Thiên 1 — Kinh Đà-la-ni Kim Cương Thượng Vị (trọn kinh)

 # Kinh Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni (Kim Cương: kim cương, ví cho sự bền chắc, không gì phá nổi; Thượng Vị: vị ngon bậc nhất, ví cho giáo pháp cao tột; Đà-la-ni: phiên âm tiếng Phạn dhāraṇī, nghĩa là "tổng trì", tức pháp môn nắm giữ trọn vẹn mọi nghĩa lý, giữ điều lành không để mất, ngăn điều ác không cho sinh; cũng chỉ những câu then chốt gói trọn giáo pháp)

 Kinh Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni

 Đời Nguyên Ngụy (tức triều Bắc Ngụy ở Trung Hoa, khoảng thế kỷ V–VI), Phật-đà-phiến-đa dịch

 Kinh Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni

 Đời Nguyên Ngụy, Tam tạng (danh hiệu dành cho vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo là Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ xưa) là Phật-đà-phiến-đa dịch

 Tôi nghe như thế này (lời người kết tập kinh xác nhận chính mình được nghe Phật nói). Một thời, Đức Bà-già-bà (phiên âm tiếng Phạn Bhagavat, tức Đức Thế Tôn, bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật) ở trong hang Vàng, gần làng Trang Nghiêm, phía bên trái núi Tiểu Tuyết Sơn. Ngài ở cùng chúng đại tỳ-kheo (các vị tăng xuất gia đã thọ giới đầy đủ) gồm một vạn hai nghìn người.

 Bấy giờ Đức Bà-già-bà đi khất thực (đi xin ăn theo phép của người tu). Ăn xong, Ngài ngồi kiết-già (tư thế ngồi thiền xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi) trong hang Vàng, rồi nhập vào tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vào một chỗ, không tán loạn) tên là "Hiện khởi tất cả các pháp" ("pháp" ở đây là mọi sự vật, hiện tượng). Ngài nhập tam-muội rồi thì chúng tỳ-kheo không thấy Đức Thế Tôn đâu nữa, bèn hỏi nhau: "Hiện giờ Đức Thế Tôn ở đâu? Hiện giờ Đức Thiện Thệ (danh hiệu Phật: bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát) ở đâu?"

 Bấy giờ Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân lý như thật mà đến) dùng sức oai thần khiến bốn mươi hai vị trời cõi Tịnh Cư (cõi trời cao nhất của cõi Sắc, nơi các bậc thánh đã dứt hẳn ham muốn sinh về) đến chỗ Phật. Lúc ấy, Thích-đề-hoàn-nhân (tức Trời Đế Thích, vua cõi trời Ba Mươi Ba), các vị trời cõi Ba Mươi Ba (cõi trời Đao-lợi, ở trên đỉnh núi Tu-di, có ba mươi ba cung trời) và Đại Phạm Thiên vương (vua cõi trời Phạm thiên) nhờ thần lực của Phật mà xuống cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người đang sống), đến chỗ Thế Tôn.

 Khi ấy, các vị trời Tịnh Cư, Thích-đề-hoàn-nhân, các trời Ba Mươi Ba và Đại Phạm Thiên vương không thấy Thế Tôn đâu, ai cũng nghĩ: "Hiện giờ Thế Tôn ở đâu?" Vừa nghĩ thế, họ liền thấy Thế Tôn đang ở trong hang Vàng, nhập tịch diệt định (trạng thái thiền định trong đó mọi tâm niệm đều lắng dứt, hoàn toàn vắng lặng). Bấy giờ, các vị trời Tịnh Cư, Thích-đề-hoàn-nhân, các trời Ba Mươi Ba, Phạm Thiên vương cùng những vị khác đứng im lặng trước Như Lai.

 Bấy giờ Thế Tôn ra khỏi tam-muội, hiện sức thần thông, khiến tất cả các vị Bồ-tát (người tu theo hạnh nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) trong cõi tam thiên đại thiên thế giới này (một vũ trụ rộng lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ) đều đến làng Trang Nghiêm, tụ họp trong hang Vàng, đến chỗ Như Lai. Trong đó có cả những vị mới phát tâm cầu giác ngộ lần đầu, những vị đã đạt bậc bất thoái chuyển (không còn thoái lui trên đường tu), cho đến những vị đã được thọ ký một đời (được Phật báo trước rằng chỉ còn một đời nữa là thành Phật). Nhờ thần lực của Phật, họ ở giữa hư không, cách mặt đất bằng chiều cao một cây đa-la (loại cây cọ rất cao ở Ấn Độ, thường dùng để ước lượng chiều cao).

 Bấy giờ đồng tử Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ; "đồng tử" là tiếng tôn xưng, chỉ người có tâm trong sạch như trẻ nhỏ) biết tâm niệm của từng chúng sinh, liền nhập tam-muội "Làm vui lòng tất cả chúng sinh". Khi đồng tử Văn-thù-sư-lợi nhập tam-muội ấy, các chúng sinh kia có được niềm an vui chưa từng có. Bấy giờ Bồ-tát Di-lặc (vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp ở cõi này) nhập tam-muội "Tịch diệt tất cả các pháp". Ngài nhập rồi thì các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) của đại chúng đều lắng yên.

