Phẩm thứ tư: Khuyên bố thí
Lúc ấy, Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc tu hành lớn đã phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài) Tịch Ý nương uy lực thần diệu của Phật mà thưa với Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Phật: bậc được cả thế gian tôn kính)! Vì nhân gì, vì duyên gì mà cõi nước của các vị Phật khác thì trong sạch, không có những điều dơ xấu, cũng không có ngũ trược (năm thứ vẩn đục của đời xấu ác: thời đại suy đồi, tà kiến lan tràn, phiền não hừng hực, chúng sinh thấp kém và tuổi thọ ngắn ngủi), cõi Phật được trang hoàng bằng đủ thứ kỳ diệu? Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ở đó đều có đủ mọi uy đức, đều được đầy đủ mọi niềm vui, ở đó cũng không có cả tên gọi Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy, chỉ cầu tự mình thoát khổ) và Bích-chi-phật (người tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không có thầy chỉ dạy, cũng không đi giáo hóa người khác), huống gì những thứ khác. Bạch Thế Tôn! Vì nhân duyên gì mà Ngài lại thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn, tức quả vị Phật) trong cõi đời dơ xấu này, nơi có mạng trược (tuổi thọ ngắn ngủi), kiếp trược (thời đại suy đồi, tai ương dồn dập), chúng sinh trược (chúng sinh thấp kém, nhiều tội lỗi), kiến trược (tà kiến lan tràn) và phiền não trược (tham, sân, si hừng hực), mà lại có tứ chúng (bốn hạng đệ tử: tăng, ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) và thuyết pháp theo tam thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: Thanh văn, Bích-chi-phật và Bồ-tát)? Bạch Thế Tôn! Vì sao Ngài không chọn lấy cõi Phật trong sạch, không có năm thứ vẩn đục?"
Phật dạy: "Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, lời Phật gọi người nghe pháp)! Vì bản nguyện (lời nguyện ban đầu phát ra khi mới tu đạo Bồ-tát) mà Bồ-tát chọn cõi Phật trong sạch; cũng vì bản nguyện mà chọn cõi không trong sạch. Này thiện nam tử! Có vị Bồ-tát Ma-ha-tát đầy đủ lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu mọi loài khỏi khổ) nên chọn cõi Phật không trong sạch. Vì sao vậy? Vì bản nguyện rằng: 'Xin cho tôi được thành Phật trong đời xấu ác này.' Ông hãy một lòng lắng nghe kỹ, ta sẽ nói cho ông." Khi ấy Bồ-tát Tịch Ý lắng nghe lời Phật nói.
Phật dạy: "Này thiện nam tử! Thuở xa xưa, cách đây số a-tăng-kỳ kiếp (a-tăng-kỳ: số lớn không đếm xuể; kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài) nhiều bằng số cát một sông Hằng, ngay tại cõi Phật này, khi ấy có một đại kiếp (chu kỳ thời gian lớn gồm cả quá trình thế giới hình thành, tồn tại, hoại diệt và trống không) tên là Trì. Trong đại kiếp ấy, tại cõi Phật này có tứ thiên hạ (bốn châu lớn quanh núi Tu-di, tức toàn thể một thế giới). Bấy giờ có vị Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị thiên hạ bằng chính pháp, có bánh xe báu dẫn đường, thu phục các nước không cần binh đao) tên là Ly Tránh, làm chủ bốn châu thiên hạ.
Thời vua Ly Tránh, có vị quốc sư (thầy lớn của cả nước) là một Bà-la-môn (người thuộc giai cấp tu sĩ, tư tế cao nhất trong xã hội Ấn Độ xưa) tên là Hải Tế. Ông sinh được một con trai có ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ (những đặc điểm thân thể hoàn hảo của bậc vĩ nhân, như Phật), được trang nghiêm đầy đủ bằng trăm phúc đức, thân có vầng sáng tròn tỏa quanh, như cây cù-lô (?) màu vàng ròng tía. Lúc mới sinh, trăm nghìn vị trời đến cúng dường xong, liền đặt tên cho cậu là Hải Tạng. Về sau, cậu xuất gia học đạo, cạo bỏ râu tóc, mặc áo pháp (áo của người tu), thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Bảo Tạng.
Khi đức Phật ấy chuyển pháp luân (thuyết pháp, ví như lăn bánh xe giáo pháp đi khắp nơi để phá tan mê lầm), Ngài khiến cho nhiều ức na-do-tha (một đơn vị số rất lớn, khoảng trăm nghìn ức) trăm nghìn chúng sinh, người thì được sinh lên cõi trời, người thì được quả giải thoát (kết quả tu hành, thoát khỏi vòng sinh tử). Về sau, Ngài cùng với nhiều ức na-do-tha trăm nghìn vị Thanh văn vây quanh hầu hạ, đi qua các làng, thành, xóm, kinh đô, dần dần đến thành An-thù-la, nơi vua Chuyển luân Ly Tránh cai trị. Cách thành không xa có vườn Diêm-phi-la. Đức Bảo Tạng Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri (Như Lai: bậc đến từ chân như, tức Phật; Ứng Cúng: bậc đáng được trời người cúng dường; Chánh Biến Tri: bậc hiểu biết chân chính và trọn khắp) cùng nhiều ức na-do-tha trăm nghìn vị Thanh văn ở lại trong vườn ấy.
