Kinh Phật Thuyết Nhất Hướng Xuất Sinh Bồ Tát (kinh do Phật nói về pháp khiến người tu một lòng hướng thẳng đến đạo, sinh ra các bậc Bồ-tát).
Kinh Phật Thuyết Nhất Hướng Xuất Sinh Bồ Tát, một quyển.
Thuộc loại kinh dịch lại, nằm ngoài năm bộ lớn của Đại thừa (Đại thừa: "cỗ xe lớn", truyền thống Phật giáo chủ trương tu hành để cứu độ khắp chúng sinh).
Kinh Phật Thuyết Nhất Hướng Xuất Sinh Bồ Tát, một quyển.
Đời Tùy, Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Xà-na-quật-đa, người xứ Bắc Thiên Trúc (miền bắc Ấn Độ xưa), dịch.
Kinh Phật Thuyết Nhất Hướng Xuất Sinh Bồ Tát.
Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, đức Bà-già-bà (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc Thế Tôn, được cả thế gian tôn kính) ở tại giảng đường nhà gác nhiều tầng trong tinh xá Đại Lâm (tinh xá: nơi tăng chúng cư trú tu hành; Đại Lâm nghĩa là Rừng Lớn) gần thành Tì-da-li (thành Vaiśālī ở Ấn Độ xưa), cùng với chúng đại tỉ-khưu (tỉ-khưu: người nam xuất gia đã thọ đủ giới) gồm một nghìn hai trăm năm mươi vị. Tất cả đều là A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử, là quả vị cao nhất của hàng đệ tử nghe pháp), tâm được tự tại, không còn phiền não (những trạng thái làm tâm rối loạn, đau khổ như tham lam, giận dữ, mê muội), đã dứt hết mọi hữu kết (những dây trói buộc khiến chúng sinh còn phải tái sinh trong các cõi), sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, biến hóa tự tại, dứt sạch phiền não) không bị ngăn ngại; tâm được giải thoát trọn vẹn, tuệ được giải thoát trọn vẹn (tâm giải thoát: tâm thoát khỏi tham ái; tuệ giải thoát: trí tuệ thoát khỏi mê lầm). Họ là bậc voi chúa giữa loài người (ví như voi chúa, oai lực vượt trội giữa đám đông), được chư thiên, loài người và tám bộ chúng (tám loài thần hộ trì Phật pháp: trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già) kính trọng; tất cả đều là những bậc đại A-la-hán.
Lại có vô số chúng Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn, chỉ các Bồ-tát có địa vị cao), đầy đủ vô lượng hạnh nguyện (việc tu hành và lời thề nguyện) của Bồ-tát, vững vàng an trú trong pháp công đức (những điều lành, phẩm chất tốt đẹp do tu hành mà có) của chư Phật; trí tuệ thành tựu như biển lớn, phúc đức trang nghiêm như núi chúa; thân tâm tự tại, tùy theo từng loài chúng sinh mà hiện thân thọ sinh; vì giữ gìn giáo pháp bí mật mang tính phương tiện (cách khéo léo tùy hoàn cảnh để dẫn dắt người) của Như Lai (danh hiệu của Phật, bậc từ chân lý mà đến). Họ vây quanh đức Thế Tôn, cung kính lễ bái, cúng dường đủ mọi cách, chiêm ngưỡng dung nhan thánh, dùng tiếng nói hay đẹp ca ngợi, chỉ mong được nghe pháp cam lộ (cam lộ: thứ nước ngọt bất tử của cõi trời, ví giáo pháp làm dứt khổ sinh tử) thù thắng của Như Lai. Các vị Bồ-tát ma-ha-tát như vậy đều tụ hội đông đủ.