 Bấy giờ Bồ-tát Bảo Quang, có sáu mươi hai ức (một ức thường hiểu là một trăm triệu) Bồ-tát vây quanh, đi về làng Trang Nghiêm, đến hang Vàng. Đến nơi rồi, Ngài tự thấy thân mình ở giữa hư không. Bấy giờ Bồ-tát Quán Thế Tự Tại (tức Bồ-tát Quán Thế Âm, vị Bồ-tát lắng nghe tiếng kêu khổ của chúng sinh mà cứu giúp), có chín vạn hai nghìn Bồ-tát vây quanh, đi về làng Trang Nghiêm, đến hang Vàng. Đến nơi rồi, Ngài không thể xuống đất, chỉ ở giữa hư không, cùng các Bồ-tát ngồi trong hoa sen. Ngồi trên hoa sen rồi, Ngài đạt tam-muội "Diệt mọi chướng ngại phiền não, làm thanh tịnh tất cả chúng sinh", liền có thể diệt trừ tham, sân, si (tham lam, giận dữ, mê muội) và các phiền não khác của tất cả chúng sinh.

 Bấy giờ Bồ-tát Bảo Khiếp nhập tam-muội "Đại trang nghiêm". Ngài nhập rồi thì giữa hư không tự nhiên có lọng kết bằng hoa ưu-bát-la (sen xanh), hoa bát-đầu-ma (sen hồng), hoa câu-vật-đầu (sen vàng), hoa phân-đà-lợi (sen trắng) che phủ, không nhờ mặt trời mặt trăng mà tự có ánh sáng.

 Bấy giờ Thế Tôn bay lên giữa hư không, tự nhiên an trụ, chính niệm (tâm tỉnh giác, chú tâm đúng đắn) không lay động. Bấy giờ đồng tử Văn-thù-sư-lợi ở giữa hư không sửa lại y phục, để trần vai phải (cách bày tỏ lòng cung kính), chắp tay hướng về Phật mà thưa: "Bạch Thế Tôn, do nhân gì, duyên gì mà nay Thế Tôn ở giữa hư không, chính niệm không lay động?"

 Bấy giờ Thế Tôn bảo đồng tử Văn-thù-sư-lợi: "Này Văn-thù-sư-lợi, Ta muốn ở trong cõi hư không này, vì các Bồ-tát mà giảng pháp môn (cánh cửa giáo pháp, tức một đường lối tu học) Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, cúi xin Thế Tôn vì các Bồ-tát mà giảng pháp môn Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni."

 Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn), không có các pháp của Phật. Các Bồ-tát này muốn thành chính giác (sự giác ngộ chân chính, tức thành Phật), nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có sự phân biệt giữa bồ-đề và người giác ngộ bồ-đề. Các Bồ-tát này sợ thế gian, muốn vào Niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sống chết luân hồi), nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có sự phân biệt thế gian với Niết-bàn. Các Bồ-tát này tìm cầu pháp lành, nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có sự phân biệt lành và chẳng lành.

 "Các Bồ-tát này muốn qua bờ bên kia (ví cho cảnh giới giải thoát; bờ bên này ví cho sống chết luân hồi), nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có sự phân biệt bờ bên này, bờ bên kia và người đến bờ bên kia. Các Bồ-tát này muốn làm thanh tịnh thế giới, nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có sự phân biệt thế giới thanh tịnh. Các Bồ-tát này muốn hàng phục ma oán (ma quân thù địch, tức các thế lực ngăn trở việc tu đạo), nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có ma, cũng không có sự phân biệt rằng ma oán có thể gây chướng ngại.

 "Các Bồ-tát này muốn diệt ấm ma (ma năm uẩn: thân tâm do năm nhóm sắc, thọ, tưởng, hành, thức hợp thành, gây trở ngại cho việc tu), phiền não ma (ma phiền não: tham, sân, si… quấy nhiễu tâm) và tử ma (ma chết: cái chết cắt đứt mạng sống và việc tu), nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có sự phân biệt tên gọi ấm, giới, nhập (năm uẩn, mười tám giới, mười hai nhập — những cách phân loại thân tâm và thế giới trong Phật giáo). Các Bồ-tát này muốn vượt qua cảnh giới của Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà tự giải thoát) và Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không dạy người khác), nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có sự phân biệt Thanh văn, Duyên giác.

 "Các Bồ-tát này muốn độ tất cả chúng sinh, nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có chúng sinh, cũng không có sự phân biệt chúng sinh. Các Bồ-tát này muốn trừ tham, sân, si và các phiền não, nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có sự phân biệt tham, sân và các phiền não. Các Bồ-tát này muốn diệt trừ bóng tối, nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có sự phân biệt sáng và tối. Các Bồ-tát này muốn học trí tuệ cao nhất trong các bậc cao, nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có sự phân biệt trí cao và trí chẳng cao.

 "Các Bồ-tát này muốn trừ phiền não, nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có cấu bẩn phiền não, cũng không có thanh tịnh; không có thuần phục hay chẳng thuần phục, không có cái này, không có cái kia; không có từ (lòng thương, ban vui cho người), không có bi (lòng xót, cứu khổ cho người), không có hỉ (vui với niềm vui của người), không có xả (buông bỏ, giữ tâm bình đẳng không thiên lệch); không có bố thí, không có keo kiệt; không có trì giới (giữ gìn giới luật), cũng không có phá giới; không có nhẫn nhục, không có giận dữ; không có tinh tấn, không có lười biếng; không có định (tâm vắng lặng, chuyên chú), không có tán loạn; không có tuệ (trí tuệ thấy rõ chân lý), không có si mê.

