Kinh Bồ-tát hành ngũ thập duyên thân (Kinh về năm mươi nhân duyên do hạnh của Bồ-tát mà có được thân tướng Phật; Bồ-tát là người tu hành đã phát nguyện thành Phật để cứu giúp mọi chúng sinh)
Kinh Bồ-tát hành ngũ thập duyên thân
Thời Tây Tấn, Trúc Pháp Hộ dịch.
Kinh Bồ-tát hành ngũ thập duyên thân
Thời Tây Tấn, Tam tạng (danh hiệu tôn xưng vị pháp sư thông thạo cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Trúc Pháp Hộ, người nước Nguyệt Chi (một nước xưa ở vùng Trung Á), dịch.
Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) ở trong núi Kỳ-xà-quật (tức núi Linh Thứu) gần thành La-duyệt-kỳ (tức thành Vương Xá, kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa). Lúc ấy có chúng tỳ-kheo (các vị tăng nam đã thọ giới xuất gia) một nghìn hai trăm năm mươi người, cùng các tỳ-kheo-ni (các vị ni nữ đã thọ giới xuất gia), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tu tại gia), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tu tại gia), và chư thiên (các vị thần sống ở cõi trời), rồng, quỷ thần nhiều không đếm xuể. Các Bồ-tát từ mười phương đến có mười vạn người, ai nấy đều ngồi trên tòa sư tử bằng hoa sen bảy báu (làm bằng bảy thứ châu báu như vàng, bạc, lưu ly, pha lê…) tự nhiên hiện ra.
Các Bồ-tát mười phương thấy Phật đoan nghiêm không ai sánh bằng, thân có ba mươi hai tướng tốt (ba mươi hai đặc điểm thân thể khác thường chỉ bậc Phật mới có đủ) và tám mươi vẻ đẹp (tám mươi nét đẹp phụ đi kèm các tướng tốt). Trong hội có một vị Bồ-tát tên là Nhã-na-thi-lợi, nói với Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ) rằng: "Thưa ngài, ngài hiểu thấu kinh điển sâu xa, tự mình biết được: Phật do nhân duyên (nguyên nhân và những điều kiện đưa đến kết quả) gì mà thân mình được trang nghiêm, có được công đức (phúc lành và sức tốt đẹp do làm việc thiện mà tích lũy) như vậy?" Các Bồ-tát mười phương nghe lời ấy, không ai là không vui mừng.
Văn-thù-sư-lợi liền đứng dậy tiến lên, quỳ thẳng người, bạch Phật rằng: "Trong hội này, giữa các Bồ-tát, có vị đã đạt A-duy-việt-trí (bậc không còn thoái lui trên đường tu thành Phật), có vị chưa đạt A-duy-việt-trí. Tất cả đều thấy thân Phật có ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp, trang nghiêm thân Phật, đoan chính không ai sánh. Do nhân duyên gì mà được như vậy? Mong Phật vì các Bồ-tát nói về công đức mà Phật đã làm ở các đời trước. Các Bồ-tát nghe rồi sẽ càng tăng thêm công đức."
Phật nói: "Lành thay, lành thay, Văn-thù-sư-lợi! Ông có ý hỏi được như thế ư?" Phật nói: "Hãy nghe ta nói về công đức đã làm ở các đời trước.
Bồ-tát đời đời đem những vật quý lạ, đẹp đẽ mà mình yêu quý nhất để cho người, luôn cho với ánh mắt hiền hòa và lòng tốt. Vì thế, Phật có đủ trí tuệ, thông hiểu mọi kinh pháp (giáo lý ghi trong kinh điển).
Bồ-tát đời đời đem thể nữ (những cô gái hầu hạ) cùng châu báu, đồ trang sức, với lòng tốt mà cho người. Vì thế, Phật có được giọng nói phát ra muôn loại âm thanh.
Bồ-tát đời đời thường với ước nguyện tốt lành (?) và lòng tốt mà nhìn người trong đời. Vì thế, dân chúng nhìn Phật mãi không chán, ví như mặt trăng ngày rằm tròn đầy xinh đẹp, nhìn mãi không chán.
