# Kinh Nhất Thiết Pháp Cao Vương (Kinh vua cao tột trong mọi pháp)
Kinh Nhất Thiết Pháp Cao Vương, một quyển
Thuộc nhóm kinh dịch lại, nằm ngoài năm bộ lớn của Đại thừa (Đại thừa: "cỗ xe lớn", dòng giáo pháp Phật giáo chủ trương tu để tự mình giác ngộ và cứu độ tất cả chúng sinh)
Kinh Nhất Thiết Pháp Cao Vương, một quyển
Thời Nguyên Ngụy (triều Bắc Ngụy ở Trung Hoa), vị Bà-la-môn (người thuộc giai cấp tu sĩ lo việc tế lễ ở Ấn Độ) Cù-đàm Bát-nhã-lưu-chi dịch
Kinh Nhất Thiết Pháp Cao Vương
Tôi nghe như thế này. Một thời, đức Bà-già-bà (âm của chữ Phạn "Bhagavat", nghĩa là Thế Tôn, bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật) đi đến thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa), ở tại rừng trúc Ca-lan-đà. Ngài ở cùng với đại chúng tỳ-kheo (người nam xuất gia đã nhận đủ giới luật) gồm một nghìn hai trăm năm mươi người.
Trước kia những vị này đều là Phạm chí tết tóc (người tu theo đạo Bà-la-môn, để tóc bện lại thành búi), những vị như Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp. Tất cả đều là đại A-la-hán (bậc tu hành đã dứt sạch phiền não, không còn phải tái sinh trong vòng sống chết). Các lậu (phiền não, ví như chỗ rò rỉ khiến con người cứ chảy mãi trong vòng sống chết) đã dứt hết, không còn phiền não, tâm được tự tại. Các vị đã khéo đạt tâm giải thoát (tâm thoát khỏi sự trói buộc của tham ái), khéo đạt tuệ giải thoát (nhờ trí tuệ mà thoát khỏi sự trói buộc của mê lầm). Các vị là bậc rồng lớn trong loài người (ví bậc có uy lực và đức hạnh lớn). Việc cần làm đã làm, việc phải làm đã xong. Các vị đã rời bỏ mọi gánh nặng, đã đạt được lợi ích chân thật cho chính mình. Các vị đã dứt hết những trói buộc của các cõi hữu (các cõi tồn tại còn phải sinh tử), khéo đạt được tâm trí tuệ chân chính. Tâm đã giải thoát hết thảy, được tự tại, đã đến bờ bên kia bậc nhất (ví với Niết-bàn, nơi vượt ngoài sống chết).
Bấy giờ, vào ngày rằm, đức Thế Tôn đang ngồi ngoài trời trong buổi Bố-tát (buổi họp mỗi nửa tháng của tăng chúng để tụng giới luật và sám hối lỗi lầm), có chúng tỳ-kheo vây quanh cúng dường, cung kính.
Lúc ấy lại có một vị tỳ-kheo khác, mới xuất gia, ngay trong ngày đó vừa thọ giới (chính thức nhận giới luật để trở thành tỳ-kheo), đi đến chỗ đức Thế Tôn. Đến nơi rồi, vị ấy cúi đầu sát chân Phật lễ, đi quanh Ngài về bên phải ba vòng. Đi quanh ba vòng xong, vị ấy chắp tay hướng về Phật bạch rằng:
– Bạch Thế Tôn, con mới xuất gia, sáng nay vừa thọ giới. Cúi xin Ngài dạy con: con ở trong tăng (đoàn thể những người xuất gia) thì nên ăn như thế nào? Ăn của tăng rồi thì làm sao cho xứng đáng (không mắc nợ của ấy)? Đã ăn rồi thì làm sao đền đáp cho xứng với của người ta bố thí? Lại nữa, người thiện nam tử (người nam có lòng lành) vì tin theo ý nghĩa gì mà bỏ nhà đi xuất gia, và được lợi ích gì từ đó?
Vị tỳ-kheo ấy liền dùng kệ tụng (thể thơ trong kinh Phật) hỏi đức Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như) rằng:
Con đã mới xuất gia, sáng nay vừa thọ giới,
Cúi xin vì con nói: làm sao xứng thức ăn của tăng?
Vì nghĩa gì bỏ nhà, xuất gia vào Phật pháp?
Xin nói nghĩa cao nhất: làm sao xứng của người khác bố thí?
Hỏi như vậy rồi, đức Như Lai liền đáp vị tỳ-kheo ấy rằng:
– Này tỳ-kheo, nên biết: nếu tỳ-kheo thành tựu ba pháp thì xứng đáng ăn thức ăn của tăng, ăn rồi thì đền đáp được của bố thí; người thiện nam tử ấy vì tin theo ý nghĩa đó mà bỏ nhà đi xuất gia và được lợi ích. Ba pháp ấy là gì? Này tỳ-kheo, nên biết, đó là: vào trong tăng chúng, làm công việc của tăng chúng, và tương ứng với lợi ích của tăng chúng. Này tỳ-kheo, nên biết: tỳ-kheo nào thành tựu ba pháp này thì xứng đáng ăn thức ăn của tăng, ăn rồi thì đền đáp được của bố thí; người thiện nam tử ấy vì tin theo ý nghĩa đó mà bỏ nhà đi xuất gia và được lợi ích.
Khi ấy, đức Thế Tôn liền nói kệ rằng:
Nếu người vào chúng tăng, làm công việc chúng tăng,
Tương ứng lợi chúng tăng, người ấy xứng của bố thí.
Nói như vậy rồi, vị tỳ-kheo ấy thưa:
– Nghĩa như vậy Thế Tôn nói vắn tắt, con chưa hiểu được. Bạch Thế Tôn, thế nào là tỳ-kheo được gọi là vào chúng tăng, làm công việc của chúng tăng? Và thế nào là tương ứng với lợi ích của tăng?
Lúc ấy vị tỳ-kheo kia liền dùng kệ tụng hỏi đức Như Lai rằng:
Thế nào vào chúng tăng? Thế nào việc chúng tăng?
Thế nào lợi chúng tăng? Xin nói cho con biết.
Thỉnh như vậy rồi, Phật dạy:
– Này tỳ-kheo, hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ nhớ kỹ. Nay Ta vì ông mà nói rộng về chúng tăng, nói về công việc của chúng tăng, nói về lợi ích của chúng tăng.
Vị tỳ-kheo thưa:
– Vâng, bạch Thế Tôn, con rất mong được nghe.
Phật dạy:
– Này tỳ-kheo, gọi là tăng, đó là bốn bậc đang hướng tới quả, bốn bậc đã đắc quả, tức tám bậc Phú-già-la (âm của chữ Phạn "pudgala", nghĩa là con người, ở đây chỉ tám bậc thánh: bốn bậc đang tu tiến tới bốn quả thánh và bốn bậc đã chứng được bốn quả thánh ấy). Này tỳ-kheo, nên biết, đó gọi là tăng, đáng nhận sự cúng dường, chắp tay cung kính của trời và người trong thế gian, là ruộng phước (ví như mảnh ruộng, ai gieo cúng dường vào đó thì gặt được phước báu) cao nhất.
Khi ấy, đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:
Có bốn hướng, bốn quả, tám bậc Phú-già-la,
Những vị ấy gọi là tăng, ruộng phước cao nhất, thù thắng.
Nói như vậy rồi, vị tỳ-kheo ấy thưa:
– Bạch Thế Tôn, con chưa biết thế nào là công việc của tăng.
Phật dạy:
– Này tỳ-kheo, đó là:
Tứ niệm xứ (bốn chỗ đặt sự chú tâm tỉnh giác: quán thân là nhơ nhớp, quán cảm thọ là khổ, quán tâm là vô thường, quán các pháp là không có cái ta);
Tứ chánh cần (bốn sự siêng năng đúng đắn: dứt ác đã sinh, ngăn ác chưa sinh, làm cho thiện chưa sinh được sinh, làm cho thiện đã sinh được tăng trưởng);
Tứ như ý túc (bốn nền tảng của thiền định giúp thành tựu như ý: ý muốn, sự tinh tấn, sự chuyên tâm, sự quán xét);
Ngũ căn (năm gốc rễ sinh ra điều lành: tin, tinh tấn, chánh niệm, định, tuệ);
Ngũ lực (năm gốc rễ ấy khi đã mạnh thành sức lực);
Thất bồ-đề phần (bảy yếu tố đưa tới giác ngộ: chánh niệm, chọn lựa pháp, tinh tấn, hoan hỷ, nhẹ nhàng an ổn, định, buông xả);
Bát thánh đạo phần (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, chú tâm đúng, định đúng).
Này tỳ-kheo, nên biết, đó gọi là công việc của tăng.