Bấy giờ vua Ly Tránh nghe tin đức Bảo Tạng Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri cùng vô số ức na-do-tha trăm nghìn vị Thanh văn đã vào phố xá của mình, đang ở vườn Diêm-phi-la. Vua liền nghĩ: "Nay ta nên đến chỗ Như Lai để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen." Lúc ấy vua Ly Tránh, với thần đức lớn lao và uy quyền vô lượng của bậc vua, cùng vô số ức trăm nghìn quần thần và dân chúng vây quanh trước sau, dẫn đường hộ tống, ra khỏi thành đến vườn Diêm-phi-la. Vua đi xe đến chỗ xe còn đi được, rồi xuống xe đi bộ đến chỗ đức Bảo Tạng Như Lai. Đến nơi, vua cúi đầu sát chân Phật làm lễ, đi nhiễu quanh Phật ba vòng (cách bày tỏ lòng tôn kính), rồi lui ngồi một bên.
Này thiện nam tử! Khi ấy đức Bảo Tạng Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri thấy vua Ly Tránh, liền dùng những lời chính pháp đầy hoan hỷ, cốt yếu để khuyên bảo, giáo hóa vua, khiến vua vui mừng hớn hở. Sau khi dùng vô số lời lẽ chính pháp hoan hỷ, cốt yếu khuyên bảo khiến vua vui mừng hớn hở rồi, Ngài lặng im. Bấy giờ vua Ly Tránh chắp tay thưa với đức Bảo Tạng Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri rằng: "Cúi xin Thế Tôn cùng chư tăng tỳ-kheo (người xuất gia đã thọ giới đầy đủ) nhận lời mời của con trong ba tháng, để con cúng dường y phục, đồ ăn uống, giường chõng, đồ nằm, thuốc men chữa bệnh, tùy theo những gì cần dùng." Này thiện nam tử! Đức Bảo Tạng Như Lai lặng im nhận lời mời. Vua Ly Tránh biết Phật đã nhận lời, lễ lạy xong, đi nhiễu quanh Phật ba vòng rồi ra về.
Bấy giờ vua Ly Tránh trở về bảo các tiểu vương, quần thần và nhân dân rằng: "Các ngươi nên biết, ta đã mời đức Bảo Tạng Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri cùng chư tăng tỳ-kheo trong ba tháng, cúng dường mọi thứ cần dùng. Những của báu và đồ cúng dường mà ta có, những gì ta yêu quý, ta đều đem hết dâng cúng Phật và chư tăng tỳ-kheo. Các ngươi cũng hãy đem tất cả của cải và đồ cúng dường của mình dâng hết lên Phật và chư tăng tỳ-kheo." Mọi người ấy cũng đều đem dâng cúng.
Khi ấy vị quan coi kho báu đem vàng lát khắp mặt đất vườn Diêm-phi-la, chẳng bao lâu đã xong. Ông liền dựng cho Thế Tôn một đài bằng thất bảo (bảy thứ báu: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não), bốn phía chung quanh làm cửa bằng bảy thứ báu, trồng khắp trong vườn những cây bằng bảy thứ báu. Trên những cây ấy trang hoàng đủ loại y phục, đủ loại phướn lọng, đủ loại chuỗi ngọc trân châu, đủ loại nhà cửa, đủ loại đồ trang sức, đủ loại đồ đựng quý, đủ loại hương thơm, đủ loại hoa quả bằng bảy thứ báu. Lại rải đủ loại hoa, đủ loại lụa màu, đủ loại nệm, đủ loại thảm len, thảm lông (?), đủ loại y phục để trải chỗ ngồi.
Lại đặt một bánh xe báu bên ngoài đài, ngay trước mặt Thế Tôn, cách mặt đất một nhận (đơn vị đo chiều dài thời xưa, khoảng bảy, tám thước), lơ lửng giữa không trung, ánh sáng rực rỡ (?). Một con voi báu trắng tinh, bảy chỗ trên thân đều đầy đặn cân đối, đứng sau lưng Thế Tôn, nâng cây báu che trên Thế Tôn. Cây ấy được trang hoàng bằng đủ loại chuỗi ngọc bảy báu, đủ loại đồ trang sức bằng chuỗi ngọc bảy báu, đủ loại tràng hoa, đủ loại lụa màu, đủ loại áo đẹp, đủ loại nhà cửa; trên cây có lọng trang hoàng bằng bảy thứ báu.