Bồ-tát đời đời giảng kinh pháp cho người, không mong cầu được điều gì, chỉ cốt làm cho người được yên ổn mà thôi. Vì thế, khi Phật giảng kinh, người nghe không ai thấy chán đủ.
Bồ-tát đời đời không nói điều xấu của người; có người làm điều xấu cũng không nói cho người khác biết. Vì thế, bụi bẩn không bám vào thân Phật.
Bồ-tát đời đời thường bị người chê bai, sỉ nhục, tuy có sức mạnh nhưng đều nhẫn nhịn cả. Vì thế, đất chỗ Phật đi qua, chỗ cao thì hạ thấp xuống, chỗ thấp thì nâng cao lên.
Bồ-tát đời đời thấy người nghèo khốn thì giúp cho đầy đủ; thấy người sa sút lụn bại thì giúp cho yên ổn, có chỗ làm ăn. Vì thế, khi Phật đi đường, mặt đất hiện oai thần (sức mạnh uy nghiêm thần diệu) như có vẻ vui mừng.
Bồ-tát đời đời không chế tạo cung nỏ, dao kiếm, binh khí khiến người giết hại nhau. Vì thế, khi Phật đi, gai góc, ngói vụn, đá sỏi, gò đống đều tự dẹp bỏ.
Bồ-tát đời đời nghe pháp từ thầy, không dám làm trái hay làm thiếu sót. Vì thế, mọi việc Phật làm đều đầy đủ trọn vẹn như vậy.
Bồ-tát đời đời thích thắp đèn ở chùa Phật và trước mặt thầy, cha mẹ; người có điều ngờ vực thì liền giải cho. Vì thế, thân Phật tỏa ánh sáng rực rỡ, đẹp đẽ khác thường không gì sánh. Oai thần của Phật cao lớn vòi vọi là như vậy.
Bồ-tát đời đời nếu thấy tôi tớ giảng kinh thì không quát ngăn bắt dừng, mà chính mình lại đến nghe. Vì thế, Phật giảng kinh không hề vấp váp sai sót.
Bồ-tát đời đời không đem ánh mắt dữ dằn nhìn người; giả như có giận thì dần dần nhẫn nhịn. Vì thế, mắt Phật không to không nhỏ, dài và đẹp; người thấy Phật không ai không vui mừng.
Bồ-tát đời đời thấy vợ đẹp con gái xinh của người khác, không đem ý dâm dục hướng tới. Vì thế, sắc mặt thân Phật đẹp đẽ không ai sánh; người thấy không ai không vui mừng.
Bồ-tát đời đời theo mùa đem trái chín cùng hương hoa đẹp dâng lên Phật, chúng tỳ-kheo, thầy và cha mẹ. Vì thế, cây ăn trái, cây hoa thấy Phật đều nghiêng mình hướng về Phật.
Bồ-tát đời đời thấy gò đống, đường xấu thì sửa cho bằng phẳng; thấy chỗ không có cầu thì làm cầu; không vì tiền của mà dọa nạt, ép bức người. Vì thế, cửa thấp mà Phật đi vào đều hóa thành rộng lớn.
Bồ-tát đời đời thấy chỗ trống trải vắng vẻ không có giếng, không có cây thì trồng cây, đào giếng và bày các thứ đồ ăn thức uống cho người được ăn. Vì thế, chỗ Phật đi qua, đất phun ra suối nước có đủ tám vị (tám phẩm chất tốt của nước: ngọt, mát, mềm, nhẹ, trong sạch, không mùi hôi, uống không hại cổ, uống không đau bụng).
Bồ-tát đời đời thấy người đi đứng ra vào, không nói điều xấu của họ. Vì thế, thân Phật hoàn toàn đẹp đẽ, không tì vết nhơ bẩn.
