Thiên 20 — Chương 18: Xem kiện tụng

 Chương Chiêm việc kiện tụng, thứ mười tám

 Chiêm kiện tụng thì lấy nhật (can ngày) và thìn (chi ngày) để phân chủ và khách (can ngày là khách, chi ngày là chủ; bên động trước là khách, bên ứng theo sau là chủ); xem quan quỷ (hào khắc can ngày, chủ quan trường, tai họa) trong khóa và truyền mà đoán thắng thua (trên can ngày có quỷ thì không lợi cho khách, trên chi ngày có quỷ thì không lợi cho chủ. Phát dụng — chi làm sơ truyền — khắc can ngày thì khách thua, khắc chi ngày thì chủ thua. Nếu thần trên can chi bị khắc, hoặc trên dưới can chi giao nhau khắc lẫn nhau cũng thế). Câu Trần (thiên tướng chủ kiện tụng, giam giữ) mang mộc, Bạch Hổ (thiên tướng chủ hung dữ, tang tóc) đi cùng Nhâm (tức Bạch Hổ mang can độn trong tuần, hoặc chữ Nhâm trong câu "Nhâm bất trúng" (?)), thì ra trước công đường ắt như phạm hình phạt (?).

 Tử tôn (hào do can ngày sinh ra) chế được quỷ thì họa có cứu; phụ mẫu (hào sinh can ngày) hóa giải quan thì họa không hại. Phân biệt hại và hợp để xem gỡ hay buộc (gặp hợp thì việc được gỡ, gặp hại thì việc bị kết lại); lại xem vượng hay bại mà định tai hay lành (gặp vượng thì lành, gặp bại thì tai).

 Không vong (chi trống rỗng trong tuần, mất tác dụng) thì tùy đáng mừng hay đáng sợ mà suy ra hanh thông hay tai họa; mộ khố (kho mộ: chỗ một hành bị chôn cất, thu giữ) thì tùy vui hay buồn (?) mà phân ra kết hay tan. Ba truyền xen nhau khắc can thì có tai họa, bị người lấn; thần dụng (sơ truyền) nội chiến (thiên tướng và chi nó cưỡi khắc nhau từ bên trong) thì người trong nhà phạm nhau.

 Mạt truyền, sơ truyền và cả ba truyền phải bàn kỹ (kỵ mạt truyền sinh cho quỷ ở sơ truyền); thiên tướng và ba truyền đi nghịch cách quãng thì họa khó gỡ, oan khó giãi. Quý nhân (vị đứng đầu thiên tướng, chủ người quyền thế) cùng Thiên Cương (tên thần của chi Thìn) đóng cửa thì biết tai ương lui; Hổ quỷ cưỡi ngựa (tức mã chở Hổ quỷ) thì biết họa đến liên tiếp.

 Chu Tước (thiên tướng chủ văn thư, lời nói, tố cáo), Câu Trần khắc can ngày thì đừng dấy kiện; khinh suất kiện bừa là tự tìm đến chết. Nếu hai tướng ấy sinh cho can ngày thì quan xét án minh oan, người được vui mừng.

 Đầu hổ đuôi rắn (sơ truyền Bạch Hổ, mạt truyền Đằng Xà) thì họa không dữ; Tước vào làng Câu (Ngọ gia lên Thìn) thì vụ kiện nặng nhất (sự việc hệ trọng). Nếu phạm tuế quân (Chu Tước khắc Thái Tuế — chi của năm) thì suy là ngồi chờ chết; Đằng Xà (thiên tướng chủ kinh sợ, quấn quýt) kẹp mộ thì việc nhỏ hóa lớn.

 Đinh động (thần Đinh xuất hiện, chủ biến động) lại gặp nhận (tức sát Dương nhận, chủ dao kiếm, hình thương) thì bị trói buộc giam cầm; gặp Thanh Long, Thái dương và Sinh khí thì lúc ấy họa tiêu tan (Thanh Long là thiên tướng chủ vui mừng; Thái dương là nguyệt tướng; Sinh khí là thần sát chủ sinh sôi). Lấy ngũ hành định tội (mộc chủ bị đánh roi, đánh gậy; hỏa chủ đổ máu; kim chủ kim dao; thổ chủ tù khổ sai; thủy chủ lưu đày) thì xét rõ ở thiên tướng; hai xá (tức Thiên xá theo bốn mùa và Hoàng ân, các thần sát chủ ân xá) giải hung thì phân theo địa chi.

 Thỏ và chó (Mão là tay, Tuất là chân) gia lâm thì phòng bị treo lên tra khảo; gà và rắn (Dậu, Tỵ gia lên nhau là phối) phát dụng thì định bị tù đày. Tuần hoàn chu biến (ba truyền vòng khắp không dứt) thì ngày ngày bị trói buộc; gốc đứt nguồn cạn thì cuối cùng hết sạch.

