Thiên 1 — Kinh Đỉnh Vương Đại Phương Đẳng (toàn văn)

 # Kinh Đại Phương Đẳng Đỉnh Vương do Phật nói (Đại Phương Đẳng: tên chung của các kinh Đại thừa, nghĩa là giáo lý rộng lớn, bình đẳng cho mọi người; Đỉnh Vương: "vua của đỉnh núi", tên kinh, cuối kinh Phật giải thích là ví như đứng trên đỉnh núi Tu-di mà thấy hết thiên hạ)

 Kinh Đại Phương Đẳng Đỉnh Vương do Phật nói, một quyển

 Kinh được dịch lại, nằm ngoài năm bộ lớn của Đại thừa (Đại thừa: "cỗ xe lớn", dòng giáo lý chủ trương tu để cứu độ tất cả chúng sinh)

 Kinh Đại Phương Đẳng Đỉnh Vương do Phật nói, một quyển

 Tam tạng pháp sư Trúc Pháp Hộ đời Tây Tấn dịch (Tam tạng pháp sư: vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo là kinh, luật, luận; Tây Tấn: triều đại Trung Hoa, năm 265–316)

 Kinh Đại Phương Đẳng Đỉnh Vương do Phật nói

 Còn có tên là Kinh Con của Duy-ma-cật hỏi

 Tôi nghe như vầy: Một thời, Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn, ở đây chỉ Đức Phật Thích-ca) đi đến thành Duy-da-ly, ở trong vườn cây của nàng Nại (tức vườn xoài do nàng Am-bà-la dâng cúng), cùng với đông đảo các vị đại Tỳ-kheo (người nam xuất gia theo Phật, sống bằng khất thực): tám trăm Tỳ-kheo và một vạn Bồ-tát (người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh).
 Tất cả đều là bậc đại thánh, đã thông đạt thần thông (năng lực siêu phàm có được nhờ tu tập), đều được tổng trì (năng lực ghi nhớ và giữ trọn mọi giáo pháp không quên), biện tài (tài ăn nói, giảng giải) không gì ngăn trở.
 Họ nắm trọn trí tuệ của ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), đạt đến tam đạt trí (ba thứ trí sáng suốt: biết rõ các đời trước, thấy rõ đời sau, và dứt sạch phiền não).
 Họ thực hành không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp đều trống rỗng không có tự thể, không chấp vào hình tướng, không còn mong cầu gì) mà không dừng lại giữa đường để chứng lấy quả giải thoát riêng cho mình.
 Họ thực hành đại từ (lòng thương lớn, muốn đem niềm vui đến cho mọi loài), vâng giữ lòng xót thương không gì che lấp được, không tính đến cái ta và cái của ta, để đưa người qua bờ bên kia (bờ giải thoát).
 Họ thông suốt ba đời, thấy không có quá khứ, vị lai hay hiện tại.
 Họ hiểu rằng mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều như trò ảo thuật, như giấc mộng, như cái bóng, như tiếng vang, như ảo ảnh hơi nắng trên đồng, như thân cây chuối (bóc mãi không có lõi), như bong bóng nước, như đám bọt.
 Họ hiểu ba chỗ (?) vốn không có gì, chỉ do duyên (điều kiện) đối đãi nhau mà sinh ra.
 Lợi hay không lợi, khen hay chê, được tiếng hay mất tiếng, khổ hay vui, họ đều đã vượt qua những pháp ấy của thế gian.
 Nhờ phương tiện khéo léo, họ đi lại khắp ba đường dữ (tam đồ: địa ngục, ngạ quỷ tức quỷ đói, và súc sinh), mà vẫn vượt khỏi dục giới (cõi còn ham muốn), sắc giới (cõi đã hết ham muốn nhưng còn hình thể) và vô sắc giới (cõi không còn hình thể, chỉ còn tâm thức).
 Họ giảng rõ nghĩa của đạo, cứu độ tất cả. Chư thiên (các vị trời) đến hầu, thưa hỏi để nhận pháp sâu xa; họ mở mang lòng ngu tối của mọi người, khiến ai cũng bước vào ánh sáng của đạo.

 Bấy giờ Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật) sáng sớm mặc áo, cầm bát, vào thành Duy-da-ly phân vệ (đi khất thực), đến nhà Duy-ma-cật (một vị cư sĩ giàu có, hiểu đạo sâu xa ở thành Duy-da-ly).
 Lúc ấy Duy-ma-cật có người con trai tên là Thiện Tư. Sáng sớm, cậu tắm gội, xoa hương lên mình, mặc áo mới, tay cầm hoa sen, cùng vợ lên lầu xem các kỹ nữ múa hát vui chơi.
 Do gốc phúc đức từ các đời trước cảm ứng, cậu từ xa trông thấy Phật cùng chúng thánh đi vào thành khất thực, hiện ra điềm lành lớn lạ. Cậu bèn nói kệ (bài thơ, bài tụng) với vợ, lời lẽ thanh nhã, ca ngợi công đức của Phật:

 Nghe tiếng hoà nhã này, đồng thời nay cùng trỗi lên,

 Các kỹ nữ ở chỗ ấy, tiếng vang mau thấu lên lầu gác.

 Đấng Đại Hùng (danh hiệu của Phật: bậc anh hùng lớn) đến, chẳng còn nghi; đấng Hộ Thế (danh hiệu của Phật: bậc che chở thế gian) toả ánh sáng rực rỡ,

 Ắt sẽ đặt ngón chân phải bước lên ngạch cửa thành.

 Trăm loài chim cùng các muông thú cất tiếng hoà vang thiết tha,

 Từ xưa đến nay chưa từng nghe những tiếng vang mầu nhiệm như thế.

 Đấng Đại Hùng đến, chẳng còn nghi, muốn dẫn dắt, làm lợi cho chúng sinh,

 Nay giơ ngón chân phải, đặt yên lên ngạch cửa.

 Hôm nay ta được thấy Phật, thân như kết bằng chuỗi ngọc báu,

 Đàn của các kỹ nữ không gảy mà tự kêu, vi diệu làm vui lòng người.

 Bậc thánh của ba nghìn thế giới (tam thiên đại thiên thế giới: một vũ trụ rộng lớn gồm hàng tỉ thế giới) đến, chẳng còn nghi, uy đức trong sạch, trang nghiêm,

 Ắt sẽ đặt ngón chân phải bước lên ngạch cửa thành.

 Ví như có cái bát lớn đặt nơi ao, nước sông chảy tràn tới,

 Thì nghe tiếng điều hoà vang khắp cả vùng đất ấy.

 Bậc Trời trong loài người đến, chẳng còn nghi; Đại Thánh toả ánh sáng tôn quý,

 Phật mở đường dẫn dắt thế gian, chắc chắn sẽ vào cửa thành.

 Dùng thần thông giáo hoá chúng sinh, như cây hoa nở rộ tươi tốt,

 Bao nhiêu sắc hoa thơm ngát, toả lan hương thơm tuyệt đẹp.

 Bậc Rồng lớn (ví Phật) chẳng có gì nghi, gốc đã dựng từ lời thệ nguyện,

 Nay đặt ngón chân phải, yên trên ngạch cửa thành.

 Ánh sáng chiếu khắp hư không, cùng khắp cả trời đất,

 Ánh mặt trời vì thế bị che lấp, không còn hiện sáng nữa.

 Đấng tôn quý nhất của tất cả đến, chẳng còn nghi, hiện uy quang rực rỡ lớn lao,

 Nay đặt ngón chân phải, yên trên ngạch cửa thành.

 Như các vị trời và người đứng ở giữa hư không,

 Dân chúng theo sau Phật như chư thiên hầu Phạm Vương (vị vua của cõi trời Phạm thiên).

 Đấng thương xót đời đến, chẳng còn nghi, bậc tôn quý, vị thánh dẫn đường,

 Nay đặt ngón chân phải, yên trên ngạch cửa thành.

 Hôm nay nhìn người trong thành, ai nấy hiền từ, không oán giận,

 Lần lượt chỉ cho nhau, trò chuyện như cha mẹ với con cháu.

 Ánh sáng đức hạnh không chút do dự, phúc đức và uy lực tự trang nghiêm,

 Nay đặt ngón chân phải, yên trên ngạch cửa thành.

 Nhìn nam nữ lớn nhỏ, mỗi người cầm bao nhiêu là hoa,

 Chắp tay mà quy y (về nương tựa), vui mừng từ xa rải hoa.

 Bậc Đại Đạo Sư (người dẫn đường lớn) không chút do dự, hoa đức hạnh trang sức nơi thân,

 Nay đặt ngón chân phải, yên trên ngạch cửa thành.

 Hoa của cõi trời và cõi người rải khắp hư không,

 Rải hoa và đốt hương, hương ấy làm vừa lòng, vui ý.

 Bậc Đại Dũng không còn mối nghi nào, muốn vào thành Duy-da-ly,

 Vì để giáo hoá, làm vui đại chúng, bậc Tối Thắng (hơn hết thảy) nên đến nơi đây.

 Bấy giờ vợ của Thiện Tư nghe những lời ấy, trong lòng sợ hãi, lông trên mình dựng đứng, trong người lạnh run. Nàng đứng bên lan can, tự nghĩ: "Đây là thần gì? Là trời, rồng, quỷ mị, loài quỷ chân tay ngược (?), chân-đà-la (loài thần âm nhạc), ma-hưu-lặc (loài thần mình rắn lớn), hay loài giống người mà chẳng phải người? Miệng nói tiếng người ở chỗ ấy." Nàng không động, không lay, không dám nhúc nhích.
 Lúc ấy Phật đi đến xóm nơi đồng tử (cậu trai trẻ) Thiện Tư ở, đứng cạnh nhà, trước cửa. Đồng tử Thiện Tư thấy Phật Thế Tôn liền muốn xuống lầu tự ra đón, trong lòng vui mừng không tự kìm được, bèn lao mình từ trên lầu xuống. Nhờ thần lực của Phật, cậu dừng lại giữa hư không, nói kệ khen Phật:

 Bậc Thánh Tuệ tôn quý xin dừng lại, đấng anh hùng trong loài người xin thương xót chờ đợi,

 Vì thương chúng sinh, xin nhận lấy nước uống này.

 Khi ấy Thế Tôn vì Thiện Tư nói kệ rằng:

 Vì an trụ nơi bản tế chân thật (bản tế: chỗ tận cùng, gốc thật của mọi pháp, tức bản chất chân thật của mọi sự vật), điều mà thế tục không thông đạt,

 Bản tế ấy không có gì cả, đó chính là tướng của bản tế.

