Thiên 1 — Kinh Bản nguyện do Bồ-tát Di-lặc thưa hỏi (trọn kinh)

 # Kinh Bản Nguyện do Bồ-tát Di-lặc hỏi (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh; Di-lặc: vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp sau Phật Thích-ca; bản nguyện: lời nguyện gốc phát ra từ ban đầu khi bắt đầu tu đạo)

 Kinh Bản Nguyện do Bồ-tát Di-lặc hỏi

 Đời Tây Tấn, Trúc Pháp Hộ dịch.

 Kinh Bản Nguyện do Bồ-tát Di-lặc hỏi

 Đời Tây Tấn, Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) người nước Nguyệt Thị (một nước ở Trung Á thời xưa) là Trúc Pháp Hộ dịch.

 Tôi nghe như thế này. Một thời, Phật đi đến nước Phi-chỉ, ở trong núi Diệu Hoa, nơi hươu nai tụ tập giữa rừng cây Khủng Cụ. Ngài ở cùng với đông đảo các vị đại tỳ-kheo (tu sĩ nam xuất gia, đã thọ đủ giới), gồm năm trăm vị. Tất cả đều là bậc hiền thánh, đã đạt được thần thông (năng lực siêu phàm có được nhờ tu tập), đều là những tỳ-kheo đáng tôn kính.

 Tên các vị ấy là: hiền giả (danh xưng tôn kính dành cho bậc tu hành có đức) Liễu Bản Tế, hiền giả Mã Sư, hiền giả Hòa Ba, hiền giả Đại Xưng, hiền giả Hiền Thiện, hiền giả Ly Cấu, hiền giả Cụ Túc, hiền giả Ngưu Tư (?), hiền giả Lộc Cát Tường, hiền giả Ưu-vi Ca-diếp, hiền giả Na-dực Ca-diếp, hiền giả Ca-dực Ca-diếp, hiền giả Đại Ca-diếp, hiền giả Sở Thuyết, hiền giả Sở Trước, hiền giả Diện Vương, hiền giả Nan-đề, hiền giả Hòa Nan, hiền giả La-vân, hiền giả A-nan. Năm trăm tỳ-kheo như thế.

 Lại có năm trăm vị Bồ-tát như Bồ-tát Di-lặc cùng các vị khác. Tên các vị ấy là: Bồ-tát Tăng Ý, Bồ-tát Kiên Ý, Bồ-tát Biện Tích, Bồ-tát Quang Thế Âm, Bồ-tát Đại Thế Chí, Bồ-tát Anh Cát Tường, Bồ-tát Nhuyễn Cát Tường, Bồ-tát Thần Thông Hoa, Bồ-tát Không Vô, Bồ-tát Hỷ Tín Tịnh, Bồ-tát Căn Thổ, Bồ-tát Xưng Thổ, Bồ-tát Nhu Nhuyễn Âm Hưởng, Bồ-tát Tịnh Thổ, Bồ-tát Sơn Tích, Bồ-tát Cụ Túc, Bồ-tát Căn Cát Tường. Các vị Bồ-tát như thế gồm năm trăm người.

 Lúc ấy, Bồ-tát Di-lặc từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, quỳ thẳng, chắp tay, thưa với Phật rằng: "Con muốn có điều xin hỏi. Chỉ khi đức Thiên Trung Thiên (danh hiệu của Phật: bậc tôn quý nhất trong hàng trời, vượt trên cả chư thiên) cho phép, con mới dám hỏi."

 Phật bảo Bồ-tát Di-lặc: "Ta sẽ nghe điều ông hỏi. Ông cứ hỏi điều mình muốn. Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân lý như thật) sẽ theo điều ông muốn mà giải đáp, khiến lòng ông vui mừng."

 Bấy giờ Bồ-tát Di-lặc được phép hỏi, hớn hở vui mừng, thưa với Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính) rằng: "Bồ-tát có bao nhiêu pháp tu để bỏ được mọi ác đạo (các cõi khổ do làm điều ác mà phải sinh vào, như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) và không rơi vào tay ác tri thức (bạn xấu, thầy tà, kẻ dẫn dắt người khác vào đường sai trái)?"