Hoàng hậu chính của vua Ly Tránh đứng trước Phật, lấy bột hương chiên-đàn đầu trâu (loại gỗ thơm quý nhất, sinh ở núi có hình đầu trâu) ở bờ biển bên này rải lên Phật. Vua Ly Tránh tự tay cầm viên ngọc báu ma-ni (ngọc như ý, loại ngọc quý tỏa sáng, đem lại điều tốt lành) sáng chói vô cùng, đặt trước Như Lai. Ánh sáng của bánh xe và ánh sáng của viên ngọc chiếu khắp trong vườn, sáng rực đầy khắp; còn ánh sáng của Phật thì chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ gồm một tỷ thế giới nhỏ), vi diệu khắp nơi.
Mỗi vị Thanh văn đều có tòa ngồi bằng gỗ chiên-đàn đầu trâu, cũng có ghế bằng gỗ ấy để đặt chân. Sau lưng mỗi vị Thanh văn đều có voi trắng nâng cây báu trang hoàng lộng lẫy, như đã nói ở trên, để che phía trên. Trước mặt mỗi vị Thanh văn đều có thể nữ, trang sức bằng chuỗi ngọc nhiều thứ báu, đều lấy bột hương chiên-đàn đầu trâu ở bờ biển bên này rải lên Phật. Trước mặt mỗi vị Thanh văn đều đặt một viên ngọc lưu ly. Đủ loại âm nhạc vang khắp trong vườn. Vị quan thánh đạo báu (vị tướng quân tài giỏi, một trong bảy báu của vua Chuyển luân) dẫn bốn loại binh (quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ) dàn đứng bao quanh ngoài vườn để canh giữ.
Này thiện nam tử! Khi ấy vua Ly Tránh, vào buổi sáng sớm, ra khỏi thành đến chỗ Phật. Vua đi xe đến chỗ xe còn đi được, rồi xuống xe đi bộ đến chỗ Thế Tôn. Đến nơi, vua cúi đầu sát chân đức Bảo Tạng Như Lai làm lễ, và lễ chư tăng, đi nhiễu ba vòng xong, vua tự tay rưới nước rửa tay cho Như Lai, tự tay rót múc trăm món ăn uống, đủ các món ngon đều đầy đủ. Vua biết Phật đã ăn xong thì thu bát lại, tay cầm phất trần báu cung kính quạt hầu Như Lai. Một nghìn người con của vua cùng tám vạn bốn nghìn vị vua các nước nhỏ, sau khi cúng dường chư tăng Thanh văn như vậy, cũng đều cầm phất trần quạt hầu đại chúng.
Ăn xong một lúc, vô số ức na-do-tha trăm nghìn chúng sinh đều vào vườn để nghe pháp. Vô số ức na-do-tha trăm nghìn vị trời ở giữa hư không rưới xuống các thứ hoa trời, trổi các thứ nhạc, treo giữa không trung đủ loại lụa trời, phướn lọng, y phục mềm mại và các chuỗi ngọc. Bốn vạn dạ-xoa xanh (dạ-xoa: một loài quỷ thần có sức mạnh, ở đây làm hộ pháp) trong rừng chiên-đàn thường lấy gỗ chiên-đàn đầu trâu ở bờ biển bên này làm củi, để nấu cơm dâng Phật và chư tăng tỳ-kheo.
Đêm ấy, vua Ly Tránh trước Phật và đại chúng thắp nhiều ức na-do-tha trăm nghìn ngọn đèn. Này thiện nam tử! Khi ấy vua Ly Tránh suốt đêm ở trước Thế Tôn, đội đèn trên đỉnh đầu, trên hai vai, trên tay, trên đầu gối và hai bàn chân. Nhờ uy thần của Phật, thân vua không mỏi mệt, thân thể an vui, ví như vị tỳ-kheo nhập vào cõi thiền thứ ba (bậc định thứ ba trong bốn bậc thiền định, thân tâm an lạc tột bậc), thân không nghiêng ngả dựa dẫm, tâm không nhọc mệt. Vua cúng dường như vậy trọn ba tháng.
Một nghìn người con, tám vạn bốn nghìn vị vua nước nhỏ, cùng nhiều ức na-do-tha trăm nghìn chúng sinh khác cũng như vậy, cúng dường từng vị Thanh văn trọn ba tháng giống như vua Ly Tránh cúng dường đức Bảo Tạng Như Lai, không có gì khác. Trong ba tháng ấy, hoàng hậu chính dùng hoa và hương cúng dường; nhiều ức na-do-tha trăm nghìn thể nữ khác trong ba tháng cũng dùng hoa và hương cúng dường chúng Thanh văn như vậy.