 Đồng tử Thiện Tư nói kệ hỏi Phật:

 Thế nào là an trụ nơi bản tế, bản tế chân thật giáo hoá, dẫn dắt ra sao?

 Cái mé mà vô minh (sự mê lầm, không thấy rõ chân lý) nương vào, sao lại nói là lập nơi hư vô?

 Lúc ấy Phật lại nói kệ bảo Thiện Tư:

 Mé ấy là bản tế chân thật, mé ấy chính là Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến, tức bậc đã đạt chân lý),

 Nếu thật sự an trụ nơi bản tế, thì rõ ràng an trụ như thế.

 Như mé chính là bản tế chân thật, đó là mé của Như Lai,

 Như rõ biết bản tế chân thật, đồng tử an trụ cũng như vậy.

 Đồng tử Thiện Tư lại nói kệ thưa Phật:

 Không có mé thì mé là mé gì? Cái gì là tướng của mé?

 Dùng phương tiện khéo léo nào mà gọi tên là bản tế?

 Lúc ấy Thế Tôn thấy trong lòng Thiện Tư muốn hiểu thấu suốt rằng đạo không có chỗ chốn, bèn bảo đồng tử Thiện Tư, nói kệ đáp:

 Không có mé, không thể nương cậy, mới gọi là bản tế chân thật,

 Tướng của mé ấy là hư không, mà hư không cũng không có tướng.

 Thiện Tư nói kệ thưa Phật:

 Lạ lùng thay, chốn chân chính! Chốn ấy huyền diệu không gì hơn,

 Xin khiến cho tất cả chúng sinh đều an trụ như Đạo Sư hiện nay.

 Lúc ấy đồng tử Thiện Tư tiến lên thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, xin rủ lòng thương nhận hoa sen này." Phật liền nhận lấy. Đồng tử Thiện Tư miệng nói, thân bày tỏ rằng: "Nhờ công đức này, xin được đạt đến đạo vô thượng chánh chân (đạo giác ngộ cao nhất, chân chính), thành tối chánh giác (sự giác ngộ hoàn toàn, tức thành Phật), vì các chúng sinh mà tuyên giảng kinh điển, khiến họ không chấp được pháp của phàm phu, cũng không chấp được pháp của đạo."
 Bấy giờ Hiền giả Xá-lợi-phất (một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất) cũng có mặt trong hội, nói với đồng tử Thiện Tư: "Này Thiện Tư, lòng ông hướng về đâu? Pháp chánh giác mà ông sẽ thành giống như cái gì, mà ông muốn vì chúng sinh tuyên giảng?" Thiện Tư đọc kệ đáp:

 Chí của Phật không có gì để được, các Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) cũng như thế,

 Sẽ thành chánh giác ấy, rồi vì chúng sinh mà tuyên giảng.

 Pháp ấy không có hướng nào để nói, cũng không có chỗ nào để đến,

 Bậc đại trí nên hiểu điều này: vốn trong sạch, sáng tỏ như thế.

 Các bậc chánh giác trong quá khứ, đấng Hộ Thế tôn quý vô thượng,

 Cũng không nắm được các pháp, đấng dẫn đời nhân đó mà diệt độ (nhập Niết-bàn, tức dứt hẳn sinh tử).

 Tìm xét thì không có pháp giới (cõi của mọi pháp), cũng không có cõi chúng sinh,

 Đó chính là bản tế, điều thế tục không thông suốt.

 Tạm gọi là thế giới, con người nương vào hình tướng mà đặt tên gọi,

 Cũng không có các điều tưởng nghĩ, lại không có nghiệp nào khác.

 Bấy giờ Bân-nậu Văn-đà-ni Tử (tức Phú-lâu-na, một đại đệ tử của Phật, giỏi thuyết pháp bậc nhất) vì đồng tử Thiện Tư nói kệ:

 Này đồng tử, ông làm sao mà muốn học pháp này?

 Chốn này sâu xa khó đạt tới, người sáng suốt còn mê lầm.

 Ông sinh ra đến nay được bao lâu, mà trí tuệ riêng dũng mãnh như vậy,

 Cùng Thanh văn bàn luận, đối đáp bất chợt mà trí tuệ không chút sợ hãi?

 Chỗ nào cũng phân biệt được, chỗ đứng sáng như vàng tía,

 Đứng trên đường vua sừng sững, như trăng tròn giữa hư không.

 Lúc ấy đồng tử Thiện Tư nói kệ đáp:

 Ngài hỏi chỗ tôi sinh ra, nhưng cái sinh ấy vốn không có sinh,

 Các pháp không có khởi lên, thì ai là kẻ lại sinh ra?

 Pháp ấy không có sinh, tự nhiên không có gì cả,

 Đó gọi là vốn thanh tịnh, không có pháp, không có gì để được.

 Các pháp vốn thanh tịnh, chưa từng có thể nắm được điều đó (?),

 Vì lòng vô minh kiêu mạn ấy, nên Phật nói ra pháp này.

 Ở vườn Tiên Nhân (tức vườn Lộc Uyển, nơi Phật thuyết pháp lần đầu), lần đầu tiên chuyển bánh xe pháp này,

 Phần nhiều vì nghiệp của hàng Thanh văn, buộc chí họ nơi hư không.

 Tuyên bày tiếng vang của pháp, vì đại chúng mà dùng biện tài,

 Dùng phương tiện khéo léo mà đến, bậc Thánh Tuệ tuyên nói đúng như chân lý.

 Có sinh thì có chết mất, điều ấy là việc làm của kẻ ngu, vốn không có (?),

 Ở trong nghiệp điên đảo, như lời Bân-nậu đã nói.

 Vì có sinh nên có già chết, đó là lời nói theo thói thường của đời,

 Pháp ấy không có lời lẽ, chỉ mượn tạm mà đặt ra lời dạy.

 Bấy giờ Hiền giả Bân-nậu Văn-đà-ni Tử tiến lên thưa Phật: "Thật là chưa từng có, bạch Thế Tôn! Nay đồng tử Thiện Tư này đi sâu vào trí tuệ cao vời đến thế, điều cậu nói ra vượt trội riêng một mình, mọi người không ai theo kịp." Phật nói: "Đúng thế, đúng thế, đúng như lời Bân-nậu nói, không khác."
 Lúc ấy Phật bảo Bồ-tát đồng tử Thiện Tư: "Vì cớ gì ông muốn đạt đến đạo vô thượng chánh chân, thành tối chánh giác?"
 Thiện Tư đáp: "Điều Thánh Tôn đã rõ mà vẫn hỏi lại. Vì muốn thành bậc Đại Thánh cao nhất nên con khoác lấy lời thệ nguyện lớn. Đại Thánh rất mực nhân từ nên mới nói lời này. Thân con vắng lặng, không làm gì cả. Vì khoác lấy thệ nguyện lớn nên hoàn toàn không vướng mắc ngăn ngại. Không có gì để khai hoá, vậy mới gọi là câu sâu xa cao thượng này. Chúng sinh không có người, cũng như vậy. Ai không mê lầm (?) về những điều ấy thì có thể độ người.
 Bậc chí hiền trình bày tường tận câu sâu mầu cao thượng, hiểu rõ gốc ngọn của chân tế vốn có này. Vì nó không có số lượng, không có bao nhiêu khác biệt, nên hiểu thấu chương cú sâu mầu vô thượng. Dùng pháp ấy mà giáo hoá chúng sinh này. Hạnh của họ mỗi người một khác, dạy bảo mà không thấy có chúng sinh. Giả sử không có chúng sinh thì tất cả đều là không. Không có trí mà là trí tuệ; chúng sinh vốn thanh tịnh. Vì thông đạt cái vốn thanh tịnh nên không có khác biệt. Hiểu được nghĩa này là bậc trí sáng của đời. Dạ, bạch Thánh Tôn, con nhờ hiểu điều này mà sẽ tự thành chánh giác, vì đại chúng nói pháp."

 Hiền giả A-nan (thị giả của Phật, nổi tiếng nghe nhiều nhớ nhiều bậc nhất) tiến lên thưa Phật: "Thật chưa từng có! Đồng tử Thiện Tư này biện tài đi sâu đến thế sao? Lại có thể tuyên nói những chương mầu nhiệm thuận hợp, những câu không chấp trước. Trời trên, thế gian, người phàm và A-tu-luân (loài thần có sức mạnh, hay tranh đấu với chư thiên) nghe điều này ắt sẽ sợ hãi, không chịu học theo. Ai sẽ tin vui pháp sâu mầu này? Phải là người các đời trước từng nghe học hạnh sâu xa này, mới tin nhận được." Lúc ấy A-nan nói kệ khen rằng:

 Như đỉnh núi Tu-di (ngọn núi chúa ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo), từ xa hiện vẻ đẹp vi diệu,

 Nay đức hạnh của Thiện Tư này, ở giữa đại chúng cũng đẹp mầu như thế.

 Như vua của các núi, đứng vững giữa biển lớn,

 Nay ở giữa chúng hội này, vui vẻ tuyên nói câu mầu nhiệm.

 Điều Thiện Tư khen ngợi, nói rằng chẳng có cũng chẳng không,

 Cũng soi sáng nơi bản tế, điều thế tục không nhìn thấy.

 Lời lẽ không chút sợ hãi, ai cũng kính phục khen ngợi,

 Xin Thiện Tư nói cho: làm sao biết được gốc ngọn?

 Thiện Tư nói kệ đáp:

 Tôi đã bỏ cả thân mạng, khoác áo giáp không vướng ngại,

 Chí không tham đắm chánh giác, vậy mới gọi là học rộng.

 Vì đắm dục nên sa đoạ, gom góp tai hoạ cực lớn,

 Ai không sa vào tai hoạ? Chỉ thấy có bậc Đạo Sư của đời.

 Đó là cảnh giới của các Phật, được đấng Hộ Thế gìn giữ cứu giúp,

 Thân ấy không có ách nạn, an trụ nơi đạo tôn quý của Phật.

 Hư không và thân người, cả hai đều không thể nắm được,

 Như pháp không thể nắm được, lòng ôm pháp không có gì sợ.

 Hiểu hư không và thân Phật, thật sự không có chỗ nơi,

 Nếu thành tựu được sự nhẫn này (nhẫn: sự chấp nhận an nhiên, không dao động trước chân lý), thì mãi mãi không còn sợ hãi.

