Phân biệt chỗ sai lầm về thần sát
Thần sát của năm, của tháng là thứ cần dùng trong phép lập bàn Lục Nhâm (môn bói toán cổ lập bàn trời đất theo năm, tháng, ngày, giờ), nhưng các nhà nói khác nhau, lẫn lộn rất nhiều. Vì thế tôi tìm khắp các sách Thanh Nang (sách bí truyền về thuật số), tra cứu kỹ các sách bí truyền, bỏ phần rườm rà để lấy chỗ gọn gàng, bỏ chỗ sai để nêu chỗ đúng; lại tham khảo lịch pháp của các nhà chiêm tinh, các sách chọn ngày và bói âm dương, mong cho khớp nhau và có chứng nghiệm, như thế mới dùng được mà không sai.
Như Thiên Hỷ là thần Dưỡng (ngôi nuôi dưỡng trong vòng sinh trưởng) của bốn mùa (xuân ở Tuất, đi thuận theo bốn chi Quý — bốn chi cuối mùa — là đúng; đi thuận mười hai chi là không đúng). Đại Sát là vượng khí của tam hợp (tháng Giêng ở Ngọ, đi nghịch theo bốn chi Trọng — bốn chi giữa mùa — là đúng; tháng Giêng ở Tuất, đi nghịch theo bốn chi Quý là sai). Vị trí của Lôi Công (thần sấm), Phong Bá (thần gió) khởi từ quẻ Chấn (sấm), quẻ Tốn (gió) theo Tiên Thiên (cách xếp tám quẻ tương truyền của Phục Hy) (Lôi Công tháng Giêng ở Dần, đi nghịch theo bốn chi Mạnh — bốn chi đầu mùa — là đúng; đi thuận mười hai chi là sai. Phong Bá tháng Giêng ở Thân, đi nghịch (?) là đúng; các thuyết khác sai). Vị trí của Vũ Sư (thần mưa), Tình Lãng (trời quang) khởi từ quẻ Khảm (nước), quẻ Ly (lửa) theo Hậu Thiên (cách xếp tám quẻ tương truyền của Văn Vương) (Vũ Sư tháng Giêng ở Tý, đi thuận theo bốn chi Trọng là đúng; Tình Lãng ngày Tý ở Ngọ, đi thuận mười hai chi là đúng; các thuyết khác sai). Sấm động, gió tan đều từ dưới lên trên nên đi nghịch; mưa thấm, nắng ấm đều từ trên xuống dưới nên xoay thuận.
Thứ Tưu Tư (một trong mười hai khu vực chia bầu trời, gọi là "thứ") có các sao Phích Lịch (sét), Lôi Điện (sấm chớp); thứ Tích Mộc có sao Nam Cơ ưa gió; đó là chỗ hai sát Lôi Sát, Phong Sát khởi ra (Lôi Sát tháng Giêng ở Hợi, đi nghịch theo bốn chi Mạnh là đúng; Phong Sát tháng Giêng ở Dần, đi nghịch mười hai chi là đúng). Nhưng Lôi Công, Phong Bá là danh hiệu của thần, cho nên ở vào vị trí Tiên Thiên; còn Lôi Sát, Phong Sát là sự vận hành biến hóa, cho nên đóng ở các sao có hình tượng.
Quẻ Khảm là hào dương bị kẹt giữa các hào âm, nên Thiên Nhĩ (tai trời) khởi ở vị trí Khảm của Tiên Thiên mà nằm ở chi; quẻ Ly là hào âm bám vào giữa các hào dương, nên Thiên Mục (mắt trời) khởi ở vị trí Ly của Tiên Thiên mà nằm ở can; đó là chỗ nương của hai cơ quan Tai, Mắt (Thiên Nhĩ xuân ở Tuất, hạ ở Sửu, thu ở Thìn, đông ở Mùi; Thiên Mục xuân ở Ất, hạ ở Đinh, thu ở Tân, đông ở Quý; hai bên đối nhau là đúng). Nhưng quẻ chính Khảm, Ly tuy đã định lệ ở phương Đông, phương Tây, còn Tai, Mắt chỉ là chức phụ, không được đi ở các ngôi Trọng.
