Quyển thứ tư
Mục hai mươi bốn: Sát thương (chết vì bị người khác dùng dao, gươm, giáo… đâm chém)
Phàm người bị kẻ khác đâm chém mà chết, thì xác có miệng và mắt mở, búi tóc lỏng hoặc rối, hai tay hơi nắm lại. Vết thương ở chỗ yếu hại (chỗ trọng yếu trên thân thể, bị thương dễ chết người) có kích thước khá lớn, da thịt phần nhiều cuộn lật ra ngoài. Nếu đâm thủng màng bụng thì ruột và nội tạng ắt lòi ra.
Người bị hại, khi thấy kẻ hành hung cầm vật có lưỡi sắc lao tới, tất phải giằng co chống cự, lấy tay che đỡ, nên trên tay ắt có thương tích. Nếu có người khác đến che chở cho nạn nhân thì người ấy cũng ắt có chỗ bị thương trên lưng. Nếu kẻ hành hung nhân lúc nạn nhân sơ hở, không kịp phòng bị, mà đâm chém một nhát thẳng vào chỗ yếu hại khiến chết ngay, thì tay người chết không có thương tích, nhưng vết thương ắt nặng. Nếu kẻ hành hung dùng vật có lưỡi chém trúng đầu, đỉnh môn (vùng chính giữa đỉnh đầu, chỗ thóp), góc đầu hai bên, hoặc chân tóc phía sau gáy, thì ắt tóc bị chém đứt, giống như cắt bằng dao kéo. Nếu xương đỉnh đầu bị vỡ, tức là bị vật nhọn đâm trúng; phải lấy tay nắn để xem xương có bị tổn thương hay không.
Vết rìu lưỡi nhọn thì phía ngoài rộng và dài, bên trong ắt hẹp. Vết đao lớn thì chỗ nông hẹp, chỗ sâu rộng. Vết dao thì hai đầu nhọn nhỏ, không có chỗ nặng chỗ nhẹ ở lúc bắt đầu và lúc kết thúc nhát chém. Vết giáo đâm thì nông thì hẹp, sâu thì ắt cả cán giáo lọt vào, vết có dạng tròn. Nếu chỉ dùng giáo tre hoặc đòn gánh tre vót nhọn thọc vào chỗ yếu hại, thì miệng vết thương phần nhiều không đều đặn, vết chỗ vuông chỗ tròn không như nhau.
Phàm khám người chết vì bị vật sắc bén gây thương, phải xem quần áo đang mặc lúc ban đầu có chỗ nào rách thủng không, đem so khớp với vết thương; vết máu cũng có thể dùng để khám xét. Lại như bị dao rạch khoét mà ruột lòi ra, thì chỗ bị thương phải có hai ba vết lưỡi dao quệt rạch. Một nhát dao sao lại có hai ba vết? Bởi vì ruột và nội tạng của người cuộn nằm ở dưới hai bên sườn, cho nên lưỡi dao quệt rạch thành hai ba vết.
Phàm khám vết chém, vết khoét do đao, giáo hay vật có lưỡi, phải ghi rõ: xác nằm ở chỗ nào? Lúc ấy mặc quần áo gì? Trên quần áo có vết máu không? Chỗ bị thương dài, rộng, sâu bao nhiêu phân, tấc (đơn vị đo chiều dài thời xưa: một tấc khoảng 3 cm, một phân bằng một phần mười tấc), có thấu qua thịt hay không? Nếu ruột lòi ra hoặc màng bụng lòi ra thì ghi đó là chỗ trí mạng (chỗ thương tích gây ra cái chết). Vẫn phải khám các lỗ thủng trên quần áo do lưỡi sắc gây ra. Nếu bị giáo tre hoặc vật nhọn đâm khoét mà chết thì ghi: bị vật nhọn cứng đâm khoét mà chết.
Phàm khám người bị đâm chém, trước hết phải xem có đúng là do đao, vật có lưỡi sắc… gây ra hay không, và vết thương có từ lúc còn sống hay sau khi đã chết. Nếu lúc còn sống bị lưỡi sắc gây thương, thì thịt ở vết banh rộng, các thớ thịt đan xen lòi ra; nếu mép thịt phẳng gọn như cắt, thì đó chỉ là vết thương do lưỡi sắc được làm giả sau khi chết.
