(Năm mươi hai) Kinh Đi Sang Khoả Quốc
Thuở xưa, Bồ-tát và một người nữa là hai anh em, người anh và người em. Mỗi người mang hàng hoá trong nước, cùng nhau sang xứ khoả quốc. Người em nói: "Kẻ phúc dày thì cơm áo tự nhiên mà có; kẻ phúc mỏng thì phải ra sức gân cốt. Nay xứ khoả quốc kia không có Phật, không có Pháp, không có chúng sa-môn, có thể gọi là đất không có người vậy. Thế mà chúng ta đến đó, cúi ngửa ứng xử cho được lòng họ, há chẳng khó sao? Vào nước thì theo tục, tiến lui thì theo nghi lễ của họ, lòng mềm, lời khiêm, giấu chỗ sáng, phô chỗ ngu, ấy là sự suy tính của bậc đại sĩ."
Người anh nói: "Lễ không thể thiếu, đức không thể lùi. Há có thể để thân trần truồng mà huỷ nghi lễ cũ của ta sao?" Người em nói: "Phép tắc (?) của các bậc thánh xưa là thà bỏ thân chứ không bỏ hạnh, đó là lẽ thường của giới. Trong là vàng, ngoài là đồng; bỏ nghi lễ mà theo thời; ban đầu bị chê, về sau được khen. Đó là cái lớn của đạo quyền biến vậy."
Rồi hai người cùng sang đó. Người anh nói: "Nay em hãy vào trước, xem điều được mất thế nào, rồi sai người về báo thật cho ta." Người em nói: "Xin vâng." Trong khoảng mười ngày, sứ trở về báo với người anh rằng: "Ắt phải theo nghi lễ, phong tục của họ." Người anh giận dữ nói: "Bỏ làm người mà theo loài súc vật, há phải là hạnh của người quân tử sao? Em làm thế thì làm, ta thì không."
Phong tục nước ấy, vào đêm nguyệt hối và đêm rằm thường vui chơi: lấy dầu mè xoa lên đầu, lấy đất trắng vẽ lên mình, xâu các thứ xương làm chuỗi đeo cổ, gõ hai hòn đá vào nhau, trai gái nắm tay, thong dong ca múa. Bồ-tát theo họ mà làm. Người trong nước vui mừng khen ngợi. Vua yêu mến, dân kính trọng, khách khứa nối nhau đến (?). Vua mua hết hàng hoá, trả giá gấp mười.
Người anh đi xe vào nước, lời lẽ dùng phép tắc nghiêm khắc, thường trái lòng dân. Vua giận, dân khinh, cướp lấy của cải, đánh đập người anh. Người em xin cho, mới được thả ra. Hai người cùng trở về nước nhà. Người tiễn đưa người em đầy cả đường; kẻ mắng chửi người anh ồn cả tai.
Người anh vừa hổ thẹn vừa giận dữ, nói: "Họ với em có thân gì, với ta có thù gì, mà em được ban ơn còn ta bị cướp đoạt? Há chẳng phải em đã gièm pha ta sao?" Rồi thắt dây lưng của người em mà nói (?): "Từ nay về sau, đời đời ta sẽ hãm hại em, trọn không tha cho em."
Bồ-tát thương xót rơi lệ, thề rằng: "Nguyện cho tôi đời đời gặp Phật, thấy Pháp, tự thân phụng sự sa-môn, đem tứ ân che khắp, thấm nhuần cứu giúp chúng sinh, phụng sự anh như chính mình, không trái lời thề này." Từ đó về sau, người anh thường hãm hại người em, người em thường cứu giúp anh.
Phật bảo các tỳ-kheo: "Người em lúc ấy chính là thân ta; người anh là Điều Đạt." Bồ-tát hiền từ nhu hoà, độ vô cực thực hành nhẫn nhục là như thế.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video