Bấy giờ đức Thế Tôn như sư tử chúa, nhìn khắp đại chúng, biết rõ tâm họ rồi, ngồi thẳng thân, giữ ý ngay chính, suy xét kỹ càng, nghĩ rằng: "Thọ hạnh (sức sống duy trì thân mạng) của ta đã buông bỏ từ lâu; thật ra không có pháp sinh tử nào có thể dời đổi hay diệt mất được ta. Chỉ vì việc ta làm đã xong, ở lại cũng chẳng thêm ích gì, nên trong ba tháng nữa ta sẽ nhập Niết-bàn (rời bỏ thân xác, vào cảnh tịch diệt hoàn toàn, dứt hẳn sinh tử). Pháp thù thắng như thế này, nay ta nên nói ra, không nên cất giấu khiến đại chúng không được nghe." Nghĩ như vậy rồi, Ngài liền bảo trưởng lão (vị tỉ-khưu tuổi cao, đức lớn) Đại Mục-kiền-liên (một trong mười đại đệ tử của Phật, nổi tiếng bậc nhất về thần thông): "Ông hãy theo lời ta, triệu tập hết thảy tỉ-khưu ở bao nhiêu thế giới đến họp tại hội này."
Bấy giờ tôn giả Đại Mục-kiền-liên cung kính nhận lời dạy, thưa: "Xin vâng." Ngay tại chỗ ngồi, ngài hiện thần thông lớn, thân bay lên hư không như voi chúa, lên đến đỉnh núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm mỗi thế giới theo quan niệm Phật giáo); lên tới đỉnh rồi, ngài cất tiếng lớn báo khắp, tiếng vang đầy cả một nghìn thế giới. Ngay lúc ấy, bốn vạn tỉ-khưu nghe tiếng, liền dùng thần lực đến họp tại hội này; thấy đức Phật Thế Tôn, họ cúi đầu sát chân Ngài mà lễ (cách lễ kính cao nhất, đặt đầu chạm chân bậc mình kính), đi nhiễu quanh về phía bên phải ba vòng (đi vòng quanh, giữ người mình kính ở bên phải, để tỏ lòng tôn kính), rồi lui ngồi một bên.
Bấy giờ đức Thế Tôn, do sức đại bi và sức oai thần, khiến tôn giả Xá-lợi-phất (một trong mười đại đệ tử của Phật, nổi tiếng bậc nhất về trí tuệ) cảm ứng mà khởi lên ý nghĩ. Lúc ấy trưởng lão Xá-lợi-phất nghĩ rằng: "Nay chính là lúc. Ta nên dùng sức đại thần thông đi khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ), gọi hết thảy tỉ-khưu, dù là hàng Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát), hàng Bích-chi-phật (người tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không cần thầy chỉ dạy) hay hàng Đại thừa, đều tụ họp về đại hội này." Nghĩ như vậy rồi, ngay tại chỗ ngồi, ngài hiện đại thần thông, đi khắp tam thiên đại thiên thế giới, báo cho hết thảy tỉ-khưu, dù là Thanh văn, Bích-chi-phật hay Đại thừa, đều đến họp đại hội. Các tỉ-khưu, các vị Bích-chi-phật cùng tất cả đại chúng Bồ-tát ấy, thấy đức Phật Thế Tôn thì cúi đầu sát chân lễ, đi nhiễu bên phải ba vòng, rồi lui ngồi một bên.
Bấy giờ đức Thế Tôn bảo các vị Bồ-tát ma-ha-tát, tức là Bồ-tát Bất Không Kiến, Bồ-tát Văn-thù-thi-lợi Đồng tử (Bồ-tát tượng trưng cho trí tuệ), Bồ-tát Đoạn Ác Đạo Chướng, Bồ-tát Đoạn Nhất Thiết Ưu Ý, Bồ-tát Nhất Thiết Hành Triệt Đáo, Bồ-tát Nhất Thiết Chướng Đoạn, Bồ-tát Quán Tự Tại (tức Quán Thế Âm), Bồ-tát Hương Tượng, Bồ-tát Biện Tụ, Bồ-tát Từ Thị (tức Di-lặc, vị Phật tương lai), cùng các vị Bồ-tát ma-ha-tát như thế, rằng: "Này các thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi các đệ tử), các ông hãy theo lời ta, mỗi người đến các thế giới nhiều như cát sông Hằng (số nhiều vô kể như cát sông Hằng ở Ấn Độ) ở mười phương, gọi hết thảy chúng Bồ-tát ma-ha-tát, dù là bậc nhất sinh (chỉ còn một đời nữa là thành Phật), bậc bất thoái (không còn lùi bước trên đường tu) hay bậc đã đạt vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ chứng biết các pháp vốn không sinh không diệt, tâm an nhiên chấp nhận chân lý ấy), đều tụ họp về đại hội này."