 Phật bảo Bồ-tát Di-lặc: "Hay thay, hay thay, Di-lặc! Bồ-tát thương xót nhiều, đem lại an ổn nhiều, xót thương các hàng trời và người, nên mới phát tâm hỏi Như Lai ý nghĩa như vậy. Hãy lắng nghe cho kỹ và thường suy nghĩ ghi nhớ."

 Di-lặc liền thưa: "Vâng, bạch Thế Tôn, con xin vâng lời dạy mà lắng nghe."

 Phật nói: "Này Di-lặc, Bồ-tát có một pháp tu thì bỏ được mọi ác đạo, không rơi vào tay ác tri thức. Thế nào là một? Đó là đạo ý (tấm lòng hướng về đạo giác ngộ) vắng lặng và bình đẳng. Đó là một pháp."

 Phật nói với Di-lặc: "Bồ-tát lại có hai pháp tu thì bỏ được mọi ác đạo, không rơi vào tay ác tri thức. Hai pháp ấy là gì? Một là an trụ trong định (trạng thái tâm tập trung, lặng yên, không tán loạn) mà không khởi lên niệm gì. Hai là dùng phương tiện (cách thức khéo léo, linh hoạt) mà phân biệt rõ các điều mình thấy biết. Đó là hai pháp."

 Phật nói với Di-lặc: "Bồ-tát lại có ba pháp tu thì bỏ được mọi ác đạo, không rơi vào tay ác tri thức. Ba pháp ấy là gì? Một là có được pháp đại bi (lòng thương xót lớn lao đối với mọi chúng sinh). Hai là đối với tánh không (chân lý rằng mọi sự vật đều do nhân duyên hợp lại, không có tự thể cố định) mà không đắm nhiễm, bám víu. Ba là điều mình biết mà không vướng mắc vào ý niệm. Đó là ba pháp."

 Phật nói với Di-lặc: "Bồ-tát lại có bốn pháp tu thì bỏ được mọi ác đạo, không rơi vào tay ác tri thức. Bốn pháp ấy là gì? Một là đứng vững trong giới (các điều răn cấm mà người tu phải giữ). Hai là đối với mọi pháp (mọi sự vật, mọi giáo lý) không có điều gì nghi ngờ. Ba là ưa ở nơi vắng vẻ yên tĩnh. Bốn là nhìn tất cả một cách bình đẳng. Đó là bốn pháp."

 Phật nói với Di-lặc: "Bồ-tát lại có năm pháp tu thì bỏ được mọi ác đạo, không rơi vào tay ác tri thức. Năm pháp ấy là gì? Một là luôn giữ vững đạo đức và lẽ phải. Hai là không bới tìm chỗ hay dở của người khác. Ba là tự xét lại việc làm của bản thân. Bốn là luôn ưa thích giáo pháp. Năm là không nghĩ đến bản thân mà luôn cứu giúp người khác. Đó là năm pháp."

 Phật nói với Di-lặc: "Bồ-tát lại có sáu pháp tu thì bỏ được mọi ác đạo, không rơi vào tay ác tri thức. Sáu pháp ấy là gì? Một là không keo kiệt tham lam. Hai là trừ bỏ lòng xấu ác. Ba là không ngu si. Bốn là không nói lời thô tục. Năm là tâm ý rộng như hư không. Sáu là lấy tánh không làm nhà. Đó là sáu pháp."

 Phật nói với Di-lặc: "Bồ-tát lại có bảy pháp tu thì bỏ được mọi ác đạo, không rơi vào tay ác tri thức. Bảy pháp ấy là gì? Một là có tâm thiện quyền (sự khéo léo tùy cơ ứng biến để dẫn dắt người khác vào điều lành). Hai là biết phân biệt rõ các pháp bảo (giáo pháp của Phật, quý báu như châu báu). Ba là luôn tinh tấn (siêng năng, gắng sức tu tập không lười biếng). Bốn là luôn vui vẻ. Năm là đạt được tín nhẫn (nhờ lòng tin vững chắc mà an nhận chân lý, không lay chuyển). Sáu là khéo hiểu về định ý (tâm thiền định). Bảy là tổng trì (nắm giữ trọn vẹn, không quên mất) trí tuệ sáng suốt. Đó là bảy pháp."