Này thiện nam tử! Khi ấy vua Ly Tránh, sau khi trọn ba tháng, đem tám vạn bốn nghìn đài báu vàng ròng tía dâng cúng Thế Tôn; đem tám vạn bốn nghìn bánh xe vàng, đứng đầu là bánh xe báu, cũng dâng cúng Phật; tám vạn bốn nghìn voi trắng, đứng đầu là voi báu; tám vạn bốn nghìn ngựa, đứng đầu là ngựa báu; tám vạn bốn nghìn ngọc minh châu sáng như mặt trời, đứng đầu là ngọc báu, tất cả đều dâng cúng Phật. Tám vạn bốn nghìn vị vua nước nhỏ, đứng đầu là quan coi kho báu, dâng cúng Thế Tôn để cung cấp những gì cần dùng. Tám vạn bốn nghìn vị tiểu vương, đứng đầu là vị quan thánh đạo báu, dâng cúng Thế Tôn để hầu hạ hai bên. Tám vạn bốn nghìn thành, đứng đầu là thành An-thù-la, dâng cúng Phật và chư tăng tùy ý sử dụng.
Tám vạn bốn nghìn hàng cây bảy báu, tám vạn bốn nghìn đống hoa bằng nhiều thứ báu, tám vạn bốn nghìn lọng bảy báu, tám vạn bốn nghìn bộ y phục đẹp của vua, tám vạn bốn nghìn tràng hoa trang sức bằng các thứ báu. Nói tóm lại: xe cộ, giường tòa và ghế đặt chân, đồ nằm, giày dép, đồ dùng, mũ đội đầu và khăn chít, chuỗi ngọc, chuỗi vàng, chuỗi trân châu, nhạc cụ, chuông, linh, ốc, trống, cờ phướn, cờ lệnh và phất trần, đèn, lò hương, chậu rửa, vườn rừng, chim muông, tất cả đều bằng các thứ báu, cùng các món ăn ngon, mỗi thứ tám vạn bốn nghìn. Vua dâng cúng hết lên đức Bảo Tạng Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri rồi thưa với Phật rằng: "Việc nước của con bận rộn, xin Thế Tôn tha lỗi cho những chỗ thiếu sót. Cúi mong Như Lai vui lòng ở lại vườn này, để lần sau con lại đến chiêm bái."
Một nghìn người con của vua Ly Tránh đứng trước Phật, mỗi vị vương tử đều thỉnh Phật và chư tăng để cúng dường mọi thứ cần dùng trong ba tháng. Thế Tôn lặng im nhận lời thỉnh của các vương tử. Khi ấy vua Ly Tránh biết Phật đã nhận lời thỉnh của các con, liền cúi đầu sát chân lễ Phật và chư tăng tỳ-kheo, đi nhiễu bên phải ba vòng rồi từ biệt trở về cung.
Bấy giờ trong các vương tử, người con thứ nhất tên là Bất Thuấn (nghĩa là "không chớp mắt"), trong ba tháng cúng dường Thế Tôn và chư tăng tỳ-kheo giống như vua Ly Tránh. Vương tử cứ cách một ngày lại đến chiêm bái Thế Tôn và chư tăng tỳ-kheo, lắng nghe giáo pháp vi diệu.
Này thiện nam tử! Khi ấy vị quốc sư Bà-la-môn, là cha của đức Bảo Tạng Như Lai, tên là Hải Tế, đi khắp cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta sinh sống) xin của bố thí nơi mọi người nam nữ lớn nhỏ. Ông không nhận ngay, mà trước hết bảo người thí chủ thọ tam quy y (quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, tức nương tựa vào ba ngôi báu) và an trú vào tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sau đó mới nhận của bố thí. Trong cõi Diêm-phù-đề, tất cả người già trẻ có hiểu biết, không ai là không được Bà-la-môn Hải Tế nhận của bố thí, khuyên họ quy y Tam bảo và khiến họ an trú vào tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Ông khuyên bảo như vậy nhiều ức na-do-tha trăm nghìn chúng sinh, khiến họ tu tập tam phúc địa (ba nền tảng sinh phúc đức: bố thí, giữ giới và tu thiền định) và an trú vào tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.
Vương tử Bất Thuấn trong ba tháng cúng dường Thế Tôn và chư tăng tỳ-kheo như vậy, giống như vua Ly Tránh. Sau khi trọn ba tháng, ngoại trừ thành quách, bánh xe báu tự nhiên, voi báu tự nhiên, ngựa báu tự nhiên, ngọc ma-ni báu tự nhiên, ngọc nữ báu, quan coi kho báu, quan thánh đạo báu (bảy báu tự nhiên xuất hiện cho bậc Chuyển luân vương) — trừ những thứ ấy ra, vương tử đem tám vạn bốn nghìn bánh xe vàng, tám vạn bốn nghìn voi, tám vạn bốn nghìn ngựa dâng cúng hết lên Phật. Nói tóm lại: ngọc minh châu sáng như mặt trời, thể nữ, đồng tử, cây như ý, đống hoa, y phục, lọng, chuỗi ngọc, xe cộ, giường tòa và ghế đặt chân, đồ nằm, giày dép, đồ dùng, mũ đội đầu và khăn chít, chuỗi trân châu, nhạc cụ, chuông, linh, ốc, trống, cờ phướn, cờ lệnh và phất trần, đèn, lò hương, chậu rửa, vườn rừng, chim muông, tất cả đều bằng các thứ báu, cùng các món ăn ngon, mỗi thứ tám vạn bốn nghìn. Dâng cúng hết rồi, vương tử xin Thế Tôn và chư tăng tỳ-kheo tha lỗi cho những chỗ thiếu sót.
