Hội Bồ-tát Kiến Thật (vị Bồ-tát thấy rõ chân thật; Bồ-tát: người tu đạo cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) thứ mười sáu, phần năm — Phẩm thứ mười: Dạ-xoa được thụ ký (Dạ-xoa: loài quỷ thần có sức mạnh, đi nhanh, có loài hung dữ, có loài hộ trì Phật pháp; thụ ký: lời Phật báo trước rằng người ấy chắc chắn sẽ thành Phật trong tương lai, kèm theo danh hiệu và thời điểm).
Bấy giờ lại có tám trăm triệu Dạ-xoa, thấy các A-tu-la (một loài thần hay hiếu chiến, thường đánh nhau với chư thiên), Ca-lâu-la (loài chim thần cánh vàng khổng lồ, chuyên bắt rồng làm mồi), long nữ và long vương (nữ thần và vua thuộc loài rồng, một loài thần linh sống dưới nước), Cưu-bàn-trà (loài quỷ thần thân hình kỳ dị, có bọng phình như cái bình), Càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời, sống bằng hương thơm) cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính) Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân lý như thật mà đến), lại nghe họ được thụ ký, thì vui mừng hớn hở, ai nấy đều vừa lòng, sinh lòng cho là hiếm có, được điều chưa từng có. Họ biết trí tuệ của Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính) là vô tận, tôn quý nhất, thù thắng nhất, không bị ngăn ngại, không thể nghĩ bàn. Lại được nghe thứ lớp các pháp môn (các cửa ngõ, các phương pháp tu học dẫn vào chân lý), họ xem Phật Thế Tôn là bậc Đạo Sư (người dẫn đường), lại xem Phật là bậc có trí tuệ vô tận. Các Dạ-xoa biết trí tuệ của Phật là vô tận rồi, đối với chánh pháp của Phật sinh lòng ưa thích. Họ rất ưa thích Phật pháp rồi, vì để cúng dường mà phát tâm siêng năng tinh tấn (nỗ lực không ngừng trong việc tu thiện), cũng nói kệ (lời thơ tụng trong kinh Phật) khen ngợi rằng:
Chúng con nay khen ngợi bậc làm lợi ích cho đời, vì Phật có đầy đủ sức mạnh của trí tuệ,
vô tận vô lượng như biển cả; vì thế bậc Sư Tử trong loài người (chỉ Phật) thân không ai bằng.
Núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) còn có thể biết được nặng nhẹ, hư không còn có thể biết được rộng hẹp,
nhưng sức trí tuệ của Như Lai thì tất cả không ai đo lường được.
Ngài biết lòng kính tin của chúng sinh, nên những ai đáng được độ thì đều đã được độ.
Đối với người được độ, Ngài biết chỗ họ hướng tới, nên Phật không ai sánh, không ai bằng.
Tùy theo cõi thiện hay ác mà họ đã tu tạo, ở mọi nơi sinh ra mà mang thân,
Ngài biết căn cơ và lòng tin của họ thích hợp nhận pháp gì, nên Phật không ai sánh, không ai bằng.
Hạnh tham dục, hạnh ác, hạnh sân giận, cùng với hạnh si mê, Phật đều biết rõ;
kiêu mạn, ganh ghét cũng như vậy, nên Phật không ai sánh, không ai bằng.
Chúng sinh ở nơi này mất mát rất nhiều, Như Lai khéo biết con đường nghiệp (hành động tạo ra quả báo) của họ.
Thế Tôn biết họ một cách hết sức nhanh nhạy, nên Phật không ai sánh, không ai bằng.
Thiện Thệ (danh hiệu Phật: bậc đã đi đến chỗ tốt đẹp, giải thoát trọn vẹn) khéo thấy rõ các thế gian, tùy theo phương hướng nào mà họ lạc mất,
và những gì họ mất đi do lời nói, Thế Tôn đều thấy hết không sót.
Ở trong sáu nẻo (sáu cõi luân hồi: trời, người, A-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục) họ ở bao lâu, tùy nhiều hay ít mà họ chịu khổ,
và những thân đủ loại mà họ mang, Thế Tôn đều biết, đều thấy tất cả.