 Phật nói với Di-lặc: "Bồ-tát lại có tám pháp tu thì bỏ được mọi ác đạo, không rơi vào tay ác tri thức. Tám pháp ấy là gì? Một là có cái thấy ngay thẳng, đúng đắn. Hai là nhớ nghĩ đúng đắn. Ba là nói năng đúng đắn. Bốn là sinh sống đúng đắn. Năm là việc làm đúng đắn. Sáu là nỗ lực đúng đắn. Bảy là suy nghĩ đúng đắn. Tám là thiền định đúng đắn. Đó là tám pháp."

 Phật nói với Di-lặc: "Bồ-tát lại có chín pháp tu thì bỏ được mọi ác đạo, không rơi vào tay ác tri thức. Chín pháp ấy là gì?

 Một là Bồ-tát đã thoát khỏi dục vọng, xa lìa mọi điều ác, đối với các pháp bất thiện không còn nghĩ tưởng đến, nhờ được vắng lặng mà sinh vui mừng, thực hành tầng nhất tâm thứ nhất (tầng thiền định thứ nhất, tâm chuyên nhất vào một chỗ).

 Hai là đã dứt bỏ nghĩ tưởng, trong tâm vắng lặng, tâm trở nên chuyên nhất, không còn nghĩ tưởng, không còn tác ý, liền được định, tâm vui mừng, thực hành tầng nhất tâm thứ hai.

 Ba là lìa niềm vui mừng, thường quán sát trong vắng lặng; thân được an ổn như các bậc thánh hiền đã nói, đã quán; tâm ý không khởi động, thực hành tầng nhất tâm thứ ba.

 Bốn là khổ và vui đều đã dứt, mừng và lo đều đã dừng hẳn, điều quán sát không khổ không vui, tâm ý trong sạch, đạt được tầng nhất tâm thứ tư.

 Năm là vượt qua mọi ý tưởng về hình sắc. Sáu là không còn ý tưởng về những điều đối ngại (?). Bảy là không còn nghĩ đến các loại ý tưởng sai khác, hoàn toàn đi vào cái tuệ về hư không vô tận.

 Tám là vượt qua hết cái tuệ về hư không vô tận, đi vào cảnh giới của thức (tâm nhận biết) vô lượng.

 Chín là vượt qua hết cái tuệ về các thức, không còn ý tưởng có hay không; vượt qua hết cái tuệ về chỗ không còn thức (?), liền đi vào cảnh giới chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải không tưởng; không thấy có ý tưởng, đạt được tam-muội (trạng thái thiền định sâu, tâm hoàn toàn chuyên nhất) vắng lặng. Đó là chín pháp."

 Phật nói với Di-lặc: "Bồ-tát lại có mười pháp tu thì bỏ được mọi ác đạo, không rơi vào tay ác tri thức. Mười pháp ấy là gì? Một là đạt được tam-muội Kim Cương (định vững chắc như kim cương, không gì phá nổi). Hai là đạt tam-muội 'ở đâu cũng có tiến ích'. Ba là đạt tam-muội 'dùng thiện quyền mà dạy dỗ'. Bốn là đạt tam-muội 'chế ngự và vượt qua cả có niệm lẫn không niệm'. Năm là đạt tam-muội 'trùm khắp thế gian'. Sáu là đạt tam-muội 'khổ vui bình đẳng'. Bảy là đạt tam-muội Bảo Nguyệt (trăng báu). Tám là đạt tam-muội Nguyệt Minh (ánh trăng sáng). Chín là đạt tam-muội Chiếu Minh (soi sáng). Mười là đạt tam-muội Nhị Tịch (hai sự vắng lặng). Nhờ vậy đối với tất cả các pháp đều đầy đủ. Này Di-lặc, đó là mười pháp tu của Bồ-tát, bỏ được mọi ác đạo, không rơi vào tay ác tri thức."