 "Không có phạm giới hay không phạm giới; cũng không có Thanh văn, cũng không có Duyên giác, cũng không có Như Lai; không có pháp hay phi pháp, nông hay sâu; không có những sai khác giữa trí và chẳng phải trí, cho đến cũng không có sự sai khác về trí chứng ngộ; cũng không có thế gian, cũng không có Niết-bàn; cho đến cũng không có các pháp bồ-đề phần (các pháp hỗ trợ để đạt giác ngộ, gồm ba mươi bảy pháp); không có các căn, các lực (năm căn: tin, siêng năng, nhớ nghĩ, định, tuệ — năm phẩm chất làm gốc cho việc tu; năm lực: năm phẩm chất ấy khi đã thành sức mạnh); không có tứ niệm xứ (bốn phép quán: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp); không có tứ chính cần (bốn sự siêng năng đúng đắn: ngăn điều ác chưa sinh, dứt điều ác đã sinh, làm cho điều lành chưa sinh được sinh, làm cho điều lành đã sinh thêm lớn); không có tứ như ý túc (bốn nền tảng của thần thông: ý muốn, sự siêng năng, sự nhất tâm, sự quán xét)."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát nếu muốn học Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni này thì không nên bỏ pháp phàm phu (pháp của người thường chưa giác ngộ), không nên chứng, không nên bỏ, không nên vượt qua, không khởi niệm; không tu, không bỏ, không cầu an vui mà đi đến chỗ không che giữ (?); không nên đối với pháp phàm phu mà sinh tướng nhiễm ô, không khởi tướng bố thí; ngoài Phật pháp ra không còn thấy có pháp phàm phu nào nữa (?).

 "Này Văn-thù-sư-lợi, trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni, ngay nơi pháp phàm phu mà có Phật pháp và sự chứng đắc Phật pháp; nhưng trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni không có chứng hay không chứng. Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni này lại cũng không nằm trong Phật pháp. Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni này không bỏ phàm phu, cũng không giữ gìn pháp phàm phu; không lay động các thế giới của chư Phật; không khởi các lời nguyện, mà cũng không bỏ các lời nguyện.

 "Vì sao? Này Văn-thù-sư-lợi, pháp môn Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni này thuận theo tham dục, sân hận, ngu si; thuận theo người nữ, thuận theo người nam; thuận theo chư thiên (các vị trời); thuận theo các loài rồng; thuận theo các dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có loài hung dữ, có loài hộ trì Phật pháp) và la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người); thuận theo các càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời, sống nhờ hương thơm); thuận theo các a-tu-la (loài thần có sức mạnh lớn, hay tranh đấu với chư thiên); thuận theo các già-lâu-la (chim thần cánh vàng, ăn rồng); thuận theo các khẩn-na-la (thần ca múa cõi trời, đầu có sừng); thuận theo các ma-hầu-la-già (thần rắn lớn); thuận theo chư Phật, thuận theo các pháp, thuận theo chư Tăng; thuận theo Thanh văn, Duyên giác; thuận theo địa ngục, ngạ quỷ (quỷ đói), súc sinh; thuận theo nước, gió, lửa, đất; thuận theo mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý.

 "Này Văn-thù-sư-lợi, trong Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni này thuận theo tất cả các pháp. Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các phần của cõi hư không ở phương đông, và tất cả các phần của cõi hư không ở phương nam, tây, bắc, phía trên, phía dưới, thảy đều tùy thuận mà đi vào cõi hư không. Này Văn-thù-sư-lợi, câu đà-la-ni Kim Cương Thượng Vị này cũng thuận theo tất cả các pháp như vậy."

 Bấy giờ đồng tử Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì sao tham lại là câu đà-la-ni?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, nói tham dục, thì cái tham ấy không từ phương đông đến làm nhiễm ô chúng sinh, không từ phương nam, tây, bắc, phía trên, phía dưới đến làm nhiễm ô chúng sinh; không từ bên trong sinh ra làm nhiễm ô chúng sinh, không từ bên ngoài đến làm nhiễm ô chúng sinh.

 "Này Văn-thù-sư-lợi, tham dục, sân, si đều do tâm bên trong phân biệt mà sinh, nên mới thấy có nhiễm có tịnh (dơ và sạch). Nếu có ai trừ bỏ được cả nhiễm lẫn tịnh, thì không còn có pháp chứng hay không chứng nữa. Này Văn-thù-sư-lợi, pháp nếu không sinh thì từ xưa đến nay không ở trong cũng không ở ngoài. Vì nghĩa ấy, Ta nói tham là câu đà-la-ni.

 "Này Văn-thù-sư-lợi, sân là do tâm bên trong nổi giận mà sinh, nhưng cơn giận ấy không thuộc quá khứ, hiện tại hay vị lai. Này Văn-thù-sư-lợi, nếu pháp đã qua mà còn có thể sinh lại, thì không thể làm thanh tịnh câu đà-la-ni. Này Văn-thù-sư-lợi, tâm si cũng không phải là câu đà-la-ni."

 Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, thế nào là đà-la-ni, thế nào là câu đà-la-ni?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, si là vô minh (sự mờ tối, không thấy rõ chân lý, là gốc của mọi phiền não). Từ vô minh sinh ra tất cả các pháp. Các pháp ấy không từ địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc) mà ra; không dính mắc địa giới, không dính mắc thủy giới (yếu tố nước, tức tính ẩm ướt), không dính mắc hỏa giới (yếu tố lửa, tức tính nóng), không dính mắc phong giới (yếu tố gió, tức tính chuyển động), không dính mắc không giới (yếu tố khoảng trống), không dính mắc thức giới (yếu tố nhận biết của tâm); nhưng cũng chẳng phải là không dính mắc. Thế nhưng các pháp này không nhiễm không tịnh.