 Từ hư không cho đến mặt đất, tự nhiên không có gì cả,

 Cái tự nhiên ấy, Thiện Tư thông đạt hết là không có chỗ nơi.

 Từ hư không cho đến mặt đất, Thiện Tư không thể nắm được,

 Không sinh, không tự nhiên, trống lặng không có gì.

 Hư không không có cao, cũng không có thấp,

 Vì hiểu rõ pháp này, người ấy hoàn toàn không sợ hãi.

 Bấy giờ Phật bảo đồng tử Thiện Tư: "Này nhân giả (cách gọi tôn trọng người đối diện), bản tính ông không sợ hãi chăng?" Thiện Tư thưa Phật: "Không sợ, bạch Thế Tôn." Phật lại hỏi lần nữa: "Ông thật không sợ chăng?" Thưa: "Không sợ." Phật nói: "Lành thay, lành thay! Ông quả thật không sợ, không ôm lòng kinh hãi." Lúc ấy Phật nói tụng:

 Từ chỗ cho là có mà sinh ra sợ, tạm hiện ra mà thật không có gì,

 Nếu hiểu được sự nhẫn này, mới là gần đạo Phật.

 Vì tưởng có người nên có sợ, chúng sinh vốn mãi không có,

 Nếu hiểu được như thế, thì ở đây không có chỗ trụ.

 Kẻ không đạt chánh giác, không giác ngộ cũng như thế,

 Nếu ngoài ra không thu được gì, người ấy hẳn không còn sợ.

 Nếu hiểu rõ được điều này, không trụ ở mé có hay mé không,

 Thiện Tư hiểu được như thế, ấy là do đạo Phật mà ra.

 Phật bảo Thiện Tư: "Nếu có Bồ-tát muốn mau được an ổn mãi mãi, đạt đạo vô thượng chánh chân, thành tối chánh giác, thì nên trừ bỏ tưởng thường còn, tưởng an vui, tưởng khổ, tưởng chúng sinh, tưởng có người, tưởng có thọ mạng. Phân biệt, hiểu rõ hạnh không chấp trước, hoàn toàn không nương dựa vào đâu. Làm theo nghiệp mong mến như thế thì sẽ đạt thành đạo vô thượng chánh chân. Phật trải qua các đời trước, khi tu hạnh Bồ-tát, cũng thực hành đạo như thế để ôm giữ trí tuệ (?); không có pháp nào nắm được, vậy mới gọi là đạo Phật." Lúc ấy Phật nói tụng:

 Hiểu tưởng thường còn là như huyễn, chấp có thường còn thì đưa đến sinh tử,

 Thường và vô thường đều hư vô, tìm nghiệp cũng không có gì.

 Chúng sinh có tưởng an vui, hiểu rõ rằng chẳng an là lẽ tự nhiên,

 Tưởng ấy là điên đảo, vì do tưởng mà cho là có người.

 Nếu ai hiểu rõ pháp, thì không có cái này cái kia khác nhau,

 Thì không ôm tưởng mong cầu, không có mạng, không có người.

 Ánh sáng của đạo không do đâu mà được, không đạo cũng lại như vậy,

 Đó gọi là vốn thanh tịnh, vì pháp không có gì cả.

 Nếu có người sáng suốt thông đạt, hiểu mọi cái có đều vốn thanh tịnh,

 Thiện Tư nên hiểu điều này: đó là đạo, là chánh đạo.

 Không đi trên cỗ xe của đạo, mà được Phật thừa (cỗ xe đưa đến quả Phật) cứu giúp.

 Nếu có người tranh cãi điều này, thì không thông suốt đạo pháp,

 Không thực hành nghiệp trí tuệ, không được đạo che chở.

 Vì không thuận theo hạnh này, nên thấy pháp Phật sâu khó hiểu.

 Các pháp không có pháp nào, vốn đều không có hình dáng,

 Mọi cái có cũng là hư vô, ba cõi (dục giới, sắc giới, vô sắc giới) mãi không yên ổn.

 Xét các niềm vui và mọi nỗi khổ, như đi giữa hư không,

 Nếu suy nghĩ được hạnh này, thì tâm được giải thoát.

 Có thân thì cho là có ta, pháp ấy cũng là hư vô,

 Nếu không có ta, thì điều biết được cũng không có gì.

 Những người ấy không tưởng có mạng sống, không cần tìm xét đến gốc ngọn (?).

 Tưởng cái hư vô là chân thật, kẻ ít sáng suốt thì mê lầm.

 Ta và thọ mạng, vốn thanh tịnh, không có gì cả,

 Kẻ ngu tối làm việc là chấp cái vốn thanh tịnh mà cho là có.

 Đạo Phật không thể nghĩ bàn, không nghĩ rằng đây là cái có.

 Nếu nghe pháp sâu mầu mà không thể nhận lấy, vâng giữ,

 Thì như chưa từng có ai tuyên giảng kinh pháp như thế.

 Pháp không thể đạt được, điều nói ra cũng không thu được gì,

 Ngồi dưới cây Phật (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo), nhân đó mà thành trí tuệ của đạo.

 Nếu không đạt trí tuệ của đạo, thì cũng không biết được gì.

 Đạo Phật và đạo tràng của trí tuệ, cũng không có lời nói nào,

 Phàm phu ôm tưởng mong cầu, ham mến pháp Phật diễn nói.

 Đó là lời dạy chân thật, sâu mầu do Phật tuyên nói,

 Ý cho rằng giác ngộ rất sâu, ấy là việc làm của ma.

 Nếu có ai được nghe kinh điển do Phật nói này,

 Mà không hiểu nghĩa vị của kinh, thì không được các pháp cứu giúp (?).

 Bồ-tát rất siêng năng chịu khổ, không cầu sự an ổn của đạo,

 Ở đây không có đạo, không có giác, hai việc ấy không có hình tượng.

 Ý nên nương mến điều này, có đó là lời Phật nói.

 Đây là gì? Thế nào đây? Ấy là dính vào nghiệp điên đảo.

 Nếu có người vượt qua khổ não, rất mến mộ sự sâu mầu,

 Thì mỗi người đều cất tiếng lớn: Vui thay, Phật thật không thể nghĩ bàn!

 Phật lại bảo Thiện Tư: "Người học pháp này nên học tập kinh điển sâu xa, chớ để chí vào những câu tạp nhạp, nhiều lời mà nghĩa không ích lợi, không thành được pháp sâu xa của đại tuệ chánh chân vô cùng tận. Đó gọi là sâu kín. Đó là ứng hợp với pháp, gọi là không có gì để được. Chúng sinh sa vào tà kiến thì không thể thực hành điều này.
 Không cần dùng tam-muội (trạng thái thiền định, tâm tập trung vắng lặng) mà vẫn có thể hiểu nghĩa lợi ích (?). Trí tuệ không có cảnh giới, không trí tuệ cũng như vậy. Nên rõ mé này không phải là chỗ trí suy xét đến được.
 Phật các đời trước nghe pháp sâu này, nhờ hiểu nên tâm vắng lặng trong sạch, không chấp trước. Nếu ai nghe kinh này mà được vui mừng hớn hở, ấy là người đã từng ở chỗ vô số Phật tu hạnh, lập công đức, nhận giữ trong lòng, đọc tụng vâng làm, đem giáo hoá người khác, tuyên bày khắp mười phương."

 Phật lại bảo đồng tử Thiện Tư: "Bồ-tát nên tu thệ nguyện lớn như thế. Người đời ở đâu cũng thường ôm lòng sợ hãi, nhưng người siêng học chân lý thì không nên sợ. Sợ khó mà lùi bước thì nên hiểu như thế này: tuyên bày và vâng làm thì mới vào được trí tuệ của đạo."
 Thiện Tư tiến lên thưa Phật: "Dạ, con tin vui. Điều thế tục không tin, riêng con tin chắc không cùng; chí rộng như hư không, mãi không mong cầu gì."
 Phật lại nói với Thiện Tư: "Nếu Bồ-tát đại sĩ (bậc đại nhân tu hạnh Bồ-tát) để chí nơi pháp sâu mầu, những bậc chánh sĩ ấy dùng phương tiện này thuận theo lời Phật dạy, thì đối với đạo pháp không tranh cãi. Vì không tranh cãi nên đối với mọi pháp không sợ hãi, đều không thể đoạn trừ (?). Hiểu rõ mọi pháp vốn là không, chí không mong cầu, liền vào trí tuệ của đạo.
 Nếu nghe nói mọi pháp là có, không lấy làm sợ; nếu nghe nói là không, cũng không lấy làm hoảng. Đối với pháp có và không, không vì thế mà thêm hay bớt. Nghe nói các pháp ứng hợp, các pháp không ứng hợp; các pháp tinh tấn, các pháp biếng nhác — hiểu tất cả các pháp ấy trong mười phương, chỗ trí tuệ quy về như là không có chỗ quy về.
 Lại nữa, nếu chưa hiểu, nghe nói các pháp có niệm, các pháp không có niệm, cũng không lấy làm sợ. Các pháp hữu vi (do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt), các pháp vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt); các pháp có giới hạn, các pháp không giới hạn; các pháp vui mừng, các pháp không vui — không lấy làm sợ.
 Tất cả các pháp cũng chẳng phải hữu vi, cũng chẳng phải vô vi. Tất cả các pháp vốn có cái có, vốn không có cái có. Các pháp vắng lặng, các pháp rối loạn — không lấy làm sợ. Các pháp điên đảo, không có điên đảo; các pháp hư vô, chân thật, vô vi — không lấy làm sợ.
 Tất cả các pháp có giới luật, không giới luật; có sáng suốt, không sáng suốt; có tên, không tên; có hưng khởi, không hưng khởi; có sợ, không sợ; có sinh, không sinh; có chết, không chết — không lấy làm sợ. Các pháp có đạo, các pháp không có đạo; các pháp được độ, hoặc không diệt độ; các pháp phải hay trái — không lấy làm sợ.
 Vì sao vậy? Các pháp đều là không, hư vô, không thật, như trò ảo thuật, như bọt nước, như cây chuối, như bóng, như tiếng vang, như ảo ảnh hơi nắng. Những gì thấy trong mộng vốn không từ đâu đến, đi cũng không đến đâu. Như hư không bỗng hiện mây mù, bụi, khói, tro, những thứ ấy nương hiện trong hư không mà không thể làm nhơ hư không; bỗng nhiên chúng tan mất, hư không tự nhiên cũng không có gì để làm sạch.
 Có đạo, không đạo, trí sáng của thế tục — hiểu khắp lẽ tự nhiên thì không chấp trước, hiểu rõ mà không có gì để hiểu, vậy mới ứng hợp với trí tuệ của đạo vô thượng chánh chân, không sợ hãi, lòng không hoảng hốt." Phật bèn nói tụng:

 Các pháp không có gì, tự nhiên trống rỗng không thật,

 Tự nhiên ấy là hư vô, tướng ấy liền là diệt độ.