 Bấy giờ Bồ-tát Di-lặc dùng kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) ca ngợi Phật rằng:

 Thế Tôn xưa bố thí, vợ con cùng đồ ăn,

 Đầu mắt không hề tiếc, đức Phật: bố thí độ vô cực (độ vô cực: hạnh ba-la-mật, tức hạnh tu đạt đến chỗ hoàn hảo tột cùng, đưa người từ bờ mê sang bờ giác).

 Giữ giới chẳng hề phạm, như chim hạt quý lông (như loài chim hạt quý từng sợi lông của mình, Phật giữ giới cẩn trọng không để sứt mẻ chút nào),

 Giữ giới không ai bằng, công đức: trì giới độ vô cực.

 Đã hiện sức nhẫn nhục, khổ vui đều xem bằng,

 Nhẫn nhục là thế mạnh, đức Phật: nhẫn nhục độ vô cực.

 Đã hiểu sức tinh tấn, đức cao nhất chống điều hại (?),

 Tinh tấn đến tột cùng, Phật siêng năng: tinh tấn độ vô cực.

 Đã dứt mọi điều ác, bậc Đạo Sư (bậc thầy dẫn đường, chỉ Phật) vui nhất tâm,

 Tuệ lớn vắng lặng làm sức mạnh, Phật thanh tịnh: thiền định độ vô cực.

 Tuệ trong sạch tự tại, tự nhiên không khởi động,

 Trí tuệ luôn bậc nhất, Phật sáng suốt: trí tuệ độ vô cực.

 Dùng tuệ hàng phục bè lũ của ma, dưới gốc cây được trí lớn,

 Nghĩa cao xa lìa mọi nhơ bẩn, sức Phật hàng phục loài ma.

 Thế Tôn chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe pháp đi khắp nơi), thân lớn cất tiếng sư tử rống (giảng pháp hùng hồn, như sư tử rống khiến muông thú khiếp phục),

 Khiến các ngoại đạo (người theo các đạo khác ngoài Phật giáo) sợ hãi quy phục, tuệ Phật vượt hẳn đức của họ.

 Sắc thân tuyệt đẹp không ai sánh, giới đức cùng trí tuệ,

 Tinh tấn vượt qua mọi bờ bến, đạo Phật vượt hơn mọi đức.

 Khó lấy gì so sánh, không thể đem ví dụ, trí tuệ lớn vô thượng (cao nhất, không gì trên được),

 Thường giảng các pháp bảo, ánh sáng dẫn dắt muôn loài.

 Bấy giờ hiền giả A-nan thưa với Phật: "Thật chưa từng có, bạch Thế Tôn! Bồ-tát Di-lặc này có lời nguyện đầy đủ, nói pháp không thiếu sót, giảng pháp câu chữ cân xứng, lời pháp nói ra không bị ràng buộc, giảng kinh đến cuối không rối loạn."

 Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy, A-nan! Như lời ông nói, Bồ-tát Di-lặc có đầy đủ tài biện thuyết, kinh pháp nói ra không thiếu sót." Phật nói: "Này A-nan, Bồ-tát Di-lặc không phải chỉ lần này mới dùng kệ ca ngợi ta.

 Về thuở xa xưa, cách đây mười a-tăng-kỳ kiếp (a-tăng-kỳ: con số lớn đến mức không đếm được; kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài lâu), khi ấy có một vị Phật hiệu là Diệm Quang Cụ Hướng Tác Vương Như Lai, Vô Sở Trước (bậc không còn chút đắm nhiễm nào), Đẳng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn), Minh Hạnh Thành (bậc trí tuệ và đức hạnh đều thành tựu), An Định Thế Gian (bậc làm yên ổn thế gian), Thế Gian Phụ (bậc cha lành của thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao nhất, không ai hơn), Đạo Ngự Pháp (bậc dùng pháp mà điều phục, dẫn dắt chúng sinh), Thiên Thượng Thiên Hạ Tôn (bậc được kính trọng cả trên trời dưới đất), Phật, Thiên Trung Thiên — vị Phật ấy lúc bấy giờ đang hiện tại ở đời (?).