Khi ấy, đức Thế Tôn nói kệ rằng:
Nếu thường siêng tu tập con đường tám nhánh thánh, vắng lặng,
Tu con đường thù thắng như vậy, ấy gọi là việc của tăng.
Nói như vậy rồi, vị tỳ-kheo ấy thưa:
– Bạch Thế Tôn, con chưa biết thế nào là lợi ích của tăng.
Phật dạy:
– Này tỳ-kheo, lợi ích của tăng là bốn quả sa-môn (bốn quả vị thánh mà người xuất gia tu hành chứng được; sa-môn là người xuất gia tu hành). Bốn quả ấy là gì? Đó là:
Quả Tu-đà-hoàn (còn gọi là Nhập lưu, bậc đã bước vào dòng thánh, chỉ còn tái sinh tối đa bảy lần);
Quả Tư-đà-hàm (còn gọi là Nhất lai, bậc chỉ còn trở lại cõi đời một lần);
Quả A-na-hàm (còn gọi là Bất lai, bậc không còn trở lại cõi Dục, tức cõi của những chúng sinh còn ham muốn);
Quả A-la-hán.
Này tỳ-kheo, nên biết, đó gọi là lợi ích của tăng.
Khi ấy, đức Thế Tôn nói kệ rằng:
Bậc đại nhân có lợi lớn, là Phú-già-la trong tăng,
Tức bốn quả sa-môn; người ấy xứng của bố thí.
Nói như vậy rồi, vị tỳ-kheo ấy thưa:
– Như Thế Tôn đã nói: tỳ-kheo vào trong tăng, làm công việc của tăng, tương ứng với lợi ích của tăng; tỳ-kheo như vậy thì đền đáp được thức ăn của người khác, ăn rồi thì đền đáp được của người khác bố thí; người thiện nam tử ấy vì tin theo ý nghĩa đó mà bỏ nhà đi xuất gia và được lợi ích. Bạch Thế Tôn, nếu có người mong cầu Nhất thiết trí trí (trí tuệ biết rõ tất cả mọi sự, tức trí tuệ của Phật) mà bỏ nhà đi xuất gia, thì chưa biết người Phú-già-la ấy có phải là vào trong tăng không, có làm công việc của tăng không, có được lợi ích của tăng không?
Phật dạy:
– Này tỳ-kheo, lành thay, lành thay! Ông suy nghĩ khéo, ông hỏi khéo, ông có tài biện luận khéo, nên mới hỏi Như Lai ý nghĩa như vậy. Ông hỏi như vậy là để làm lợi ích cho nhiều người, đem an vui cho nhiều người, giúp đỡ nhiều người; vì thương xót thế gian, đem lợi ích an vui; vì thương xót trời và người. Như ông đã hỏi: nếu có người mong cầu Nhất thiết trí trí mà bỏ nhà đi xuất gia, thì người Phú-già-la ấy có phải là vào trong tăng không, có làm công việc của tăng không, có được lợi ích của tăng không. Ông đã hỏi như vậy, Ta sẽ vì ông mà nói. Này tỳ-kheo, nên biết: người Phú-già-la ấy không phải vào trong chúng tăng, không phải làm công việc của tăng, cũng không tương ứng với lợi ích của chúng tăng.
Khi ấy, đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:
Nếu người cầu bồ-đề (giác ngộ của Phật), người ấy không vào chúng tăng,
Không phải tu việc chúng tăng, không tương ứng lợi của tăng.
Nói như vậy rồi, vị tỳ-kheo ấy thưa:
– Bạch Thế Tôn, con chưa hiểu: người Phú-già-la ấy nếu không vào trong tăng, không làm công việc của tăng, không tương ứng với lợi ích của tăng, thì sao Thế Tôn lại cho người ấy xuất gia, cho ăn thức ăn của tăng? Người ấy làm sao đền đáp được của bố thí?
Phật dạy:
– Này tỳ-kheo, thôi, thôi! Chớ nói lời ấy, điều này không cần hỏi.
Vị tỳ-kheo kia lại thưa:
– Bạch Thế Tôn, nếu vị tỳ-kheo ấy không vào trong chúng tăng, không làm công việc của tăng, không tương ứng với lợi ích, thì làm sao đền đáp được của bố thí?
Khi ấy đức Thế Tôn lại dạy:
– Này tỳ-kheo, điều này không cần hỏi.
Vị tỳ-kheo kia lại hỏi lần thứ ba:
– Bạch Thế Tôn, nếu vị tỳ-kheo ấy không vào trong chúng tăng, không làm công việc của tăng, không tương ứng với lợi ích, thì làm sao đền đáp được của bố thí?
Bấy giờ đức Thế Tôn, vì vị tỳ-kheo ấy tha thiết hỏi đến ba lần, liền phóng ra ánh sáng từ tướng lông trắng giữa hai chân mày (một trong những tướng tốt đặc biệt trên thân Phật: một sợi lông trắng xoáy tròn giữa hai chân mày, thường phát ra ánh sáng), chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới này (một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới, tức một vũ trụ rộng lớn thuộc phạm vi giáo hóa của một đức Phật). Ánh sáng tràn khắp, núi sông vách đá đều không còn hiện ra, chỉ thấy ánh sáng phủ khắp tam thiên đại thiên thế giới này.
Những chúng sinh ở trong biển của tam thiên đại thiên thế giới này, như các loài cá, cá ma-già-la (loài thủy quái khổng lồ trong biển), thư-ma-la (loài cá sấu), rùa…, xưa nay chưa từng thấy ánh sáng ấy, nay thấy rồi đều kinh hãi. Lại trong các biển lớn của tam thiên đại thiên thế giới này, những rồng và rồng cái, A-tu-la (loài thần có sức mạnh lớn, tính hay ganh ghét, thường gây chiến với chư thiên) và A-tu-la nữ, Ca-lâu-la (loài chim thần cánh vàng khổng lồ, chuyên bắt rồng ăn thịt) và Ca-lâu-la nữ, xưa nay chưa từng thấy, nay thấy ánh sáng ấy đều kinh hãi.
Ánh sáng như vậy lan đến khắp các cõi trời. Trong cõi Dục (cõi của những chúng sinh còn ham muốn) có: trời Tứ Đại Vương (cõi trời thấp nhất, do bốn vị Thiên vương trấn giữ bốn phương cai quản), trời Tam Thập Tam (cõi trời của ba mươi ba vị thần, do Đế Thích làm chủ), trời Diệm-ma, trời Đâu-suất, trời Hóa Lạc, trời Tha Hóa Tự Tại. Trong cõi Sắc (cõi của những chúng sinh đã lìa ham muốn nhưng vẫn còn thân hình vi tế) có: trời Phạm Thân, Phạm Phụ, Phạm Chúng, Đại Phạm; trời Quang Minh(?), Thiểu Quang, Vô Lượng Quang, Quang Âm; trời Tịnh, Thiểu Tịnh, Vô Lượng Tịnh, Biến Tịnh; trời Quảng Quả, Vô Phiền, Vô Nhiệt, Thiện Kiến, Thiện Hiện, A-ca-ni-tra (cõi trời cao nhất của cõi Sắc). Cho đến cõi Phi tưởng phi phi tưởng xứ (cõi cao nhất của cõi Vô Sắc, nơi chúng sinh không còn thân hình, tâm ở trạng thái không phải có tưởng cũng không phải không có tưởng).
Nhiều nghìn vị thiên tử (các vị trời) thấy ánh sáng của Phật thì tất cả đều kéo đến. Cho đến chư thiên trong tam thiên đại thiên thế giới, từ trời Tứ Đại Vương lần lượt lên đến chư thiên ở các cõi Tịnh, tất cả đều một lòng đi đến chỗ Phật. Đến nơi rồi, các vị cúi đầu sát chân Phật lễ, tôn trọng cung kính, chắp tay hướng về Phật, đứng giữa hư không.
Khi ấy lại có rất nhiều tỳ-kheo đang du hành trong cõi người, thấy ánh sáng liền đi đến chỗ Phật. Đến nơi rồi, các vị cúi đầu sát chân Phật lễ, đi quanh Ngài về bên phải ba vòng, một lòng giữ chánh niệm (sự tỉnh giác, chú tâm đúng đắn), lui ra ngồi một bên.
Khi ấy lại có các tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã nhận đủ giới luật), ưu-bà-tắc (người nam tu tại gia, quy y và giữ giới), ưu-bà-di (người nữ tu tại gia, quy y và giữ giới), thấy ánh sáng liền đi đến chỗ Phật. Đến nơi rồi, họ cúi đầu sát chân Phật lễ, đi quanh Ngài về bên phải ba vòng, chuyên tâm giữ chánh niệm, lui ra ngồi một bên.