 Câu Trần, Bạch Hổ cùng khắc can ngày thì người phạm pháp bị hình giết. Thái tuế và quý nhân làm ân tinh (tức sinh cho can ngày) thì tội tuy rất nặng vẫn được xử nhẹ.

 Cách quẻ xấu thì nhất định đoán xấu, quẻ tốt thì vẫn phải suy là tốt. Chỗ quỷ tặc tuyệt (dứt khí) là lúc vụ kiện xong (lấy chữ ở trên chỗ quan quỷ tuyệt để định kỳ dứt); chỗ xung với mạt truyền định kỳ tan (lấy chữ ở trên chỗ xung mạt truyền để định kỳ tan).

 Chiêm nghiệm thứ nhất: năm Tân Mùi, tháng tư, ngày Bính Thìn, giờ Giáp Ngọ. Khi gặp bậc cha thầy là ông Vận Chi (?) người Lai Dương lúc đang ở kinh thành dự khảo tuyển, tình cờ chiêm. Quẻ Trùng thẩm (chỉ có một khóa mà chữ dưới khắc chữ trên, lấy làm sơ truyền) và Huyền thai (ba truyền đều là chi Mạnh — Dần, Thân, Tỵ, Hợi — tượng thai nghén). (Tý, Sửu tuần không; Mão, Thìn lạc không — tức chi thiên bàn rơi lên địa bàn tuần không.)

 Chu, Xà (Bảng quẻ Lục Nhâm: mười hai chi của thiên bàn — bàn trời đặt theo nguyệt tướng — xếp thành khung vuông, tên thiên tướng ghi phía ngoài; ở giữa là tứ khóa — bốn khóa lập từ can và chi ngày, hàng trên là thiên tướng, hàng dưới là chi trên và chữ dưới, đọc từ phải sang trái là khóa một đến khóa bốn; cuối là tam truyền — sơ, trung, mạt — mỗi dòng ghi lục thân, can độn, chi và thiên tướng. Lục thân: Tài = bị can ngày khắc; Quan, Quỷ = khắc can ngày; Phụ, Ấn = sinh can ngày; Tử = do can ngày sinh; Tỷ, Huynh = cùng hành. Tên tướng viết tắt: Quý = Quý Nhân, Xà = Đằng Xà, Chu = Chu Tước, Lục = Lục Hợp, Câu = Câu Trần, Long, Thanh = Thanh Long, Không = Thiên Không, Hổ, Bạch = Bạch Hổ, Thường = Thái Thường, Huyền = Huyền Vũ, Âm = Thái Âm, Hậu = Thiên Hậu.)

 Lục  Thân Dậu Tuất Hợi  Quý    Xà Câu  Quý Lục    Tài  Canh Thân  Lục

 Câu  Mùi    Tý  Hậu    Tuất Mùi  Hợi Thân    Quan  Quý Hợi  Quý

 Long  Ngọ    Sửu  Âm    Mùi Thìn  Thân Bính    Phụ  Giáp Dần  Huyền

 Không  Tỵ Thìn Mão Dần  Huyền

 Hổ, Thường

 Phán đoán: ba truyền là tài, quan và dịch mã (thần sát chủ đi lại, thăng chuyển; sơ truyền Thân là tài, trung truyền Hợi là quan, mạt truyền Dần là mã), lại sinh nhau nối tiếp (?), rất tốt. Ông Chi nói: "Người này đã mắc tội nặng đáng chém giết, đã giao ngục bộ Hình, giữ được mạng sống đã là ngoài mong đợi, đâu dám mong gì khác?" Tôi nói: "Nguyệt đức (thần sát chủ phúc đức của tháng) phát truyền, trung truyền là quý nhân ở chỗ tuyệt, mạt truyền thấy trường sinh, đó là chỗ tuyệt gặp sinh; trên chi có Hoàng ân hóa thành Tuất, Đẩu Cương (tức Thìn) ở bản mệnh, sắp ra ngục, khó tránh bị đày đi giữ biên, nhưng về sau đường làm quan hiển đạt lâu dài." Vua Tư Tông (tức vua Sùng Trinh nhà Minh) vì hạn hán cầu mưa, ngày Nhâm Tuất xá cho bảy đại thần văn võ, người này ở trong số được xá. Sau mới biết đó là tiên sinh Trương Phùng Huyền. Mười hai năm sau quả nhiên làm quan hiển yếu, nay là Thiếu trủng tể (Thị lang bộ Lại), rồi chuyển làm Đại tư không (Thượng thư bộ Công).

 Chiêm nghiệm thứ hai: năm Bính Tý, tháng ba, ngày Ất Mùi, giờ Kỷ Mão. Thái giám Phùng Doãn Thăng ở Ngự mã giám bị bắt, bộ Hình đã định tội chết, nhờ chiêm. Quẻ Trùng thẩm. (Thìn, Tỵ tuần không; Hợi, Tý lạc không.)