Đức Thế Tôn bảo như vậy rồi, lúc ấy chúng Bồ-tát ma-ha-tát, ai nấy đều để tâm ngay ngắn lắng nghe lời Phật truyền dạy. Nghe lời truyền dạy xong, họ đều rất vui mừng, cùng nói: "Lành thay, lành thay, bạch Thế Tôn! Đúng vậy, đúng vậy, nay chính là lúc." Các chúng Bồ-tát ma-ha-tát ấy nhận lời dạy rồi, bằng sức đại thần thông và nhờ oai thần của Phật, mỗi vị đến các thế giới nhiều như cát sông Hằng ở mười phương, nhờ oai thần của Phật mà báo khắp cho hết thảy chúng Bồ-tát. Các Bồ-tát ấy nghe lời đức Phật Thế Tôn vì lòng đại bi mà gọi, ai nấy đều hớn hở vui mừng khôn xiết. Lúc ấy có chín mươi ức trăm nghìn na-do-tha (một đơn vị số lớn của Ấn Độ xưa, khoảng hàng trăm tỉ) chúng Bồ-tát, đều là bậc chỉ còn một đời nữa sẽ nối ngôi Phật, đến chỗ Phật. Lại có ức trăm nghìn chúng Bồ-tát, đều trú ở bất thoái chuyển địa (giai vị tu hành không còn thối lui). Lại có ba mươi ức trăm nghìn chúng Bồ-tát, đều đã đạt vô sinh pháp nhẫn. Lại có tám ức trăm nghìn chúng Bồ-tát, đều trú ở tín hành địa (giai vị tu hành dựa vào lòng tin). Các chúng Bồ-tát ma-ha-tát ấy nối nhau mà đến; đến rồi thấy Phật, họ gieo năm vóc sát đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán chạm đất) kính lễ Thế Tôn, một lòng chắp tay, đi nhiễu trăm nghìn vòng rồi lui ngồi một bên.
Bấy giờ trưởng lão Xá-lợi-phất, nhờ sức Phật, thấy biết rõ ràng các Bồ-tát ấy cùng hết thảy đại chúng ở cõi này đều đã tụ họp tại giảng đường nhà gác nhiều tầng trong tinh xá Đại Lâm thành Tì-xá-li, liền quyết định không chút nghi ngờ mà nghĩ rằng: "Như Lai, Ứng Cúng (bậc xứng đáng được trời người cúng dường), Đẳng Chính Giác (bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn) hẳn đã biết từ lâu tâm ta đang suy nghĩ sâu xa về nghĩa mầu nhiệm. Nghĩa mầu như thế, ta nên hỏi Phật, để các Bồ-tát dứt bỏ lòng nghi, được trí không bị ngăn ngại, được tài biện luận cao tột, được thấy vô số chư Phật nhiều như cát sông Hằng, nghe pháp của chư Phật đều giữ gìn được, nhớ rõ ràng không bao giờ quên, cho đến khi đạt vô thượng chính chân đẳng giác (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật)."
"Nay ta muốn khiến các Bồ-tát và hết thảy đại chúng đạt được bốn pháp thanh tịnh. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: chúng sinh thanh tịnh, pháp thanh tịnh, biện tài (tài nói năng, giảng giải) thanh tịnh, và sự trang nghiêm công đức của cõi Phật thanh tịnh. Lại muốn khiến các Bồ-tát và hết thảy đại chúng đạt được bốn pháp vi diệu mà tâm ưa làm. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: thân vi diệu, miệng vi diệu, ý vi diệu, và phương tiện khéo léo vi diệu. Lại có bốn loại đà-la-ni (pháp tổng trì: năng lực ghi nhớ, giữ gìn trọn vẹn giáo pháp, cũng chỉ những câu chú có năng lực ấy) mà ta muốn các Bồ-tát và hết thảy đại chúng đều được vào. Bốn loại ấy là gì? Đó là: cửa đà-la-ni đi vào từ chữ; cửa đà-la-ni đi vào bằng sự khéo biết căn tính và hành vi của mọi chúng sinh; cửa đà-la-ni đi vào bằng sự khéo biết nghiệp báo (quả báo do việc làm thiện ác gây ra) và hạnh vô tác (hành động không do tâm chấp trước tạo tác); và cửa đà-la-ni đi vào bằng pháp nhẫn sâu xa (trí tuệ an nhiên chấp nhận chân lý sâu xa). Mười hai pháp môn (cửa ngõ tu hành) vi diệu như thế, ta muốn các Bồ-tát và hết thảy đại chúng đều đạt được."
