Vạch rõ thuyết về tốt xấu của sa và thủy
Các nhà địa lý (thầy phong thủy) ngày nay chia long, huyệt, sa, thủy thành bốn việc (long là thế núi, thế đất chạy dài mang khí; huyệt là điểm tụ khí, chỗ đặt mộ; sa là các gò núi nhỏ quanh huyệt; thủy là dòng nước). Có người nói long tuy tốt mà huyệt không tốt; có người nói long huyệt tuy tốt mà sa thủy không tốt. Thế khác gì kẻ ngu nói mơ? Người xưa thật biết địa lý chỉ có phép tìm long định huyệt, không có phép tìm sa tìm nước. Chính vì tuy có tên bốn thứ, nhưng thực chất chỉ là một mà thôi. Huyệt là chỗ long kết lại; nước là chỗ long bắt nguồn; sa là cái bảo vệ long. Cho nên có long ấy thì có huyệt ấy, có huyệt ấy thì có sa thủy ấy. Chưa từng có chuyện long huyệt không thật mà sa thủy hợp cách; cũng chưa từng có chuyện long thật huyệt đúng mà sa thủy không xứng.
«Ngọc Xích» lại nói ngược: “Tốt xấu của long huyệt theo nước, như sang hèn của đàn bà theo chồng. Huyệt tuy xấu mà nước tốt thì vẫn còn gom được điều lành.” Thế là lấy gốc làm ngọn, lấy ngọn làm gốc, đảo lộn quá lắm. Hơn nữa, cái mà sách ấy gọi là tốt xấu chỉ lấy tứ sinh tam hợp (bốn phương trường sinh và các bộ ba địa chi hợp thành một hành), song sơn ngũ hành (ghép can hoặc quẻ với chi đứng cạnh thành cặp cùng hành) để bàn tốt xấu của nước đến nước đi: nước đến từ phương sinh vượng (khí đang sinh, đang thịnh), đi về phương mộ tuyệt (khí vào mồ, dứt hẳn) là tốt, ngược lại là xấu. Thế đã đáng cười. Lại lấy sa thủy ở phương vị tịnh âm (các phương vị bị xếp vào loại thuần âm) là tốt, ở phương vị tịnh dương (các phương vị bị xếp vào loại thuần dương) là xấu, càng thêm câu nệ.
Tốt xấu của nước chỉ cần phân biệt khí suy hay vượng của thiên nguyên (khí vận của trời thay đổi theo thời gian). Sa là mượn khách để làm bạn cho chủ, chỉ cần chầu về, ôm vòng quanh; hình nhọn, tròn, bằng phẳng, ngay ngắn, thanh tú, đoan trang thì đều là cát diệu (sao tốt, chỉ núi đem lại điều lành). Nếu xiên bay quay đi, vỡ vụn xấu xí vụng về thì là hung sát (thứ đem lại tai họa). Có khi đặt tên là văn bút (núi nhọn như ngọn bút), cáo trục (núi như cuộn chiếu chỉ của vua), ngự bình (núi như bức bình phong của vua), ngọc kỷ (núi như cái án ngọc), long lâu (lầu rồng), phượng các (gác phượng), tiên kiều (cầu tiên), kỳ xí (cờ xí), đôi giáp đồn binh (giáp chất đống, quân đóng trại), yên hoa phấn đại (son phấn hoa nguyệt); đủ loại tên gọi đều theo hình tượng mà đặt, theo loại mà ứng, nhưng không thể câu nệ.
Lại phải là chỗ đặt huyệt quả thật có thai tức (khí như thai nhi đang thở, tức sinh khí thật) của long thật, tinh khí hội tụ, thì sau đó những gì bày ra trước mắt mới đều là món ngon quý của nó (?). Như một quả núi có mấy nhà cùng táng, cùng thấy sa chầu về dâng lễ, mà chỉ một mộ phát đạt, các mộ khác đều không, chẳng phải sang hay hèn là ở long huyệt chứ không (?) phải do sa sao? Huống chi tứ thần (bốn phía quanh huyệt: trước, sau, trái, phải) và bát quốc (tám phương) đều có thể nổi lên đỉnh núi đẹp, đều có thể dâng vẻ thanh tú, cần gì phải ở phương tịnh âm mới tốt, ở phương tịnh dương thì xấu? Long huyệt không có chuyện chia quý âm khinh dương, thì sa thủy há lại có chuyện quý âm khinh dương sao?
Sách ấy nói: văn bút ở Khôn Thân (tây nam) thì sinh kiện tụng; cờ xí thấy ở Tý Ngọ (bắc, nam) thì sinh trộm cướp; núi cao nổi ở Ly phương nam thì e bị hỏa hoạn (Hồi Lộc là thần lửa); ấn tinh (núi nhỏ hình con dấu) gặp nhật mã (?) thì ắt bị bệnh mù; Càn Tuất (tây bắc) là sát “gõ chậu” (theo tích Trang Tử gõ chậu hát khi vợ chết, chỉ khắc vợ); nước chảy ở Khôn là sao quả tú (sao góa bụa); nước Dần Giáp (đông bắc lệch đông) thì bệnh phong quấn thân; nước Ất Thìn (đông lệch đông nam) thì nhảy sông thắt cổ. Lại nói: “Chưa ra khỏi bụng mẹ đã chết yểu, phần nhiều vì xung phá thai thần (thần giữ thai); vừa ra đời đã mất, ấy vì đánh trúng làm hại sinh khí. Tứ bại (bốn phương mộc dục, nơi khí còn non yếu dễ hỏng) hại sinh khí thì tuy có con nhưng mẹ còn cha mất (?); vọng thần gặp phương mộc dục (?) thì làm quan mà dâm loạn đáng hổ thẹn.” Những điều như thế kể không xiết; lời đặt càng khéo thì lý càng rỗng. Sai một mà sai trăm, khó vạch rõ hết được.
Gom lại ý chính mà nói: bỏ thuyết suy vượng của ngũ hành, phá cái danh sang hèn của âm dương, thì có thể bàn long huyệt, cũng có thể bàn sa thủy. Trong sách này tôi lấy bốn câu: “Chủ gốc hưng thịnh thì sao sát (núi dữ) biến thành sao văn (núi lành); thân long hèn kém thì dao răng (vũ khí) hóa thành dao mổ thịt.” Đó là vàng trong cát, ngọc trong đá. “Hái rau phong rau phỉ, đừng vì phần rễ mà bỏ cả cây” (lời Kinh Thi, ý nói đừng vì chỗ dở mà bỏ chỗ hay), nên tôi đặc biệt nêu ra mà giữ lại.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video