Vương tử Ni Mô cũng dùng những đồ cúng dường như vậy, trong ba tháng cúng dường Thế Tôn và chư tăng tỳ-kheo giống như Bất Thuấn. Cúng dường xong, vương tử đem những của báu như vậy dâng làm lễ đạt-sấn (của cúng dâng thêm sau bữa trai để tạ ơn), cũng giống như Bất Thuấn. Vương tử Đế Chúng trong ba tháng cúng dường Thế Tôn và chư tăng tỳ-kheo, lễ đạt-sấn cũng như vậy.
Nay xin nói tóm lại các vương tử ấy: vương tử Vô Úy, vương tử Hư Không, vương tử Chi Tượng, vương tử Dân-đà-la, vương tử Mật Tô, vương tử Ma-đà-bộ, vương tử Thổ Chúng, vương tử Tri Nghĩa, vương tử Đồng Tử, vương tử Giải Ngu, vương tử Giải Nhân, vương tử A-la-bộ, vương tử Khiển Sứ, vương tử An-khư-mộ, vương tử Nghĩa Ngữ, vương tử A-lân-độ-lộ, vương tử Tướng Nguyện, vương tử Tướng Tượng, vương tử Nguyệt Tướng, vương tử Nhật Tướng, vương tử Chủ Tướng, vương tử Kim Cương Tướng, vương tử Nhẫn Tướng, vương tử Xứ Tướng, vương tử Tật Tướng, vương tử Hạ-la-ni-mộ, vương tử Ế Chướng, vương tử Chướng Lực, vương tử Chướng Tạp, vương tử Lạc Tạp, vương tử Vương Tài, vương tử Dục Muộn, vương tử Hạ-la-đà-phụ, vương tử Ủng Hộ, vương tử Vương Xưng, vương tử Diêm-ma-dã-phi-la-bộ, vương tử Dã-xà-lộ, vương tử Dã-độ-phi-thụ, vương tử Dã-phả-nô, vương tử Dã-tượng-nô, vương tử Lễ Nguyệt, vương tử Bất Thoái, cho đến cả nghìn người con của vua Ly Tránh, mỗi vị cũng đều như vậy, đem mọi thứ cần dùng cúng dường đức Bảo Tạng Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri cùng vô lượng chư tăng tỳ-kheo: y phục, chăn mền, đồ ăn uống, đồ nằm, thuốc men chữa bệnh và mọi thứ cần dùng khác, mỗi vị trong ba tháng, giống như thái tử Bất Thuấn. Mỗi vị đều đem tám vạn bốn nghìn bánh xe vàng, cho đến tám vạn bốn nghìn món ăn ngon, dâng cúng hết lên Phật và chư tăng tỳ-kheo.
Với sự bố thí lớn lao ấy, có người cầu làm Thiên đế (vua cõi trời Đao-lợi, tức Đế Thích), có người cầu làm Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên), có người cầu làm Ma vương (vua cõi trời cao nhất của cõi dục, chuyên ngăn trở người tu), có người cầu làm Chuyển luân thánh vương, có người cầu giàu sang lớn, có người cầu quả Thanh văn, nhưng không có một người nào cầu thừa Bích-chi-phật, huống gì cầu Đại thừa (cỗ xe lớn, tức con đường Bồ-tát cầu thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh). Khi ấy vua Ly Tránh, với sự bố thí lớn ấy, lại cầu làm Chuyển luân thánh vương. Như vậy trọn hai trăm năm mươi năm, mỗi vị đều xin Thế Tôn và chư tăng tỳ-kheo tha lỗi cho những chỗ thiếu sót.
Bấy giờ vị quốc sư Bà-la-môn Hải Tế đến chỗ đức Bảo Tạng Như Lai và chư tăng tỳ-kheo, thỉnh được cúng dường trong bảy năm mọi thứ cần dùng: y phục, chăn mền, đồ ăn uống, đồ nằm, thuốc men chữa bệnh và mọi thứ cần dùng khác. Khi ấy Thế Tôn lặng im nhận lời thỉnh của quốc sư. Lúc đó Bà-la-môn Hải Tế đem mọi thứ cần dùng cúng dường đức Bảo Tạng Như Lai, giống như vua Ly Tránh, không có gì khác.