Ngài nghĩ như vậy: "Nghĩa vi diệu này, ta đã nói thầm trong tâm, đã suy lường, đã chọn lựa. Theo ý ta, nay muốn hỏi Phật; đức Thế Tôn từ bi thương xót tất cả, hẳn sẽ cho ta hỏi." Nghĩ như vậy rồi, ngài liền bạch Phật: "Cúi mong đức Thế Tôn đại từ đại bi cho con được hỏi."
Bấy giờ đức Thế Tôn, vì lòng đại từ bi, không bỏ qua lời thỉnh cầu, im lặng chấp thuận. Lúc ấy trưởng lão Xá-lợi-phất liền theo những điều đã nghĩ trước, đã nói thầm trong tâm, đã suy lường, đã chọn lựa như vậy, bạch đầy đủ với Phật, rồi thưa: "Cúi mong đức Thế Tôn giảng rộng cho đại chúng, khiến các Bồ-tát và hết thảy đại chúng nhờ nghĩa này mà mọi hạnh tu đều được thanh tịnh. Lành thay, bạch Thế Tôn, cúi mong Ngài giảng rộng." Tôn giả Xá-lợi-phất bạch như vậy rồi, thân tâm giữ chính niệm, buồn vui lẫn lộn, im lặng ở một bên chiêm ngưỡng dung nhan đức Thế Tôn, mắt không rời, như người khát mong nước, lại như con ong đói thèm mật không tự kiềm được. Các Bồ-tát và hết thảy đại chúng cũng đều như vậy.
Bấy giờ đức Thế Tôn, tuy biết hết thảy đại chúng đều khát khao trông mong, vì muốn chỉ bày tóm lược pháp tu hành, bèn bảo Xá-lợi-phất: "Các ông hãy lắng nghe kỹ, khéo suy nghĩ ghi nhớ; ta sẽ vì các ông phân tích giảng rộng. Này Xá-lợi-phất, các ông nên biết: nay ta trao cho các ông đà-la-ni đi vào cửa vô biên (cửa không bờ bến). Ông cùng các Bồ-tát và hết thảy đại chúng, nếu đối với mọi pháp mà không giữ không bỏ, không chấp nhận điều gì, lại đối với đà-la-ni này, từng câu đầu, giữa, cuối đều giữ vững, thì ta sẽ vì các ông phân tích giảng rộng, khiến các ông theo đó tu hành, được lợi ích lớn, tự mình sẽ chứng biết." Bấy giờ Xá-lợi-phất cùng hết thảy chúng Bồ-tát ma-ha-tát đồng cất tiếng: "Lành thay, bạch Thế Tôn! Chúng con nguyện được nghe và thọ trì đúng như lời Thế Tôn dạy. Hạnh như thế, chúng con làm được. Lành thay, bạch Thế Tôn, cúi mong Ngài nói ra." Phật nói: "Hãy lắng nghe, hãy lắng nghe." Rồi Ngài liền nói chú rằng:
(Đây là thần chú, chỉ ghi âm đọc, không dịch nghĩa.) A-nãi mạc-nãi (1) A-xí mạc-xí (2) Sa-mạn-đa mộ-xí (3) Tát-tri-da-la mễ tô-mễ (4) Dụ-cát-đế (5) Ni-lô-cát-đế (6) Ni-lô-cát-đế bách-la-bệ (7) Y-lệ mê-lệ hê-lệ (8) Cước-lạc-tệ (9) Cước-lạc-ba-đệ (10) Cước-lạc-ba-tế (11) Sa-lệ (12) Sa-la-hoạt-đế (13) Hê-lạc hê-lệ (14) Hê-lệ hê-lệ-lệ (15) Hê-la hê-lệ (16) Chân-địa-chi-hoạt-đế (17) Già-lệ già-la-nãi (18) Già-la già-la-nãi (19) A-già-lệ (20) An-đế an-đa-đế (21) Ca-la-nãi a-la-nãi (22) A-thiện-đế (23) Niết-lợi-mạc-địa (24) Niết-lợi-bàn-lợi-đa-nê (25) Niết-mô-lợi-cước-đế (26) Nị-triệt-lợi niết-ha-lệ (27) Ni-ha-la tì-ma-lệ (28) Thâu-đàn-nê (29) Thâu-bàn-nê (30) Thi-lạc-thâu-đãn-nê (31) Ba-la-cước-lợi-đế (32) Bàn-lợi-nãi (33) Ba-la-cước-lợi-để đề-ba-nê (34) Bà-bà tì-bà-bàn-nê (35) A-tăng-kì a-mễ (36) Tì-bô-la bách-bệ (37) Tăng-cước-lợi-sử-nãi (38) Địa-lê (?) địa địa-lê (?) (39) Ma-ha địa địa-lê (?) đề-ba-nê (40) Bà-bàn-nê ma-ha-bàn-nê (41) Ca-lê-tra-nê ma-ha ca-lị-tra-nê (42) Da-xá-bạc-đế (43) Già-lệ a-già-lệ (44) Mạc-già-lệ (45) Sa-mạn-già-lệ (46) Đà-lợi-noa-thiện-địa (47) Tô-tư-tu-đế (48) A-tăng-già ni-ha-lệ (49) Ni-ha-la tì-ma-lệ (50) Ni-ha-la thâu-đàn-nê (51) Đà-lợi-trà-tát-địa (52) Tô-mễ tô-ma-bàn-đế (53) Tư-thang-mễ (54) Tư-thang-ma-bàn-đế (55) Tư-đa-bà-bàn-đế (56) Đà-lợi-trà tư-thang-mễ (57) Tư-thang-mạc ba-la-bát-đế (58) Ma-ha bách-la-bệ (59) Sa-mạn-đa bách-la-bệ (60) Tì-bố-la hạc-la-thiểm-mị (61) Sa-mạn-đa mộ-xí (62) Tát-bạt-đa-la nô-già-đế (63) A-na-xa-da-trì (64) Bách-la-để-sa-nê (65) Đà-la-nị nễ-đà-nê (66) Đà-la-nị mộ-khư-nô-tán-địa (67) Phật-đà (68) Đề-hi-trác-đế (69) Nị-đà-na (70) Cù-đa-lợi (71) Tô-bà-ha (72).
Bấy giờ đức Thế Tôn nói đà-la-ni đi vào cửa vô biên này xong, vì muốn các Bồ-tát và hết thảy đại chúng biết lợi ích của việc tu hành, bèn bảo Xá-lợi-phất: "Ông nên biết, thần chú như thế, nếu các Bồ-tát ma-ha-tát muốn tu học, thì phải biết rằng các pháp chẳng phải hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), cũng chẳng phải vô vi (những gì không do tạo tác, không sinh không diệt); không có tưởng, không có được, không nghi, không bỏ, không chấp nhận, không phát khởi, không hướng tới. Khi người ấy suy nghĩ được như vậy, tâm niệm vắng lặng được tăng trưởng, thấy rõ mọi pháp chẳng phải được làm ra cũng chẳng phải không được làm ra, chẳng phải hợp cũng chẳng phải không hợp, chẳng sinh chẳng diệt, cũng chẳng thuộc quá khứ, vị lai hay hiện tại, cũng không có ý tưởng về sự diệt; không nghĩ là một là hai, không giữ không bỏ, cũng không có khởi đầu, chỉ nên niệm Phật (nhớ nghĩ đến Phật)."
