(Hai mươi hai)
Thuở xưa, Bồ-tát làm một vị lý gia lớn, của báu chứa khắp cả nước. Ngài thường ưa cứu giúp kẻ nghèo, ban ân đến khắp chúng sinh, đón nhận mọi người tìm đến nương tựa như biển cả dung chứa các dòng sông.
Bấy giờ có con trai của một người bạn, vì sống dật đãng nên của cải trong nhà tiêu sạch. Lý gia thương xót, dạy rằng: "Làm ăn theo lẽ chính thì phúc lợi không cùng." Rồi đem một nghìn lạng vàng cho người ấy làm vốn. Người ấy đáp: "Xin kính vâng, chẳng dám trái lời dạy sáng suốt." Liền đem vốn đi buôn. Nhưng tính nết tà vạy, việc làm xằng bậy, ưa thờ quỷ yêu, dâm đãng, rượu chè, hoan lạc, của cải hết thì lại nghèo. Như thế năm lần làm tiêu sạch (?) của cải, nghèo rồi lại quay về nương nhờ lý gia.
Lúc ấy trên đống phân ngoài cổng nhà lý gia có một con chuột chết. Lý gia chỉ vào nó mà bảo: "Bậc kẻ sĩ thông minh lương thiện có thể từ con chuột chết kia mà làm ăn, gây dựng cơ nghiệp. Huống chi có nghìn lạng vàng mà lại nghèo khốn sao? Nay ta lại cho ngươi một nghìn lạng vàng nữa."
Khi ấy có một đứa trẻ ăn xin, từ xa nghe lời dạy ấy, lòng xúc động. Nó tiến đến như để xin ăn (?), rồi quay về nhặt con chuột mang đi. Theo lời dạy hay ấy, nó xin đủ các thứ gia vị, nêm nếm rồi nướng con chuột, bán được hai đồng tiền. Rồi nó dùng số tiền ấy buôn rau, dần dần có được hơn trăm đồng. Từ nhỏ mọn mà đến hiển đạt, cuối cùng trở thành nhà giàu có.
Lúc nhàn rỗi, nó nghĩ lại rằng: "Ta vốn là đứa ăn xin, nhờ đâu mà có được của cải này?" Rồi chợt hiểu ra: "Chính nhờ vị lý gia hiền đức dạy dỗ người con ngu ngoan kia mà ta có được của báu này. Chịu ơn mà không báo đáp thì gọi là quay lưng với lẽ sáng." Bèn làm một cái mâm bằng bạc, lại làm một con chuột bằng vàng, lấy nhiều thứ châu báu quý giá nhét đầy trong bụng chuột, bày lên trên mâm, lại lấy các thứ báu làm chuỗi anh lạc trang sức quanh viền mâm, sửa soạn đủ các món ngon ngọt, đem đến dâng lễ vị lý gia, kể lại đầu đuôi sự việc và thưa: "Nay xin báo đáp thiên nhuận."
Lý gia nói: "Hiền thay bậc trượng phu, thật có thể dạy bảo được!" Liền gả con gái cho, đem nhà cửa cùng mọi của cải giao hết cho người ấy và bảo: "Con làm người nối dõi của ta thì phải phụng thờ Tam bảo của Phật, đem tứ đẳng tâm cứu giúp chúng sinh." Người ấy đáp: "Con xin nhất định tu theo lời Phật dạy." Về sau người ấy trở thành người nối nghiệp lý gia, cả nước đều khen là người hiếu thảo.
Phật bảo các sa-môn: "Vị lý gia ấy chính là thân ta. Người con dật đãng kia chính là Điều Đạt. Người nhờ con chuột mà giàu có chính là tỳ-kheo Bàn-đặc. Điều Đạt mang trong lòng sáu ức phẩm kinh của ta, nhưng lời nói thì thuận mà việc làm thì nghịch, chết rồi đọa vào địa ngục Thái Sơn. Tỳ-kheo Bàn-đặc chỉ ôm giữ một câu của ta mà đạt đến độ thế.
Có lời nói mà không có việc làm, cũng như dầu đèn vì ánh sáng của mình mà tự hủy hoại chính mình; đó là cái trí của kẻ tiểu nhân. Lời nói và việc làm nương đỡ lẫn nhau thì sáng như mặt trời mặt trăng, ôm ấp chúng sinh, thành tựu và cứu giúp muôn vật; đó là cái sáng của bậc đại nhân. Việc làm chính là đất, là chỗ muôn vật từ đó sinh ra vậy."
Bồ-tát từ bi ban ân, độ vô cực, thực hành bố thí như thế.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video