Khi ấy lại có các loài trong tam thiên đại thiên thế giới: rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có loài hiền có loài dữ), càn-thát-bà (loài thần âm nhạc của cõi trời, sống bằng hương thơm), a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la (loài thần ca hát, hình giống người nhưng đầu có sừng), ma-hầu-la-già (loài thần mình rắn lớn), cùng người và loài phi nhân (những loài không phải người như quỷ thần). Họ thấy ánh sáng của Phật liền đi đến chỗ Phật. Đến nơi rồi, họ cúi đầu sát chân Phật lễ, đi quanh Ngài về bên phải ba vòng, một lòng giữ chánh niệm, lui ra ngồi một bên.
Bấy giờ Tuệ mạng (cách gọi tôn kính dành cho vị tỳ-kheo có đức, nghĩa là người lấy trí tuệ làm mạng sống) Xá-lợi-phất (vị đệ tử có trí tuệ bậc nhất của Phật) từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa y phục để hở một bên vai, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật bạch rằng:
– Bạch Thế Tôn, rất nhiều tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di này đều đến hội họp. Bạch Thế Tôn, rất nhiều trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già, người và phi nhân; chư thiên ở các cõi trời Tứ Đại Vương, Tam Thập Tam, Dạ-ma, Đâu-suất, Hóa Lạc, Tự Tại, cùng trời Phạm Thân, cho đến nhiều nghìn vị thiên tử ở các cõi Vô Lượng Tịnh, Tịnh Thân…, thấy ánh sáng của Phật đều đến hội họp. Bạch Thế Tôn, vì cớ gì Ngài phóng ánh sáng giữa hai chân mày? Xin Ngài giải nói cho.
Khi ấy Tuệ mạng Xá-lợi-phất liền dùng kệ tụng hỏi đức Như Lai rằng:
Nhiều nghìn số chúng sinh, lại thêm ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn trong kinh Phật),
Vì thấy ánh sáng Phật, đều đến gặp Thế Tôn.
Thế Tôn vì nhân gì, lại vì nhân duyên gì,
Mà nghìn ức chúng đông này, nay đến tụ hội nơi đây?
Thế Tôn biết nghĩa ấy: vì sao họ đến đây?
Xin Đạo sư (bậc thầy dẫn đường, danh hiệu của Phật) thương xót, nói cho con nguyên do.
Hỏi như vậy rồi, Phật bảo Tuệ mạng Xá-lợi-phất:
– Này Xá-lợi-phất, vị tỳ-kheo mới xuất gia, sáng nay vừa thọ giới này đã hỏi rằng: nếu có tỳ-kheo tu hạnh Đại thừa, một lòng mong cầu Nhất thiết trí trí, thì người ấy ăn thức ăn của chúng tăng làm sao đền đáp được của người khác bố thí? Này Xá-lợi-phất, nay Ta muốn trả lời câu hỏi của vị tỳ-kheo ấy. Vì việc đó mà vô lượng nghìn ức chúng sinh như vậy tụ họp đến đây.
Bấy giờ Tuệ mạng Xá-lợi-phất thưa:
– Cúi xin Thế Tôn, cúi xin Thiện Thệ (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát), nay hãy trả lời câu hỏi ấy.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, nếu nói ý nghĩa này thì có người sẽ hoang mang chìm đắm. Vì sao? Này Xá-lợi-phất, tất cả các bậc rồng lớn đều không thể nghĩ bàn; các bậc có thần thông lớn, có tiếng rống sư tử lớn (ví lời thuyết pháp quả quyết, không chút sợ hãi, như sư tử rống làm muôn thú khiếp phục) đều không thể nghĩ bàn; tiếng rống sư tử là không thể nghĩ bàn; pháp của bậc chúng sinh lớn là không thể nghĩ bàn. Điều này không phải là điều mà tất cả phàm phu ngu si, các bậc thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu tự giải thoát) và duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không cần thầy) có thể tin hiểu. Vì vậy ông hỏi ba lần, Ta đều im lặng, không đáp ý nghĩa này.
Tuệ mạng Xá-lợi-phất bạch Phật Thế Tôn:
– Nay trong hội này có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di, trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già, người và phi nhân… có thể tin được ý nghĩa này. Cúi xin Thế Tôn vì lợi ích cho những người ấy mà trả lời câu hỏi của con.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, nếu nói ý nghĩa này, chúng sinh sẽ hoang mang chìm đắm.
Khi ấy Tuệ mạng Xá-lợi-phất lại dùng kệ tụng thỉnh đức Như Lai rằng:
Lành thay, xin nay nói: Bồ-tát (người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ chúng sinh) có công đức gì?
Nếu người theo tâm bồ-đề, nghe rồi sẽ siêng năng tinh tấn.
Thỉnh như vậy rồi, Phật bảo Tuệ mạng Xá-lợi-phất:
– Này Xá-lợi-phất, Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) là ruộng phước cao nhất của trời, người và thế gian. Này Xá-lợi-phất, không có chuyện Bồ-tát Ma-ha-tát không đền đáp được của bố thí. Vì sao? Này Xá-lợi-phất, Bồ-tát Ma-ha-tát chắc chắn đền đáp được của bố thí. Này Xá-lợi-phất, giả sử Bồ-tát Ma-ha-tát ngày ngày thường ăn thức ăn uống do tất cả chúng sinh dâng cúng, mỗi nắm cơm to như núi Tu-di (ngọn núi khổng lồ ở trung tâm một thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo); khoác áo cà-sa (áo của người xuất gia) rộng dài bằng cả cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, chỉ thế giới loài người chúng ta); kiếp này qua kiếp khác (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài) thường như vậy, thì Bồ-tát Ma-ha-tát vẫn luôn luôn chắc chắn đền đáp được của bố thí ấy.
Này Xá-lợi-phất, giả sử chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới, mỗi một chúng sinh hằng ngày dâng cho Bồ-tát Ma-ha-tát giường ghế chỗ ngồi, rộng dài bằng bốn châu thiên hạ (bốn châu lục lớn ở bốn phía núi Tu-di), cao như núi Tu-di, xen lẫn bảy thứ báu. Bảy thứ báu là gì? Đó là vàng, bạc, ngọc lưu ly, pha lê, trân châu màu đỏ, xà cừ, mã não. Dùng những thứ đó trang hoàng tòa sư tử (chỗ ngồi cao quý dành cho bậc thuyết pháp), trên phủ áo trời.
Này Xá-lợi-phất, giả sử mỗi một chúng sinh hằng ngày bố thí như vậy cho Bồ-tát Ma-ha-tát, Bồ-tát nhận lấy và tùy ý dùng, hoặc ngồi, hoặc nằm…; này Xá-lợi-phất, Bồ-tát Ma-ha-tát thường nhận như vậy, thường dùng như vậy, mà vẫn chắc chắn đền đáp được của bố thí. Vì sao? Này Xá-lợi-phất, ngay cả vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới phát tâm bồ-đề (khởi lòng mong cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh), ngay trong ngày phát tâm ấy đã là ruộng phước của tất cả chúng sinh, của thanh văn và duyên giác.
Này Xá-lợi-phất, giả sử mỗi một chúng sinh hằng ngày dâng cho Bồ-tát Ma-ha-tát cung điện có bảy nơi(?) đẹp đẽ như thế, rộng dài bằng bốn châu thiên hạ, tức là châu Diêm-phù-đề, châu Tây Cù-da-ni, châu Đông Phất-bà-đề, châu Bắc Uất-đan-việt. Rộng dài như vậy, mỗi nơi riêng biệt đều buông rèm bằng bảy báu. Mỗi nơi ấy có lưới báu bảy thứ, cờ cao, phướn, lọng che, trang hoàng bằng đủ loại báu vật của cõi trời. Cung điện ấy cao lớn lên đến tận cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Ở mỗi nơi, khắp chốn đều có đủ loại cây báu. Từ tất cả những cây ấy, muốn thứ gì đều được thứ ấy. Từ mỗi cây đều phát ra tiếng nhạc. Trong các cây ấy, có cây tỏa ra đủ thứ hương thơm, có cây nở ra đủ thứ hoa đẹp, có cây sinh ra đủ thứ trái. Cung điện ấy, nơi ấy có nhiều ao, nước có đủ tám đức tính tốt đầy khắp ao, đáy trải cát vàng. Trong ao có nhiều hoa sen bằng bảy báu mọc đầy. Tất cả các ao đều dùng ngọc lưu ly làm bậc thềm, quanh khắp ao có lan can bằng bảy báu. Bên bờ ao có vô số tòa sư tử, trên trải trăm nghìn ức na-do-tha tấm nệm, hoa đẹp của cõi trời rải khắp mặt đất.