"Khi niệm Phật, không nghĩ đến sắc (hình tướng vật chất), cũng không nghĩ đến cái không phải sắc; chẳng phải tướng (ba mươi hai tướng tốt nổi bật của thân Phật) cũng chẳng phải không tướng, chẳng phải vẻ đẹp (tám mươi vẻ đẹp phụ của thân Phật) cũng chẳng phải không vẻ đẹp; chẳng phải giới (giới luật, điều răn giữ thân miệng) cũng chẳng phải không giới, chẳng phải định (tâm chuyên nhất, lắng yên) cũng chẳng phải không định, chẳng phải tuệ (trí tuệ thấy rõ chân lý) cũng chẳng phải không tuệ, chẳng phải giải thoát cũng chẳng phải không giải thoát, chẳng phải giải thoát tri kiến (sự tự biết rõ mình đã giải thoát) cũng chẳng phải không giải thoát tri kiến; cũng không có sự sinh ra, chẳng có nhà, chẳng có họ, cũng không có quyến thuộc; chẳng phải hành cũng chẳng phải không hành, chẳng phải được cũng chẳng phải chứng; không có phiền não, ấm (năm nhóm hợp thành con người: thân xác, cảm thọ, tri giác, ý chí, nhận thức), giới (mười tám yếu tố của nhận thức: sáu giác quan, sáu đối tượng, sáu thức) và các nhập (mười hai chỗ tiếp xúc: sáu giác quan và sáu đối tượng); nhưng đối với phiền não, ấm, giới và các nhập cũng không phải là diệt hết. Chẳng phải trí, chẳng phải thức, không có pháp, không có lời nói; chẳng phải tự mình thanh tịnh, chẳng phải người khác thanh tịnh, chẳng phải chúng sinh thanh tịnh; chẳng phải lợi mình, chẳng phải lợi người, chẳng phải pháp, chẳng phải tì-ni (giới luật), chẳng phải hạnh thanh tịnh; chẳng phải thân thanh tịnh, chẳng phải miệng thanh tịnh, chẳng phải ý thanh tịnh; chẳng phải thời quá khứ thanh tịnh, chẳng phải thời vị lai thanh tịnh; chẳng phải tự mình làm, chẳng phải người khác làm."
"Như vậy, này Xá-lợi-phất, đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát gom hết thảy các pháp vào trong niệm Phật tam-muội (trạng thái tâm định chuyên nhất vào việc nhớ nghĩ Phật), biết hết thảy các pháp bình đẳng, cùng một vị (cùng một bản chất như nhau), được tâm không sợ hãi; gọi là người tu hành đà-la-ni chân thật. Mọi ước nguyện đều được thỏa mãn, vì quyết định đi thẳng đến Phật bồ-đề (sự giác ngộ của Phật). Mọi thiện căn (gốc rễ điều lành) không gì khuất phục được. Nhờ sức đà-la-ni này, mọi kho tàng pháp, các hạnh, tướng tốt vẻ đẹp, dòng giống, tư lương (vốn liếng phúc đức và trí tuệ tích lũy cho đường tu), phương tiện khéo léo đều mau được thành tựu, vượt qua mọi cảnh giới ma nghiệp (việc làm của ma, những gì cản trở đường tu)."
"Như vậy, này Xá-lợi-phất, nếu Bồ-tát thật sự vào được cửa đà-la-ni vô biên này, rốt cuộc sẽ đến bất thoái chuyển địa, mau đạt vô thượng chính chân đẳng giác. Vì sao vậy? Nên biết, trong đây chính là kho tàng công đức quyết định của hết thảy chư Phật và hết thảy các pháp, lại có thể sinh ra các hạnh phân biệt của mọi chúng sinh. Tuy quyết định sinh ra công đức như vậy, nhưng xét đến tận cùng thể tướng của đà-la-ni này thì không có gì thật để nắm bắt." Bấy giờ đức Thế Tôn liền vì các Bồ-tát và hết thảy đại chúng mà nói kệ (thơ kinh, lời dạy viết thành câu có vần điệu) rằng:
Chớ nghi ngờ pháp không (giáo lý cho rằng mọi pháp đều không có tự tính cố định), đối với Phật chớ nghĩ khác.
Lại không lay động pháp giới (toàn thể thực tại, bản tính chân thật của mọi pháp), sẽ mau được đà-la-ni.
Nên nghe kinh như thế này, đà-la-ni quyết định.
Người ấy được trí đầy đủ, thành tựu Phật bồ-đề.