Này thiện nam tử! Về sau, Bà-la-môn Hải Tế khởi lên ý nghĩ: "Ta đã khuyên bảo nhiều ức na-do-tha trăm nghìn chúng sinh, khiến họ phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nhưng không biết chí nguyện của vua Ly Tránh là gì: cầu làm vua cõi trời, cầu làm vua cõi người, cầu thừa Thanh văn, cầu thừa Bích-chi-phật, hay cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề? Nếu ta sẽ thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì những chúng sinh chưa được cứu độ, ta sẽ khiến họ đều được cứu độ; những chúng sinh chưa được cởi trói, ta sẽ khiến họ đều được cởi trói; những chúng sinh đang chịu già, bệnh, chết, lo buồn, khổ não, ta sẽ khiến họ được giải thoát; những ai chưa đạt Niết-bàn (cảnh giới dập tắt hết phiền não, chấm dứt sinh tử), ta sẽ khiến họ đạt Niết-bàn. Dù là rồng hay dạ-xoa, dù là Phật hay Thanh văn, dù là Phạm vương, xin hãy chỉ cho tôi trong giấc mộng: nhà vua này cầu phúc cõi trời, cầu phúc cõi người, cầu quả vị Thanh văn, Bích-chi-phật, hay cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề?"
Này thiện nam tử! Khi ấy vị quốc sư Bà-la-môn Hải Tế liền trong giấc mộng thấy ánh sáng như thế này: thấy chư Phật Như Lai ở các thế giới nhiều như số cát sông Hằng trong mười phương. Các đức Phật Thế Tôn ấy đều gửi hoa sen cho vị Bà-la-môn: cuống bằng bạc trắng, lá bằng vàng, đài hoa bằng mã não, nhụy bằng lưu ly. Trên mỗi đóa hoa đều có một mặt trời hiện ra; trên mỗi mặt trời ấy có lọng bảy báu; mỗi mặt trời phát ra sáu mươi ức tia sáng, và tất cả những tia sáng ấy đều đi vào miệng vị Bà-la-môn. Ông tự thấy thân mình cao nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số), trong sạch như gương. Ông tự thấy trong thân mình có sáu mươi ức na-do-tha trăm nghìn vị Bồ-tát, đều ngồi kết già phu tọa (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi) trên đài hoa sen, nhập tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên chú hoàn toàn). Ông thấy những mặt trời ấy xoay quanh thân mình, lại thấy các lọng lơ lửng giữa hư không cho đến tận cõi Phạm thiên. Những đóa hoa sen bao quanh thân ông phát ra âm thanh êm dịu, hay hơn cả năm thứ nhạc cõi trời.
Trong mộng, ông thấy vua Ly Tránh đầu heo mình người, tự bôi máu lên khắp thân, chạy bên đông bên tây, rất nhiều loài sâu bọ tranh nhau đến ăn; vua ngồi dưới gốc cây y-lan (loại cây có mùi hôi thối) thấp hèn, rất nhiều loài sâu bọ tranh nhau ăn, cho đến chỉ còn xương trắng, rồi nhiều lần thân lại hồi phục như cũ: đầu heo mình người, tự bôi máu lên thân, rất nhiều loài sâu bọ tranh nhau đến ăn; ngồi dưới gốc cây y-lan thấp hèn, rất nhiều loài sâu bọ tranh nhau đến ăn, cho đến chỉ còn xương trắng.
Trong mộng, ông lại thấy các vương tử, có người đầu heo, có người đầu voi, có người đầu trâu nước, có người đầu sói, có người đầu chó rừng, có người đầu chó, có người đầu khỉ, bôi máu lên thân, rất nhiều loài sâu bọ tranh nhau đến ăn; đều ngồi dưới gốc cây y-lan thấp hèn, rất nhiều loài sâu bọ tranh nhau đến ăn, cho đến chỉ còn xương trắng, rồi thân lại hồi phục, sâu bọ liền lại ăn. Lại thấy những vương tử khác ngồi xe trâu nước, lấy hoa tu-man-na (một loài hoa thơm màu vàng nhạt ở Ấn Độ) tự trang điểm, theo con đường không chính mà đi về phương nam.
Phạm vương, Đế Thích cùng các vị Hộ thế (bốn vị Thiên vương giữ gìn bốn phương thế gian) đến nói với ông rằng: "Này Bà-la-môn! Những đóa hoa sen bao quanh ông, trước hết hãy lấy một đóa trao cho quốc vương, mỗi vương tử trao một đóa, sau đó trao cho các tiểu vương, rồi tự trao cho con ông và những người khác." Khi ấy vị Bà-la-môn nghe chư thiên sai bảo cách phân chia, liền chia các đóa hoa.