 "Này Văn-thù-sư-lợi, nếu pháp mà có nhiễm thì hư không cũng phải có nhiễm. Vì sao? Vì trong cõi hư không cũng không có pháp nào gây chướng ngại cho nó. Này Văn-thù-sư-lợi, cái gọi là vô minh xen lẫn vào các pháp, lại khiến cái đã qua không có tướng diệt (?), vì nó như hư không không gây ngăn ngại gì; lại không thể thấy, không thể nắm giữ; vì không phải sắc (vật chất có hình tướng) nên không thể trông thấy; không trói không mở, không nhiễm không chấp; vì đã được vô lượng thần thông; trống rỗng không có gì, không có bất cứ vật nào. Này Văn-thù-sư-lợi, ở trong thế gian mà làm các việc phiền não của thế gian."

 Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vô minh là không diệt mà cũng không phải là không diệt chăng?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, vô minh chính là minh (sự sáng suốt), nhưng Phật Như Lai gọi là vô minh. Ở bản tế (thời điểm ban đầu, tức quá khứ) không có vô minh; vì thế nói là câu vô minh. Ở trung tế (khoảng giữa, tức hiện tại) cũng không có vô minh. Ở hậu tế (thời sau, tức vị lai) cũng không có vô minh. Này Văn-thù-sư-lợi, nếu trong các pháp không có vô minh, thì sao lại nói là thấy? Không chấp, không nhiễm, cũng không quên; vậy mà tất cả các pháp lại có tịnh, có nhiễm, lại tạo ra tướng chướng ngại (?)."

 Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Không có. Đúng vậy, bạch Thế Tôn, không có. Đúng vậy, bạch Thiện Thệ. Bạch Thế Tôn, vì sao trong ấy vốn không có vô minh mà lại nói là làm cho nhiễm ô?"

 Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, ví như dùi lửa: có thanh gỗ để khoan, có cây dùi, có cỏ mồi, có sức tay người; đủ các duyên thì trước có khói bốc lên, sau mới sinh ra lửa. Nhưng lửa không nằm trong thanh gỗ, cũng không nằm trong cây dùi, không ở trong cỏ hay trong tay người; chính nhờ các duyên hòa hợp mà sinh ra lửa. Này Văn-thù-sư-lợi, vốn không có sự ngu si ấy, vậy mà các chúng sinh lại sinh ra ý tưởng về cái 'ta', cùng lửa tham, sân, si. Nhưng lửa tham và các lửa kia cũng không ở trong, không ở ngoài, không ở khoảng giữa.

 "Thế nhưng, này Văn-thù-sư-lợi, cái được gọi là si, vì nghĩa gì mà gọi là si? Vì tất cả các pháp rốt cuộc đều giải thoát, nên nói là si. Này Văn-thù-sư-lợi, nếu tất cả các pháp rốt cuộc đều giải thoát, thì đó gọi là câu đà-la-ni Kim Cương Thượng Vị."

 Bấy giờ đồng tử Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào giúp Bồ-tát thành tựu, khiến đạt được tam-muội tùy thuận tất cả hay không?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, có một pháp môn; Bồ-tát vì thành tựu pháp môn ấy nên có thể thông suốt mọi việc. Ví như một chữ diễn giải được trăm nghìn chữ, mà chữ ấy vẫn không thể cạn. Theo pháp môn ấy mà giảng các pháp, cứ như thế, như thế mà hiển bày các pháp môn.

 "Dù hiển bày vô lượng pháp môn như vậy, mà biện tài vô ngại (tài ăn nói, giảng giải thông suốt không trở ngại) vẫn không thể cạn, vì đã được nhạo thuyết biện tài vô tận (tài ưa giảng nói, không bao giờ cạn). Vì thế có thể hiển bày biện tài vô tận: trong câu của một pháp môn khiến đi vào được câu của tất cả pháp môn; trong câu của tất cả pháp môn khiến đi vào câu của một pháp môn."

 Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, pháp này có hình tướng gì?" (?) Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp là cửa của chư thiên. Đây là câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao câu đà-la-ni này là cửa của chư thiên?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp đều an trụ trong tịch diệt định. Đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng chư thiên."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp là cửa của loài rồng. Đây là câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao câu đà-la-ni này là cửa của loài rồng?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, vì tất cả các pháp là cửa một chữ, vì từ chữ mà được nghe, không có chữ mà nói ra chữ. Đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng loài rồng.