 Hậu, Âm

 Quý  Tý Sửu Dần Mão  Huyền    Lục Âm  Không Xà    Tử  Giáp Ngọ  Không

 Xà  Hợi    Thìn  Thường    Dậu Dần  Ngọ Hợi    Tài  Tân Sửu  Hậu

 Chu  Tuất    Tỵ  Hổ    Dần Mùi  Hợi Ất    Quan  Bính Thân  Câu

 Lục  Dậu Thân Mùi Ngọ  Không

 Câu, Long

 Phán rằng: ắt gặp ân xá, rồi được cất nhắc trọng dụng. Bởi can ngày có Hoàng ân, chi ngày thấy Thiên xá (ba tháng mùa xuân Thiên xá ở Dần; ở đây không cần lấy Thái Dần (?) làm Thiên xá), lại quý nhân là Thái tuế sinh cho can ngày, tội tuy rất nặng cũng có thể chuyển dữ thành lành. Ba truyền và thiên tướng sinh nhau nối tiếp, sơ truyền và mạt truyền dẫn tòng (chầu hai bên) bản mệnh Tý (trên mệnh Tý thấy Mùi, sơ truyền Ngọ và mạt truyền Thân chầu hai bên), định chủ được cấp trên tiến cử.

 Quả nhiên tháng năm vâng chỉ nhiệt thẩm (xét lại án tù vào mùa hè), tha tội chết đổi thành đày biên, sai sang quân doanh kinh thành lập công; sau làm giám quân cho hai tướng Hồng, Hắc và tôi truy quét giặc, có công được phục chức.

 Chiêm nghiệm thứ ba: năm Bính Tý, tháng ba, ngày Kỷ Dậu, giờ Đinh Mão. Thái sử Trần Thu Đào, Thiếu bá (Thị lang) người đất Việt Đông, vì dâng lời can gián về việc tông phiên mà bị bắt giam ở bộ Hình, chiêm việc ra ngục. Quẻ Mạch việt (tên một thể quẻ) (?) và Trùng thẩm. (Dần, Mão tuần không; Dậu, Tuất lạc không.)

 Hậu, Âm

 Quý  Tý Sửu Dần Mão  Huyền    Xà Thường  Lục Âm    Tài  Tân Hợi  Xà

 Xà  Hợi    Thìn  Thường    Hợi Thìn  Dậu Dần    Ấn  Bính Ngọ  Không

 Chu  Tuất    Tỵ  Hổ    Thìn Dậu  Dần Kỷ    Huynh  Quý Sửu  Hậu

 Lục  Dậu Thân Mùi Ngọ  Không

 Câu, Long

 Phán đoán: hiện nay chưa thoát nạn được, đến tháng tư, ngày Giáp Tuất, giờ Tỵ mới ra ngục. Các vị thân sĩ cùng bị nạn đều nói: "Sắp ra ngay rồi." Tôi nói: "Không phải thế. Phát dụng là dịch mã ngồi mộ (mã Hợi ngồi trên Thìn), lại chim đỏ phạm tuế quân (Chu Tước Tuất khắc Thái tuế Tý), nếu dâng sớ thì chỉ dụ ắt bác." Mọi người không tin lời ấy. Tháng ba, Đại tư khấu (Thượng thư bộ Hình) họ Phùng dâng sớ, chỉ dụ bác xuống; tháng tư dâng sớ, chuẩn y theo lời đề nghị mà được thoát. Vì nguyệt kiến tháng tư (Tỵ) xung với dịch mã nằm trong mộ ở sơ truyền, mới có ứng ra ngục.

 Có thể thấy việc thoát nạn thì sao mã rất quan trọng, vì nó cũng mang nghĩa chạy thoát. Phàm mã ngồi mộ thì không động được, bị hợp cũng thế; bị xung là cơ hội để động.

 Tông phiên: tông thất nhà vua, là con cháu các đời vua được phong ra các nơi, như Phúc vương Chu Thường Tuân, Quế vương Chu Do Lang, Đường vương Chu Duật Kiện… Can gián vì tông phiên là dâng thư xin nói đỡ cho một vị tông phiên nào đó về việc gì đó, như xin thêm đất phong, nâng phẩm tước…

 Chiêm nghiệm thứ tư: năm Nhâm Ngọ, tháng bảy, ngày Giáp Ngọ, giờ Canh Ngọ. Tình cờ có một người khách đến chỗ trọ của tôi ở phố Ngạnh Tử, ngồi xong, tôi bấm quẻ trong tay áo cho ông. Quẻ Thoái nhự (ba truyền là ba chi liền nhau đi lùi). (Thìn, Tỵ tuần không; Mão, Thìn lạc không.)