Bồ-tát đời đời đem các thứ hương xoa lên thân Phật, với lòng tốt dâng cúng Phật và dâng lên tháp (công trình xây để thờ di cốt Phật). Vì thế, chư thiên làm ra gió thơm, đem hương thơm ấy cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính) Phật.
Bồ-tát đời đời đem các thứ nước thơm dâng Phật và các Bồ-tát để rửa mặt, cùng cành dương (cành cây nhỏ nhai dập đầu dùng để chải răng) để chải răng. Vì thế, mặt và trong miệng Phật đều thơm, ví như mở một kho hương được niêm kín (?).
Bồ-tát đời đời thấy người có ý giận dữ với mình, vẫn luôn lấy lòng tốt mà đối đãi. Vì thế, khi Phật đi đường, sâu kiến dưới chân không con nào là không được yên ổn. Oai thần của Phật cao lớn vòi vọi là như vậy.
Bồ-tát đời đời đem đất nước mình có cùng hương hoa đẹp, áo mặc, chăn đắp dâng cho Phật. Vì thế, có người rải hoa lên Phật thì hoa liền kết thành lọng hoa.
Bồ-tát đời đời không phá nhà cửa của người, lại thường thích làm nhà cho người. Vì thế, Phật có sức mạnh bền chắc như kim cương (?), vững chãi bốn phía như núi, không gì có thể làm hại thân Phật.
Bồ-tát đời đời thấy người đói khát, trước hết cho ăn uống, sau đó mới giảng kinh. Vì thế, phía trước chỗ Phật dừng chân đều có hoa thơm và nước chảy.
Bồ-tát đời đời có người đến xin điều gì, có thì cho ngay, không hề tiếc. Vì thế, khi Phật giảng kinh, người nghe không ai chịu khổ uổng công, ai cũng được lợi ích. Cũng vì thế, Phật hàng phục được các ma (các thế lực xấu ác ngăn cản người tu hành).
Bồ-tát đời đời đem âm nhạc hay dâng lên Phật và tháp. Vì thế, khi Phật giảng kinh cho các đệ tử, người trong khắp một cõi Phật (thế giới do một vị Phật giáo hóa) đều nghe thấy.
Bồ-tát đời đời làm cây bằng vàng bạc và các thứ báu dâng Phật. Vì thế, chư thiên, rồng, quỷ thần không ai nhìn thấy được đỉnh đầu Phật.
Bồ-tát đời đời xây tháp Phật, đem các thứ hương xoa lên. Vì thế, chỗ Phật đi qua, châu báu, hương hoa được rải lên Phật.
Bồ-tát đời đời thấy người trúng độc, liền đem lòng thương đến chữa cho khỏi. Vì thế, chỗ Phật đi qua, người hay cây cối bị trúng độc đều được chữa lành.
Bồ-tát đời đời thường làm theo kinh pháp, không phạm lỗi, lòng luôn mềm mỏng, nhẫn nhịn với người. Vì thế, có người điên loạn đến chỗ Phật, không ai là không được yên ổn.
Bồ-tát đời đời thường đem nhiều loại hương cúng dường xá-lợi (di cốt của Phật còn lại sau khi hỏa táng) và xoa lên tháp. Vì thế, thân Phật không có chỗ nào hôi hám, tì vết, xấu bẩn; tai ương họa hoạn không đến được thân Phật. Oai thần của Phật cao lớn vòi vọi là như vậy.
Bồ-tát đời đời thấy người tâm trí rối loạn ngờ vực, hoặc bị quỷ thần nhập vào, liền đến cứu, khiến họ được thoát ra. Vì thế, chỗ Phật hướng tới, nếu dưới đất có sâu kiến thì đều được dời đi.
Bồ-tát đời đời phụng dưỡng thầy và cha mẹ; nếu thấy họ đang ngủ thì không đánh thức nhiều lần; nếu cần đánh thức thì dùng âm nhạc, hoặc dùng lời hay tụng kinh mà đánh thức. Vì thế, khi Phật ở bên trong lặng yên không lên tiếng, chư thiên cùng Phạm Thiên (vị vua của cõi trời Phạm thiên) và Đế Thích (vị vua của cõi trời Đao-lợi) mang âm nhạc và hương đến đánh thức Phật.
