Thiên 6 — Truyện số 6: Vị vua thương dân nghèo

 (Sáu)

 Thuở xưa, Bồ-tát làm vua một nước lớn, lấy lòng từ mà trị dân, suy lòng mình để độ người khác. Tháng nào cũng đi tuần xét, cứu giúp kẻ nghèo thiếu, cấp thuốc men cho kẻ góa bụa, đau ốm, phát cháo cho người đói. Mỗi lần ra đi tuần thú, vua sai xe đi sau chở đủ các thứ của báu, áo chăn, thuốc men; ai chết thì cho chôn cất. Mỗi khi thấy dân nghèo, vua liền tự trách mình: "Vua nghèo đức thì dân khốn cùng; vua giàu đức thì nhà dân đầy đủ. Nay dân nghèo tức là ta nghèo vậy."

 Lòng từ của vua như thế, tiếng tăm vang khắp mười phương. Chỗ ngồi của Đế Thích (đời) thứ hai (?) vì thế mà nóng lên. Đế Thích trong lòng lo sợ, nói: "Đức của người kia cao vời vợi, ắt sẽ cướp ngôi của ta. Ta phá chí hạnh của y thì mới xong chuyện chăng."

 Đế Thích liền tự biến hóa làm một phạm chí già, đến xin vua một nghìn đồng tiền bạc. Vua liền cho. Phạm chí nói: "Hầm chứa (?) phía tây của tôi, sợ người ta lấy trộm, xin gửi nhờ nhà vua." Vua nói: "Nước ta không có trộm cướp." Phạm chí lại nói lần nữa xin gửi nhà vua, vua bèn nhận giữ.

 Thiên Đế lại hóa làm một phạm chí đến cửa cung. Cận thần tâu lên, vua liền cho vào gặp. Phạm chí than rằng: "Công danh của đại vương lan khắp tám phương, đức hạnh hiếm có. Nay tôi cố ý từ xa đến, muốn có điều cầu xin." Vua nói: "Rất tốt." Phạm chí nói: "Đời trước tôi phúc mỏng, sinh làm kẻ thứ dân tầm thường, hâm mộ sự tôn quý vinh hiển, muốn xin nước này." Vua nói: "Rất tốt." Liền cùng vợ con lên chiếc xe nhẹ mà đi.

 Thiên Đế lại hóa làm phạm chí, xin vua cỗ xe. Vua đem xe ngựa cho, rồi cùng vợ con đi bộ lên đường, dựa vào núi mà nghỉ đêm.

 Có một đạo sĩ được năm phép thần thông, là bạn của vua, chợt (?) nhớ đến đức của vua, ngẩng nhìn chỗ vua ở, thấy vua đã mất nước. Đạo sĩ lắng lòng vào thiền định, thấy Thiên Đế Thích vì tham lam ganh ghét mà cướp nước, khiến vua tiều tụy mệt mỏi. Đạo sĩ dùng thần túc thoắt chốc đến chỗ vua, hỏi: "Ngài muốn cầu điều gì mà nhọc chí đến thế?" Vua đáp: "Chí ta ở đâu, ngài đều biết cả." Đạo sĩ liền hóa ra một cỗ xe một càng để đưa vua đi, đến sáng thì mỗi người chia tay (?).

 Thiên Đế hóa làm phạm chí, lại xin cỗ xe ấy, vua lại cho nữa. Vua đi tiếp, còn cách nước kia vài chục dặm, Thiên Đế lại hóa làm phạm chí lúc trước đến đòi tiền bạc. Vua nói: "Ta đem nước cho người, chợt (?) quên mất tiền của ngài." Phạm chí nói: "Trong ba ngày phải trả tiền cho tôi."

 Vua liền đem vợ và con, mỗi người cầm cố cho một nhà, được một nghìn đồng tiền bạc để trả phạm chí. Người vợ hầu hạ con gái nhà nhận cầm. Cô gái tắm, cởi châu ngọc và các thứ của báu trên người treo lên giá. Thiên Đế hóa làm chim ưng quắp lấy áo và của báu bay đi. Cô gái nói là đứa tớ gái ăn trộm, bắt trói giam vào ngục. Đứa con của vua nằm cùng với con của nhà nhận cầm; Thiên Đế ban đêm đến giết đứa con nhà ấy. Nhà có con chết bắt đứa trẻ giao cho ngục. Hai mẹ con đều bị giam, đói khát, hình hài tiều tụy, kêu than không ai cứu, khóc lóc suốt ngày. Tội thành, bị xử tử giữa chợ.

 Vua đi làm thuê được một nghìn đồng tiền bạc, đi chuộc vợ con, đi ngang qua chợ thì trông thấy. Vua liền chuyên tâm niệm chư Phật mười phương, tự hối lỗi rằng: "Đời trước ta làm ác nên mới chuốc lấy điều này chăng?" Vua lắng lòng vào thiền, dùng ánh sáng thần thông thấy việc Thiên Đế đã làm.

 Trên không trung có tiếng nói: "Sao không mau giết đi?" Vua nói: "Ta nghe rằng Đế Thích cứu độ khắp chúng sinh, lòng son thương xót, nuôi nấng hơn cả mẹ hiền, loài có máu thịt không loài nào không được che chở. Ngươi chẳng phải nhờ không có duyên ác mà được ngôi Đế đó sao?" Đế Thích ôm lòng độc ác nặng nề, ác chín tội thành, còn sống mà sa vào địa ngục Thái Sơn. Trời, người, rồng, quỷ không ai không khen hay.

 Vua nước sở tại liền tha tội cho vợ con vua. Hai vua gặp nhau, hỏi đến nguồn cơn, vua kể rõ đầu đuôi; trong nước không kể lớn nhỏ, ai nấy đều rơi lệ. Vua nước sở tại chia nước cùng cai trị. Bề tôi và dân chúng nước cũ tìm đến nơi vua ở, cả nước kéo nhau đi đón rước. Vua tôi hai nước, một bên buồn, một bên mừng.

 Vị vua thuở ấy chính là thân ta; người vợ là Câu Di; người con là La Vân; Thiên Đế là Điều Đạt; phạm chí trong núi là Xá Lợi Phất; vua nước kia là Di Lặc. Bồ-tát thực hành độ vô cực về bố thí với lòng từ huệ là như thế.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video