 Câu, Long

 Lục  Thìn Tỵ Ngọ Mùi  Không    Lục Câu  Hậu Quý    Phụ  Canh Tý  Hậu

 Chu  Mão    Thân  Hổ    Thìn Tỵ  Tý Sửu    Phụ  Kỷ Hợi  Âm

 Xà  Dần    Dậu  Thường    Tỵ Ngọ  Sửu Giáp    Tài  Mậu Tuất  Huyền

 Quý  Sửu Tý Hợi Tuất  Huyền

 Hậu, Âm

 Phán đoán: ông là người đỗ đạt khoa cử, không họ Điền thì họ Vương, nhưng bị việc triều đình liên lụy. Bởi quý nhân lâm thân thì ắt là người khoa giáp; nhưng quý nhân bị can ngày khắc, tuế phá (chi xung với chi của năm) phát dụng, quẻ có ba truyền lùi, nên có việc mắc tội với triều đình. Mừng sơ truyền và trung truyền là Thiên Hậu, Thái Âm, là ân xá, nên không có lỗi lớn. Sau mới biết là Tri phủ Kinh Châu Vương Thừa Tằng, tiến sĩ khoa Giáp Tuất, vì để mất thành mà bị bắt tra hỏi, đến khi giặc phá Yên Kinh mới được ra.

 Chiêm nghiệm thứ năm: năm Quý Dậu, tháng tư, ngày Quý Hợi, giờ Bính Thìn. Thủ phụ (đứng đầu nội các) họ Chu người Nghi Hưng vì bị Khoa trưởng họ Trần đàn hặc, sai thầy thuốc Chu Thành Sinh đến chiêm. Quẻ Trùng thẩm. (Tý, Sửu tuần không; Tỵ, Ngọ lạc không.)

 Không, Hổ

 Long  Tuất Hợi Tý Sửu  Thường    Câu Hậu  Không Xà    Tài  Mậu Ngọ  Xà

 Câu  Dậu    Dần  Huyền    Dậu Thìn  Hợi Ngọ    Huynh  Quý Hợi  Không

 Lục  Thân    Mão  Âm    Thìn Hợi  Ngọ Quý    Quan  Bính Thìn  Hậu

 Chu  Mùi Ngọ Tỵ Thìn  Hậu

 Xà, Quý

 Phán đoán: quan triều chiêm được quẻ này ắt phải mất chức. Bởi ba truyền và thiên tướng khắc nhau nối tiếp, đức không thắng được hình (đức ở Tỵ mà hình ở Hợi, Hợi khắc Tỵ quá mạnh (?)), chủ tiểu nhân được dùng mà quân tử phải lui. Hơn nữa quý nhân, lộc, tài, mã đều gặp không hãm (quý nhân, tài, mã đều ở Tỵ, lâm lên Tý nên lạc không; lộc là Tý bị tuần không, lâm lên Mùi thì không phải lạc không), sao có thể yên ổn về sau? Lại quý nhân đêm lâm hành niên (chi chỉ tuổi đang đi tới trong năm; hành niên ắt ở Tuất, có Mão lâm lên), tức là không làm quan nữa, ở nhàn. Sau tháng sáu, trên hành niên có lộc của ngày và Thiên mã xung động thân mệnh, đó là kỳ ra đi. Mừng có bốn mộ phủ lên chỗ sinh (?), vẫn có tượng được dùng lại. Quả tháng sáu được chuẩn từ chức, đi ngựa trạm về quê.

 Năm thứ mười bốn (niên hiệu Sùng Trinh), năm Tân Tỵ, tháng chín, lại vào nội các; năm thứ mười sáu bị ban chết.

 Chiêm nghiệm thứ sáu: năm Bính Tý, tháng hai, ngày Ất Mùi, giờ Kỷ Mão. Đô ty họ Thích tên Tư Tông ở Đăng Châu, tỉnh Đông (Sơn Đông), vì lỡ cơ quân sự đã bị định tội chết tám năm, chiêm xem lành dữ thế nào. Quẻ Trùng thẩm. (Thìn, Tỵ tuần không; Hợi, Tý lạc không.)

 Hậu, Âm

 Quý  Tý Sửu Dần Mão  Huyền    Lục Âm  Không Xà    Tử  Giáp Ngọ  Không

 Xà  Hợi    Thìn  Thường    Dậu Dần  Ngọ Hợi    Tài  Tân Sửu  Hậu

 Chu  Tuất    Tỵ  Hổ    Dần Mùi  Hợi Ất    Quan  Bính Thân  Câu

 Lục  Dậu Thân Mùi Ngọ  Không

 Câu, Long

 Phán rằng: tháng sáu gặp ân xá, chuyển dữ thành lành. Vì trường sinh lâm thân (Hợi là trường sinh của mộc, lâm lên can ngày; ở đây không xem là trường sinh ngồi mộ), Thiên xá gia lên chi ngày, huống chi Thái tuế và quý nhân đều làm ân tinh, tội tuy nặng cũng được giảm nhẹ. Đáng mừng hơn nữa là ba truyền và thiên tướng sinh nhau nối tiếp, sơ truyền và mạt truyền ngầm chầu bản mệnh Mùi (ở đây lại không bàn theo thần nằm trên chỗ được chầu), vẫn có công khanh tiến cử, là tượng ngày sau ra làm quan. Quả tháng sáu vâng lệnh nhiệt thẩm, tha tội đổi thành đày biên, sai sang quân doanh kinh thành lập công chuộc tội; sau đến năm Tân Tỵ được thăng Trung quân tham tướng trấn Cam Túc.