Tỉnh giấc, ông ngồi dậy nhớ lại giấc mộng đã thấy, ngay tại chỗ ngồi mà nghĩ: "Vị vua Chuyển luân này ưa thích vòng sinh tử thấp hèn, mong cầu an vui mà lại nguyện điều thấp kém; các vương tử cũng như vậy. Còn những vương tử ta thấy ngồi xe trâu nước, lấy hoa tu-man-na tự trang điểm mà đi về phương nam, đó là những người cầu thừa Thanh văn. Lại nữa, ta thấy ánh sáng nơi chư Phật Thế Tôn mười phương, là do ta đã đi khắp cõi Diêm-phù-đề, khuyên bảo nhiều ức na-do-tha trăm nghìn chúng sinh, khiến họ thành tựu ba nền tảng phúc đức và an trú trong đó. Vì thế ta mộng thấy ánh sáng lớn, thấy chư Phật Thế Tôn mười phương, vì ta đã đi khắp cõi Diêm-phù-đề, khuyên bảo chúng sinh nhiều không đếm xuể, khiến họ an trú vào tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Lại nay ta thỉnh Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri và chư tăng tỳ-kheo, trong bảy năm cúng dường mọi thứ cần dùng; vì thế chư Phật Thế Tôn ở các thế giới khác trong mười phương nay gửi hoa này đến cho ta, khiến ta phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Mong rằng chính các đức Phật Thế Tôn ấy đã gửi hoa cho ta. Ta thấy mặt trời trên hoa có các tia sáng đi vào miệng ta, thấy thân mình cực kỳ cao rộng, thấy mặt trời bao quanh thân, tự thấy trong thân mình có sáu mươi ức na-do-tha trăm nghìn vị Bồ-tát ngồi kết già phu tọa trên đài hoa sen, nhập tam-muội. Những giấc mộng như vậy ta không hiểu được. Lại thấy Phạm vương, Đế Thích và các vị Hộ thế khuyên ta phân chia các đóa hoa, liền đó tự thấy mình chia hoa. Những giấc mộng như vậy chỉ có Phật mới sáng tỏ được. Vì nhân duyên gì mà ta thấy giấc mộng lớn này? Nay ta nên đến chỗ Phật hỏi ý nghĩa giấc mộng này."
Bấy giờ Bà-la-môn Hải Tế ngay trong đêm sắm sửa đầy đủ các món ăn ngon. Sáng ra, ông đến chỗ Phật, tự tay rót nước rửa; rót nước cho Phật và các tỳ-kheo từ trên xuống dưới xong, ông tự tay rót múc đủ các món ngon, tùy ý cần dùng, dâng cơm Phật và chư tăng. Ăn xong, thu bát, Phật trở lại tòa thuyết pháp. Khi ấy vua Ly Tránh cùng nghìn người con và vô số trăm nghìn đại chúng vây quanh hầu hạ, đi đến chỗ Phật. Vua đi xe đến chỗ xe còn đi được, rồi xuống xe cung kính nghiêm trang đi bộ vào vườn, đến chỗ Như Lai, cúi đầu sát chân lễ Phật và chư tăng tỳ-kheo, ngồi nơi chỗ Phật nghe nói pháp vi diệu.
Bấy giờ Bà-la-môn Hải Tế đem giấc mộng đã thấy như trên ra hỏi Phật. Hỏi xong, Thế Tôn bảo vị đại Bà-la-môn: "Ông thấy ánh sáng lớn, thấy chư Phật Thế Tôn ở các thế giới nhiều như số cát sông Hằng trong mười phương; các Ngài gửi hoa cho ông, trên hoa thấy mặt trời đều phóng ánh sáng, những ánh sáng ấy đều đi vào miệng ông, là vì ông, này Bà-la-môn, trong hai trăm năm mươi năm đã đi khắp cõi Diêm-phù-đề, khuyên bảo chúng sinh nhiều không đếm xuể, khiến họ an trú trong ba nền tảng phúc đức; lại khuyên bảo chúng sinh nhiều không đếm xuể, khiến họ an trú vào tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Do sự bố thí lớn ấy, này Bà-la-môn, các đức Phật Thế Tôn đều thọ ký (báo trước, xác nhận rằng sẽ thành Phật trong tương lai) A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ông. Các đức Phật hiện đang ở đời thuyết pháp trong các thế giới nhiều như số cát sông Hằng ở mười phương gửi hoa cho ông, cuống bằng bạc trắng, lá bằng vàng, đài bằng mã não, nhụy bằng lưu ly, và mặt trời thấy được trên mọi đóa hoa — này Bà-la-môn, giấc mộng hiện ra ấy là điềm lành báo trước.
Này Bà-la-môn! Ông mộng thấy chư Phật Thế Tôn hiện đang ở đời thuyết pháp trong các thế giới nhiều như số cát sông Hằng ở mười phương, các đức Phật Thế Tôn ấy gửi cho ông lọng bảy báu, những lọng báu ấy lơ lửng giữa không trung cho đến tận cõi Phạm thiên. Này Bà-la-môn! Vào đêm ông thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, ngay đêm ấy danh tiếng của ông sẽ lan truyền, vang đến các thế giới nhiều như số cát sông Hằng ở mười phương, cho đến tận cõi Phạm thiên, và không ai có thể vượt lên cao hơn để nhìn thấy đỉnh đầu của ông. Này Bà-la-môn! Giấc mộng hiện ra ấy là điềm lành báo trước.