 Các pháp không tranh cãi, điều ấy cũng không có gì,

 Vì rõ các pháp là không, thông đạt chẳng có tự nhiên.

 Các pháp đem ra tranh cãi, cũng là không có gì,

 Vì hiểu pháp là hư vô, nên rõ việc không tranh cãi.

 Các pháp không có gì, vốn thanh tịnh, mãi không có hình,

 Cái vốn thanh tịnh không thể nắm được, cũng không có gì quên mất.

 Dứt bỏ tất cả các pháp, nên gọi là trí sáng,

 Đó gọi là huỷ hoại mãi mãi, mà cũng hiện ra là không có gì bị hoại.

 Các pháp không có diệt, xét ra cũng không có khởi lập,

 Cũng phần nhiều không có gì hoại, pháp cũng không thể nắm được.

 Các pháp vốn hư vô, cũng không thể thấy được,

 Giả sử không có gì được, thì dùng phương tiện mà hiện ra cái có.

 Các pháp không có gì, do nhân duyên đối đãi mà sinh ra,

 Cái có là không có gì, điều ấy được tuyên giảng trong kinh điển.

 Các pháp có thể tương ứng, hiện bày ra không tranh cãi,

 Không tranh cãi là tự nhiên, rốt ráo không có hình.

 Các pháp không có tương ứng, không tạo tác, không diệt độ,

 Như thế không thể nắm được, thường lìa khỏi mọi con số.

 Các pháp không thể nắm được, cũng không có quá khứ,

 Lạ thay, mãi không có thật, mới gọi là chân tế vốn có.

 Các pháp đều vui mừng, mà cũng không thể vui mừng,

 Nếu pháp không thể nắm được, thì cũng không có lời nói.

 Các pháp không buông lung, cả hai đều không có gì,

 Tự nhiên không thể nắm lấy, đó là tướng sâu mầu.

 Các pháp không thể biết, không có ta mà tự nhiên,

 Vì hiểu nên không chí cầu, đến được danh hiệu tự nhiên.

 Vô vi không có gì để vui, cái ấy cũng không có gì,

 Vì có nghiệp vô minh, nhân đó mà gọi là vô vi.

 Nếu nghĩ về các pháp, rốt ráo không thể thấy,

 Đó là lời chân thật, nên gọi là ý niệm.

 Không nghĩ về các pháp, không chỗ trụ, không chỗ về,

 Rõ điều này là không có chúng sinh, đó gọi là pháp trong các pháp.

 Tất cả các pháp như huyễn, mà huyễn ấy không có gì,

 Vì pháp vô minh, nên mới nói ra sinh tử.

 Các pháp không có hình dáng, đó là nghĩa của tự nhiên,

 Nếu không có các pháp, thì giải thoát cũng chẳng có giải thoát.

 Tạm gọi là cảnh giới, tự nhiên không có cảnh giới,

 Kẻ ngu tối nương dựa đắm chấp, nên gọi là các bộ giới (các cõi, các nhóm được phân chia).

 Phật lại bảo Thiện Tư: "Sắc, thống, tưởng, hành, thức (năm ấm hay năm uẩn, năm nhóm hợp thành con người: sắc là thân thể vật chất, thống là cảm giác khổ vui, tưởng là sự nhận biết hình dung, hành là ý chí tạo tác, thức là sự phân biệt nhận thức) đều là không, vốn không có gì. Mắt, tai, mũi, miệng, thân, tâm đều là không, vốn không có gì. Đất, nước, lửa, gió đều là không, vốn cũng không có hình.
 Do nhân duyên hợp thành, như năm thứ làm nên nhà cửa. Năm thứ là gì? Một là gỗ cây; hai là ngói, tranh; ba là đất đắp; bốn là công sức người; năm là bùn nước. Nhờ năm thứ ấy mới thành ngôi nhà. Khi chúng còn riêng rẽ thì không có tên là nhà. Do nhân duyên hợp thành, thân người cũng như vậy.
 Năm ấm do duyên đối đãi thì có tứ đại (bốn yếu tố lớn cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió). Nhân đó gọi là thân; đất, nước, lửa, gió mỗi thứ theo duyên đến mà hợp lại. Như ngôi nhà có bốn cột, bốn vách, đều do nhân duyên hội lại. Hợp thành hay tan hoại đều không có chỗ nơi.
 Như trong mộng thấy nhà cửa, thành quách, cây cối, hoa trái, dòng nước, ruộng đất, bò cày, các loại giống, gieo xuống năm thứ lúa, mỗi thứ theo mùa mà mọc lên, người chủ dụng ý thu hoạch để tự nuôi mình.
 Tâm thần vô minh không thông đạt rằng tất cả ba cõi đều là không, nhân nương vào mong cầu mà sinh ra ý thức. Mười hai nhân duyên móc nối nhau, qua lại xoay vần, luân chuyển không bờ bến, làm nhọc thần thức, chìm mê trong năm đường (ngũ thú: năm cõi tái sinh là địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời), không lúc nào ngừng nghỉ.
 Không hiểu rằng vốn là không, như điều thấy trong mộng, tỉnh dậy không biết nó ở đâu, về đâu. Đến khi thành chánh giác mới rõ năm đường vốn không có chỗ nơi, một mình bước đi không sợ hãi." Phật bèn nói tụng:

 Sắc, thống, tưởng, thức đều là không; mắt, tai, mũi, miệng, ý,

 Vốn vắng lặng không có gì; đất, nước, gió, lửa khác nhau,

 Rõ các giới thì được tự tại, tuyên giảng không có bộ chương (?).

 Điều gọi là cõi Phật cao trên, cảnh ấy là tưởng diệt độ,

 Các pháp mỗi thứ có hình, mà vốn cũng không có sự hợp lại.

 Không biết là không vắng lặng, gốc ấy không có thân,

 Không được, không thể đạt, do duyên đối đãi mà hợp thành.

 Không thu được, không thể đến, lại hiện ra mong được mà sinh,

 Ở đó không tu giới luật, cũng không phạm điều cấm.

 Không có hạnh, không có giới, đó là tướng của các pháp,

 Các pháp không có gì, nhân vô minh mà sinh ra.

 Vì có pháp vô minh, liền tạo ra trí sáng suốt thông đạt,

 Các pháp tạm có tên, mà tên ấy không có gì.

 Tạm gọi là không có pháp, mới gọi là diệt độ,

 Cái khởi lên vốn không sinh, nhân đó hiện ra có năm ấm.

 Năm ấm ấy không thể thấy, nhân đó gọi là có hiện ra,

 Cái có không có chỗ nơi, nhân biến hoá mà bày ra có pháp.

 Pháp lìa khỏi nghiệp sinh tử, mãi không có nạn sinh tử,

 Như nhà ảo thuật hoá ra hình người, kẻ ngu tối cho là có người thật.

 Cái có là không có gì, người sáng suốt không bị mê,

 Pháp sinh mà không có sinh, người trí không tính toán như vậy.

 Các pháp đều là không, kẻ ngu không hiểu điều này,

 Pháp vừa có sinh ra, thì sẽ có lúc mất đi.

 Sinh, bệnh và chết, bỏ được những điều ấy thì không sợ hãi,

 Tất cả các pháp đều là không, pháp cũng không có chỗ về.

 Thiện Tư nên rõ điều này, đó là pháp Phật diễn nói,

 Chánh giác không có tạo tác, nên là không thể đạt được.

 Nếu không nắm được chỗ của đạo, mới thấy ra việc ba cõi,

 Nếu mong tưởng đạo Phật, thì không cầu được chánh giác.

 Nếu hành mà chí để ở đạo, mãi không tạo ra vô tưởng (?),

 Các sinh tử là tự nhiên, không quán xét pháp tự nhiên.

 Tự nhiên không có gì, đó là tưởng vô vi,

 Rốt ráo không có sinh, điều nói ra không thể nắm được.

 Vì làm nghiệp vô minh, nhân đó mà bày ra pháp vô vi,

 Vì ôm lấy các nghĩa đến, thì các pháp là tự nhiên.

 Cái ấy đều không có sinh, liền không có việc tranh cãi,

 Họ không ai không vâng làm pháp sâu mầu được tuyên nói.

 Vì tất cả đều khởi sinh, Bồ-tát thực hành lòng thương xót.

 Bấy giờ Thiện Tư nói kệ đáp Thế Tôn:

 Phật xuất hiện ra đời, đều là vì thương chúng con,

 Thân chúng con là lưới nghi ngờ, nên Phật tuyên bày nghĩa pháp này.

 Phật ra đời không thể nghĩ bàn, vì để đầy đủ mà hiện biến hoá,

 Để phá lưới của ma, nói pháp trừ bỏ sáu mươi hai thứ tà kiến (sáu mươi hai quan điểm sai lầm của các học phái thời bấy giờ).

 Để dứt gốc của sinh tử, nhân đó ngồi dưới cây Phật,

 Mãi không còn do dự, tuyên nói trừ bỏ mọi tưởng chấp.

 Giảng rõ nghiệp hư nguỵ, đấng Năng Nhân (danh hiệu của Phật Thích-ca: bậc có lòng nhân từ) diệt trừ các kiến chấp,

 Dũng mãnh vì thế tục, dứt hết mối hồ nghi của chúng con.