 Chiêm nghiệm thứ mười lăm: năm Tân Mùi, tháng tư, ngày Mậu Ngọ, giờ Tân Dậu. Tiên sinh Tống Thái Đẩu (?) ở Lại viên (Lại khoa cấp sự trung, quan can gián) người Sơn Đông mời đến chiêm, nói không phải tự mình hỏi mà hỏi hộ. Quẻ Huyền thai và Phục ngâm (thiên bàn trùng khớp với địa bàn, mọi chi nằm yên chỗ cũ). (Tý, Sửu tuần không; Tý, Sửu lạc không.)

 Xà, Quý

 Chu  Tỵ Ngọ Mùi Thân  Hậu    Xà Xà  Chu Chu    Phụ  Đinh Tỵ  Chu

 Lục  Thìn    Dậu  Âm    Ngọ Ngọ  Tỵ Tỵ    Tử  Canh Thân  Hậu

 Câu  Mão    Tuất  Huyền    Ngọ Ngọ  Tỵ Mậu    Quỷ  Giáp Dần  Long

 Thanh  Dần Sửu Tý Hợi  Thường

 Không, Hổ

 Phán đoán: quan ở triều chiêm được quẻ này phải đề phòng đài gián (quan ngự sử và quan can gián, chuyên đàn hặc), nhưng sẽ được chỉ dụ tốt cho về quê. Bởi ba truyền và thiên tướng khắc lẫn nhau, phục ngâm lại có Đinh mã, mà Thái dương không có ánh sáng (nguyệt tướng Dậu lâm đất Dậu, là tượng mặt trời lặn về tây), sao có thể ở lâu nơi lang miếu (triều đình) được? Nhưng mừng Chu Tước là đức, là lộc sinh cho can ngày (Chu Tước cưỡi Tỵ, Tỵ là đức của ngày và lộc của ngày, lâm lên can), nên được chỉ dụ tốt cho về quê. Sau mới biết là tướng công họ Tiền tên Tượng Khôn người Tứ Minh nhờ chiêm. Quả vì lời người ta nói mà xin nghỉ ra đi.

 Tiền Tượng Khôn (1559–1640): tháng mười hai năm Sùng Trinh thứ hai (1629, năm Kỷ Tỵ), ngày Đinh Sửu, với chức Thị lang bộ Lễ vào nội các; năm thứ tư, tháng sáu, ngày Đinh Mùi, vì tranh cãi với Chu Diên Nho mà về hưu.

 Chiêm nghiệm thứ mười sáu: năm Bính Tý, tháng hai, ngày Ất Dậu, giờ Tân Tỵ. Tuần phủ Hoài Dương là ông Ngô tên Chấn Anh, người Hồ Châu, Chiết Giang (dân gọi tôn là "công tổ"), vì giặc đốt lăng tẩm ở Phượng Dương mà bị bắt, bộ Hình đã định tội chết, xin chiêm. Quẻ Thiệp hại (khi nhiều khóa cùng có khắc, chọn khóa đi qua nhiều chặng khắc hại hơn làm sơ truyền) và Thiên ngục (ngục trời). Ngọ, Mùi tuần không; Hợi, Tý lạc không.

 Xà, Quý

 Chu  Tuất Hợi Tý Sửu  Hậu    Long Âm  Âm Lục    Tài  Ất Mùi  Long

 Lục  Dậu    Dần  Âm    Mùi Dần  Dần Dậu    Phụ  Mậu Tý  Quý

 Câu  Thân    Mão  Huyền    Dần Dậu  Dậu Ất    Tử  Quý Tỵ  Hổ

 Thanh  Mùi Ngọ Tỵ Thìn  Thường

 Không, Hổ

 Phán đoán: hiện nay ắt gặp ân xá, tháng sáu có điềm ra ngục. Bởi Hoàng ân lâm can ngày, Thiên xá ở chi ngày, lại trung truyền là Thái tuế làm quý nhân sinh cho can ngày, tội tuy rất nặng cũng có thể chuyển dữ thành lành. Nhưng hiềm Tuất lâm vị Mạnh (các chi Dần, Thân, Tỵ, Hợi, đầu mỗi mùa), lại là bản mệnh, nên không tránh khỏi bị đày biên. Sau Đại tư lễ (người đứng đầu Ti lễ giám) họ Tào vâng lệnh nhiệt thẩm, tha tội đổi thành đày biên.