Này Xá-lợi-phất, Bồ-tát Ma-ha-tát ở trong cung điện đẹp như thế, tòa ngồi đẹp như thế, chốn đẹp như thế, hoặc ngồi, hoặc nằm, hoặc đi, hoặc đứng, hoặc nói, hoặc im lặng, tất cả đều tùy ý. Này Xá-lợi-phất, giả sử tất cả chúng sinh hằng ngày dâng cho Bồ-tát Ma-ha-tát cung điện đẹp như thế, tòa ngồi đẹp như thế, chốn đẹp như thế, Bồ-tát nhận rồi đem dùng; này Xá-lợi-phất, Bồ-tát Ma-ha-tát như vậy vẫn chắc chắn đền đáp được của bố thí của tất cả chúng sinh. Cho đến vị mới phát tâm cũng như vậy. Vì sao? Này Xá-lợi-phất, Bồ-tát Ma-ha-tát là ruộng phước cao nhất của tất cả chúng sinh.
Này Xá-lợi-phất, nay ông thấy những người dòng dõi tôn quý, giàu lớn, nhiều của cải, rất an vui, như: dòng lớn Sát-lợi (giai cấp vua chúa, quý tộc và võ sĩ ở Ấn Độ xưa), dòng lớn Bà-la-môn, dòng lớn trưởng giả (người giàu có, có danh vọng), dòng lớn cư sĩ (người tại gia giàu có, có học thức); bậc vua trong loài người; Chuyển Luân Thánh Vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chính pháp) có đủ bảy báu; chư thiên trời Tứ Thiên Vương, trời Tam Thập Tam; Thích-đề-hoàn-nhân (tức Đế Thích, vua cõi trời Tam Thập Tam); thiên tử Diệm-ma, thiên tử Đâu-suất, thiên tử Hóa Lạc, và cả thiên tử Tha Hóa Tự Tại; Phạm vương chủ cõi Ta-bà (vị trời Đại Phạm làm chủ thế giới Ta-bà, tức thế giới của chúng ta); lần lượt cho đến các chúng sinh sinh vào cõi Sắc và cõi Vô Sắc (cõi của những chúng sinh không còn thân hình, chỉ còn tâm thức). Lại có người chứng được quả thứ nhất, quả thứ hai, quả thứ ba, quả thứ tư; lại có người chứng được đạo Bích-chi Phật (tức duyên giác, bậc tự giác ngộ không nhờ thầy); lại có người muốn giác ngộ A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn khắp của Phật).
Này Xá-lợi-phất, nên biết rằng tất cả những bậc như vậy đều sinh ra từ Bồ-tát, đều do Bồ-tát giáo hóa. Vì sao? Này Xá-lợi-phất, Bồ-tát Ma-ha-tát tu hạnh Bồ-tát rồi, lần lượt chứng được giác ngộ A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, chuyển bánh xe pháp (ví việc Phật thuyết pháp, giáo pháp lăn đi khắp nơi phá tan mê lầm như bánh xe báu của vua). Chúng sinh ở nơi Bồ-tát được nghe pháp rồi, nhờ vậy mà chứng vào quả Tu-đà-hoàn, quả Tư-đà-hàm, quả A-na-hàm, quả A-la-hán, đạo Bích-chi Phật, lần lượt cho đến giác ngộ A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Nghe nói về bố thí thì biết bố thí; nhờ bố thí mà được sinh vào dòng lớn Sát-lợi, dòng lớn Bà-la-môn, dòng lớn trưởng giả, được làm vua trong loài người, làm Chuyển Luân Thánh Vương. Nghe nói về giới thì biết thọ trì giới; nhờ thọ trì giới mà được sinh vào các cõi trời Tứ Thiên Vương, Tam Thập Tam, Diệm-ma, Đâu-suất, Hóa Lạc, Tự Tại. Nghe về tứ vô lượng tâm (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu, xót thương, vui theo niềm vui người khác, buông xả không thiên vị) mà được tu hành; nhờ tu hành mà sinh lên các cõi trời cõi Sắc. Này Xá-lợi-phất, nên khéo hiểu rõ phương diện này như vậy: tất cả các pháp ấy đều nương nơi Bồ-tát, do Bồ-tát giáo hóa.
Này Xá-lợi-phất, ví như từ hồ của Long vương A-na-bà-đạt-đa (vị vua rồng ở hồ A-nậu-đạt trên núi tuyết, nghĩa là hồ "không nóng bức") chảy ra bốn con sông lớn. Bốn con sông ấy là gì? Đó là sông lớn Cường-già (sông Hằng), sông Tân-đầu (sông Ấn), sông Bác-xoa, sông Tư-đà. Bốn sông lớn ấy chảy vào bốn biển lớn. Thế nào là bốn? Sông lớn Căng-già (cũng là sông Hằng) cùng năm trăm sông nhánh chảy đầy biển phía Đông; sông lớn Tân-đầu cùng năm trăm sông nhánh chảy đầy biển phía Nam; sông lớn Bác-xoa cùng năm trăm sông nhánh chảy đầy biển phía Tây; sông lớn Tư-đà cùng năm trăm sông nhánh chảy đầy biển phía Bắc. Này Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Bốn con sông lớn ấy chảy về bốn phương, theo thứ tự như vậy mà vào bốn biển lớn.
– Này Xá-lợi-phất, bốn con sông lớn ấy chảy về bốn phương, có chúng sinh nào tùy nhu cầu mà dùng đến không?
Tuệ mạng Xá-lợi-phất thưa:
– Vô lượng chúng sinh dùng đến và được sức lực, như sa-môn, Bà-la-môn, người và phi nhân… Bạch Thế Tôn, bốn con sông lớn ấy tưới khắp ruộng lúa, ruộng đậu, ruộng đậu ma-sa (một loại đậu ở Ấn Độ), ruộng lúa mạch lớn nhỏ; các loại ngũ cốc, đậu khác nhau đều được tưới đầy đủ. Những ngũ cốc, đậu ấy được rất nhiều người dùng, như sa-môn, Bà-la-môn, người và phi nhân…
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Bốn biển lớn ấy có chúng sinh nào tùy nhu cầu mà dùng đến không?
Tuệ mạng Xá-lợi-phất bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, vô lượng chúng sinh dùng đến và được sức lực, đó là các chúng sinh cao quý, chúng sinh trên đất liền, chúng sinh dưới nước, như cá, rùa, cá ma-già-la, cá để-di-nghi-la(?) (loài cá khổng lồ có thể nuốt cả cá lớn), ếch nhái, ngỗng, vịt, cùng những người đánh cá… Biển lại là nơi ở của vô lượng chúng sinh lớn, như các loài rồng, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la… vô lượng chúng sinh. Người và phi nhân dùng đến mà được lợi, như ngọc báu, trân châu, ngọc lưu ly, ngọc kha (loại vỏ ốc trắng quý), san hô, ngọc nhân-đà-ni-la (ngọc báu màu xanh biếc), ngọc báu đại thanh, ngọc mâu-sa-la, ngọc ca-la-bà, ngọc mã não… Lại có những viên ngọc báu lớn khác lạ, giá trị cực cao, nằm trong biển lớn để cho người dùng.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Bốn biển lớn ấy do nhân duyên gì mà có sức mạnh như vậy?
Tuệ mạng Xá-lợi-phất bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, nhờ nhân duyên nước hồ của Long vương A-na-bà-đạt-đa mà có sức mạnh như vậy.
Phật dạy:
– Lành thay, lành thay, Xá-lợi-phất! Long vương A-na-bà-đạt-đa thoát khỏi ba nỗi sợ. Ba nỗi sợ ấy là gì? Đó là thoát khỏi nỗi sợ chim Ca-lâu-la, thoát khỏi nỗi sợ cát nóng (loài rồng thường bị cát nóng rơi xuống đốt cháy thân). Các vua rồng khác khi hành dục thì hiện ra hình dạng con rắn, còn Long vương A-na-bà-đạt-đa khi hành dục thì không hiện hình dạng ấy. Này Xá-lợi-phất, trong cung của Long vương A-na-bà-đạt-đa có các tỳ-kheo tọa thiền (ngồi thiền định) cư ngụ. Này Xá-lợi-phất, trong cung của Long vương A-na-bà-đạt-đa có các tỳ-kheo có thần thông (năng lực siêu phàm do tu tập mà có), có uy đức, cư ngụ. Này Xá-lợi-phất, Long vương A-na-bà-đạt-đa ở bất cứ cung nào, ai vào đó cũng không gặp điều suy tổn phiền não.
