Thiên 29 — Chết vì bệnh

 Quyển thứ tư

 Mục 29 · Chết vì bệnh

 Phàm người chết vì bệnh thì thân hình gầy gò, da thịt vàng vọt héo úa. Miệng và mắt phần nhiều khép lại, bụng phần nhiều hóp xuống, hai mắt vàng hết, hai bàn tay hơi nắm lại, búi tóc xổ ra. Trên người có khi có vết sẹo châm cứu cũ hoặc mới (châm cứu: phép chữa bệnh của Đông y, châm kim vào huyệt và đốt ngải hơ trên da). Ngoài ra không có dấu vết gì khác, thì đó là chết vì bệnh.

 Phàm người bệnh đi ăn xin mà chết dọc đường thì thân hình gầy yếu, da thịt vàng vọt, miệng mắt khép, hai tay hơi nắm, răng miệng khô vàng sạm, môi không áp vào răng.

 Người bị tà ma, trúng phong (theo y học xưa là chứng đột nhiên ngã gục, bất tỉnh, méo miệng, liệt người; nay thường tương ứng với tai biến mạch máu não) mà chết đột ngột thì xác phần nhiều béo, da thịt hơi vàng, miệng mắt khép, búi tóc chặt, trong miệng có đờm dãi bọt, khắp người không có dấu vết gì khác.

 Người chết đột ngột thì cơ thịt không hóp, trong miệng và mũi có đờm dãi bọt, sắc mặt đỏ tía. Vì lúc người ấy chưa chết, đờm dãi ứ tắc ở phần trên, hơi thở không thông, nên sắc mặt và miệng mũi mới như vậy.

 Người chết vì tốt trúng (cơn trúng phong ập đến bất ngờ) thì mắt mở, tròng trắng lộ ra, miệng và răng hé mở, quai hàm cứng chặt. Đôi khi miệng mắt méo lệch (?). Ở hai khóe miệng và trong mũi có đờm dãi bọt chảy ra, tay chân co quắp.

 Người trúng ám phong (một chứng phong phát ngầm, đột ngột làm người ngã ra bất tỉnh) thì xác ắt béo, da thịt phần nhiều trắng (?), miệng mắt đều nhắm, đờm dãi nước bọt chảy tràn.

 Người chết đột ngột vì tà túy (theo quan niệm xưa là bị ma quỷ, khí độc ám hại) thì xác không kể béo hay gầy, hai tay đều nắm, móng tay móng chân phần nhiều xanh.

 Có người bị ám phong như lên cơn kinh giật (co giật, run rẩy từng cơn) mà chết thì miệng mắt phần nhiều méo lệch (?), tay chân ắt co rút, cánh tay, đùi, bàn tay, bàn chân teo nhỏ, đờm dãi bọt cũng chảy ra. (Ba loại trên đại khái giống nhau, khi khám nghiệm càng phải phân biệt cho kỹ.)

 Người chết vì thương hàn (theo y học xưa là bệnh sốt do khí lạnh độc từ bên ngoài xâm nhập, gồm nhiều chứng sốt nặng) thì khắp người màu đỏ tía, miệng mắt mở, có mồ hôi màu tía chảy ra, môi cũng hơi nứt hé, tay không nắm lại.

 Người chết vì thời khí (bệnh dịch theo mùa, lây lan trong dân) thì mắt mở, miệng mở, khắp người màu vàng, có chỗ (?) nổi lên lớp da mỏng, tay chân đều duỗi thẳng.

 Người chết vì trúng thử (say nắng, bị khí nóng mùa hè làm hại) phần nhiều vào tháng năm, tháng sáu, tháng bảy. Mắt nhắm, lưỡi và hậu môn đều không lòi ra, mặt màu vàng trắng.

 Người chết rét thì sắc mặt vàng vọt héo úa, trong miệng có đờm dãi bọt, răng cứng, thân thẳng đờ, hai tay ôm chặt trước ngực, lại thêm quần áo mỏng manh. Khi khám nghiệm, dùng rượu và giấm rửa xác, được chút hơi ấm thì hai má ửng hồng, mặt hồng như màu hoa phù dung. Miệng có đờm dãi bọt chảy ra, dãi ấy không dính. Đó là dấu hiệu chết rét.

 Người chết đói thì toàn thân đen và gầy, cứng thẳng, mắt nhắm, miệng mở, quai hàm cắn chặt, tay chân đều duỗi thẳng.

 Có người chết vì bệnh, gặp lúc mùa xuân, mùa hạ hoặc đầu mùa thu, việc trình báo lên quan lại chậm, để cách hai ba ngày. Khi ấy trên bụng, dưới rốn, các kẽ xương sườn hai bên hông có màu hơi xanh. Đó là sau khi người bệnh chết, qua nhiều ngày xác biến đổi, chất dơ bẩn trong bụng phát ra, thấm lên da nên mới có màu ấy. Không phải lúc còn sống có chuyện gì khác, rất nên xem xét kỹ càng.

 Phàm khám nghiệm người chết vì bệnh, vừa đến nơi khám nghiệm, trước hết hỏi người đã trình báo ban đầu: Người chết từ đâu tới? Tới lúc nào? Bị bệnh từ lúc nào? Đã trình báo lên quan để quan lấy lời khai hay chưa (theo lệ xưa, người lạ hoặc người dưới đổ bệnh nặng phải báo quan đến ghi lời khai của chính người bệnh khi còn sống)? Có ai nhận biết người ấy không?

 Nếu đã có lời khai thì phải hỏi: Lúc đầu mắc bệnh gì? Bao nhiêu tuổi? Bệnh mấy ngày mới trình báo lên quan để hỏi lấy lời khai? Sau khi có lời khai bao nhiêu ngày thì chết? Nếu không có lời khai thì hỏi: Vì sao không lấy được lời khai?

 Nếu là nô tì thì trước hết phải đòi giấy văn tự giao kèo ra xem, rồi hỏi: Có họ hàng thân thích không? Mắc bệnh gì? Đã mời thầy thuốc nào? Uống thuốc gì? Đã trình báo lên quan để lấy lời khai hay chưa? Nếu chưa thì hỏi vì sao không lấy lời khai. Sau đó đối chất trước mọi người làm chứng để xác định.

 Nếu không có nguyên do gì khác thì chỉ cần lập bản khám nghiệm có mọi người cùng xác nhận, ghi rằng: khắp người màu vàng, gầy trơ xương, quả thật lúc sống vì mắc bệnh gì đó mà chết. Lại lấy thêm một tờ xác nhận của thầy thuốc về bệnh trạng. Nếu quả thật mọi người làm chứng rõ ràng là chết vì bệnh, thì dù lúc đầu chưa lấy lời khai, nhưng không phải chết bất thường (chết vì bị hại hay tai nạn, không do bệnh tự nhiên), cũng không cần làm công văn xin phúc nghiệm (khám nghiệm lại lần thứ hai do một viên quan khác tiến hành để đối chiếu).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video