 Nhiệt thẩm: chế độ duyệt lại án tù đời Minh, xét xử lại, thường xử nhẹ đi. "Minh sử" chép: "Mỗi năm, nhiệt thẩm bắt đầu từ hơn mười ngày sau tiết Tiểu mãn; Ti lễ giám truyền chỉ xuống bộ Hình, bộ Hình liền cùng Đô sát viện, Cẩm y vệ đề xin, truyền khắp đến các ti pháp (?) ở Nam Kinh, cùng xét định rồi tâu lên. Ở kinh sư thì từ ngày lệnh xuống đến hết tháng sáu thì thôi; ở Nam Kinh thì tính từ ngày công văn của bộ gửi đến, cũng đủ một tháng thì thôi."

 "Minh sử": năm thứ tám, tháng giêng, giặc lưu khấu chiếm Phượng Dương, phá hủy hoàng lăng. Tuần phủ Dương Nhất Bằng là tọa chủ (thầy chấm thi) của Vương Ứng Hùng; Tuần án Ngô Chấn Anh là thông gia của Ôn Thể Nhân. Hai người (Vương, Ôn) sợ vua nổi giận, giữ lại tờ sớ của Nhất Bằng và Chấn Anh chưa dâng, đợi khi có tin thu hồi được đất thì tâu cùng một lúc, bèn thảo chỉ cho tuần phủ, tuần án mang tội mà làm việc. Sau Nhất Bằng bị chém giữa chợ, Chấn Anh bị đày đi xa.

 Quẻ này phát dụng là tử khí (thần sát chủ chết chóc), Thiên Cương đè lên gốc của can ngày, là quẻ Thiên ngục, rất hợp với ý câu hỏi.

 Ba truyền khắc nhau nối tiếp, ắt có người đàn hặc. Chi gia lên can mà khắc can, là cách "đến tận cửa gây loạn" (?), ắt có người thấy mình sa giếng lại ném đá xuống. Đốt lăng Phượng: mộ tổ của vua Minh ở Phượng Dương, có đặt riêng chức Tổng đốc Lư Phượng để canh giữ; Trương Hiến Trung, Lý Tự Thành đem quân đến Phượng Dương, đốt mộ tổ; quan giữ đất thất trách, bị đàn hặc, bắt tra hỏi, đáng tội chết.

 Then chốt của quẻ này là Thái tuế làm ân tinh cưỡi quý nhân, tuy lâm vào đất không vong, đất hại mà không coi là dữ. Có thể thấy học Lục Nhâm rất coi trọng Thái tuế, còn nguyệt kiến thì không.

 Chiêm nghiệm thứ mười bảy: năm Quý Mùi, tháng bảy, ngày Đinh Mùi, giờ Đinh Mùi. Ông Thịnh Thuận ở thôn Tập (?) huyện Đan Dương vì bị bắt giải về kinh, thuyền đậu ở Bang Quan, xin chiêm. Quẻ Bát chuyên (can ngày và chi ngày ở cùng một cung) và Trảm quan (chém ải). (Dần, Mão tuần không; Hợi, Tý lạc không.)

 Câu, Long

 Lục  Dần Mão Thìn Tỵ  Không    Chu Long  Chu Long    Quỷ  Tân Hợi  Quý

 Chu  Sửu    Ngọ  Hổ    Sửu Thìn  Sửu Thìn    Tử  Giáp Thìn  Long

 Xà  Tý    Mùi  Thường    Thìn Mùi  Thìn Đinh    Tử  Giáp Thìn  Long

 Quý  Hợi Tuất Dậu Thân  Huyền

 Hậu, Âm

 Phán đoán: việc ấy nhất định được biện bạch rửa oan, đến kinh thì việc kiện thôi trước (?). Bởi nguyệt tướng cưỡi Thanh Long gia lâm can chi (quẻ Bát chuyên, nguyệt tướng Thìn cưỡi Thanh Long lâm lên can và chi), Câu Trần sinh cho can ngày (Câu Trần cưỡi Mão sinh cho can Đinh), quan quỷ rơi vào không hãm (Hợi, Tý là quan quỷ, lâm lên Dần, Mão nên lạc không), vì vậy việc kiện được rửa oan mà yên.

 Tôi tự chiêm cho tướng công họ Chu xem thế nào, tay lấy ba mươi hai quân cờ, chia cho mười hai, dư tám quân, cũng ra quẻ này. Tôi nói: "Mệnh Kỷ Sửu thấy mộ của ngày (mộ của Đinh là Tuất, lâm lên Sửu), hành niên cưỡi tam hình (trên mệnh là Tuất, Thái tuế là Mùi, thành tam hình), lại cách mệnh Dần rất xa, sao khỏi tội được?" Sau tướng quốc bị ban chết; giặc Lý phá Bắc Kinh, Thịnh thoát được, tự về nhà.

 Chu tướng công tức là Chu Diên Nho đã nói ở trên; "Minh sử – Trang Liệt đế kỷ" chép: "Năm thứ mười sáu, ban chết cho Chu Diên Nho." Thịnh Thuận là môn khách của Chu Diên Nho, nên chiêm cho Thịnh Thuận mà nghĩ đến Chu Diên Nho.