 Bấy giờ Thế Tôn bảo đồng tử Thiện Tư: "Hạnh của Bồ-tát chưa từng hư vọng, cứu giúp nhiều người, lấy ân đức mà giúp đỡ, không tranh cãi; trừ bỏ mọi tì vết, tất cả đều không nhơ uế; thương xót chúng sinh, thực hành nghĩa sâu xa mà không ôm tưởng mong cầu.
 Đời không có gì bền chắc, nên trừ bỏ tham dục; vì không tham dục nên dứt bỏ mọi kết (những sợi dây phiền não trói buộc). Thường lấy tâm bình đẳng đối với chúng sinh, chí không hư vọng. Hạnh đại từ thì pháp không thể nắm được. Tu tiếng rống của nghĩa lớn, không bỏ tinh tấn (siêng năng tu tập). Tâm hành theo chân thật, không mất nghiệp siêng năng. Không quấy hại ai, vâng làm hạnh nhẫn nhục mà không tranh cãi. Không có gì để thấy, ngày đêm tôn trọng tu hành.
 Thiện Tư, hãy một lòng bỏ biếng nhác, thành tựu đạo hạnh; định ý chánh thọ (vào thiền định một cách đúng đắn), tâm ấy vắng lặng; tu trí tuệ lành, thấy tất cả các pháp mãi không có gì để được; hành không sợ hãi, tâm không yếu nhát; phát khởi đạo tâm, hành không vướng ngại; thành tựu mười lực của Như Lai (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có).
 Nên lấy hạnh nào để đạt đến nghiệp thù thắng? Tôn trọng trí tuệ tột bậc, vâng giữ điều không ai sánh bằng, đi khắp các thế giới của chư Phật trong mười phương, hành không vướng ngại, độ thoát tất cả." Lúc ấy Phật nói tụng:

 Thực hành nghiệp không hư vọng, đó là lời của các Bồ-tát,

 Vì vâng theo cửa giải thoát, không sợ các hạnh chướng ngại.

 Không hành gọi là chánh hành, đó là nghiệp của Bồ-tát,

 Nếu hiểu được hạnh này, thì không còn tham cầu gì.

 Lấy pháp mà cứu giúp, nhiếp phục, đó là điều các Bồ-tát tuyên nói,

 Nghĩa không có gì để được ấy, hạnh này là vô thượng.

 Nói "ta đang hành đạo pháp" là trụ nơi điên đảo,

 Vì trụ nơi nghiệp điên đảo, liền có điều phải sợ.

 Giả sử có tranh cãi, cũng không thấy chỗ tranh ở đâu,

 Người sáng suốt thông đạt như thế, đi trên cỗ xe vô thượng.

 Cỗ xe này không sợ hãi, Đại thừa tột bậc không gì cùng,

 Sợ và không sợ, cái ấy cũng không buông lung.

 Tất cả đều không có gì, là tối thắng trong các hạnh,

 Nếu rõ tất cả đều trống lặng, người ấy hành đạo vô thượng.

 Hạnh này rất vi diệu, cứu giúp tất cả các pháp,

 Điều cứu giúp cũng sâu xa, trừ bỏ mọi tưởng mong cầu.

 Hạnh ấy xa vời huyền diệu, cả hai đều không có chỗ nơi,

 Nếu biết được bản tế, thì không nương nghĩ về pháp.

 Pháp mãi không có nhơ bẩn, cũng không phải lìa nhơ mà đi,

 Pháp này vốn thanh tịnh, lại tuyên dạy việc bỏ dục.

 Mà hiện bày ra sự tà nghịch, rằng ái dục không bền chắc,

 Không xoay chuyển theo nghiệp văn tự, câu này là vô thượng.

 Không chấp trước, như huyễn, đó chính là không có lời dạy,

 Vì bỏ hạnh điên đảo, liền không có ý tranh cãi.

 Hạnh của tất cả chúng sinh, thật ra không thể nắm được,

 Nếu hiểu rõ điều này, hạnh ấy mới là lời dạy tốt lành.

 Chúng sinh vì vô minh, nên gọi tên là đám dân thường,

 Pháp của chúng sinh cũng vậy, đạo ấy là vô thượng.

 Niệm và chúng sinh, mãi không thể nắm được,

 Đây là lòng từ bậc nhất, khen lòng từ ấy không cùng tận.

 Đó gọi là bố thí (đem cho người khác) lớn của đời, ấy mới là đại sĩ,

 Thường mến vui sự buông bỏ, mới gọi là tâm của trí tuệ đạo.

 Dẫu không nắm được pháp, các pháp hư vô không thật,

 Chỉ bày cho Bồ-tát thông đạt, đó gọi là bố thí tốt đẹp.

 Hiểu pháp không thể nắm được, liền không còn sợ hãi,

 Pháp không tôn lên điều ấy, mới gọi là bố thí.

 Tướng của pháp không thể thu được, pháp Phật không thể nghĩ bàn,

 Đó là giới (giới luật: những điều răn người tu phải giữ) không phạm, các pháp không chấp trước.

 Cõi Phật không thể bàn luận, ở đây không thấy các giới hạn,

 Đối với giới không ôm tưởng mong cầu, điều được các Bồ-tát khen ngợi.

 Nhẫn được với các chúng sinh, thấy tất cả đều không thể nắm được,

 Đó là điều Phật dạy bảo, pháp này là nhẫn bậc nhất.

 Phật lại bảo Thiện Tư: "Sắc là không, không thể nắm được; thống, tưởng, hành, thức là không, cũng không thể nắm được. Điều gọi là không: sắc chính là không, không có cái không nào khác; thống, tưởng, hành, thức chính là không, không có cái không nào khác.
 Tứ đại, năm ấm, mười tám chủng (mười tám giới: sáu giác quan, sáu đối tượng của chúng, và sáu thức nhận biết), ba cõi đều vốn là không. Mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai mắt xích nhân quả nối nhau tạo thành vòng sinh tử) không có, chính là không, không có cái không nào khác. Hiện đời và vượt khỏi đời, hữu vi và vô vi, tứ đại đều là không, không có cái không nào khác.
 Sắc như đám bọt, cảm giác như bong bóng nước, tư tưởng như cây chuối, sinh tử như mộng, thức như huyễn, ba cõi như phép hoá, năm đường như bóng. Vì sao như bóng? Vì từ duyên đối đãi mà sinh ra.
 Gốc ngọn của ba cõi — dục giới, sắc giới và vô sắc giới — đều do tâm ý tạo ra, như người thợ vẽ sửa soạn vách trắng, tấm ván để vẽ. Do nhân duyên hợp thành, như chim bay đi giữa hư không. Bồ-tát cũng như thế, hành mà không tưởng mong cầu, xoay vần đến khắp mười phương.
 Như cung điện mặt trời đi giữa hư không, không bị bóng tối làm nhơ; Bồ-tát cũng như thế, một mình bước đi trong ba cõi, tâm không chấp trước, lìa khỏi bóng tối mịt mù của ba độc là dâm dục, giận dữ, si mê. Như hoa sen mọc trong bùn mà không hoà lẫn với bùn; Bồ-tát cũng như thế, ở trong sinh tử mà thành tối chánh giác, tâm sạch như hư không, mãi không chấp trước, độ thoát tất cả." Lúc ấy Phật nói tụng:

 Tâm ấy không thể nắm được, thì không có tranh cãi,

 Nếu không thấy có chúng sinh, đó là nhẫn bậc nhất.

 Bồ-tát lìa bỏ biếng nhác, chí không có gì để hành,

 Mãi không có gì để siêng tu, mới gọi là tinh tấn tột bậc.

 Thân cùng với tâm ý, điều sai khiến đều ngay thẳng không tà,

 Bồ-tát không có gì để nói, đó là tinh tấn bậc nhất.

 Nếu có người biếng nhác, Bồ-tát giáo hoá, dựng họ đứng dậy,

 Không có tâm, không có gì để hành, trụ nơi tinh tấn bậc nhất.

 Tâm ấy không thể nắm được, trong ngoài đều không chấp trước,

 Nếu tâm không thể đạt tới, đó chính là định ý (thiền định: giữ tâm yên định, không tán loạn).

 Tâm thường tự siêng tu, tự nhiên không có gì,

 Không nghĩ suy, không chánh thọ, mới gọi là đạt tam-muội.

 Sở dĩ gọi là định ý, vì có thể làm được hạnh này,

 An trụ gọi là tự nhiên, đó là định ý bậc nhất.

 Không biết trí tuệ ở đâu, pháp tự nhiên là gì?

 Tự nhiên và trí tuệ, cả hai đều không có gì.

 Pháp này không thể nắm được, thức ấy hành theo chánh pháp,

 Không dùng thức mà biết pháp, tự nhiên không có gì.

 Nếu ai rõ được hạnh này, ý của Bồ-tát bền vững,

 Hành theo nghĩa bậc nhất, điều đời không hướng đến được (?),

 Trong hội chúng không ai sánh bằng, vì đại chúng mà tuyên nói pháp.

 Những vị ấy dù đi lại ở khắp nơi, không có tưởng mong cầu về chúng sinh.

 Phật lại bảo Thiện Tư: "Tất cả các pháp như huyễn hoá; huyễn hoá vốn là không, đều không có gì. Người đời ngu mê tự chấp thân mình và người khác đều có thật, nên chìm trong năm đường. Ai hiểu rõ được điều này thì hoàn toàn không sợ hãi. Gốc ngọn của các pháp không có trong hay ngoài. Vì rõ như vậy nên tâm không yếu nhát, không ngại ba cõi, vì ba cõi đều là không.
 Nếu có Bồ-tát hiểu được điều vốn không này, thì một mình bước đi trong ba đời mà không gặp gì khó. Thông đạt sinh tử như hư không, không có hình, vốn cũng không có tên. Tất cả các pháp cũng như thế, không hình không tên. Vì vô minh nên rong ruổi trong ba cõi, xoay vòng không bờ bến.
 Như năm thứ (mây, mù, bụi, khói, tro) ở trong hư không mà không thể làm nhơ hư không; vì lẽ tự nhiên nên tâm vốn thanh tịnh. Khi chưa hiểu phương tiện thì bị ba độc, năm ấm, sáu suy (sáu giác quan dẫn đến suy hoại) và khách trần (bụi khách: phiền não từ bên ngoài đến bám vào) che lấp. Tuy có phải trái, chúng không làm nhơ được cái tâm vốn trong sạch; tâm luôn thông suốt rộng mở. Thấu suốt ba đời đều là không thì liền vào đạo lớn." Lúc ấy Phật nói tụng:

 Chúng sinh như huyễn, mà huyễn ấy không có gì,

 Người tuyên nói được như thế, mãi không còn sợ hãi.

 Thân mình cùng người khác, cả hai đều hư vô vắng lặng,

 Vì hiểu rõ được điều này, thì mãi không còn sợ hãi.

 Pháp bên trong và bên ngoài, không chấp là có chỗ ở,

 Không có tâm yếu nhát, không ngại gì thế tục.

 Các pháp không có chướng ngại, như xoay vần giữa hư không,

 Chỗ đến như hư không, pháp ấy là tự nhiên.

 Nếu hiểu rõ được điều này, Bồ-tát không sợ hãi,

 Phân biệt tất cả các pháp, hiểu rõ hạnh của chúng sinh.