Nếu lúc còn sống bị lưỡi sắc gây thương thì có máu chảy, da thịt ở miệng vết thương nhiều máu, những đốm máu có màu tươi; nếu tổn thương thủng qua màng thì chết ngay. Nếu sau khi chết mới dùng dao cắt, thì màu thịt khô và trắng, hoàn toàn không có đốm máu. (Vì người chết rồi thì máu trong mạch không còn lưu thông, cho nên thịt có màu trắng.) Điều này vẫn phải giao cho hành nhân (người làm nghề khám nghiệm tử thi) xác định xem đó là vết thương trước khi chết hay sau khi chết.
Người đang sống bị lưỡi sắc giết chết, thì da thịt chỗ bị chém co rút lại, máu (?) bốn xung quanh. Nếu bị chặt rời chân tay, thì gân, xương, da, thịt dính quánh lại, da thịt chỗ bị lưỡi sắc co rút nên lộ cả xương.
Người đã chết rồi mới bị cắt chặt, thì da thịt xác vẫn như cũ, máu không thấm (?) ra, da chỗ bị cắt không co rút, chỗ lưỡi dao dừng lại không có máu chảy, màu trắng.
Nếu dưới vết thương có máu, đem rửa sạch rồi nặn ép mà trong thịt không có máu trong (?) chảy ra, thì đó không phải bị lưỡi sắc gây thương lúc còn sống.
Lại có trường hợp bị chặt đầu: nếu bị chém đầu lúc còn sống thì gân co rút vào trong; nếu chặt sau khi đã chết thì cổ dài ra, hoàn toàn không co lại.
Phàm khám xác người bị giết chết, nếu là vật có lưỡi nhọn thì mới ghi là "bị đâm vào chỗ yếu hại"; nếu là vật có lưỡi đầu bằng thì không ghi chữ "đâm". Nếu bị thương ở bụng, dưới hai bên sườn hoặc dưới rốn, thì sau khi ghi chiều dài, chiều rộng bao nhiêu phân tấc, liền ghi: "xiên sâu thấu vào trong, màng mỡ và ruột lòi ra, có máu dính bẩn, khám thấy là chỗ yếu hại bị cắt gây trí mạng mà chết".
Nếu bị thương ở trước ngực chỗ tim hoặc trên sườn, chỉ ghi: "xiên sâu thấu vào trong, có máu dính bẩn, khám thấy là chỗ yếu hại gây trí mạng mà chết". Nếu bị thương ở dưới họng, thì ghi: "sâu tới cổ, xương quai xanh bị tổn thương, xung quanh chỗ bị cắt có chỗ vuông chỗ tròn không đều, thực quản và khí quản đều đứt, có máu dính bẩn, trí mạng mà chết", và có thể ghi là chỗ yếu hại.
Nếu bị thương ở đầu, mặt, hoặc huyệt Thái dương (chỗ lõm ở hai bên thái dương, giữa đuôi mắt và tai), góc đầu, trong chân tóc phía sau gáy, thì chỉ khi vật có lưỡi của kẻ hành hung là loại lớn mới ghi là xương bị tổn thương; nếu óc lòi ra và có máu dính bẩn thì cũng định là chỗ yếu hại gây trí mạng mà chết. Nếu bị chém hoặc bị đâm ở bất cứ chỗ nào trên thân, mà cách mấy ngày sau mới chết, thì ghi: "chăm sóc chữa trị không khỏi, trí mạng mà chết".
Phàm khám người bị đâm chém, khi chưa đến nơi khám nghiệm, trước hết phải hỏi người trình báo ban đầu: đã bắt được kẻ hành hung chưa? Kẻ ấy là người thuộc hạng nào? Dùng hung khí gì? Đã thu được hung khí chưa? Nếu thu được thì lấy ra xem lớn nhỏ thế nào, rồi vẽ hình lên giấy; nếu chưa thu được thì hỏi hung khí ở đâu, và cũng bảo người trình báo vẽ hình hung khí. Vẽ xong, bảo người trình báo ký áp tự (chữ ký riêng của mỗi người dùng làm bằng) ở dưới hình vẽ. Lại hỏi người trình báo: kẻ hành hung và người bị hại có phải là bà con họ hàng không? Có thù oán gì với nhau không?
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video