 Lúc ấy có một Phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn) là con nhà trưởng giả (người giàu có, có danh vọng), tên là Hiền Hạnh. Từ vườn cảnh đi ra, chàng trông thấy từ xa đức Như Lai đang kinh hành (đi bộ chậm rãi qua lại để tu tập), thân sắc chói sáng, biến hiện vô số. Thấy xong, trong lòng nghĩ: 'Thật tuyệt vời, chưa từng có! Thân của Như Lai không thể nghĩ bàn, cao vời như thế, ánh sáng và sắc thân đẹp đẽ, oai thần rực rỡ, lấy đức lành làm đồ trang sức. Nguyện cho con ở đời sau được thân đầy đủ ánh sáng sắc tướng, oai thần rực rỡ như vậy, lấy đức lành tự trang nghiêm cho mình.'

 Phát nguyện xong, chàng liền nằm rạp xuống đất, trong lòng nghĩ chắc chắn rằng: 'Nếu đời sau con sẽ được pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý và công đức đã thành tựu) như đức Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, thì xin Như Lai bước qua trên thân con.'

 Khi ấy Thế Tôn Diệm Quang Cụ Hướng Tác Vương Như Lai biết điều mà Phạm chí con nhà trưởng giả Hiền Hạnh đang nghĩ, liền bước qua trên thân chàng. Vừa bước qua xong, chàng liền đắc bất khởi pháp nhẫn (còn gọi là vô sinh pháp nhẫn: thấu suốt rằng các pháp vốn không thật sinh, không thật diệt, tâm an trụ vững vàng không lay chuyển).

 Rồi Phật quay lại bảo thị giả (người hầu cận): 'Ta sở dĩ bước qua trên thân Phạm chí con trưởng giả Hiền Hạnh là để ngay lúc ấy khiến người ấy đắc bất khởi pháp nhẫn.' Người ấy mắt có thể nhìn thấu suốt, tai có thể nghe thông suốt, biết được điều người khác nghĩ trong lòng, tự biết mình từ đâu sinh đến, thân có thể bay đi, thần thông đầy đủ.

 Phật vừa bước qua trên thân Phạm chí Hiền Hạnh, chàng liền thông đạt mọi trí, đầy đủ năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: thấy suốt, nghe suốt, biết lòng người, biết đời trước, bay đi tự tại) không mất đi chút nào, liền dùng kệ ca ngợi Phật rằng:

 Qua lại khắp các đời, đến mười phương, bậc tôn quý trong loài người không ai sánh,

 Chỉ một lòng hướng đạo, vượt mọi hạnh, xin cúi đầu lạy bậc Giác ngộ, Đạo Sư.

 Đã vượt mọi ánh sáng của thế gian, cùng ánh ngọc ma-ni (một loại ngọc quý phát sáng) và ánh lửa,

 Ánh sáng của Phật là cao nhất, xin cúi đầu lạy bậc Giác ngộ, Đạo Sư.

 Như sư tử một lần cất tiếng rống, các loài thú nhỏ không con nào không khiếp phục,

 Phật giảng pháp cũng như vậy, hàng phục hết thảy các đạo khác.

 Tướng lông trắng giữa hai mày trong sáng và thấu suốt, oai lực không lường, trắng như tuyết chất đống,

 Ánh sáng ấy chiếu khắp ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc — toàn bộ các cảnh giới chúng sinh sinh sống), Phật ở đời không ai sánh bằng.

 Dưới bàn chân thánh có tướng bánh xe, bánh xe ấy đẹp đẽ có nghìn căm,

 Đất đai này cùng núi đồi, không thể lay động bậc Vô Thượng Tôn (bậc tôn quý cao nhất).

 Lúc ấy Phật bảo hiền giả A-nan: "Ông muốn biết Phạm chí con nhà trưởng giả Hiền Hạnh thuở ấy là ai không? Chính là Bồ-tát Di-lặc ngày nay."