Tụng đà-la-ni này, Bồ-tát không sợ hãi.
Tất cả Phật mười phương nói pháp, đều nghe được hết.
Người ấy chứng lý của pháp, sáng ngang ánh mặt trời.
Thấu hiểu pháp vô thượng, lý chân thật, lời lẽ trang nghiêm.
Nhờ tụng trì kinh này, lại được pháp thù thắng hơn,
Đà-la-ni vi diệu, mọi cửa tâm đều hiện.
Hết thảy chúng sinh suốt một kiếp (khoảng thời gian cực dài), mỗi người hỏi mọi điều nghi,
Giải trừ hết nghi rồi, mà trí vẫn không cùng tận.
Bậc pháp vương tử như thế (con của vua pháp, tức Bồ-tát sẽ nối ngôi Phật), đã gần kề Phật bồ-đề.
Người nhận lời phó thác hộ trì Chính pháp, vì yêu thích kinh này,
Được chúng sinh đều thương mến, chư Phật đều xót thương.
Tiếng tăm đầy khắp thế gian, nhờ tụng trì chú này.
Lại nhờ trì chú này, đến lúc sắp lâm chung,
Tám mươi ức chư Phật cùng đưa tay dắt đón.
Giả sử nghìn ức kiếp tạo ác, đáng phải chịu quả báo,
Nhờ tụng trì kinh này, một tháng đều thanh tịnh.
Bồ-tát dẫu ức kiếp siêng tu các công đức khác,
Nhờ tụng trì kinh này, một tháng vượt hơn hết.
Chúng sinh trong ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc: toàn bộ thế giới còn sinh tử), dẫu thảy đều hóa thành ma,
Nhờ tụng trì kinh này, cũng chẳng gây chướng ngại được.
Tâm niệm, ý và hạnh như vậy, có đà-la-ni thù thắng
Đến hiện khắp các cửa ấy, cho đến khi được bồ-đề.
Như kinh này đã nói, chú này không có gì phải nghi.
Do bậc Nhất thiết trí (bậc biết tất cả, tức Phật) nói ra, nhờ đây mà được bồ-đề.
Nhờ nghe tổng trì này (tên khác của đà-la-ni), Phật Nhiên Đăng thọ ký cho ta (thọ ký: báo trước rằng người ấy sẽ thành Phật).
Liền khi ấy thấy chư Phật, số nhiều như cát sông Hằng.
Các Phật ấy nói pháp, ta đều hiểu biết hết.
Nhờ siêng tụng kinh này, tất cả mau thành tựu.
Cõi Phật thanh tịnh có được, các chúng đại Thanh văn,
Kho tướng sáng trang nghiêm, đều nhờ kinh này mà được.
Nếu người không buông lung, bảy ngày suy nghĩ kỹ,
Tám mươi ức chư Phật sẽ vì người ấy nói đà-la-ni.
Điều có thể nghĩ thì chớ nghĩ, chớ nghĩ cũng là không nghĩ (?),
Không nghĩ, nghĩ, nghĩ xong rồi (?), sẽ mau được đà-la-ni.
Như đã đến giữa biển lớn, chớ nghi rằng không có của báu;
Như đã được đà-la-ni, chớ nghi rằng không có quả báo an vui.
Người muốn gần gũi bồ-đề, phải gắng sức tinh tấn.
Nếu được chỗ tịch định (tâm lắng yên trong thiền định), cũng sẽ được bồ-đề.
Bấy giờ đức Thế Tôn nói kệ này xong, lại bảo Xá-lợi-phất: "Nay ta lại có bốn pháp tu đà-la-ni. Nếu các Bồ-tát có thể tu hành đầy đủ trong đó, nhất định sẽ vào được đà-la-ni đi vào cửa này. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: dứt bỏ tham dục; dứt lòng ganh ghét; đối với mọi chúng sinh, có thể bố thí hết thảy, cho rồi không hối tiếc; ngày đêm cầu pháp, lấy pháp làm niềm vui cho mình. Như vậy, này Xá-lợi-phất, nếu Bồ-tát có thể tu hành đầy đủ như vậy, nhất định vào được đà-la-ni đi vào cửa này." Bấy giờ đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ lại nghĩa này, bèn nói tụng rằng:
Dục là chốn ma hôi thối dơ bẩn lui tới, cũng là nhân duyên dẫn vào địa ngục.