 Chiêm nghiệm thứ mười tám: năm Đinh Sửu, tháng năm, ngày Giáp Tý, giờ Tỵ, nguyệt tướng Thân. Người bạn họ Cố ở Thượng Ngu, Chiết Giang cùng người bạn đất Huy là Ngô Tử Đạt chiêm hộ người khác xem lành dữ. Quẻ Trùng thẩm, Huyền thai; Tuất, Hợi tuần không; Sửu, Dần lạc không.

 Long Câu Lục Chu

 Thân Dậu Tuất Hợi

 Không  Mùi    Tý  Xà    Hổ Âm Long Thường    Quỷ  Nhâm Thân  Long

 Hổ  Ngọ    Sửu  Quý    Ngọ Mão Thân Tỵ    Phụ  Ất Hợi  Chu

 Tỵ Thìn Mão Dần    Mão Tý Tỵ Giáp    Tỷ  Bính Dần  Hậu

 Thường Huyền Âm Hậu

 Phán đoán: nguyệt tướng là Thanh Long cưỡi quan mà nội chiến, ắt vì các bậc tể phụ trong nội bộ gây chuyện mà hỏng việc. Nhưng Thanh Long cưỡi quan sinh hợp với thần của hành niên, quyết không phải người tầm thường. Hiềm trên can có Phi phù (thần sát chủ tai họa bất ngờ), trên chi thấy Du hồn (thần sát chủ hồn vía bất an), nay người và nhà ắt có tai họa thị phi. Lại năm và mệnh có thần Câu Trần làm hại, thêm Đinh động gặp nhận, quý nhân đạp địa võng (lưới đất), ắt có việc kiện tụng, bắt giam. Mừng Câu Trần, Thái Âm sinh cho can ngày, việc có thể biện bạch. Hỏi: "Ngày sau thế nào?" Tôi nói: "Mừng thần đức, lộc, mã hội vào thiên môn (cửa trời), ắt sẽ có địa vị hiển yếu, nhưng kỵ gặp tuần không, khó được lâu dài." Sau mới biết là Thái sử Tiền Mục Trai ở Thường Thục; năm Giáp Tuất (Thân) làm quan đến Đại tông bá (Thượng thư bộ Lễ).

 Mục Trai là tên tự của Tiền Khiêm Ích (1582–1684). Năm 1628 từng bị bãi quan, xóa tên; năm 1637 bị Ôn Thể Nhân vu hãm hạ ngục, người phe Đông Lâm cứu, buộc Ôn từ chức vào tháng bảy năm 1637. Năm Giáp Thân, Tiền làm Thượng thư bộ Lễ triều Nam Minh, năm sau hàng nhà Thanh. Bản mệnh Ngọ, hành niên Dậu.

 Chiêm nghiệm thứ mười chín: năm Đinh Sửu, tháng bảy, ngày Đinh Hợi, giờ Giáp Thìn. Trung hàn (Trung thư xá nhân) Tiền Thị Yểm ở Thái Thương chiêm việc Trần Nam Châu ở Thường Thục bị bắt tra hỏi. Quẻ Trùng thẩm, Tiến nhự (ba truyền liền nhau đi tiến); Ngọ, Mùi tuần không; Mùi, Thân lạc không.

 Câu, Lục

 Long  Ngọ Mùi Thân Dậu  Chu

 Không  Tỵ    Tuất  Xà    Âm Hậu Chu Lục    Tài  Giáp Thân  Lục

 Hổ  Thìn    Hợi  Quý    Sửu Tý Dậu Thân    Tài  Ất Dậu  Chu

 Thường  Mão Dần Sửu Tý  Hậu    Tý Hợi Thân Đinh    Tử  Bính Tuất  Xà

 Âm, Hậu

 Phán rằng: chiêm kiện mà được quẻ này là dữ nhất, hoàn toàn không có cứu giải. Bởi phát dụng là Hoàng chiếu (thần sát chủ chiếu chỉ của vua) ngồi chỗ không, lại hai mộ ở dưới Đằng Xà và Bạch Hổ gia lâm Mão, Dậu, đó là cửa mồ mả mở ra, ắt chủ chết chóc tang tóc trùng trùng. Lại ba truyền và thiên tướng toàn là kiếp sát (thần sát chủ cướp đoạt, tai họa), hỏa Đinh có đủ bệnh, tử, mộ, tuyệt, làm sao mà cứu? Hơn nữa trên hành niên có Câu Trần và nhận mang mộc, là người thi hành hình phạt cầm gậy, ắt bị chết thảm. Về sau quả vâng chỉ bị đánh gậy giữa triều (đình trượng), đeo gông chết hai người.

 Chiêm nghiệm thứ hai mươi: năm Đinh Sửu, tháng mười một, ngày Quý Mùi, giờ Bính Thìn. Quan phủ đài (Tuần phủ) Sơn Đông tên Mậu Phương cùng quan phụ mẫu (quan huyện) họ Lý ở Hưng Hóa bị Tổng trấn Lưu Trạch Thanh đàn hặc, bắt tra hỏi, chiêm xem ngày nào thoát nạn. Quẻ Nguyên thủ (chỉ có một khóa mà chữ trên khắc chữ dưới, lấy làm sơ truyền); Thân, Dậu tuần không; Tỵ, Ngọ lạc không.