Này Bà-la-môn! Ông mộng thấy thân mình cực kỳ cao rộng, lên đến tận cõi Phạm thiên, mặt trời bao quanh thân. Này Bà-la-môn! Những chúng sinh nhiều không đếm xuể mà ông đã khuyên bảo phát tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật), thì khi ông thành tựu Bồ-đề, ở các cõi nước mười phương nhiều như số hạt bụi nhỏ của một thế giới Phật, họ cũng thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Đó đều là những người ông đã khuyên bảo hướng về Bồ-đề từ trước. Họ đều ngợi khen ông mà nói rằng: "Vị Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri ấy là người đầu tiên khuyên bảo chúng tôi hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nhờ vậy nay chúng tôi được thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Ngài là thiện tri thức (người bạn lành, người thầy dẫn dắt trên đường đạo) của chúng tôi." Các đức Phật ấy đều sai Bồ-tát đến cung kính, cúng dường, ngợi khen ông. Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đều rời cõi Phật của mình mà đến, đều dùng đủ loại thần thông của Bồ-tát để cúng dường ông; nghe pháp xong, họ đạt được đủ loại tam-muội, nhẫn (sự an nhiên chấp nhận chân lý, tâm không lay động) và các pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, giữ gìn trọn vẹn giáo pháp không quên mất). Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy trở về cõi của mình, ngợi khen, tán thán danh tiếng của ông. Này Bà-la-môn! Giấc mộng hiện ra ấy là điềm lành báo trước.
Này Bà-la-môn! Ông tự thấy trong thân mình có nhiều ức Bồ-tát ngồi kết già phu tọa trên hoa sen, nhập tam-muội — này Bà-la-môn, khi ông thành tựu Bồ-đề, ông sẽ khuyên bảo nhiều ức na-do-tha trăm nghìn chúng sinh, khiến họ đạt bậc bất thoái chuyển (không bao giờ thối lui trên đường tu) và an trú vào A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này Bà-la-môn! Sau khi ông nhập Bát-niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn, tức khi bậc giác ngộ rời bỏ thân xác) vô thượng, trong số đại kiếp nhiều như số hạt bụi nhỏ của một thế giới Phật về sau, chư Phật Thế Tôn ở các cõi nước mười phương, đang cai quản bằng ngôi vua chính pháp, đều sẽ ngợi khen, tán thán ông rằng: "Cách đây vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp, có vị Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri danh hiệu như thế; vị Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri ấy đã khuyên bảo chúng tôi, khiến chúng tôi an trú vào A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Nhờ vậy, nay chúng tôi được thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, được ngôi vua chính pháp." Này Bà-la-môn! Giấc mộng hiện ra ấy là điềm lành báo trước.
Này Bà-la-môn! Ông mộng thấy những người khác đầu heo mình người, đầu voi, cho đến đầu chó, bôi máu lên thân, rất nhiều loài sâu bọ tranh nhau đến ăn; ngồi dưới gốc cây y-lan thấp hèn, rất nhiều loài sâu bọ tranh nhau đến ăn, cho đến chỉ còn xương trắng, rồi thân lại hồi phục: đầu heo mình người cho đến đầu chó, tự bôi máu lên thân, rất nhiều loài sâu bọ tranh nhau đến ăn — đó là những kẻ nam tử ngu si, tuy an trú trong ba nền tảng phúc đức là bố thí, giữ giới và tu thiền định, nhưng có kẻ cầu lấy cái khổ của cõi ma; ưa cầu cái khổ khi phúc cõi trời hết, mạng sống chấm dứt; cái khổ già, bệnh, chết trong cõi người; cái khổ phải gặp kẻ mình oán ghét; cái khổ phải xa lìa người mình thương yêu; cái khổ đói khát trong loài ngạ quỷ (quỷ đói); cái khổ ngu tối, bị giết mổ trong loài súc sinh; ưa ở trong địa ngục chịu đủ thứ khổ. Những người an trú trong ba nền tảng phúc đức ấy lại cầu làm vua trời ở cõi trời, cầu làm vua cai trị một châu thiên hạ trong cõi người, cầu làm vua hai châu thiên hạ, cầu làm vua ba châu thiên hạ, cầu làm vua bốn châu thiên hạ. Những kẻ nam tử ngu si ấy ăn thịt tất cả chúng sinh, tất cả chúng sinh cũng ăn thịt những kẻ nam tử ngu si ấy; cứ như vậy lâu dài chìm đắm trong vòng sinh tử. Này Bà-la-môn! Giấc mộng hiện ra ấy là điềm lành báo trước.
Này Bà-la-môn! Ông mộng thấy những người khác lấy hoa tu-man-na tự trang điểm, ngồi xe trâu nước theo con đường không chính mà đi về phương nam — này Bà-la-môn, những thiện nam tử ấy cũng an trú trong ba nền tảng phúc đức là bố thí, giữ giới và tu thiền định, nhưng chỉ vì muốn tự cứu lấy mình, đó là những người cầu thừa Thanh văn. Giấc mộng hiện ra ấy về những người cầu thừa Thanh văn là điềm lành báo trước.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video