Bồ-tát đời đời làm tinh xá (nơi ở và tu tập của người xuất gia) cho Phật, sửa soạn giường chiếu, đồ nằm và đồ dùng chu đáo. Vì thế, các loài muỗi, mòng, ong, rắn, bọ chét, chấy rận không dám đến gần thân Phật.
Bồ-tát đời đời vào mùa đông giá lạnh, may áo mịn đẹp cho Phật và các Bồ-tát. Vì thế, dù gió tùy-lam (thứ gió dữ dội cực lớn, đủ sức phá hủy cả thế giới) nổi lên trước mặt Phật, Phật cũng không thấy lạnh, không thấy nóng, đến sợi lông trên áo cũng không lay động.
Bồ-tát đời đời có đồ ăn quý lạ ngon lành thì không bao giờ ăn một mình; nếu thầy và cha mẹ có đồ ăn thì không ăn bớt phần của họ. Vì thế, nhờ Phật giữ được sức oai thần (?), tuy không ăn gì Phật cũng không đói khát, thân cũng không gầy yếu.
Bồ-tát đời đời không phóng hỏa đốt núi rừng đồng nội, lại giúp người khác trừ bỏ tam độc (ba thứ độc trong tâm: tham lam, giận dữ, si mê). Vì thế, sau khi Phật bát-nê-hoàn (nhập Niết-bàn, tức qua đời và hoàn toàn thoát khỏi vòng sinh tử), lửa tuy cháy rất dữ cũng không làm thân Phật đổi màu.
Bồ-tát đời đời thường dâng cho thầy, cha mẹ và những người có đạo đức nhà cửa sang trọng, áo mặc chăn đắp, đồ ăn thức uống; có ai đến xin thì cho. Vì thế, chư thiên, quỷ thần và các trưởng giả (người giàu có, có danh vọng) đem mọi châu báu, đồ dùng có trong đời dâng lên Phật.
Bồ-tát đời đời sửa sang đường lối cho Phật, đem hương thơm thấm nhuận xoa lên mặt đất. Vì thế, khi Phật đi đường, các thứ hoa đẹp xếp hàng rải trên mặt đất.
Bồ-tát đời đời giữ giới (giữ các điều răn cấm của đạo Phật) chưa từng có lúc nào vi phạm, cũng không dạy người khác vi phạm. Vì thế, gió tùy-lam nổi lên bốn phía cũng không làm lay động được một sợi lông của Phật.
Bồ-tát đời đời giăng màn năm màu trên con đường Phật đi, rồi ở dưới màn ấy mời Phật và chúng tỳ-kheo dùng cơm. Vì thế, chỗ Phật đi qua, chư thiên giăng màn năm màu đi theo Phật. Oai thần của Phật cao lớn vòi vọi là như vậy.
Bồ-tát đời đời đem giày dép bằng châu báu, với lòng tốt dâng Phật. Vì thế, khi Phật kinh hành (đi qua đi lại chậm rãi để tu tập), chân cách mặt đất bốn tấc, không giẫm lên đất, mà những đường vân tướng tốt dưới lòng bàn chân vẫn hiện ra trên đất.
Bồ-tát đời đời đem tràng phan (cờ phướn dài treo trong lễ Phật) và hoa cái (lọng che có trang trí hoa) đủ năm màu dâng lên tháp Phật. Vì thế, tự nhiên sinh ra tràng phan và lọng nhiều màu đi theo Phật.
Bồ-tát đời đời sửa đường cho Phật, lấy các thứ nước hương rảy lên mặt đất. Vì thế, chỗ Phật đi qua, các rồng đem nước hương đến rảy lên mặt đất.