 Hiền giả A-nan liền thưa với Phật: "Bồ-tát Di-lặc đắc bất khởi nhẫn từ lâu xa như thế, sao không mau chóng đạt đến đạo vô thượng chánh chân, thành tối chánh giác (sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn, cao nhất, tức là thành Phật)?"

 Phật bảo A-nan: "Bồ-tát vì bốn việc mà chưa nhận lấy quả chánh giác. Bốn việc ấy là gì? Một là làm cho cõi nước được trong sạch. Hai là giữ gìn cõi nước. Ba là làm cho tất cả chúng sinh được trong sạch. Bốn là giữ gìn tất cả chúng sinh. Đó là bốn việc. Bồ-tát Di-lặc khi cầu thành Phật, vì bốn việc ấy nên chưa nhận lấy quả Phật."

 Phật nói: "Này A-nan, xưa kia khi ta cầu thành Phật, ta cũng muốn làm cho cõi nước được trong sạch, cũng muốn làm cho tất cả được trong sạch, cũng muốn giữ gìn cõi nước, cũng muốn giữ gìn tất cả. Di-lặc phát tâm trước ta bốn mươi hai kiếp. Ta phát đạo ý sau đó, nhưng trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, kiếp có nghìn vị Phật ra đời) này, nhờ tinh tấn lớn lao, ta đã vượt qua chín kiếp mà được đạo vô thượng chánh chân, thành tối chánh giác."

 Phật bảo hiền giả A-nan: "Ta nhờ mười việc mà đạt đến tối chánh giác. Mười việc ấy là gì? Một là mọi thứ mình có đều không tiếc. Hai là vợ. Ba là con. Bốn là đầu và mắt. Năm là tay chân. Sáu là đất nước. Bảy là châu báu của cải. Tám là tủy và óc. Chín là máu thịt. Mười là không tiếc thân mạng. Này A-nan, ta nhờ mười việc này mà mau chóng đạt được Phật đạo."

 Phật nói với A-nan: "Lại có mười việc giúp mau chóng đạt được Phật đạo. Mười việc ấy là gì? Một là đúng theo giáo pháp mà đứng vững trong giới đức. Hai là luôn thực hành nhẫn nhục. Ba là luôn thực hành tinh tấn. Bốn là luôn giữ tâm chuyên nhất. Năm là luôn thực hành trí tuệ đến chỗ độ vô cực (hoàn hảo tột cùng). Sáu là không bỏ rơi một ai. Bảy là đã được tâm nhẫn, bình đẳng với tất cả. Tám là không đắm vào cái không. Chín là đạt được không pháp nhẫn (an nhận vững vàng chân lý tánh không). Mười là đạt được pháp vô tưởng (không còn vướng vào các ý tưởng phân biệt). Này A-nan, ta nhờ mười việc này mà tự mình đạt được Phật đạo."

 Phật nói với hiền giả A-nan: "Xưa kia khi cầu Phật đạo, ta đã chịu siêng năng khổ nhọc không biết bao nhiêu mà kể, mới đạt được đạo vô thượng chánh chân; những việc ấy không chỉ một."

 Phật nói: "Này A-nan, vào thuở xa xưa có một vị thái tử, hiệu là Nhất Thiết Hiện Nghĩa, dung mạo đoan chính, xinh đẹp. Từ vườn cảnh đi ra đường, thái tử thấy một người mắc bệnh nặng nguy kịch. Thấy rồi, lòng thái tử xót thương, hỏi người bệnh: 'Dùng thuốc gì thì chữa khỏi được ngay?' Người bệnh đáp: 'Chỉ có máu của thân vua mới chữa được bệnh tôi.' Lúc ấy thái tử liền lấy dao bén đâm vào thân cho máu chảy ra, đem cho người bệnh, dốc lòng bố thí, trong ý không hề hối tiếc."

 Phật nói với A-nan: "Thái tử Hiện Nghĩa thuở ấy chính là thân ta. Này A-nan, nước của bốn biển lớn còn có thể đong lường được, chứ máu thân ta đã bố thí thì không thể tính hết. Sở dĩ như vậy là vì cầu chánh giác."