Tuệ mạng Xá-lợi-phất bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, thật hiếm có, Thế Tôn! Cung điện của Long vương A-na-bà-đạt-đa thành tựu được những điều chưa từng có như vậy. Thật hiếm có, Thế Tôn! Cung rồng như vậy không có chút nào ba thứ tai họa kia. Thật hiếm có, Thế Tôn! Chúng sinh nào vào cung ấy đều thoát được ba thứ tai họa. Thật hiếm có, Thế Tôn! Các tỳ-kheo tọa thiền có thần thông uy đức vào cung vua rồng ấy cư ngụ. Thật hiếm có, Thế Tôn! Từ hồ rồng ấy chảy ra bốn con sông lớn cho nhiều người dùng. Bốn sông lớn ấy tạo nên bốn biển lớn, là nơi ở của các chúng sinh lớn, là nơi vô lượng trăm nghìn chúng sinh dùng đến, là nơi sa-môn, Bà-la-môn, người và phi nhân… dùng đến. Bạch Thế Tôn, Long vương A-na-bà-đạt-đa thành tựu vô lượng công đức như vậy.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy. Này Xá-lợi-phất, ví như Long vương A-na-bà-đạt-đa thoát khỏi ba nỗi sợ; này Xá-lợi-phất, Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, đã vượt thoát nỗi sợ ba đường ác (ba cảnh giới khổ đau nhất mà chúng sinh làm ác phải sa vào). Ba nỗi sợ ấy là gì? Một là sợ địa ngục, hai là sợ ngạ quỷ (loài quỷ đói khát triền miên), ba là sợ súc sinh (loài vật).
Này Xá-lợi-phất, ví như từ nước hồ của Long vương A-na-bà-đạt-đa chảy ra bốn sông lớn cho nhiều người dùng; này Xá-lợi-phất, Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, có bốn nhiếp pháp (bốn cách thu phục, gần gũi, dắt dẫn chúng sinh) để thu nhận chúng sinh. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: bố thí (cho người khác của cải, giáo pháp, sự an tâm), ái ngữ (nói lời dịu dàng thương yêu), lợi hành (làm việc có lợi cho người), đồng sự (cùng làm, cùng sống với chúng sinh để dắt dẫn họ). Bốn nhiếp pháp mà Bồ-tát thực hành này được nhiều người dùng đến.
Lại nữa, Xá-lợi-phất, ví như nhờ nhân duyên hồ của Long vương A-na-bà-đạt-đa mà có bốn biển lớn; cũng như thế, cũng như thế, Xá-lợi-phất, Bồ-tát làm sinh ra trí Tát-bà-nhã (âm của chữ Phạn "sarvajña", tức trí tuệ biết tất cả của Phật).
Lại nữa, Xá-lợi-phất, ví như biển lớn là nơi vô lượng chúng sinh nương ở an vui; cũng như thế, cũng như thế, Xá-lợi-phất, chúng sinh trong ba cõi hữu nương nơi trí Tát-bà-nhã mà được sống an vui. Ba cõi hữu là: Dục hữu (sự tồn tại trong cõi Dục), Sắc hữu (sự tồn tại trong cõi Sắc) và Vô Sắc hữu (sự tồn tại trong cõi Vô Sắc). Này Xá-lợi-phất, nên khéo hiểu rõ phương diện này như vậy.
Này Xá-lợi-phất, mọi sự an vui của chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới đều nhờ Bồ-tát mà sinh, nương nơi Bồ-tát mà có. Vì sao? Này Xá-lợi-phất, Bồ-tát phát tâm bồ-đề, thường tu hành không gián đoạn, lần lượt nối tiếp cho đến khi được thọ ký (được Phật báo trước rằng sau này chắc chắn sẽ thành Phật). Được thọ ký rồi thì chứng giác ngộ A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Chứng giác ngộ A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề rồi thì chuyển bánh xe pháp. Bất kỳ sa-môn, Bà-la-môn nào, trời, ma (loài chuyên phá hoại việc tu hành), Phạm thiên (vị trời ở cõi Sắc) hay bất cứ ai khác đều không thể chuyển chánh pháp như vậy. Nhờ nghe pháp mà sinh ra bốn chúng, tức là tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di. Nhờ nhân duyên ấy mà được vô lượng niềm vui: được niềm vui của trời và người, được niềm vui giải thoát.
Này Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Pháp này từ đâu mà sinh ra?
Tuệ mạng Xá-lợi-phất bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, từ Bồ-tát mà sinh ra.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Những gì thuộc về ba cõi hữu, dù là lợi lộc hay sự nuôi dưỡng, bất kể vật gì, tất cả đều là ân đức mà Bồ-tát đã làm từ trước. Có ai báo đáp được ân ấy không?
Tuệ mạng Xá-lợi-phất thưa:
– Bạch Thế Tôn, không ai báo đáp được. Vì sao? Vì Bồ-tát làm sinh ra tất cả các pháp.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, ví như có người nghèo không có của cải, lại có người giàu lớn có nhiều của cải, vì lòng thương xót mà đem cho người nghèo ấy: nhiều trăm, nhiều nghìn, vô lượng vô số, trăm nghìn vạn ức đều đem cho được cả. Rồi lần lượt như vậy cho người thứ hai, cho người thứ ba, cho người thứ tư, cho đến trăm nghìn người, cho đến vô lượng trăm nghìn chúng sinh, cứ thế cho đến tất cả chúng sinh. Người giàu lớn ấy đem hết mọi của cải mình có mà cho đi. Lại còn ban cho tất cả sự không sợ hãi, giúp họ trừ hết nỗi sợ: những nỗi sợ như oán thù, giam trói, tranh đấu… đều khiến họ thoát khỏi. Lại khiến họ thoát khỏi nỗi sợ đọa vào đường ác. Lại ban cho vô lượng niềm vui của trời và người.
Trong số những người nhận ơn ấy có một chúng sinh, vì muốn báo ơn, bèn bẻ một vật của mình ra làm trăm phần, đem một phần cho người đã bố thí trước kia. Cho xong lại nghĩ rằng: "Ta đã báo ơn rồi." Này Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Người trượng phu kia đã giúp đỡ tất cả chúng sinh như vậy, làm lợi ích cho tất cả chúng sinh như vậy, mà một chúng sinh này đem vật đã bẻ ra, một phần trong trăm phần, cho người bố thí trước kia, thì có báo hết ơn được không?
Tuệ mạng Xá-lợi-phất thưa:
– Bạch Thế Tôn, không thể báo hết được.
Phật dạy:
– Đúng như vậy, đúng như vậy, Xá-lợi-phất, Bồ-tát cũng như thế. Này Xá-lợi-phất, như người có lòng thương xót làm lợi ích cho tất cả, mà một chúng sinh chỉ đem một phần trong trăm phần của một vật cho người có lòng thương xót ấy; cũng như thế, cũng như thế, Xá-lợi-phất, giả sử có một người bố thí, đem mọi thứ vui thích mình muốn cúng dường, chăm sóc người tu hạnh Đại thừa cho đến hết đời, thì người ấy dù cúng dường như vậy vẫn chưa báo đáp được ân.
Bấy giờ đức Thế Tôn bảo Tuệ mạng Xá-lợi-phất:
– Lành thay, lành thay, Xá-lợi-phất! Ông nay thật là đệ tử của Ta, thuận theo lời dạy của Ta, khéo hiểu lời Ta nói. Này Xá-lợi-phất, tất cả chúng sinh đối với Bồ-tát, dù có xả bỏ thịt mình, da, gân, xương hay cả thân mình, cho đến trăm nghìn lần xả bỏ, thì đối với ân của Bồ-tát, trong trăm phần cũng chưa báo được một phần; cho đến nghìn phần, ức phần, trăm nghìn ức phần, cho đến bao nhiêu phần cũng chưa báo được một phần, dù dùng toán số hay thí dụ cũng không thể sánh kịp. Vì sao? Này Xá-lợi-phất, ân của Bồ-tát thì trời, người, a-tu-la… trong thế gian không thể báo đáp được. Này Xá-lợi-phất, nếu thiện nam tử hay thiện nữ nhân nào phát khởi tâm cầu Nhất thiết trí của Như Lai, thì mới có thể báo ân. Vì sao? Này Xá-lợi-phất, người nào phát được tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì là chỗ cho tất cả chúng sinh dùng đến.
Này Xá-lợi-phất, ví như ở cõi Diêm-phù-đề này mọc lên cây chiên-đàn (cây gỗ đàn hương quý, có mùi thơm, dùng làm thuốc). Khi mới nảy mầm đã có thể trừ được bệnh của bé trai bé gái hợp với thuốc ấy. Đến khi ra lá thì trừ được bệnh của phụ nữ và nam giới. Lại khi lớn lên thành cây chiên-đàn, ai đến ở dưới bóng cây thì người ấy hết bệnh. Cây chiên-đàn ấy khi nở hoa thì đem lại niềm vui như cõi trời. Cây chiên-đàn ấy khi ra trái thì ánh sáng tỏa khắp mười phương thế giới; ánh sáng đã tỏa ra, chúng sinh nào trong lòng nhớ nghĩ đến thì được pháp không già, không bệnh. Cây chiên-đàn ấy, nếu có người chặt đốn, xẻ ra, bổ ra, lấy gỗ đem đi, thì không còn lo nghèo khổ. Cây chiên-đàn ấy, nếu có người lấy gỗ làm nhà, ai vào trong nhà thì không lạnh, không nóng, không đói, không khát.