 "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp là cửa của dạ-xoa. Đây là câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao câu đà-la-ni này là cửa của dạ-xoa?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp đi vào tướng dạ-xoa, vì rốt cuộc không sinh. Đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng dạ-xoa."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp là cửa của càn-thát-bà. Đây là câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao câu đà-la-ni này là cửa của càn-thát-bà?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp vượt ra ngoài mọi phép đếm, vì không thể lường, không có bờ mé, rộng hơn cả hư không. Đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng càn-thát-bà."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp là cửa của a-tu-la. Đây là câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao câu đà-la-ni này là cửa của a-tu-la?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp thuận theo và trùm khắp mọi cửa; không thể đến được bằng tên gọi, không thể đến được bằng hình sắc, không thể đến được bằng âm thanh, không thể đến được bằng mùi hương, không thể đến được bằng vị nếm, không thể đến được bằng xúc chạm, không thể đến được bằng đối tượng của ý; không phải Phật có thể đến, không phải Pháp có thể đến, không phải Pháp có thể đến (chữ lặp lại trong nguyên văn), không phải Tăng có thể đến, không phải Thanh văn có thể đến, không phải Duyên giác có thể đến, không phải phàm phu có thể đến. Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp vượt lên mọi chuyện đến hay không đến, vì không khởi lên. Đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng a-tu-la."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp là cửa của ca-lâu-la (tức già-lâu-la, chim thần cánh vàng). Đây là câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao câu đà-la-ni này là cửa của ca-lâu-la?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp rốt cuộc không đi, cũng chẳng phải không đi; không đi không đến, không sinh không diệt, không dừng không bám, không trói không mở, không trụ không qua. Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp không trụ, mà trụ vào sự bình đẳng của cõi hư không. Đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng ca-lâu-la."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp là cửa của khẩn-na-la. Đây là câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao câu đà-la-ni này là cửa của khẩn-na-la?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, vì tất cả các pháp lìa người tạo tác, nên không có người tạo tác, không có người tìm cầu, không có người tìm cầu mà thấy. Đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng khẩn-na-la."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp là cửa của ma-hầu-la-già. Đây là câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao câu đà-la-ni này là cửa của ma-hầu-la-già?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp lìa mọi cấu bẩn của các pháp, mãi mãi được sáng suốt; tất cả chúng sinh không thể làm cho nó nhiễm, cũng không thể làm cho nó tịnh, vì đó là cửa đà-la-ni thanh tịnh. Vì sao? Này Văn-thù-sư-lợi, vì tính của tất cả các pháp rốt cuộc là vắng lặng, không sinh. Đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng ma-hầu-la-già."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp là cửa của người nữ. Đây là câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao câu đà-la-ni này là cửa của người nữ?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp đều là hư dối; nào là cửa nam, nào là cửa nữ. Vì lìa cửa nữ, nên nói là không có thật sự (?). Đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng người nữ."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp là cửa của người nam. Đây là câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao câu đà-la-ni này là cửa của người nam?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, đối với tất cả các pháp, ở tiền tế (quá khứ), trung tế (hiện tại), hậu tế (vị lai) đều không thấy có người nam. Này Văn-thù-sư-lợi, lìa ba cõi (Dục giới: cõi còn ham muốn; Sắc giới: cõi còn thân hình vi tế; Vô sắc giới: cõi chỉ còn tâm), không bám vào ba cõi. Ở nơi ấy không có nữ, không có nam, chỉ tạm đặt tên gọi; nhưng tên tạm ấy ở nơi ấy vốn vắng lặng, vậy mà người ta lại nói là nhiễm ô. Hình sắc ấy nương vào bốn đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió cấu thành vật chất); vì nương vào bốn đại nên không thấy sinh diệt. Tất cả các pháp rốt cuộc vĩnh viễn diệt. Đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng người nam.

 "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp là cửa của địa ngục. Đây là câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao câu đà-la-ni này là cửa của địa ngục?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, địa ngục thuận theo tướng gì?" Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, tất cả các pháp có tướng như hư không." Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, ý ông nghĩ sao? Địa ngục ấy từ đâu mà khởi lên?" Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, tất cả các pháp đều có tướng do tự tâm niệm mà khởi. Vì tự mình nghĩ tưởng sai lầm, nên tất cả phàm phu tự trói buộc mình; vì bị trói buộc nên đó chính là địa ngục. Tuy nó không thật có, nhưng khiến người chịu phải chịu cái khổ ấy."

 Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, ví như có người trong giấc ngủ mơ thấy thân mình rơi vào địa ngục. Rơi vào địa ngục rồi, thấy trăm nghìn vạn ngọn lửa thiêu đốt, thấy người ta bắt thân mình ném vào vạc nước sôi. Người ấy thấy thân mình chịu khổ não lớn, thấy lửa lớn thiêu đốt bức bách mà sinh sợ hãi, miệng kêu lên: 'Khổ quá, khổ quá!' Người thân của người ấy đến hỏi: 'Anh đau ở đâu?' Người ấy đáp: 'Tôi đang chịu khổ não cực lớn ở địa ngục, lửa lớn đốt tôi, lại ném thân tôi vào vạc nước sôi.' Nói như thế rồi, người ấy giận những người thân mà rằng: 'Tôi đang chịu khổ não lớn ở địa ngục, sao mọi người còn hỏi tôi khổ gì?' Người thân bảo: 'Anh đừng sợ, anh chỉ đang ngủ thôi. Anh thật ra không từ chỗ này đến chỗ kia, cũng không từ chỗ kia đến chỗ này.' Người ấy nghe xong mới tự nghĩ: 'Ta đang ngủ mơ. Đây là hư dối, không phải chân thật, giả tạm như trò ảo thuật.' Biết và thấy như vậy rồi, thân tâm được an ổn.

 "Bạch Thế Tôn, như người kia, cái không có mà nói là có, rồi tự nói rằng mình rơi vào địa ngục. Bạch Thế Tôn, tất cả phàm phu cũng như vậy: điên đảo hư dối, thật ra không bị trói buộc mà sinh ý tưởng về người nữ; sinh ý tưởng người nữ rồi, thấy thân cùng chung sống, bèn nói rằng: 'Ta là đàn ông, kia là đàn bà; kia là vợ ta, ta là chồng kia.' Người ấy vì khởi tham, sân, si và các phiền não, nên tự tâm sinh ra ý tưởng có việc để làm. Vì nhân ấy mà có tranh cãi đánh nhau và các việc trái đạo. Người ấy tranh cãi như vậy rồi, sinh lòng oán hận lớn. Vì ý tưởng điên đảo như thế, nên sau khi chết rơi vào địa ngục, trải qua vô lượng kiếp (thời gian dài vô cùng) chịu các khổ não.