 Phật nói với hiền giả A-nan: "Vào thuở xa xưa có một vị thái tử hiệu là Liên Hoa Vương, dung mạo đoan chính xinh đẹp, oai thần lẫm liệt. Từ vườn cảnh đi ra dạo trên đường, thái tử thấy một người thân thể mắc bệnh hủi. Thấy rồi liền khởi lòng thương xót, hỏi người bệnh: 'Dùng thuốc gì để chữa bệnh của ông?' Người bệnh đáp: 'Được tủy của thân vua bôi lên mình tôi thì bệnh mới khỏi.' Lúc ấy thái tử liền đập vỡ xương mình, lấy tủy đem cho người bệnh, vui vẻ bố thí, trong lòng không hề hối tiếc. Thái tử thuở ấy chính là thân ta." Phật nói với A-nan: "Nước của bốn biển lớn còn có thể đong lường được, chứ tủy thân ta đã bố thí thì không thể tính đếm."

 Phật nói với hiền giả A-nan: "Vào thuở xa xưa có một vị vua hiệu là Nguyệt Minh, dung mạo đoan chính xinh đẹp, oai thần lẫm liệt. Vua từ cung đi ra đường, gặp một người mù nghèo khổ đói khát đang đi xin dọc đường. Người ấy đến chỗ vua thưa rằng: 'Riêng vua thì tôn quý, an ổn, sung sướng; riêng tôi thì nghèo khổ, lại còn mù mắt.' Lúc ấy vua Nguyệt Minh thấy người mù này, thương xót đến rơi nước mắt, nói với người mù: 'Có thuốc gì chữa được bệnh của khanh?' Người mù đáp: 'Chỉ có được mắt của vua mới chữa được bệnh tôi, mắt mới nhìn thấy được.' Lúc ấy vua Nguyệt Minh tự lấy hai mắt mình đem cho người mù, lòng điềm tĩnh, không chút hối tiếc. Vua Nguyệt Minh chính là thân ta." Phật nói: "Núi Tu-di (ngọn núi cao lớn nhất, là trung tâm của thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) còn có thể cân biết được nặng bao nhiêu cân lạng, chứ mắt ta đã bố thí thì không thể tính đếm."

 Phật nói với hiền giả A-nan: "Bồ-tát Di-lặc xưa kia khi cầu đạo, không đem tai, mũi, đầu, mắt, tay, chân, thân mạng, châu báu, thành ấp, vợ con và đất nước bố thí cho người để thành Phật đạo, mà chỉ dùng phương tiện thiện quyền, hạnh tu an vui, để đạt đến đạo vô thượng chánh chân."

 A-nan thưa với Phật: "Bồ-tát Di-lặc dùng thiện quyền gì để đạt đến Phật đạo?" Phật nói: "Này A-nan, Bồ-tát Di-lặc ban ngày ba lần, ban đêm ba lần, sửa ngay y phục, buộc gọn thân mình, chắp tay, quỳ gối chạm đất, hướng về mười phương mà nói bài kệ này:

 Con xin sám hối mọi lỗi lầm, khuyên mời và tùy hỷ giúp thêm mọi đạo đức,

 Quy mạng (dốc lòng nương tựa) kính lạy chư Phật, nguyện cho được tuệ vô thượng."

 Phật nói với hiền giả A-nan: "Bồ-tát Di-lặc nhờ thiện quyền ấy mà được đạo vô thượng chánh chân, thành tối chánh giác. Này A-nan, bản nguyện cầu đạo của Bồ-tát Di-lặc là: 'Khi tôi thành Phật, khiến cho nhân dân trong cõi nước tôi không có các thứ nhơ bẩn, tì vết; đối với dâm dục, sân hận, si mê không nặng nề; ân cần thực hành mười điều lành (thập thiện: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói đâm thọc, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến). Khi ấy tôi mới nhận lấy quả vô thượng chánh giác.'"

 Phật nói với A-nan: "Đời sau này, khi nhân dân không có nhơ bẩn, thực hành mười điều lành, không để dâm dục, sân hận, si mê vướng vào lòng, đúng vào lúc ấy, Di-lặc sẽ được đạo vô thượng chánh chân, thành tối chánh giác. Vì sao vậy? Vì đó là do bản nguyện của Bồ-tát Di-lặc mà thành."