Cũng như thế, cũng như thế, Xá-lợi-phất, cây chiên-đàn ấy chỗ nào cũng có ích, không chỗ nào vô dụng. Cây khi mới mọc đã đem dùng được; mọc rồi có ích, lớn lên có ích, ra hoa có ích, ra trái có ích, chặt đốn xẻ bổ lấy gỗ có ích, làm nhà có ích.
Này Xá-lợi-phất, Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy. Khi mới phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, tu bốn nhiếp pháp, đem niềm vui cho chúng sinh, thì như mầm cây chiên-đàn. Phát tâm rồi, tâm được tăng trưởng nơi ba cửa giải thoát (ba cách quán chiếu dẫn tới giải thoát). Ba cửa ấy là gì? Đó là cửa Không (thấy mọi vật đều không có tự tính cố định), cửa Vô tướng (không bám vào hình tướng), cửa Vô nguyện (không còn mong cầu gì trong vòng sống chết); như cây ra lá. Sau đó được an trụ nơi vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ thấu suốt, chấp nhận không lay chuyển chân lý rằng mọi pháp vốn không thật sinh, không thật diệt), như cây lớn lên. Sau đó thành tựu Nhất thiết trí trí, như cây nở hoa. Sau đó vào cõi Niết-bàn vô dư (Niết-bàn trọn vẹn khi bậc giác ngộ qua đời, không còn sót lại thân xác hay phiền não nào), như cây có trái. Thân nát ra thành xá-lợi (phần di cốt còn lại sau khi thiêu thân bậc thánh) nhỏ như hạt cải, lưu giữ lại để làm lợi ích cho các cõi chúng sinh; như người chặt đốn cây chiên-đàn lấy gỗ đem đi. Xá-lợi của Như Lai làm lợi ích cho chúng sinh cũng như vậy. Như cây chiên-đàn lấy gỗ làm nhà, ai vào đó cũng được an vui; cũng như thế, khi Như Lai đã vào Niết-bàn, những người tu hành vào chùa của Như Lai thì hết nóng bức, được mát mẻ. Này Xá-lợi-phất, nên khéo hiểu rõ phương diện này như vậy.
Này Xá-lợi-phất, thiện nam tử hay thiện nữ nhân nào phát được tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì Phật pháp không bị đứt đoạn, tất cả chúng sinh được niềm vui của trời và người cùng niềm vui giải thoát, thường còn mãi không dứt.
Này Xá-lợi-phất, niềm vui của trời và người cùng niềm vui giải thoát thường còn mãi không dứt như vậy; này Xá-lợi-phất, có ai nói được có điều gì giống như, ngang bằng với điều ấy không?
Tuệ mạng Xá-lợi-phất bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, không gì ngang bằng được. Người Phú-già-la ấy, dù cõi người, cõi trời, cùng Phạm thiên, a-tu-la, thế gian có đem niềm vui tốt đẹp cho vị ấy cũng không báo được ân; dù trong một kiếp, trăm kiếp, nghìn kiếp, ức kiếp, hay nghìn ức kiếp cũng không báo được ân.
Phật dạy:
– Đúng như vậy, Xá-lợi-phất. Thiện nam tử hay thiện nữ nhân nào muốn báo tất cả ân đức cao nhất, thì người ấy nên phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này Xá-lợi-phất, phát tâm ấy là sự báo ân cao nhất. Ân thế nào thì báo đáp tương xứng thế ấy; [Bồ-tát] là bậc chúng sinh không ai sánh bằng, không gì ví được, nên ai muốn báo ân ấy thì phải sinh tâm không gì sánh bằng, sinh tâm cao nhất này(?).
Này Xá-lợi-phất, ai muốn báo ân các đức Như Lai trong quá khứ thì chỉ nên phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề này. Này Xá-lợi-phất, ai muốn báo ân các đức Như Lai trong tương lai thì cũng chỉ nên phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề này. Này Xá-lợi-phất, ai muốn báo ân cao nhất của các đức Phật Thế Tôn, các đức Như Lai hiện đang có mặt, đang sống, đang trụ thế trong mười phương thế giới ngày nay, thì cũng chỉ nên phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề này.
Này Xá-lợi-phất, có hai bậc Phú-già-la cúng dường Như Lai bằng sự cúng dường cao nhất. Hai bậc ấy là gì? Có bậc Phú-già-la đã dứt hết các lậu, và có bậc Phú-già-la phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.
Khi ấy, đức Thế Tôn liền nói kệ rằng:
Nói hai bậc Phú-già-la, cúng dường nơi Như Lai:
Bồ-tát và A-la-hán, ấy là hai bậc Phú-già-la.
Chẳng phải tài vật thế gian, đồ nuôi sống trong ba cõi,
Mà làm được cúng dường tốt, cúng dường bậc đại nhân kia.
Nếu đem trong cõi trời người sắc đẹp, tiếng hay, vị ngon, xúc chạm êm ái,
Dâng cúng bậc đại nhân kia, chẳng gọi là cúng dường tốt.
Nếu cúng dường đồ nuôi sống, chẳng phải cúng dường cao nhất;
Nếu phát tâm bồ-đề, ấy là cúng dường cao nhất.
Dù thế gian trời người, cùng với thế gian ma,
Đem hết mọi thứ ưa thích dâng, chẳng phải báo ân thù thắng.
Bậc đại nhân chẳng thiếu thốn, chẳng sinh lòng mong cầu;
Với bậc đại nhân như thế, không còn cúng dường nào hơn.
Nếu người lòng mong cầu cúng dường Phật cao nhất,
Người ấy phát tâm bồ-đề, nhắm thành Phật đời sau.
Nếu người thường mong cầu muốn làm phước vô lượng,
Người ấy phát tâm bồ-đề, bền vững siêng tinh tấn.
Nếu người muốn mong cầu phát tâm tu vô lượng,
Người ấy phát tinh tấn, muốn được bồ-đề Phật.
Nếu người cầu vui cõi trời, lìa bỏ hết mọi khổ,
Người ấy liền tu tập nhân duyên bồ-đề Phật.
Nếu muốn thấy vô lượng a-tăng-kỳ (số nhiều không đếm xuể) chư Phật,
Với lòng tin chân chính tha thiết, muốn chứng bồ-đề Phật.
Nếu người muốn đi đến vô lượng thế giới khác,
Người ấy siêng tinh tấn, muốn chứng bồ-đề Phật.
Nếu muốn thấy Phật quá khứ, có lòng nhớ nghĩ như vậy,
Người ấy phát tâm bồ-đề, tu hành hạnh bồ-đề.
Nếu người muốn được thấy chư Phật đời vị lai,
Người ấy phát tâm bồ-đề, tu hành hạnh bồ-đề.
Nếu muốn thấy, cúng dường chư Phật đời hiện tại,
Người ấy lòng ưa muốn làm lợi ích chúng sinh.
Nếu người lòng bi khắp, thương xót mọi chúng sinh,
Người ấy muốn phát khởi bồ-đề Phật cao nhất.
Nếu muốn ban chúng sinh niềm vui cao nhất, vô lượng,
Người ấy muốn phát khởi bồ-đề Phật bậc nhất.
Nếu thấy chúng sinh khổ mà sinh lòng xót thương,
Người ấy muốn phát khởi nhân duyên bồ-đề Phật.
Nếu sinh tâm như vầy: "Ta sẽ giác ngộ đạo cao nhất",
Vô lượng công đức ấy, hết thảy không thể nói.
Nói như vậy rồi, Tuệ mạng Xá-lợi-phất bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, vừa rồi Thế Tôn nói pháp như vậy, đã có bao nhiêu chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề?
Phật bảo Tuệ mạng Xá-lợi-phất:
– Này Xá-lợi-phất, thôi, thôi! Này Xá-lợi-phất, nay ông hỏi điều ấy để làm gì? Vì sao? Này Xá-lợi-phất, nếu Như Lai bằng Nhất thiết trí trí mà nói ra điều ấy thì chúng sinh sẽ mê lầm. Vì sao? Này Xá-lợi-phất, vì Phật Như Lai có giới hạnh vô lượng, tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vào một đối tượng) vô lượng, tuệ vô lượng, thần thông vô lượng, trí vô lượng. Này Xá-lợi-phất, ví như hư không không thể đo lường nắm bắt; hư không có thể nghĩ bàn được không?
Tuệ mạng Xá-lợi-phất thưa:
– Bạch Thế Tôn, không thể nghĩ bàn. Vì sao? Vì hư không ấy chưa ai đã biết, đang biết hay sẽ biết hết được.
Phật dạy:
– Đúng như vậy, đúng như vậy, Xá-lợi-phất. Điều Như Lai biết, tất cả chúng sinh, tất cả thanh văn, tất cả duyên giác đều không thể đã biết, đang biết hay sẽ biết. Vì sao? Vì điều Phật biết không phải là cảnh giới của các bậc thanh văn và duyên giác.