 "Bạch Thế Tôn, lại như người kia, được người thân đến bảo: 'Anh chỉ đang ngủ, không đi cũng không đến.' Bạch Thế Tôn, tất cả phàm phu cũng như vậy: do bốn điên đảo (bốn cái thấy sai lầm: cho vô thường là thường, khổ là vui, không có ngã là có ngã, nhơ nhớp là trong sạch) mà thấy sai và nói ra, nhưng thật ra trong đó không có người nam, cũng không có người nữ, không có chúng sinh, không có mạng sống và những thứ tương tự. Vì tất cả các pháp đều không thật, đều hư dối, nên thấy tất cả các pháp là không, bản tính không sinh, không thể thấy, không thể phân biệt, cũng không thể bám vào. Tất cả các pháp như mộng, như ảo thuật, như trăng dưới nước. Bạch Thế Tôn, trong tất cả các pháp không có cái có thể nhiễm, cũng không có cái không thể nhiễm. Bạch Thế Tôn, tất cả các pháp đều là hư dối, vì do hư dối mà sinh ra. Vì thế Như Lai nói tất cả các pháp lìa ngã và ngã sở (cái 'ta' và những gì 'thuộc về ta'), vì xa lìa tất cả các cửa địa ngục."

 Bấy giờ Thế Tôn khen đồng tử Văn-thù-sư-lợi: "Lành thay, lành thay! Này Văn-thù-sư-lợi, đối với tất cả địa ngục nên thấy như vậy, như điều ông đã thấy, đã phân biệt. Này Văn-thù-sư-lợi, nếu thấy được như vậy thì không có địa ngục, không có cửa địa ngục; người ấy liền được vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ an nhiên chấp nhận chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt)." Khi giảng pháp môn về địa ngục này, chín vạn hai nghìn Bồ-tát đều được vô sinh pháp nhẫn. Được pháp nhẫn ấy rồi, cùng lúc đồng thanh nói: "Lành thay, lành thay! Đây là cảnh giới của chư Phật Như Lai. Ngay trong tất cả các pháp không có ngã, bỗng nhiên được tất cả Phật pháp."

 Bấy giờ đồng tử Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, cúi xin Thế Tôn giảng cho các Bồ-tát pháp môn đi vào chỗ bất nhị (không hai, tức vượt lên mọi sự đối lập như có–không, nhiễm–tịnh). Vì Bồ-tát vào được pháp môn bất nhị, nên được tất cả các pháp không hai mà không bám chấp." Bấy giờ Phật bảo đồng tử Văn-thù-sư-lợi: "Này Văn-thù-sư-lợi, đây là pháp môn đi vào sự bình đẳng, tùy thuận của tất cả các pháp. Bồ-tát được pháp môn chân chính này rồi thì ngay trong mọi phiền não mà thấy được Phật pháp, lại được biện tài, khéo léo giảng pháp."

 Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, pháp môn ấy có tướng gì?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, hãy khéo suy nghĩ, Ta sẽ vì ông mà nói. Pháp môn này tên là 'Lìa tất cả phiền não', vì thế Ta nói cửa đà-la-ni này." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Lành thay, bạch Thế Tôn, xin vì con mà nói, con xin cung kính đội lên đầu mà lãnh nhận."

 Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, vô minh (mắt xích đầu tiên trong chuỗi mười hai nhân duyên — chuỗi nguyên nhân nối tiếp dẫn đến sống chết luân hồi; vô minh là sự mờ tối không thấy rõ chân lý) chính là bồ-đề. Đây là cửa câu đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao vô minh là bồ-đề?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, vì không có vô minh nên nói là vô minh. Nếu không có vô minh thì cũng không có sinh; nếu không có sinh thì không có nhiễm. Này Văn-thù-sư-lợi, bồ-đề không nhiễm, vì tính vốn thanh tịnh, thể vốn trong sạch. Này Văn-thù-sư-lợi, Ta thấy việc ấy nên nói vô minh, vì thế mà nói theo lối không hai. Này Văn-thù-sư-lợi, Ta không thấy có vô minh nào để nắm bắt, cho nên Ta nói vô minh. Này Văn-thù-sư-lợi, đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng vô minh."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, hành (mắt xích thứ hai trong mười hai nhân duyên: những tạo tác của thân, miệng, ý do vô minh thúc đẩy) là bồ-đề. Đây là cửa đà-la-ni. Vì sao? Này Văn-thù-sư-lợi, vì tất cả các pháp lìa mọi tướng đếm đo, không thể lường, không có bờ mé, không thấy giới hạn; thuận theo lành và chẳng lành mà khiến vào địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh; nhưng không từ chỗ này đến chỗ kia, cũng không từ chỗ kia đến chỗ này, mà vẫn sinh ra bên này bên kia. Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp không qua không đến, không có nơi đến, không có chỗ tới. Này Văn-thù-sư-lợi, đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng hành."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, thức (mắt xích thứ ba trong mười hai nhân duyên: sự nhận biết, phân biệt của tâm) là bồ-đề. Đây là cửa đà-la-ni. Vì sao? Này Văn-thù-sư-lợi, Như Lai nói thức là hư dối, vì do hư dối tạo ra, do hư dối hiện ra. Này Văn-thù-sư-lợi, nếu ở trong tất cả các pháp hư dối như vậy mà tìm cầu các pháp, rồi nói rằng: 'Ta chứng được Phật pháp, thành chính giác, độ các chúng sinh, ta là bậc cao nhất, hơn hết trong thế gian', thì người ấy là ở trong pháp hư dối mà nghĩ tưởng sai lầm về bồ-đề, rồi khởi tâm kiêu mạn, khinh lấn người khác. Này Văn-thù-sư-lợi, khi Ta ngồi ở đạo tràng (nơi Phật thành đạo), không có pháp nào để chứng, chẳng có cái gọi là 'đây là pháp Thanh văn, đây là pháp Duyên giác, đây là pháp phàm phu'. Này Văn-thù-sư-lợi, đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng thức.