 Phật nói với hiền giả A-nan: "Xưa kia khi ta cầu đạo Bồ-tát, ta muốn che chở tất cả, khiến cho đều được trong sạch, nên cam lòng ở giữa đời năm trược (năm thứ vẩn đục của thời suy: thời đại đục, tư tưởng đục, phiền não đục, chúng sinh đục, tuổi thọ đục), giữa dâm dục, sân hận, si mê, vui ở trong sinh tử (vòng luân hồi sinh ra rồi chết đi mãi không dứt).

 Vì sao vậy? Vì nhân dân ấy phần nhiều làm điều trái pháp, lấy sai làm đúng, theo đường tà, hãm hại lẫn nhau, không hiếu thảo với cha mẹ, lòng luôn nghĩ điều ác, đem ý xấu đối với anh em, vợ con, họ hàng và người khác, khinh nhờn thầy dạy và hòa thượng (bậc thầy truyền giới, dạy dỗ người tu), thường phạm những điều nhơ bẩn của đàn ông (?), ăn nuốt lẫn nhau. Ta nguyện ở vào thời ấy, ngay trong đó mà làm Phật.

 Ở các quận, nước, làng xóm, huyện, ấp, người ta chỉ nói toàn điều ác, hãm hại lẫn nhau, ném gạch đá vào nhau, lấy gậy đánh đập nhau; rồi tụ họp lại cùng nhau chửi rủa; trở về nhà bày cơm nước, bỏ thuốc độc vào trong để hại người khác; khởi lên ý nghĩ nhơ bẩn, rồi lại gièm pha phỉ báng; che giấu tội lỗi của mình, lại đi phơi bày lỗi của nhau, không còn chút thiện ý."

 Phật nói: "Này A-nan, ta dùng lòng đại bi nghĩ thương khắp tất cả, vì hạng người ấy mà giảng nói kinh pháp."

 Hiền giả A-nan nghe Phật nói vậy, liền thưa với Phật: "Thật chưa từng có! Đức Thiên Trung Thiên, Như Lai, Đẳng Chánh Giác lại có thể chịu đựng khổ nhọc đến thế, mở rộng chí lớn khắp nơi, điều phục kẻ xấu ác khiến họ được thành tựu, vì họ cất bỏ gánh nặng, đầy đủ pháp bảo, vì hạng người ấy mà nói kinh pháp."

 Phật nói: "Đúng vậy, A-nan! Như lời ông nói, Phật có thể nhẫn chịu được những điều ấy, như thế mới xứng là Như Lai, Đẳng Chánh Giác. Giáo hóa những kẻ cứng đầu, trừ bỏ mọi tối tăm cho họ; nhờ đầy đủ đức của Phật pháp, mới vì những người ấy mà nói kinh pháp."

 A-nan thưa với Phật: "Con nghe Như Lai có lòng tinh tấn vững chắc, sâu dày và tâm bình đẳng như vậy, đến nỗi lông trên mình dựng đứng cả lên. Kinh này tên là gì? Phải phụng hành như thế nào?"

 Phật nói: "Này A-nan, kinh này tên là 'Bản Nguyện', hãy thọ trì là 'Bản Hạnh của Từ Thị (tên dịch nghĩa của Di-lặc, nghĩa là người họ Từ, bậc có lòng từ)', 'Điều Di-lặc Hỏi'. Hãy khéo thọ trì kinh này."

 Phật nói kinh xong, Bồ-tát Di-lặc, hiền giả A-nan, hiền giả Đại Ca-diếp cùng các vị đại đệ tử, các vị Bồ-tát, tất cả những người trong hội, các hàng trời, rồng, quỷ thần, càn-thát-bà (loài thần âm nhạc của cõi trời) và người thế gian, nghe kinh đều vui mừng, tiến lên đảnh lễ Phật.

 Kinh Bản Nguyện do Bồ-tát Di-lặc hỏi

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video