 Người ấy không thấy có chúng sinh, các pháp đều như thế,

 Phân tích các giới, mà giới ấy không có gì.

 Đó gọi là hạnh vào đạo, đó gọi là đạo vô thượng,

 Vì đạt được nghiệp tột bậc này, nên biết tâm hạnh của chúng sinh.

 Các giới và chúng sinh, cả hai đều không có gì,

 Vì nghĩ về chúng như thế, nên rõ hết thảy các pháp.

 Việc bên trong và bên ngoài, không có tưởng mong cầu hợp lại,

 Coi là pháp không cần trừ bỏ, mới gọi là bản tế chân thật.

 Pháp này không thể nghĩ bàn, mới gọi là pháp Phật,

 Đây đều không có gì, cũng đều không có gì thành.

 Hành được như thế, xét đếm thì không có người,

 Lấy trí tuệ vô vi, mới gọi là trí tuệ Phật.

 Cỗ xe này vì đại chúng, an ổn khắp cho tất cả,

 Mãi không sợ đời này, vì đời cũng không có gì.

 Ở trong thế giới, khắp tất cả các cõi của đời,

 Bồ-tát không có gì để hành, mà cầu trí tuệ vô thượng.

 Pháp này là sâu xa, pháp Phật không thể nghĩ bàn,

 Nếu pháp không thể thu được, thì đó là gần đạo Phật.

 Phật và kinh pháp, tất cả những điều này đều không,

 Nếu hành được như thế, thì được gần đạo Phật.

 Vì hành được như thế, người thế tục không ai làm bạn,

 Tâm ấy không chấp trước, người ấy mới gần đạo Phật.

 Phật lại bảo Thiện Tư: "Nếu có Bồ-tát đại sĩ nghe kinh sâu xa này, hoặc đọc, giữ, tụng mà lòng không sợ hãi, khéo khoác thệ nguyện lớn, tâm như kim cương, thì sẽ mau gần cây Phật, ngồi nơi đạo tràng (chỗ Phật ngồi thành đạo); gần cảnh giới Phật, được tự mình đến cửa giải thoát chân thật không chướng ngại; quán xét nơi vô vi, chỗ không có hợp hội; đến khắp các thế giới của chư Phật mười phương; dựng lập, tu tập đại từ, lòng xót thương của đạo không gì che lấp; thành tựu mười tám pháp bất cộng của các Phật (mười tám đức tính riêng chỉ Phật mới có, không chung với ai khác);
 tôn quý nhất trong ba đời, trí tuệ ví như mặt trời mặt trăng, đức hạnh không ai sánh, trí tuệ vượt cả hư không, ánh sáng của đạo cao vời không thể ví được; đạt được tướng vô kiến đỉnh (tướng đỉnh đầu mà không ai có thể nhìn thấy được chỗ cao nhất, một trong các tướng tốt của Phật) của bậc thánh không bờ bến.
 Nếu có ai nghe kinh điển thanh nhã vô hạn này, đem quyển kinh sâu xa này tuyên giảng cho người khác mà lòng tin vui, thì người ấy trong các đời quá khứ đã từng gặp các Phật nhiều không thể kể; lại không khinh mạn, đùa cợt. Phật đã thấy trước, xét gốc rễ người ấy đã sớm tin kinh này, Như Lai đã thấy từ lâu.
 Nếu không tin vui, không học tập kinh điển này, nghe mà chế giễu, thì đó là kẻ ngoại đạo theo học thuyết khác, là quyến thuộc của các ma, là người buông lung. Người tin pháp này là đệ tử Phật; Phật là thầy, thân thiết giúp họ thành tựu, cạo bỏ râu tóc cho họ làm sa-môn (người xuất gia tu hành). Người không tin là theo nghiệp tà ngoại, thuộc chín mươi sáu loại ngoại đạo trái nghịch đạo pháp." Lúc ấy Phật nói tụng:

 Thấy Phật ngồi dưới cây, đi nơi đạo tràng chân thật,

 Người không tin đạo Phật, trí tuệ ấy không thể nắm được.

 Pháp không vướng ngại ấy, rốt ráo không thể nắm được,

 Rõ pháp không có chỗ nơi, đó gọi là giải thoát.

 Ý đi vào trí tuệ thánh, là vua của tất cả các pháp,

 Các pháp và trí tuệ của đạo, chẳng phải điều Phật tuyên nói.

 Hữu vi và vô vi, là tưởng mong cầu do kẻ ngu phát ra,

 Các Bồ-tát không có tưởng, các Phật đại thánh sáng suốt.

 Quán xét khắp đời này, đời đều không thể nắm được,

 Cái dùng để hiểu rõ đời, cũng không có chỗ nơi.

 Phật thánh và chúng sinh, ở đây không có tưởng mong cầu,

 Người không có tư tưởng ấy, lành thay, lòng từ vô thượng!

 Giả sử cõi chúng sinh, pháp giới cũng lại như thế,

 Đó mới gọi là Bồ-tát không chấp trước.

 Vì thấy được lòng bi ai, mà lòng thương ấy không có hình dáng,

 Lòng thương ấy vì không hình dáng, chẳng phải điều kẻ ngu hiểu và làm được.

 Năm thứ ở trong hư không, chẳng có, không có chỗ nơi,

 Tất cả thế tục cũng như vậy, đó là lòng thương vô thượng.

 Chánh pháp vô thượng ấy, mới gọi là pháp Phật,

 Đây không tham đắm đời, đó là pháp tự nhiên.

 Điều đấng Hộ Thế soi chiếu, sắc ấy không có gì,

 Vì pháp không có sắc này, mới gọi là vô kiến đỉnh.

 Hư không không có bờ, bằng phẳng khắp nơi, không thể thu được,

 Đó là chánh pháp của Phật, gọi là không thể nhìn thấy.

 Trí tuệ ấy không thể đạt tới, là đạo lớn vô thượng,

 Trí tuệ vì không thể nắm được, nên không có gì bền chắc.

 Bờ này và bờ kia, điều thấy như là không thấy,

 Hiểu sâu thì không làm theo điều đó, điều ấy chẳng phải do vọng tưởng mà cầu được.

 Nghĩ về pháp trí tuệ này, pháp này là bình đẳng,

 Trái với pháp Phật dạy này, thì chẳng phải bạn lành.

 Không siêng hay siêng mà độ, mới gọi là đến chỗ hư vọng (?),

 Người không hành bình đẳng, thì chẳng phải bạn lành.

 Vì cho rằng phát khởi pháp này, hoặc lại diệt trừ pháp này,

 Những Tỳ-kheo như thế, không khéo suy nghĩ lời Phật dạy.

 Vì dứt được mọi khổ, thấy vốn thanh tịnh, không có gì,

 Người nói pháp như thế, mới là tuyên giảng lời Phật dạy.

 Phật lại bảo Thiện Tư: "Nếu nói các hạnh đều do tập luyện mà đến thì: vì quen với ba cõi nên tu tập đạo; vì chấp có ta và của ta nên thực hành đại từ, tu lòng thương không che lấp; vì nương vào ba cõi nên thực hành ba cửa giải thoát; vì ham mến tứ đại nên quán vô thường, khổ, không, chẳng phải thân ta;
 vì có sinh, già, bệnh, chết nên cầu bốn vô sở uý (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp); dùng mười hai nhân duyên để hiểu mười hai bộ kinh (mười hai thể loại kinh điển Phật giáo); vì mười tám chủng mà thực hành mười tám pháp bất cộng của các Phật; vì chúng sinh mười phương phạm mười điều ác nên thực hành mười điều thiện, cầu mười lực;
 vì ba điều xấu (ba độc tham, sân, si) nên đạt tam đạt trí; vì chấp sáu tình (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) nên thực hành sáu độ vô cực (sáu pháp tu đưa người qua bờ giải thoát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), được sáu thông (sáu thứ thần thông) mà một mình bước đi.
 Đó là theo bệnh mà cho thuốc, để cứu khỏi nguy nan. Phật như thầy thuốc giỏi, kinh pháp như thuốc. Vì có bệnh nên mới có thầy thuốc và thuốc; không có bệnh thì không có thuốc. Tất cả vốn là không, không hình, không tên, cũng không có tên gọi tạm. Tâm bình đẳng như hư không, không gì sánh, không có đôi bạn, bỗng nhiên không bờ bến, vậy mới ứng hợp với đạo." Lúc ấy Phật nói tụng:

 Pháp không có chỗ trụ ấy, mà ở trong đó tập luyện điều thực hành,

 Tuyên dạy việc tu tập, trừ bỏ — như vậy là cách rất xa pháp Phật.

 Nếu đối với pháp vắng lặng này, tạo ra tư tưởng hư vọng,

 Vì là pháp hư vọng, nên không gần được diệt độ.

 Người tuyên nói sự tranh cãi, lại cho đó là diệt độ,

 Thiện Tư nên rõ điều này: đó là không có hạnh chánh kiến (cái thấy đúng đắn).

 Nếu có người tu hành đạo, mà tuyên bày những việc trái nghịch,

 Bạn bè rối loạn, điên đảo, đó là nghiệp của người học (?).

 Điều Phật diễn giảng, các Bồ-tát có danh tiếng lớn,

 Vì những người sẽ theo học trong tương lai, nên khuyên bảo, giáo hoá họ hành đạo.

 Nếu có ai vâng giữ điều sâu mầu Phật giáo hoá này,

 Thì như đem tất cả chúng sinh để cúng dường Phật.

 Nếu có người sáng trí, thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) chân pháp này,

 Thì những người ấy ở đời sau, nhờ chánh pháp mà được đứng vững.

 Người không hành pháp này, tâm dựng lên tư tưởng,

 Tự cho là ứng hợp với trí tuệ, không dùng cách khác để đạt đạo.