Tùy theo sức phiền não (những trạng thái tâm ô nhiễm như tham lam, giận dữ, si mê gây ra khổ đau) mà khởi lên, tạo ra mưu tính và nghiệp,
tùy theo nghiệp mà chịu đủ thứ khổ, bậc Đạo Sư đều biết rõ tất cả.
Tùy theo họ cầu con đường giải thoát, đã xuất gia (rời bỏ gia đình để đi tu) trong Phật pháp,
siêng năng tu học thánh đạo rồi, dứt hết phiền não — Phật đều biết rõ.
Trong Phật pháp có kẻ phàm phu, tuy được xuất gia mà không hiểu nghĩa lý,
lại phỉ báng pháp vi diệu của bậc sáng suốt — Thế Tôn cũng thấy rõ họ.
Những người phỉ báng chánh pháp ấy, do nghiệp đã làm mà chịu mọi khổ não,
tùy theo họ ở địa ngục lâu hay mau, Như Lai cũng biết đầy đủ.
Người có lòng kính tin sâu nơi Phật rồi, xuất gia, thọ trì kho tàng chánh pháp,
quán sát các pháp đều là không, dứt trừ tất cả con đường dẫn đến tái sinh,
không mong cầu thân ở bất cứ nẻo nào, quán thân này như trò huyễn thuật,
biết các âm thanh cũng như tiếng vang — người vững trụ trên đạo như thế, Phật cũng biết rõ.
Khen ngợi bậc Đại Đạo Sư không ai sánh, khối phước đức mà chúng con nay có được,
nguyện nhờ phước đức này được thành Phật, cũng nguyện chúng sinh thành bậc Tự Nhiên (?) (bậc tự mình giác ngộ, không cần thầy, chỉ Phật).
Bấy giờ Thế Tôn biết chúng Dạ-xoa đã có lòng tin sâu, liền hiện tướng mỉm cười. Khi ấy tuệ mạng (lời tôn xưng vị tu sĩ: người lấy trí tuệ làm mạng sống) Mã Thắng tỳ-kheo (tỳ-kheo: tu sĩ nam xuất gia theo Phật; Mã Thắng là một trong năm vị đệ tử đầu tiên của Phật) nói kệ hỏi rằng:
Nụ cười mà bậc Sư Tử trong loài người hiện ra, chỉ xin Ngài nói nhân duyên của nụ cười ấy.
Tất cả chư Phật chẳng phải không có nguyên do mà hiện mỉm cười, hỡi vầng trăng giữa loài người.
Đại chúng nơi đây ai nấy đều mang lòng nghi, vì thấy bậc Đạo Sư mỉm cười.
Chỉ xin Thế Tôn trừ mối nghi ấy, khiến đại chúng này đều được vui mừng.
Những người nay được lòng tin nơi Phật, và những người hiểu chánh pháp vi diệu,
những người tâm vững chắc không lay động — xin Phật nói ra cho họ được nghe.
Đại chúng nơi đây đều mang lòng nghi, tất cả đều ngước nhìn mặt Như Lai.
Hôm nay sẽ có việc gì? Chỉ xin Thế Tôn dứt mối nghi cho họ.
Hôm nay ai hiện ra thần lực lớn? Hôm nay ai phát tâm tinh tấn lớn?
Hôm nay Phật làm bạn thân với ai? Xin hiển bày ra trước đại chúng này.
Lành thay, đức Mâu-ni (bậc thánh lặng lẽ, chỉ Phật) thương xót thế gian, chỉ xin Ngài dứt trừ mọi nghi hoặc.
Đại chúng trời và người nếu được nghe, hôm nay ắt sẽ rất vui mừng.
Bấy giờ Thế Tôn nói kệ đáp tuệ mạng Mã Thắng rằng:
Lành thay Mã Thắng, điều ông hỏi nay sẽ làm lợi ích lớn cho các thế gian.
Vì ông biết hỏi nhân duyên nụ cười, nên Ta khen ông khéo hiểu ý Ta.
Nay Ta sẽ đáp đầy đủ ý nghĩa ấy, ông hãy một lòng chuyên chú lắng nghe.
Biết được tâm ý của các Dạ-xoa rồi, Ta vì thế gian mà hiện mỉm cười.
Chúng Dạ-xoa có lòng kính tin, vì họ biết bồ-đề (sự giác ngộ) là tịch diệt (vắng lặng, dứt hết phiền não và sinh tử).