Tuệ mạng Xá-lợi-phất bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, thật hiếm có, Thế Tôn! Các chúng sinh ấy lại có được ý chí quyết định vững chắc như vậy mà phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.
Phật dạy:
– Đúng như vậy, đúng như vậy, Xá-lợi-phất. Sẽ có những Bồ-tát có ý chí quyết định vững chắc.
Tuệ mạng Xá-lợi-phất thưa:
– Bạch Thế Tôn, Bồ-tát có ý chí quyết định vững chắc là thế nào?
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, như tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề, dù sống trên cạn hay dưới nước, bay trên không hay đi trên mặt đất; tất cả những chúng sinh như vậy, khi hết thân hiện tại đều được thân người. Nếu có một người dạy những người ấy an trụ trong năm giới (năm điều răn: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu) và mười đường nghiệp lành (mười việc thiện về thân, lời nói và ý: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến). Này Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Người Phú-già-la ấy nhờ nhân duyên đó có được nhiều phước không?
Xá-lợi-phất thưa:
– Bạch Thế Tôn, rất nhiều. Phước đức của người ấy không thể dùng thí dụ mà nói được.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, Ta lại nói thêm, nay ông nên biết: phước đức mà người như vậy có được do dạy tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ trong năm giới và mười đường nghiệp lành, nếu lại có người khiến cho một chúng sinh an trụ nơi pháp tín hành (bậc tu hành dựa vào lòng tin mà tiến vào đạo), thì phước của người này hơn người kia. Này Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Nếu lại có người khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi pháp tín hành, người Phú-già-la ấy nhờ nhân duyên đó được phước nhiều không?
Xá-lợi-phất thưa:
– Bạch Thế Tôn, rất nhiều. Phước đức của người ấy dù một phần nhỏ cũng không thể dùng thí dụ mà nói được.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, phước đức mà người như vậy có được do khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi đạo tín hành, nếu lại có người khiến cho một chúng sinh an trụ nơi đạo pháp hành (bậc tu hành dựa vào sự hiểu biết giáo pháp mà tiến vào đạo), thì phước của người này hơn người kia.
Này Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Nếu lại có người khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi đạo pháp hành, người Phú-già-la ấy nhờ nhân duyên đó được phước nhiều không?
Xá-lợi-phất thưa:
– Bạch Thế Tôn, rất nhiều. Phước đức của người ấy không thể dùng thí dụ mà nói được.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, phước đức mà người như vậy có được do khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi đạo pháp hành, nếu lại có người khiến cho một chúng sinh an trụ nơi quả thứ nhất (quả Tu-đà-hoàn), thì phước của người này hơn người kia.
Này Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Nếu lại có người khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi quả thứ nhất, người Phú-già-la ấy nhờ nhân duyên đó được phước nhiều không?
Xá-lợi-phất thưa:
– Bạch Thế Tôn, rất nhiều. Phước đức của người ấy không thể dùng thí dụ mà nói được.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, phước đức mà người như vậy có được do khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi quả thứ nhất, nếu lại có người khiến cho một chúng sinh an trụ nơi quả thứ hai (quả Tư-đà-hàm), thì phước của người này hơn người kia.
Này Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Nếu lại có người khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi quả thứ hai, người Phú-già-la ấy nhờ nhân duyên đó được phước nhiều không?
Xá-lợi-phất thưa:
– Bạch Thế Tôn, rất nhiều. Phước đức của người ấy không thể dùng thí dụ mà nói được.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, phước đức mà người như vậy có được do khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi quả thứ hai, nếu lại có người khiến cho một chúng sinh an trụ nơi quả thứ ba (quả A-na-hàm), thì phước của người này hơn người kia.
Này Xá-lợi-phất, phước đức mà người kia có được do khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi quả thứ ba, nếu lại có người khiến cho một chúng sinh an trụ nơi quả A-la-hán, thì phước của người này hơn người kia.
Này Xá-lợi-phất, phước đức mà người kia có được do khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi quả A-la-hán, nếu lại có người khiến cho một chúng sinh chứng được đạo duyên giác, thì phước của người này hơn người kia.
Này Xá-lợi-phất, phước đức mà người kia có được do khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi đạo duyên giác, nếu lại có người khiến cho một chúng sinh an trụ nơi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì phước của người này hơn người kia.
Này Xá-lợi-phất, phước đức mà người kia có được do khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nếu lại có người khiến cho một chúng sinh an trụ nơi pháp bất thoái (địa vị tu hành không bao giờ còn lùi bước trên đường thành Phật), thì phước của người này hơn người kia.
Này Xá-lợi-phất, phước đức mà người kia có được do khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề an trụ nơi pháp bất thoái, nếu lại có người khiến cho một chúng sinh rốt ráo an trụ nơi vô sinh pháp nhẫn, thì phước của người này hơn người kia.
Này Xá-lợi-phất, phước đức mà người kia có được do khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề rốt ráo an trụ nơi vô sinh pháp nhẫn, nếu lại có người khiến cho một chúng sinh mau chóng an trụ nơi Nhất thiết trí trí, thì phước của người này hơn người kia.
Này Xá-lợi-phất, phước đức mà người kia có được do khiến tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề mau chóng an trụ nơi Nhất thiết trí trí, nếu lại có người vì người khác mà nói rộng pháp môn (cánh cửa giáo pháp) Nhất Thiết Pháp Cao Vương này, là pháp môn có thể làm sinh ra bồ-đề, có thể phá hoại ma, chỉ rõ các ấm (năm nhóm hợp thành con người: thân thể, cảm thọ, tri giác, ý chí hành động, nhận thức) đều không có cái ta, có thể lìa các giới (các yếu tố cấu thành kinh nghiệm), phá tan các nhập (các giác quan và đối tượng của chúng), diệt hết phiền não, làm trong sạch hạt giống thuộc phần thanh tịnh, phá hoại phần nhiễm ô, thì phước của người này hơn người kia.
Này Xá-lợi-phất, hãy gác lại tất cả chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề. Này Xá-lợi-phất, ví như chúng sinh trong khắp thế giới bốn châu thiên hạ, cứ như thế cho đến một nghìn thế giới, hai nghìn thế giới, ba nghìn thế giới, cho đến vô lượng trăm nghìn thế giới; ở phương Đông, Tây, Nam, Bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới, mười phương như vậy, mỗi phương có chúng sinh trong số thế giới nhiều như cát sông Hằng; có thân hình hay không thân hình, sống trên cạn hay dưới nước, sinh từ trứng, sinh từ thai, sinh từ chỗ ẩm ướt, hóa sinh (tự nhiên hiện ra, không cần cha mẹ), cho đến có tưởng hay không có tưởng; tất cả những chúng sinh như vậy, khi hết thân hiện tại đều được thân người. Nếu có một người dạy những người ấy an trụ trong năm giới và mười đường nghiệp lành; này Xá-lợi-phất, người Phú-già-la ấy nhờ nhân duyên đó được phước nhiều không?
Xá-lợi-phất thưa:
– Bạch Thế Tôn, rất nhiều; bạch Thiện Thệ, rất nhiều. Người ấy được vô lượng a-tăng-kỳ phước.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, nay ông nên biết thí dụ như vầy. Này Xá-lợi-phất, đối với tất cả chúng sinh trong các thế giới mười phương như vậy, nếu có người khiến họ an trụ nơi tín hành, pháp hành, quả Tu-đà-hoàn, quả Tư-đà-hàm, quả A-na-hàm, quả A-la-hán, đạo Bích-chi Phật, an trụ nơi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, an trụ nơi pháp bất thoái, vô sinh pháp nhẫn, Nhất thiết trí trí, mà có được phước đức; nếu lại có người vì người khác nói rộng pháp môn Nhất Thiết Pháp Cao Vương này mà có được phước đức, thì này Xá-lợi-phất, khối phước đức này hơn khối phước đức trước, thanh tịnh bậc nhất, cao nhất, không gì sánh bằng.
Này Xá-lợi-phất, pháp môn thù thắng với ý chí quyết định vững chắc này là điều mà Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành; hạnh của Bồ-tát nên biết là như vậy. Này Xá-lợi-phất, nếu người nào được nghe pháp môn Nhất Thiết Pháp Cao Vương này, nên biết người ấy chính là Bồ-tát Ma-ha-tát. Người ấy không thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Người ấy là ruộng phước, là bậc không ai ngang bằng, là bậc không ai giống được, là bậc giữ chánh niệm, là bậc đã vượt qua bờ sinh tử, là bậc vắng lặng, là bậc điều phục được mình, là bậc tính vốn vắng lặng, là bậc giải thoát, là bậc trượng phu, là bậc sư tử, là bậc nam tử bậc nhất, là bậc trượng phu thù thắng, là bậc đại trượng phu, là rồng, là trời, là bậc trời trong các cõi trời, là bậc không bị chướng ngại, là bậc không bị trói buộc, là bậc đã làm điều cần làm, là bậc việc phải làm đã xong, là bậc mọi việc phải làm đều đã xong, chính là khối công đức vô biên.