Gọi là Chuyển Sát, ý nói vật đến cực điểm thì quay ngược lại (xuân ở Mão, đi thuận theo bốn chi Trọng là đúng; đi thuận mười hai chi là sai). Gọi là Tứ Phế, ý nói đang ở chỗ tù, tử (hành bị giam, bị chết theo mùa) mà vô dụng (xuân ở Dậu, đi thuận theo bốn chi Trọng là đúng; tháng Giêng ở Thân, đi thuận mười hai chi là sai). Vùng đất Tần có sao Dư Quỷ, mang khí xác chết, nên Khô Cốt (xương khô) khởi ở đó (tháng Giêng ở Mùi, đi thuận mười hai chi là đúng; tháng Giêng ở Thân hay ở Thìn đều sai). Khu vực ứng với đất Triệu có sao Quyển Thiệt (lưỡi cuốn), Thiên Sàm (lời gièm của trời), nên Thiên Cơ sinh ra từ đó (tháng Giêng ở Dậu, đi thuận mười hai chi là đúng; tháng Giêng ở Sửu, đi nghịch mười hai chi là sai). Bốn chi Mạnh là thai mầm sâu kín, lại gặp chỗ tuyệt (ngôi dứt hết) của tam hợp, chẳng phải là tai họa của đàn bà sao? (tháng Giêng ở Hợi, đi nghịch theo bốn chi Mạnh là đúng; tháng Giêng ở Mùi, đi thuận mười hai chi là sai). Đăng Minh (tên gọi của chi Hợi) là con nhỏ, làm Khốc Thần, kỵ Phi Hồn, chẳng phải là ách của trẻ con sao? (Nhi Sát tháng Giêng ở Hợi, đi thuận mười hai chi là đúng; tháng Giêng ở Tỵ, ở Hợi (theo thuyết khác) là sai). Thần của bốn chi Thổ làm người u tối, nên ban ngày gặp thì mê muội (Mê Hoặc tháng Giêng ở Sửu, đi nghịch theo các chi Quý là đúng; đi nghịch mười hai chi là sai), ban đêm gặp thì nằm mộng (Mộng Thần xoay vòng ba lượt Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là đúng; tháng Giêng ở Sửu, đi thuận mười hai chi thì không dùng). Cơ quan coi ngục không dám ở chỗ sáng sủa, nên Thiên Ngục ở chỗ tuyệt của tam hợp (tháng Giêng ở Hợi, đi nghịch theo bốn chi Mạnh là đúng; các thuyết khác không dùng), còn Địa Ngục ở chỗ mộ của bốn mùa (xuân ở Mùi, đi thuận theo bốn chi Quý là đúng; các thuyết khác không dùng). Dịch Mã không giống Thiên Hầu, tốt xấu khác nhau (Dịch Mã tháng Giêng ở Thân, đi nghịch theo bốn chi Mạnh; Thiên Hầu tháng Giêng ở Thân, đi nghịch mười hai chi; không giống nhau). Thiên Xa không giống Quan Tỏa, việc xem đoán khác nhau (Thiên Xa xuân ở Tỵ, hạ ở Thìn, thu ở Mùi, đông ở Dậu; Quan Tỏa xuân ở Sửu, hạ ở Thìn, thu ở Mùi, đông ở Tuất; không giống nhau). Cho đến Thiên Thử (chuột trời) khởi ở Tý, Thiên Ngưu (trâu trời) khởi ở Sửu, không theo loại mà theo nhau (?); nhưng chuột thì nhút nhát co rút, khỉ vượn thì tham lam, nên lùi mà đi nghịch (đi thuận là sai); trâu thì hiền lành thuần thục, dê thì nóng nảy cứng cỏi, nên tiến mà xoay thuận (đi nghịch là sai).
Tạm nêu mấy điều, có thể suy ra phần còn lại. Lý này đã rõ thì số cũng khớp; đó đều là sự biến hóa tự nhiên của trời đất và muôn vật, không có gì gượng ép, gán ghép vào trong đó.
Tôi khảo đính (?) suốt mười năm mới được chút thành tựu, xếp thứ tự thành lời vần, vừa có thể xoay vòng trên bàn tay (đem bài ca ở trước, mỗi câu ứng một ngôi, dời trên bàn tay mà đọc là được); lại xếp chồng nhiều lớp thành đồ hình xoay tròn, càng thấy rõ trước mắt (cách xoay: như năm Tý, tháng Giêng, tuần Giáp Tý, ngày Giáp Tý, trước hết lấy đồ hình tròn ở trên, đặt Thái Tuế lên Tý, Tuế Dịch lên Dần, Nghi Thần lên Tý, Kỳ Thần lên Sửu (?). Đồ hình tròn ở dưới thì đặt Thiên Hỷ lên Tuất, Nguyệt Kiến lên Dần, Nguyệt Hợp lên Hợi, Nguyệt Dịch lên Thân, Thành Thần lên Tỵ, Thiên Mã lên Ngọ, Thánh Tâm lên Hợi; còn những gì đồ hình tròn không ghi được thì xem trong đồ hình vuông xếp ở trước, đó chính là tuế sát, nguyệt sát, tuần sát của lúc ấy; còn sát của ngày thì xem trong đồ hình vuông xếp ở sau, đó là can sát, chi sát của ngày ấy; các trường hợp khác cứ theo như thế). Tuy không tránh khỏi lời chê kiểu "kim căn" (chuyện người xưa không hiểu chữ trong sách mà tự ý sửa sai, ý nói bị chê là sửa sách bừa), nhưng có lẽ cũng sửa được những lỗi kiểu "tam thỉ" (chuyện hai chữ "Kỷ Hợi" bị chép nhầm thành "ba con lợn", ý nói lỗi do chép sai chữ), đối với phép Lục Nhâm chưa hẳn là không có chút bổ ích. Vân Nhạc Sơn Nhân Trang Quảng Chi ghi thêm.
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video