 Chu, Xà

 Lục  Dần Mão Thìn Tỵ  Quý

 Câu  Sửu    Ngọ  Hậu    Câu Xà Âm Hổ    Quan  Bính Tuất  Hổ

 Long  Tý    Mùi  Âm    Sửu Thìn Mùi Tuất    Quỷ  Ất Mùi  Âm

 Không  Hợi Tuất Dậu Thân  Huyền    Thìn Mùi Tuất Quý    Quan  Nhâm Thìn  Xà

 Hổ, Thường

 Phán rằng: chiêm kiện mà được quẻ này rất khó biện bạch, nhưng về sau lại đầu hổ đuôi rắn (dữ lúc đầu, nhẹ dần về sau). Bởi quẻ và truyền có Đằng Xà, Bạch Hổ và quỷ tặc, lại Thái tuế và tuế phá khắc can ngày, chủ vua và tể tướng trách phạt; điều đáng mừng là trên chi có Hoàng ân, mệnh cưỡi Thiên xá; lại xem sơ truyền và mạt truyền thì lấy dữ chế dữ, ngược lại thành không dữ. Nhưng hiện nay trên hành niên có ân tinh làm tiết khí của quỷ, mùa xuân năm sau có Thái tuế cứu, thoát nạn ra khỏi ngục là vào lúc ấy. Tháng đông năm Sửu dâng sớ, tháng giêng năm mới xuống chỉ cho đày biên.

 Chiêm nghiệm thứ hai mươi mốt: năm Tân Mùi, tháng tư, ngày Quý Hợi, giờ Mậu Ngọ. Ông Hùng Phấn Vị ở Thương Thành, làm quan ở Binh khoa, chiêm hộ cho một người mệnh Mậu Dần. Quẻ Trảm quan, Giá sắc (ba truyền đều là thổ, tượng cày cấy gặt hái); Tý, Sửu tuần không; Mão, Thìn lạc không.

 Câu, Long

 Lục  Thân Dậu Tuất Hợi  Không

 Chu  Mùi    Tý  Hổ    Quý Huyền Chu Hậu    Quan  Bính Thìn  Hậu

 Xà  Ngọ    Sửu  Thường    Tỵ Dần Mùi Thìn    Quỷ  Kỷ Mùi  Chu

 Quý  Tỵ Thìn Mão Dần  Huyền    Dần Hợi Thìn Quý    Quan  Nhâm Tuất  Long

 Hậu, Âm

 Phán đoán: tượng quẻ tuy dữ nhưng rốt cuộc không đáng sợ. Hỏi: "So với quẻ của Trương Phùng Huyền thì thế nào?" Tôi nói: "Quẻ của ông Trương tốt hơn. Thái tuế khắc can ngày, vua không vui, phải được người họ thuộc hành Mộc cầu xin giải cứu mới được tháo gông. Ba truyền toàn là quan quỷ, lại có quan thần (thần đóng cửa) và mộ phủ lên can ngày, há chẳng phải dữ sao? Mừng có hai quý nhân chầu thân, thần Phúc đức và thần Nghi lâm chi; lại Đinh mã, quý nhân, đức ở bản mệnh, lại là Hoàng ân, Thiên chiếu, nhất định chuyển dữ thành lành." Về sau tiên sinh họ Lý tên Giác Tư ở Hình khoa dâng sớ cứu, giảm tội chết thành đày biên; sau mới biết người được chiêm hộ là tướng công họ Tiền ở Vân Gian.

 Vân Gian: nay là Thượng Hải, đời Minh gọi là phủ Tùng Giang.

 "Minh sử": (năm Đinh Mão) tháng mười hai, nguyên Thị lang bộ Lại ở Nam Kinh là Tiền Long Tích (1575–1645), Thị lang bộ Lễ Lý Tiêu, Thượng thư bộ Lễ Lai Tông Đạo, Thị lang bộ Lại Dương Cảnh Thần, Thị lang bộ Lễ Chu Đạo Đăng, Thiếu chiêm sự Lưu Hồng Huấn đều được làm Thượng thư bộ Lễ kiêm Đông các đại học sĩ, dự bàn việc cơ mật. Năm thứ hai (1629), tháng mười hai, ngày Nhâm Thân, Tiền Long Tích bị bãi quan; năm thứ ba, tháng chín, ngày Kỷ Mão bị bắt hạ ngục; năm thứ tư, tháng năm, ngày mồng một là Giáp Tuất, đến ngày Canh Thìn bị đày ra vệ Định Hải. Trong mười hai năm, hai lần gặp đại xá mà không được tha; đến thời Hoằng Quang mới về quê, không lâu thì mất, thọ sáu mươi tám tuổi.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video