Khi ấy, đức Thế Tôn liền nói kệ rằng:
Nếu người tu bồ-đề, là chúng sinh quyết định;
Người ấy không ý ác, có vô minh(?) Như Lai(?).
Nếu phát tâm bồ-đề, phước ấy không thể ví;
Mọi phước trong thế gian, không bằng phước bồ-đề.
Trong vô biên thế giới, tất cả các chúng sinh,
Nếu người khiến họ vượt lên, lần lượt càng tăng tiến,
Người ấy càng lên cao, càng cao càng được phước lợi;
Nhưng so với tâm bồ-đề này, phước kia như hạt bụi.
Nếu người nói rộng kinh tu-đa-la (kinh điển ghi lời Phật dạy) cao nhất này,
Cùng ai học kinh này, người ấy là ruộng phước.
Nếu người nghe kinh này, bản tính trọn thanh tịnh;
Người ấy gọi là vắng lặng, là con thật của Phật.
Nếu khi nghe kinh này, là trượng phu dũng mãnh, chắc chắn;
Gọi là bậc điều phục, giải thoát, là sư tử, trời trong các trời.
Nếu người nói kinh này, kinh cao nhất trong các kinh,
Là trời của trời trong các trời, cao nhất trong chúng sinh.
Nói như vậy rồi, Tuệ mạng Xá-lợi-phất bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, thật hiếm có, Thế Tôn! Như Lai lại có thể trong kinh này nói vắn tắt về hạnh Bồ-tát như vậy. Bồ-tát tu hạnh Bồ-tát trải qua a-tăng-kỳ kiếp mà vẫn chưa đạt được trí Phật cao nhất. Bạch Thế Tôn, trong kinh này nói về trí Phật cao nhất. Bạch Thế Tôn, nếu có chúng sinh được nghe pháp môn này từ chính miệng Như Lai nói ra, thì những chúng sinh ấy thật mau chóng được lợi lành, lợi lành bậc nhất.
Tuệ mạng Xá-lợi-phất bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, theo chỗ con hiểu ý nghĩa pháp Phật đã nói, thì cho đến các đức Phật Thế Tôn quá khứ đã vào Niết-bàn cũng đã vì chúng sinh mà nói pháp môn này. Pháp môn này là bậc nhất trong các pháp mà các đức Phật quá khứ đã nói. Bạch Thế Tôn, các đức Phật Thế Tôn trong đời vị lai cũng sẽ vì chúng sinh mà nói pháp môn này. Pháp môn này, tức pháp môn Nhất Thiết Pháp Cao Vương, là bậc nhất trong các pháp mà các đức Phật vị lai sẽ nói. Bạch Thế Tôn, các đức Phật Thế Tôn hiện đang có mặt, đang sống, đang trụ thế nay cũng vì chúng sinh mà nói pháp môn này. Pháp môn này là bậc nhất trong các pháp mà các đức Phật hiện tại nói. Bạch Thế Tôn, trước kia con đã từng được nghe Thế Tôn nói rất nhiều pháp môn. Lành thay Thế Tôn, nay lại vì con mà nói pháp môn này.
Phật bảo Tuệ mạng Xá-lợi-phất:
– Này Xá-lợi-phất, kinh tu-đa-la này, Phật tự biết đúng thời mà nói; theo tướng tin hiểu trong tâm chúng sinh, biết rõ tâm họ mà nói. Này Xá-lợi-phất, đó là điều Phật biết, không phải cảnh giới của các bậc thanh văn và duyên giác.
Này Xá-lợi-phất, khi nói pháp này, có tám vạn bốn nghìn người trước đây chưa từng phát tâm bồ-đề, nay nghe kinh này liền phát tâm bồ-đề. Sáu mươi nghìn chúng sinh được vô sinh pháp nhẫn. Có bảy mươi ức chư thiên ở cõi Dục trước đây chưa từng phát tâm bồ-đề, nay nghe kinh này liền phát tâm bồ-đề. Ba ức chúng sinh được nhu thuận nhẫn (sự nhẫn chịu nhờ tâm mềm mỏng thuận theo chân lý, là bậc thấp hơn vô sinh pháp nhẫn). Vô lượng chư thiên ở mặt đất, các rồng, dạ-xoa trước đây chưa từng phát tâm bồ-đề, nay nghe kinh này liền phát tâm bồ-đề. Này Xá-lợi-phất, Như Lai vì quán biết ý nghĩa như vậy nên mới vì chúng sinh mà nói rộng pháp môn này.
Bấy giờ vô lượng trăm nghìn chúng sinh, gồm tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di, chắp tay hướng về Phật, ngước nhìn dung nhan Ngài, mắt không rời trong chốc lát.
Khi ấy, đức Thế Tôn vui vẻ mỉm cười, từ miệng phóng ra vô lượng ánh sáng đủ mọi màu sắc, chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới. Ánh sáng thù thắng ấy chiếu khắp rồi lại trở vào miệng đức Thế Tôn.
Bấy giờ Tuệ mạng Xá-lợi-phất bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn, vì sao Thế Tôn, do nhân gì, duyên gì mà mỉm cười như vậy? Cúi xin Thế Tôn giải nói cho con.
Phật bảo Tuệ mạng Xá-lợi-phất:
– Này Xá-lợi-phất, rất nhiều tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di này chắp tay nhìn Phật, mắt không rời trong chốc lát, ông có thấy không?
Xá-lợi-phất thưa:
– Bạch Thế Tôn, con đã thấy.
Phật dạy:
– Này Xá-lợi-phất, bốn chúng này tu hạnh Đại thừa, tu hạnh Bồ-tát. Này Xá-lợi-phất, tâm hành của họ thế nào Ta đều biết cả. Này Xá-lợi-phất, dù dùng trí Như Lai mà tìm, thì ở quá khứ cũng không nắm bắt được, ở vị lai cũng không nắm bắt được, ở hiện tại cũng không nắm bắt được(?). Này Xá-lợi-phất, hạnh của những chúng sinh này, trong các ấm không nắm bắt được, trong các giới không nắm bắt được, trong các nhập không chấp giữ. Này Xá-lợi-phất, hạnh Bồ-tát này cao nhất, không gì sánh bằng.
Khi Như Lai nói về hạnh Bồ-tát này, khắp tam thiên đại thiên thế giới này đều chấn động mạnh: rung động, rung động khắp nơi, rung động khắp nơi đồng đều; vọt lên, vọt lên khắp nơi, vọt lên khắp nơi đồng đều; gầm vang, gầm vang khắp nơi, gầm vang khắp nơi đồng đều; nổi dậy, nổi dậy khắp nơi, nổi dậy khắp nơi đồng đều; chấn động(?), chấn động khắp nơi, chấn động khắp nơi đồng đều. Ma vương Ba-tuần (vua của loài ma ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại, chuyên ngăn cản người tu hành) bị bật lui khỏi cung điện của mình; các thân ma dũng mãnh còn lại cũng đều thoái lui, rơi xuống. Về việc này có kệ rằng:
Sớm nay phá sức quân ma, không thể trỗi dậy lại,
Vì lời bậc Chánh Giác nói, hết thảy không còn sót.
Ấm ma (ma do năm ấm của thân tâm gây ra), phiền não ma (ma do phiền não gây ra), gầy yếu không còn sức,
Vì được nghe Như Lai nói: hết thảy các pháp đều không.
Thấy các ma kinh hãi, nghe pháp không hý luận (không còn những lời bàn luận suông, phân biệt hư vọng),
Pháp ấy đã không sinh, làm sao lại có chết?
Ma Ba-tuần kia sau khi rơi xuống đất, liền hướng về Như Lai nói kệ rằng:
Lành thay, đức Phật lớn duy nhất, xin mau an ủi con;
Nay con sợ hết mạng, bị buồn lo trói buộc.
Khi ấy ma Ba-tuần được Phật an ủi, bỗng biến mất.
Như Lai nói pháp môn này xong, Tuệ mạng Xá-lợi-phất trong lòng vui mừng. Vị tỳ-kheo mới xuất gia chưa trải qua mùa hạ an cư nào (an cư mùa hạ: ba tháng mùa mưa người xuất gia ở yên một chỗ tu tập; tuổi đạo của người xuất gia tính theo số mùa hạ an cư), cùng chư thiên, loài người, a-tu-la, càn-thát-bà…, nghe đức Thế Tôn nói xong thảy đều rất vui mừng.
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video