Bồ-tát đời đời chưa từng nói lời không trong sạch, lời người ta kiêng kỵ; giả như có lời ấy định thốt ra thì lấy ý mà kìm lại, không nói. Vì thế, chư thiên, rồng, thần và chim bay đều không bay ngang qua phía trên Phật.
Bồ-tát đời đời thấy Phật hoặc chúng tỳ-kheo đến thì ra đón, nâng đỡ và lễ lạy Phật. Vì thế, chỗ Phật đi qua, chư thiên, Phạm Thiên, Đế Thích, A-tu-luân (loài thần có sức mạnh lớn, tính hiếu chiến, hay giao tranh với chư thiên), quỷ thần và người đời không ai là không ra đón Phật, cúi đầu mặt chạm vào chân Phật.
Bồ-tát đời đời thường giữ gìn thân, miệng, ý, không phạm các điều ác; không chỉ vì riêng thân mình, mà vì người trong thiên hạ khắp mười phương mà bố thí. Vì thế, khi Bồ-tát còn ở trong bụng mẹ, những chỗ hôi hám dơ bẩn không dính vào thân, thường được yên ổn, không sợ hãi, cũng không có gì quấy nhiễu.
Bồ-tát đời đời đem lòng tốt nhìn Phật; thấy kẻ thù hay thấy cha mẹ, lòng đều ngay thẳng, bình đẳng, không phân biệt khác nhau. Vì thế, trí tuệ của Phật hoàn toàn đầy đủ, chỉ làm các điều lành, không có kẻ ác (?); người có điều ngờ vực khó hiểu đến hỏi Phật, không điều gì là không được giải đáp.
Bồ-tát đời đời đem các thứ âm nhạc, các loại hương hoa cúng dường Phật và tháp. Vì thế, khi Phật vào thành, các nhạc cụ trong thành không ai gảy đánh mà tự vang lên.
Bồ-tát đời đời đem vàng bạc châu báu không hư hỏng, kết chuỗi gắn đính (?) dâng lên Phật và tháp; với các Bồ-tát, chúng tỳ-kheo và người đời, đều bố thí cho họ; luôn giữ nét mặt hòa nhã, lòng vui vẻ khi trò chuyện với họ. Vì thế, khi Phật đi ngang qua (?), cửa thấp hóa thành cao.
Bồ-tát đời đời dựng hiên che và màn lưới kết báu giăng phía trên cho Phật, để Phật ngồi nghỉ và đi lại bên dưới; lại đem lòng tốt nhìn Phật và ngợi khen công đức của Phật. Vì thế, khi Phật phóng ánh sáng, mặt trời, mặt trăng và các vì sao đều mờ tối, không gì sánh được với ánh sáng của Phật. Oai thần của Phật cao lớn vòi vọi là như vậy."
Phật nói: "Đời trước khi ta còn là Bồ-tát, đời đời đã làm như thế trải qua vô số đời, vì mọi người mà nay chỉ nói sơ lược đôi chút công đức mà thôi. Từ vô số đời đến nay, ta biết mọi của cải mình có đều vô thường (không tồn tại mãi, rồi sẽ mất đi), cho nên đem bố thí cho người. Công đức ta làm đời đời là như vậy, đến Đế Thích, Phạm Thiên, trời và người cũng không làm được. Tất cả những điều ấy đều do công đức đã làm ở các đời trước đem lại.
Hư không còn có thể đo, núi Tu-di (ngọn núi lớn nhất nằm ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) còn có thể cân, nước biển còn có thể đong; còn công đức Phật đã làm, những việc tu tập tích lũy công đức, thì người đời nói ra không sao cân được, không sao lường được. Nếu có người hết lòng nghĩ nhớ đến công đức của Phật, phúc của người ấy không thể lường, huống chi là lễ lạy và ngợi khen Phật. Người nào muốn cầu thành Phật, làm công đức cũng nên như thế."
Phật giảng kinh xong, các Bồ-tát và chư thiên đều vui mừng, tiến lên cúi đầu mặt lễ Phật rồi lui ra.
Kinh Bồ-tát hành ngũ thập duyên thân
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video