Khen ngợi công đức chân thật của Phật rồi, họ phát tâm hướng đến đại bồ-đề.
Vì biết các pháp là không, vắng lặng, nên họ trừ bỏ mọi tướng đang có.
Đối với các nẻo tái sinh, họ nguyện buông bỏ rồi, phát tâm hướng đến đại bồ-đề.
Dùng sức thiền định (trạng thái tâm tập trung lắng đọng sâu), họ biết các ấm (năm ấm: năm nhóm yếu tố hợp thành con người, gồm thân xác, cảm thọ, tri giác, ý chí hành động và nhận thức) chỉ là thế đế (chân lý theo quy ước thông thường của thế gian), nên không bám chấp.
Không bám vào các cõi tồn tại, như hoa sen không dính nước, họ phát tâm hướng đến đại bồ-đề.
Những việc chướng ngại trong các cõi tồn tại, vì họ thấy là không nên không bị trói buộc.
Biết bồ-đề của Phật là vô thượng rồi, họ có thể tu hạnh bồ-đề.
Các sự sinh, già, chết đều là không — đây chính là con đường bồ-đề vô thượng.
Biết tự tánh của các pháp là không, vắng lặng rồi, sẽ được đại bồ-đề an ổn.
Biết tự tánh các ấm là không, vắng lặng rồi; còn tánh của bồ-đề vắng lặng cũng khó [nắm bắt] (?).
Hạnh bồ-đề được tu cũng là không; trí này biết được, chẳng phải phàm phu hiểu nổi.
Có thể quán thấy tánh của trí tuệ tự nó là không, cảnh giới được quán đều tịch diệt.
Người biết cũng là không — biết được như vậy rồi, người ấy có thể tu đạo bồ-đề.
Nên biết cái "không" thì tánh nó tự cũng là không; tướng (hình tướng) và nguyện (sự mong cầu) cũng không có thể tánh (bản chất tự có).
Nếu có người biết được như vậy, người ấy có thể tu hạnh chân thật.
Đại chúng trời và người nghe như vậy rồi, lòng sinh vui mừng, được lợi ích.
Tất cả đều kính tin Phật rồi, tâm an trụ nơi cảnh giới bồ-đề vắng lặng.
Nay đã cúng dường thù thắng rồi, chúng Dạ-xoa tâm được thanh tịnh.
Những bậc trí này sẽ bỏ nẻo quỷ, ở nơi cõi lành hưởng vui lâu dài.
Đời vị lai, họ đối với nhiều ức Đức Phật, dùng sức thần thông, trong một niệm (khoảnh khắc ngắn nhất của ý nghĩ),
đến nhiều cõi Phật làm việc cúng dường, ngay nơi Phật mà đạt được nhẫn (vô sinh pháp nhẫn: sự an nhiên chấp nhận chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt, một bậc chứng ngộ vững chắc của Bồ-tát).
Ở các thế giới, họ không khởi chấp tướng; bậc trí ấy có thể dùng thần lực mà đi đến.
Quán thế gian này như việc biến hóa, bậc trí dạo đi khắp nơi mà không bám chấp.
Những bậc dũng mãnh này cúng dường chư Phật, sẽ đạt được đại bồ-đề vô thượng,
cũng đạt được cõi Phật thanh tịnh vô thượng, ở trong đó sẽ cứu độ vô lượng chúng sinh.
Họ sẽ thành bậc Thế Gian Giải (danh hiệu Phật: bậc hiểu thấu mọi thế gian), tất cả cùng một hiệu là Vô Biên Trí.
Danh tiếng vang khắp mười phương, tuổi thọ nghìn kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), trí tuệ tịch diệt ngang bằng với tuổi thọ.
Hàng Thanh văn (các đệ tử nghe Phật giảng mà tu chứng quả giải thoát) của họ đông như sao trời trong đêm lặng.
Họ đều dễ dàng đạt được đại bồ-đề, tất cả đều không gặp việc khổ nạn.
Đại chúng trời và người nghe như vậy rồi, vì bồ-đề mà lòng hớn hở.
Tâm họ vững chắc, phát lòng siêng năng, dùng sức tinh tấn giữ gìn các hạnh tu.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video