình, minh đường (khoảng đất trống trước huyệt nơi nước và khí tụ lại) chứa tụ được, dư khí trải rộng, sa phía trước (gò, dải đất cao phía trước) chắn nước, từ huyệt nhìn ra chỉ thấy một đường nước uốn cong, hoặc như tấm gương tròn lặng lẽ soi, thì mới đẹp. Nếu trước mặt thấy thẳng một vùng nước mênh mông thì nhất định không thành đất. Cho nên đất kết ở giữa lòng (trong bụng) thì mười phần có tám chín; ở bên nước lớn thì mười phần có một hai; ở bên nước lớn mà thấy nước lớn thì trăm phần có một hai.

 Chỉ có dương cơ (nền đất cho người sống: nhà cửa, làng mạc, thành quách) long dài sức lớn, cục thế xứng hợp, mới có thể kề thẳng nước lớn; bởi dương cơ nên trải rộng ra hết (tức là ý mở mang), khác với âm địa (đất mộ) nên thu tụ. Nhưng cũng phải có giới nhỏ chia ra (chỗ giới nhỏ chia ra tức là chỗ mạch vào), thúc khí (chỗ mạch thắt nhỏ lại, bó khí trước khi vào huyệt) rõ ràng thì mới thật (sau có thúc khí, trước có kết thật).

 Có loại nước của chi long (là nước có nguồn ngắn) vì chỗ trũng thấp mà tụ lại thành hồ ao, trong đó cũng có chỗ chọn dùng được, nhưng không được quá gần, cũng không được không có dòng nước nhỏ nào khác quấn quanh, e có cái họa nước xô vào ngực, hắt vào mặt, cắt vào chân, thành không vong (trống rỗng, khí không có chỗ nương). Nếu không có nước giới nhỏ chia ra, bị nước giới lớn áp sát thân, thì là cắt sườn (áp sát thân là nước giới lớn áp sát mạch mà chảy thẳng; đây nói sau huyệt không có chỗ chia). Không có nội minh đường (khoảng sân đất ngay sát trước huyệt) để tụ khí, bị nước ngang gõ vào môi, thì là cắt chân (không có nội minh đường tức là không có kiềm khẩu — miệng kìm, hai cánh đất ôm quặp; gõ vào môi là nước áp sát trước môi (dải đất nhô ra trước huyệt); đây nói trước huyệt không có chỗ hợp) — thì quyết không thành đất. Ao hồ mênh mông trống trải, không có án (gò thấp chắn trước huyệt như cái bàn) gần và sa chắn, huyệt nhỏ mà nước lớn, cũng là không vong.

 Nếu phân biệt lớn nhỏ của bình dương: nơi cách núi chưa xa, có sống mạch (sống đất nổi cao) để tìm, thì nên lần ngược lai lịch của nó, cũng lấy sự dài ngắn rộng hẹp của nước giới lớn hai bên mà định; còn long bình dương cách núi rất xa, các dòng nước giao lưu, không thấy sống mạch, thì chỉ lấy số nhiều ít, độ lớn nhỏ của các dòng nước giao hội, và sự khóa giữ thưa hay dày ở cửa nước chảy ra mà định. Tóm lại, trướng hạp (các lớp đất xòe ra như màn trướng và các chỗ mạch thắt lại) và triền hộ (các lớp đất, nước quấn quanh che chở) nhiều, chiếm đất rộng, thì đất lớn; sa đơn nước đơn, triền hộ ít, thì đất nhỏ. Còn như lệch hay đủ, tụ hay tán, thì sơn long (long mạch vùng núi) và đất bằng giống nhau, không cần bàn lại.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video