 Khi Phật nói kinh này, đồng tử Thiện Tư liền đạt được vô sở tòng sinh pháp nhẫn (sự an nhiên chấp nhận, an trụ nơi chân lý rằng mọi pháp vốn không có sinh ra), vui mừng hớn hở, vọt lên hư không, cách mặt đất bốn trượng chín thước (trượng và thước là đơn vị đo chiều dài thời xưa; một trượng bằng mười thước).
 Lúc ấy Phật mỉm cười, ánh sáng năm màu cao vời, vô cùng mầu nhiệm: các màu xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tía từ miệng Phật phát ra, chiếu khắp vô lượng cõi Phật mười phương, rồi trở về nhiễu quanh Phật ba vòng và đi vào từ đỉnh đầu.
 Ba nghìn đại thiên thế giới này chấn động theo sáu cách. Trong hư không trên cao, trời mưa xuống bột hương chiên-đàn (gỗ đàn hương) giã mịn, hương mộc mật và các thứ hương; mưa xuống hoa trời đẹp đẽ sáng chói mắt người; đàn không hầu và các nhạc cụ không gảy mà tự kêu. Hư không được trang nghiêm, khắp mười phương không đâu không được trang sức.
 Ba nghìn đại thiên thế giới này bày la liệt các thứ báu, lưới châu ngọc đan xen, màn trướng quý (?) mầu nhiệm, lầu cao, cây cối, dòng nước, ao tắm; năm thứ âm thanh cùng trỗi lên, hoà nhã, thiết tha. Ai nghe thấy biến hoá này cũng đều vui mừng, được điều chưa từng có.
 Hiền giả A-nan liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, sửa lại y phục, quỳ thẳng chắp tay, tiến lên thưa Phật: "Vì duyên cớ gì mà Ngài cười? Đã cười ắt phải có ý." Rồi nói kệ khen Phật:

 Thánh Tôn chưa từng nói dối, Đấng Đại Minh không vui mừng suông,

 Xin đấng Thế Hùng từ bi nói cho: vì duyên cớ gì mà vui cười?

 Chư thiên ở giữa hư không, cúng dường bậc cao nhất trong loài người,

 Mỗi vị cất miệng ca hát: Vui thay, được tuyên giảng kinh điển!

 Như ánh đèn trên cao, như tia chớp, bao nhiêu màu vi diệu,

 Ánh sáng này cũng như thế, ánh sáng chiếu khắp xa gần.

 Như phép thường của các Phật, khi trao lời thọ ký (lời Phật báo trước rằng một người sẽ thành Phật) về chánh đạo,

 Ánh sáng trở về nhiễu quanh thân ba vòng, bỗng lặn vào nơi đỉnh đầu.

 Thánh Tôn cười rực rỡ, bao nhiêu thứ màu ánh sáng,

 Ra từ miệng Phật, vào nơi đỉnh đầu, xin nói cho biết ý của điềm lành này.

 Bấy giờ Thế Tôn vì Hiền giả A-nan nói tụng:

 Thiện Tư, người con nhà dòng dõi, đã tạo lập đức vô lượng,

 Sẽ thành sự giác ngộ của Như Lai, đạt đến ngôi tôn quý của trời và người.

 Phật bảo A-nan: "Đồng tử Thiện Tư này sẽ gặp vô số ức cai triệu (những con số cực lớn) vị Phật, đời đời theo hầu, chưa từng xa rời; thường dùng lòng chí thành cúng dường các Phật: áo mặc, cơm ăn, giường ghế, đồ nằm, thuốc men chữa bệnh.
 Sau khi các Phật diệt độ, cậu sẽ cúng dường xá-lợi (di cốt của Phật), dựng các tháp báu cao bốn vạn dặm, đem xá-lợi đặt trong các tháp báu mà phụng sự cúng dường: bằng danh hương tốt, các thứ hoa, y phục, các loại báu mầu nhiệm, kỹ nhạc, cờ phướn, hương chiên-đàn và các thứ hương khác, bằng hoa giải thoát và các thứ lụa màu, để cúng dường các đức Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chánh Giác.
 Đời mạt thế sau cùng, cậu sẽ thành Phật đạo, hiệu là Vô Cấu Quang (Ánh Sáng Không Nhơ) Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn (các danh hiệu tôn xưng của một vị Phật: bậc chân thật tột cùng, bậc giác ngộ chân chính bình đẳng, bậc đầy đủ trí sáng và đức hạnh, bậc khéo đi đến giải thoát, bậc hiểu rõ thế gian, bậc sĩ không ai hơn, bậc điều khiển dẫn dắt người theo đạo pháp, thầy của trời và người, bậc giác ngộ được đời tôn kính)." Bấy giờ bậc Đại Thánh liền nói tụng:

 Nếu đem các thứ báu, chất đầy cõi mười phương,

 Để dâng lên các Phật, các đức Như Lai hộ thế,

 Thì nếu được nghe kinh điển này, đức còn nhiều hơn sự bố thí kia.

 Đấng Hộ Thế trụ nơi sức lực mà giảng nói pháp, soi sáng ba cõi.

 Bấy giờ Xá-lợi-phất nghe Phật nói, vui mừng hớn hở, được điều chưa từng có. Ông nghĩ đến Phật là bậc chí thánh, đức vượt núi Tu-di, trí tuệ vượt ba đời; đạo không thể so sánh, như hư không không có bạn sánh; xét xưa biết nay, điều thấy không có hạn lượng; trí sáng rộng lớn không gì ví được; cứu nạn, thông suốt sáng tỏ như hư không không bờ, tất cả đều nhờ lòng từ của Ngài. Lúc ấy Xá-lợi-phất nghĩ đến ân đức Phật, cung kính nói kệ khen ngợi:

 Kinh này rất vi diệu, do đấng Hộ Thế tuyên nói,

 Ngài chẳng nói tên gọi của kinh, làm sao biết được tên kinh?

 Từ xưa đến nay chưa từng nghe tuyên giảng pháp này,

 Pháp ấy không có chỗ trụ, lạ thay, nói pháp thật hay!

 Giả sử pháp hữu lậu (pháp còn phiền não rỉ chảy) cùng với pháp vô lậu (pháp đã hết phiền não),

 Xét ra cũng không có gì để được, lạ thay, nói pháp thật hay!

 Nếu là cõi hữu vi cùng với cõi vô vi,

 Hai thứ ấy không có gì tích tụ, kinh này quy về như thế.

 Đấng Hộ Thế tuyên nói pháp mầu, là đạo hạnh, lời dạy chánh chân,

 Thấy mà không nắm được chỗ nơi, nghĩa kinh này là như thế.

 Các pháp Phật được nói ra, ở đây không có gì để khen (?),

 Cái ta không thể nắm được, lạ thay, nói kinh thật hay!

 Giả sử các đời mười phương, tự nhiên không có gì,

 Những điều đấng Hộ Thế tuyên nói, chưa bằng ý chỉ của kinh này.

 Xin đấng thương đời tuyên nói, bậc tối thượng trong loài người xin diễn bày,

 Tuyên nói tên của kinh này, điều đến nay chưa xưng gọi.

 Phật bảo Xá-lợi-phất: "Kinh này tên là Đỉnh Vương, mọi người nên cùng truyền tên ấy. Này bậc đại trí, nên rõ vì sao gọi là Đỉnh Vương: như đứng trên đỉnh núi Tu-di thì thấy hết bốn thiên hạ (bốn châu lớn quanh núi Tu-di, tức cả thế giới). Hiểu trí tuệ của kinh này thì được bốn vô sở uý và đạo lớn vô thượng, không còn sinh, già, bệnh, chết, vượt khỏi ách nạn của ba cõi. Nếu người đời ưa thích pháp này thì mười phương không đâu không được cứu giúp; vì vậy gọi là Đỉnh Vương. Hãy thường vâng giữ kinh này.
 Nếu ai giữ kinh do Phật tuyên nói này, sẽ làm bậc hộ đời cho chư thiên và nhân dân trăm vạn ức người, khởi lên vô số đức vô thượng chánh chân, không làm Duyên giác (người tự mình ngộ lẽ nhân duyên mà giải thoát riêng) hay Thanh văn. Nếu tuyên nói pháp này ắt sẽ thành tựu bậc hộ đời vô cùng. Vì được nghe pháp sâu xa khó thấu suốt, ở chỗ nào cũng diễn bày nghĩa lý, hiểu rõ pháp này sâu kín vô thượng, nên sẽ được thành Phật. Vì vâng giữ được nên đối với tất cả các pháp không còn hồ nghi.
 Nếu nhận lấy kinh này — điều giáo hoá tột bậc được ví như Đỉnh Vương — thì không chỉ được pháp nhẫn thứ nhất, mà còn được pháp nhẫn thứ hai, thứ ba, đủ cả ba pháp nhẫn. Pháp ấy không thể nắm được, đạo không có chỗ nơi; không có gì hiển bày rực rỡ mà mới bày ra đạo lớn. Người này đối với tất cả các pháp không ham muốn, hiện tại không mong cầu. Nếu giữ kinh này — lời Đỉnh Vương do Phật tuyên nói — đọc tụng và giáo hoá người khác, phúc không thể lường.
 Nếu có người nữ thọ trì kinh này, nhờ thực hành trí tuệ mà mau được thù thắng, bỏ được những thói xấu của nữ giới, biết tất cả là một. Vì biết mọi thứ là một nên giữ được pháp này, tuyên giảng kinh này, đi vào các hạnh nghiệp, hiểu rõ chỗ quy hướng của tất cả. Vì vào được pháp này nên lời nói soi sáng nhiều, biết sự tinh tấn của bao nhiêu phẩm loại, khiến vô số người đều nhận lời dạy về đạo.
 Vốn là không, không có pháp nào có thể tuyên giảng, đều không có chỗ nơi, đều không thể nắm được. Vì sao vậy? Vì gốc ngọn đều là không. Từ xưa đến nay nghĩa ấy không thể đạt tới, tất cả các pháp đều như vậy. Vâng giữ pháp môn này, pháp không thể nắm được, thì chẳng có chẳng không; đó là pháp vốn thanh tịnh, mới gọi là chấp trì (gìn giữ trọn vẹn).
 Ai mến ánh sáng này, sáng khắp vô lượng, thì nên tuỳ lúc giảng kinh Đỉnh Vương này, rộng cầu pháp giới, để chí nơi con mắt sáng này; không nắm được cảnh giới nào mới gọi là chấp trì. Các pháp rất sâu, pháp không thể nắm được; nếu không thể nắm được thì chẳng có chẳng không. Biện tài đầy đủ, chí ở đạo Phật, giác ngộ cũng như thế để thấu suốt nghĩa kinh.
 Không có cuộn (?), không có hình, như rồng hoá sinh: trước nổi mây rồi sau mới mưa. Tâm không từ đâu đến, chỉ do nhân duyên hợp thành. Trí tuệ này không có hình, không thể nghĩ bàn. Nếu muốn tuyên bày vô số pháp thì nên học kinh này, hiểu tất cả đều là không, là pháp không chấp trước. Suy nghĩ về kinh điển mà không biết nó từ đâu đến. Lời nói rất hay. Pháp này không có sinh, như kinh đã truyền dạy.
 Ánh sáng ấy soi chiếu huyền diệu như mặt trời sáng: ánh sáng không từ đâu đến, đi cũng không đến đâu. Kinh điển cũng như thế, soi mọi cái có, khiến thành không có gì. Nếu có Tỳ-kheo muốn giữ biện tài thanh tịnh không đứt đoạn thì nên chí tâm học kinh Đỉnh Vương này. Nhờ ánh sáng của pháp soi chiếu vô lượng, rộng bày pháp chân thật, sẽ mau được vào biện tài không chướng ngại.
 Nhờ học kinh Đỉnh Vương mà làm lợi ích cho thế tục. Người không học kinh này thì không biết mùi vị của pháp. Không có kinh điển huyền diệu nào hơn, Đỉnh Vương là vô thượng. Nếu không vâng giữ kinh này thì cách xa lời dạy của pháp Phật."