 "Này Văn-thù-sư-lợi, danh sắc (mắt xích thứ tư trong mười hai nhân duyên: 'danh' là phần tinh thần, 'sắc' là phần thân thể vật chất) là bồ-đề. Đây là cửa đà-la-ni. Vì sao? Này Văn-thù-sư-lợi, vì danh sắc không có thực thể, chỉ dùng tiếng mà nói, nhưng không có gì được nói ra; vì sắc không có người tạo tác. Nếu không có người tạo tác thì không có trước, không có giữa, không có sau. Này Văn-thù-sư-lợi, Như Lai nói 'ta' là bồ-đề, vì cái 'ta' ấy ở mười phương đều không thể thấy được. Này Văn-thù-sư-lợi, đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng danh sắc."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, lục nhập (mắt xích thứ năm trong mười hai nhân duyên: sáu chỗ tiếp nhận, tức sáu giác quan mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) là bồ-đề. Đây là cửa đà-la-ni. Vì sao? Này Văn-thù-sư-lợi, các nhập này đều là tướng tiếp nhận, đều là tướng không, là tướng vắng lặng. Chẳng phải các chúng sinh dùng mắt thấy sắc rồi nói 'tôi thấy'; tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng như vậy. Không nghĩ rằng: 'Ta có thể phân biệt tất cả các pháp.' Không dùng sự nhận biết của mắt mà biết cảnh của tai, không dùng sự nhận biết của tai mà biết cảnh của mắt. Như vậy, ý biết cảnh của các pháp, nhưng tất cả các pháp lại không phải là cảnh của ý, vì chúng trái nhau. Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp không có sự hay biết, lìa mọi tướng của tâm; vì chúng nương vào nhau nên tất cả các pháp đều không. Nếu tất cả các pháp rốt cuộc là không, thì đó là tướng bồ-đề. Này Văn-thù-sư-lợi, đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng lục nhập."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, xúc (mắt xích thứ sáu trong mười hai nhân duyên: sự tiếp xúc giữa giác quan với đối tượng) là bồ-đề. Đây là cửa đà-la-ni. Vì sao? Này Văn-thù-sư-lợi, cái gọi là xúc, đó là tướng của sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp (sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, cảm giác chạm, và đối tượng của ý). Này Văn-thù-sư-lợi, nếu pháp có xúc thì do duyên mà sinh. Nếu do duyên mà sinh, do duyên mà thành, thì gọi là do duyên mà thành. Nếu do duyên mà thành thì đó là hư dối. Nếu là hư dối thì rốt cuộc không có. Nếu rốt cuộc không có thì không sinh không diệt. Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp không có tướng sinh diệt, đó là bồ-đề. Này Văn-thù-sư-lợi, đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng xúc."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, thọ (mắt xích thứ bảy trong mười hai nhân duyên: cảm giác nhận lãnh khi tiếp xúc) là bồ-đề. Đây là cửa đà-la-ni. Vì sao? Này Văn-thù-sư-lợi, thọ có ba loại: khổ thọ (cảm giác khổ), lạc thọ (cảm giác vui) và cảm giác không khổ không vui. Này Văn-thù-sư-lợi, thọ không ở trong, cũng không ở ngoài, không ở khoảng giữa. Này Văn-thù-sư-lợi, thọ ấy đã không ở trong, không ở ngoài, không ở khoảng giữa, vậy mà trong đó lại có chúng sinh sinh ra ý tưởng về khổ thọ, lạc thọ." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, tất cả phàm phu bị điên đảo trói buộc, nên ở trong pháp không thật mà sinh ra cảm giác vui, cảm giác khổ. Bạch Thế Tôn, tất cả các pháp như ảo thuật, tính của mọi cảm thọ không sinh không diệt." Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, vì thế Ta nói thọ là bồ-đề. Này Văn-thù-sư-lợi, đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng thọ."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, ái (mắt xích thứ tám trong mười hai nhân duyên: lòng ưa muốn, khao khát, đắm luyến) là bồ-đề. Đây là cửa đà-la-ni. Vì sao? Này Văn-thù-sư-lợi, vì ái là nguyên nhân có thể sinh ra phiền não. Này Văn-thù-sư-lợi, ý ông nghĩ sao? Ví như có người thật chưa có con mà khởi ý tưởng có con; vậy đứa con của người ấy sinh từ bên trong hay sinh từ bên ngoài? Người ấy có con hay không?" Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, người ấy vốn không có con, sao lại khởi ý tưởng có con?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, về sau người ấy trưởng thành, do có sự kết hợp mới sinh ra con. Này Văn-thù-sư-lợi, ái từ đâu sinh ra? Từ tiền tế, trung tế hay hậu tế? Sinh từ bên trong, hay sinh từ bên ngoài, hay do hòa hợp mà sinh?"

 Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, ái không ở trong, cũng không ở ngoài, cho đến không có sự sai khác về các phương hướng." Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, pháp này ai nói là có thể nhận biết theo phương hướng nơi chốn (?)? Này Văn-thù-sư-lợi, lại nữa, ái này do ai tạo, do ai làm?" Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, ái lìa sự tạo tác, không có người tạo tác." Văn-thù-sư-lợi lại thưa: "Bạch Thế Tôn, vì bị bốn điên đảo trói buộc, nên tất cả chúng sinh phàm phu liền khởi lên điều hư dối." Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, ý ông nghĩ sao? Nếu pháp là có, thì là có hay là không?" Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, nếu các pháp rốt cuộc là không có, thì pháp ấy làm sao có nhiễm có tịnh?" Văn-thù-sư-lợi lại thưa: "Không phải vậy, bạch Thế Tôn." Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, các pháp nếu có, thì tính tướng theo các phương hướng không thể thấy được, cũng không từ trong, cũng không từ ngoài, không nhiễm không tịnh. Này Văn-thù-sư-lợi, đó là bồ-đề. Này Văn-thù-sư-lợi, đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng ái."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, thủ (mắt xích thứ chín trong mười hai nhân duyên: sự nắm giữ, chấp lấy những gì mình ưa muốn) là bồ-đề. Đây là cửa đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, Ngài thường nói tất cả các pháp không trói không mở, vậy các phàm phu chấp lấy cái gì?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả chúng sinh bám dính vào sắc, thanh, hương, vị, xúc…, và chấp lấy năm dục (năm thứ ham muốn sinh ra từ hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm). Này Văn-thù-sư-lợi, ý ông nghĩ sao? Sắc có thể sinh ra tiếng chăng?" Văn-thù-sư-lợi thưa: "Không thể, bạch Thế Tôn." Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, ý ông nghĩ sao? Có pháp nào có thể trao cho pháp khác, có thể khiến pháp khác tồn tại, có thể gây chướng ngại cho pháp khác chăng?" Văn-thù-sư-lợi thưa: "Không có, bạch Thế Tôn."

 Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, tất cả các pháp rốt cuộc không sinh, không có chướng ngại. Các pháp ấy không làm việc sinh ra lẫn nhau, nói với nhau, cũng không có nghiệp (hành động tạo ra kết quả), vậy mà vẫn có lời nói về chúng, vì các pháp ấy rốt cuộc là vô tri (?). Này Văn-thù-sư-lợi, vì nghĩa ấy, Ta nói thủ này là cửa đà-la-ni mang tướng bồ-đề. Này Văn-thù-sư-lợi, đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng thủ."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, hữu (mắt xích thứ mười trong mười hai nhân duyên: sự hiện hữu, tức những nghiệp đã tạo dẫn đến đời sống sau) là bồ-đề. Đây là cửa đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, Như Lai trước đây vì muốn diệt các hữu nên mới nói pháp Thanh văn." Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, hữu là pháp hiện có; điều Ta nói là tướng của bậc lực sĩ (?), vì thế Ta nói pháp môn về hữu. Này Văn-thù-sư-lợi, nếu thấy tất cả các pháp không có thực thể, như tướng hư không, thì không còn nghĩ tưởng đến tất cả Phật pháp nữa. Này Văn-thù-sư-lợi, vì thế Ta nói hữu là câu đà-la-ni bồ-đề. Này Văn-thù-sư-lợi, đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng hữu."

 "Này Văn-thù-sư-lợi, sinh (mắt xích thứ mười một trong mười hai nhân duyên: sự sinh ra ở đời sau) là bồ-đề. Đây là cửa đà-la-ni." Văn-thù-sư-lợi thưa: "Bạch Thế Tôn, Như Lai trước đây vì muốn vượt qua sự sinh nên mới nói các pháp." Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, cái gọi là sinh, Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, tức bậc Bồ-tát đã tu hành sâu xa) tìm pháp sinh ấy mà không thể tìm được, vì nó không sinh, cũng không chuyển đổi. Này Văn-thù-sư-lợi, vì thế Ta nói sinh là câu đà-la-ni bồ-đề. Này Văn-thù-sư-lợi, đây là câu đà-la-ni của pháp môn Bồ-tát đi vào tướng sinh." Vì giảng về bồ-đề, nên khiến các Bồ-tát mau được biện tài, biện tài nhanh nhạy sắc bén, biện tài không ngăn ngại.

 Bấy giờ đồng tử Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, Thế Tôn vì các Bồ-tát ở bậc nào mà giảng pháp này?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, nếu các Bồ-tát không cầu bồ-đề, không vui thích bồ-đề, không phát tâm bồ-đề, không chứng Phật pháp, không làm thanh tịnh thế giới của Phật, không động đến tham, sân, si; nếu tâm không muốn vượt khỏi thế gian, cũng không khởi tâm độ các chúng sinh, không hàng phục ma, không muốn giảng pháp, và đối với các pháp ấy không tạo ra hai tướng đối lập — này Văn-thù-sư-lợi, nay Ta chỉ vì các Bồ-tát ở bậc như thế mà giảng pháp môn này."

 Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu có Bồ-tát có thể thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn) pháp môn Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni này, hoặc đọc, hoặc tụng, rộng giảng cho người khác, thì người như thế được bao nhiêu phước?" Phật nói: "Này Văn-thù-sư-lợi, nếu các Bồ-tát đối với pháp môn Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni này mà tiếp nhận, giữ gìn, đọc, tụng, giảng cho người khác, thì người như thế giống như tất cả chư Phật, vì tất cả chư Phật thường buông xả (?). Tất cả trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà… thường đem các thứ cúng dường (dâng hiến lễ vật để tỏ lòng tôn kính) mà cúng dường người ấy. Này Văn-thù-sư-lợi, pháp môn Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni này đầy đủ, thành tựu vô lượng công đức. Này Văn-thù-sư-lợi, pháp môn Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni này không bao giờ cùng tận."

 Khi giảng pháp môn này, mười nghìn Bồ-tát được pháp môn Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni này, ba vạn hai nghìn Bồ-tát mới phát tâm được vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ an nhiên chấp nhận chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt). Đồng tử Văn-thù-sư-lợi cùng các Bồ-tát ấy, trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, người và phi nhân (các loài không phải người, như quỷ thần)…, nghe Phật nói xong đều rất vui mừng, làm lễ rồi lui ra.

 Kinh Kim Cương Thượng Vị Đà-la-ni

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video