 "Các chúng Tỳ-kheo hoặc Tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia theo Phật), nếu không theo lời dạy bảo của kinh pháp này, không quy về nghĩa thú của nó, không cầu kinh này, thì không đến được chánh chân. Nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni cầu và quy về pháp này, thì sẽ làm nhân duyên của pháp cho tất cả thế gian. Tất cả các pháp đều không thể ví được.
 Như có người ở cõi trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai của dục giới, ở trên đỉnh núi Tu-di), ở trong cung điện trời mà thấy hết thiên hạ; người học kinh này cũng vượt khắp chúng sinh, cứu độ tất cả. Như người đứng trên đỉnh núi Tu-di quan sát thiên hạ; kinh này cũng như thế, thấu suốt các pháp, thấy tất cả là không, mở đường dẫn dắt chúng sinh.
 Như có người cầm đuốc lớn vào nhà tối, trừ hết tối tăm; kinh này cũng như thế, lấy ánh sáng của pháp soi khắp các pháp, người học và giữ kinh này chưa từng gặp tối tăm. Như ánh mặt trời mọc lên soi khắp thiên hạ, không đâu không tới; kinh này cũng như thế, lấy ánh sáng đạo pháp soi khắp ba cõi, chỉ bày trí tuệ của đạo cho tất cả chúng sinh. Như cung trăng đi giữa hư không không ngừng nghỉ; kinh này cũng như thế, soi khắp các cõi mười phương, tất cả đều nhờ ơn.
 Đây là pháp ấn (dấu ấn của pháp, chuẩn mực xác chứng chân lý), ấn lên tất cả các pháp. Lập ra ấn này là vì các Bồ-tát. Lại xét ấn ấy như hư không, hoàn toàn không có gì, không thể làm cho có. Hư không và ấn, cả hai đều không có mong cầu. Phật và chánh pháp cũng như thế. Tuyên giảng kinh này cũng không có gì để nói.
 Như vị vua có người con mình yêu quý, muốn lập làm thái tử, giao cho tài sản của đất nước."

 "Vua bảo các đại thần: 'Đem cơ nghiệp lớn này giao cho thái tử, cùng của báu thiêng liêng này, đất nước thiên hạ, tất cả muôn dân đều giao phó cho người nối ngôi; các bề tôi hãy vâng mệnh.' Nay kinh pháp này cũng như thế. Đồng tử Thiện Tư đã từ Phật nhận lấy, nên trao lại cho vô số Bồ-tát, khiến họ đi vào pháp cao thượng. Phật lập ra kinh pháp này là vì để làm điều cốt yếu cho các Bồ-tát.
 Gốc đức thịnh lớn như được cầm trong tay, phúc không thể lường. Người giữ kinh Đỉnh Vương được tuyên nói này, không nên ngờ rằng mình sẽ không thành chánh giác. Muốn đạt biện tài, đối với tất cả các pháp mà không chấp trước, thì nên học kinh Đỉnh Vương này. Điều gọi là pháp thế gian chính là chánh đạo. Vì sao vậy? Người thế tục tin đạo, hoặc đi vào kinh này, hoặc lại không tin; nhưng nhờ ơn được nghe kinh mà lâu dần sẽ thành đạo.
 Nếu nhận lấy kinh này, rộng vì người khác mà nói, thì ai cũng gọi là bậc chí hiền, mọi người khắp đời không ai lừa dối được. Hiểu các pháp Phật, làm lợi ích chúng sinh, là bậc hộ đời vô thượng. Nếu nói kinh này, ức nghìn chư thiên ở trong hư không khen rằng: 'Lành thay, điều bậc Chánh Giác tuyên nói! Lạ thay, khó theo kịp, khó theo kịp! Nói kinh điển mầu nhiệm này là nêu cao tinh hoa của đạo, tinh hoa của trí tuệ, lợi ích không thể nghĩ bàn.'
 Nếu tụng bốn câu mà vì người khác giảng nói, hoặc lại tinh tấn học vô số kinh, đem pháp sâu xa không thể nghĩ bàn này rộng vì người mà nói, thì người ấy nhờ được lòng từ, như được cùng Phật bàn luận, ưa mến thánh điển, vì tuyên truyền pháp Đỉnh Vương này, dạy bảo điều cốt yếu của đạo vô thượng trong kinh điển; đó mới gọi là không thể nghĩ bàn."

 Phật bảo A-nan: "Nếu có ai vâng nhận kinh quyển thuần hậu (?) đúng như pháp như thế này mà giữ, tụng, đọc; nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, thanh tín sĩ (người nam tu tại gia có lòng tin trong sạch), thanh tín nữ (người nữ tu tại gia có lòng tin trong sạch) có thể theo đó mà nhận, giữ, tụng, đọc, thì đức ấy vô lượng, công không thể hạn, không ai có thể kể hết cho đến bờ đáy; như hư không không thể tìm được bờ mé.
 Như thế đó, A-nan, nếu nhận kinh này, dù không được nhiều, chỉ nhận một bài tụng bốn câu, đọc tụng, tuyên bày, nói cho người khác, thì phúc không thể tính, đức không có bờ đáy, không ranh không mé, không thể ví được." Lúc ấy Phật nói tụng:

 Hư không còn có thể đo, các tưởng còn có thể nói cho cùng,

 Nhưng phúc đức của công đức này, không thể nói cho hết được.

 Dâng cúng các đấng Hộ Thế vô thượng trong thế giới mười phương,

 Thì nếu có ai thọ trì kinh này, ấy chính là cúng dường các Phật ấy.

 Nếu thấy các phép thần thông, nâng cả thế giới mười phương,

 Cũng không bằng nghe kinh này, như là cúng dường khắp các Phật ấy.

 Ở các đời mười phương, bỏ đi nghiệp thứ mười (?),

 Lấy đó phụng sự Phật, cũng không bằng nghe kinh mà cúng dường.

 Nếu cúng dường các Phật đã diệt độ, và các bậc chánh giác sẽ đến,

 Cùng các đấng tôn quý của trời người hiện tại trong các cõi mười phương ngày nay,

 Với tất cả nghiệp hữu vi, dâng về bậc Đại Nhân Sư Tử (ví Phật như sư tử, chúa của muôn thú),

 Cũng không bằng giữ kinh quyển này, do bậc Chánh Giác tuyên nói.

 Nếu lấy áo, cơm mà cúng dường, đó chẳng phải trí tuệ tinh thuần,

 Ai giữ được nghiệp này, trí tuệ ấy là cúng dường bậc vô thượng.

 Khắp tất cả các đời mười phương, chứa đầy các thứ châu báu,

 Đem bố thí các bậc Chánh Giác, phúc ấy cũng không thù thắng bằng,

 Ai học kinh này, điều kinh Đỉnh Vương tuyên giảng,

 Đó là cúng dường các Phật, là điều được tuyên nói là bậc nhất.

 Kinh điển ta tuyên nói, không chấp vào các đạo Phật,

 Ai tâm nương vào điều đó, mà muốn cúng dường Như Lai,

 Mà không nương vào thế tục, đó là phụng sự bậc nhất.

 Hoàn toàn không nâng không hạ, đó mới gọi là cúng dường,

 Pháp chánh giác của Phật, tất cả đều không thể nắm được.

 Điều Như Lai tuyên giảng, là sự lễ kính bậc nhất,

 Các đức Phật Định Quang (tức Phật Nhiên Đăng, vị Phật thời quá khứ đã thọ ký cho Phật Thích-ca), được cúng dường phụng sự,

 Thấy được pháp của các Bồ-tát, đó là cúng dường bậc nhất.

 Sự cúng dường bậc nhất ấy, như phụng thờ Phật Thế Tôn,

 Từ khi được thọ ký rồi, sẽ được đạt đến chánh giác.

 Muốn trụ nơi đạo Phật, thành bậc Chánh Giác tôn quý của chúng sinh,

 Thì học tập pháp thanh tịnh này, ấy là cúng dường Đạo Sư.

 Vì cúng dường như thế, được đạo mà không có chỗ đến,

 Thương chúng sinh mà vâng giữ pháp, đều hướng về nhất thiết trí (trí tuệ biết tất cả của Phật).

 Pháp của các Phật mười phương, do đấng Hộ Thế bày giảng,

 Đều quy hướng về chánh, đó là cúng dường bậc nhất.

 Đã được vào cảnh giới Phật, trí tuệ Phật không thể bàn,

 Liền có thể rống tiếng sư tử (thuyết pháp không chút sợ hãi, uy mạnh như sư tử rống), cũng như ta hôm nay.

 Nhân tiếng rống sư tử ấy, dũng mãnh giữa các pháp,

 Cứu thoát ức muôn chúng sinh, đưa đến diệt độ, không còn lậu (phiền não rỉ chảy).

 Phật lại bảo Thiện Tư: "Hãy nhận lấy kinh điển này, tuyên bày khắp mười phương, khiến tất cả thọ trì, vâng làm chánh pháp; đem đại tuệ vô cùng mở bày cho bạn đồng học, khiến họ được tu tập sáu độ vô cực, cứu giúp ba cõi. Nếu thiện nam (người con trai nhà dòng dõi) và thiện nữ (người con gái nhà dòng dõi) nhận lấy kinh này, vì người khác mà nói, thì đức không thể lường, như hư không không thể đo hạn."
 Phật nói như thế rồi, đồng tử Thiện Tư, tất cả thánh chúng, chư thiên, long thần (các vị thần thuộc loài rồng), các A-tu-luân, cùng nhân dân thế gian nghe Phật nói đều vui mừng, làm lễ rồi lui ra.

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video