Đã biết tội nghiệp là gốc của các đường ác (những cõi khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), thì đối với mọi người hãy trừ bỏ lòng ganh ghét.
Danh lợi, sự cung kính, bạn thân đều buông bỏ, đem ánh mắt thương yêu nhìn bình đẳng mọi chúng sinh.
Dung mạo đoan chính, rất mực kỳ diệu, oai quang đức lớn, dáng vẻ thong dong.
Mọi pháp hữu vi là gốc của tranh cãi, nên lìa bỏ, chớ còn giữ lại.
Nếu buông bỏ được ái luyến như vậy, sẽ vào được pháp môn đi vào này.
Ngày đêm ân cần cầu các pháp, chuyên tâm ngay thẳng, ưa thích bồ-đề.
Thường gần gũi pháp được như vậy, cửa tâm rốt cuộc sẽ hiện đà-la-ni.
Bấy giờ đức Thế Tôn nói tụng này xong, lại bảo Xá-lợi-phất: "Còn có bốn pháp có thể làm đầy đủ mọi hạnh Bồ-tát, nhờ đó vào được đà-la-ni đi vào cửa này. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: gần gũi núi rừng, chốn a-lan-nhã (nơi vắng vẻ yên tĩnh, xa làng xóm, thích hợp cho tu hành); đạt pháp nhẫn sâu xa; danh tiếng, lợi dưỡng và mọi sự cung kính, cùng những chỗ mình yêu thích, đều lìa bỏ hết; cho đến chết cũng không hề hối hận. Này Xá-lợi-phất, những pháp như vậy có thể làm đầy đủ mọi hạnh của Bồ-tát, vào được đà-la-ni đi vào cửa này." Bấy giờ đức Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này, bèn dùng kệ tụng rằng:
Núi rừng, chốn a-luyện-nhã (tức a-lan-nhã, nơi vắng vẻ để tu hành), được bậc tu hạnh chân chính ngợi khen.
Dẫu đã ở nơi ấy, hãy cẩn thận chớ chê bai người khác.
Tu nhẫn nhục, không buông lung, thường gấp rút như cứu lửa đang cháy trên đầu (ví sự cấp bách, không thể chần chừ).
Không nương theo danh lợi, không giả hiện các tướng kỳ lạ.
Gặp được Phật là điều hiếm có khó gặp; đời sống tại gia là gốc của nhiều khổ, nên rời bỏ.
Giữ thân, miệng, ý thanh tịnh, cung kính Phật, Pháp, Tăng (ba ngôi báu: Phật, giáo pháp và đoàn thể tu hành).
Không cầu danh lợi, nơi nơi đều biết dừng, biết đủ.
Như chim bay giữa hư không, chẳng nương tựa vào đâu cả.
Người như vậy, rốt cuộc không uổng công, ắt có quả.
Kẻ không có lòng tin, không giữ giới hạnh, đối với pháp không suy nghĩ,
Người ấy cách xa bồ-đề như trời cách đất.
Vì thế người tu hành nhất định phải bỏ danh lợi.
Hạnh chân thật mầu nhiệm như vậy, được các bậc hiền thánh ngợi khen.
"Lại nữa, này Xá-lợi-phất, còn có bốn pháp khéo làm đầy đủ hạnh Bồ-tát, nhờ đó vào được đà-la-ni đi vào cửa này. Bốn pháp ấy là gì? Đó là tám cửa chữ. Nếu khéo vào được nghĩa của các chữ này, sẽ vào được đà-la-ni đi vào cửa này. Tám chữ ấy là gì? Đó là: chữ Bả, chữ La, chữ Mãng, chữ Nhạ, chữ Ca, chữ Đà, chữ Xá, chữ Khất-sái (hai âm đọc liền thành một). Đó là tám chữ. Chữ Bả tức là chân như (bản tính chân thật, như như không đổi của mọi pháp), vì vào được lẽ mọi pháp đều vô ngã (không có cái 'tôi' thường hằng, độc lập). Chữ La là tướng tốt vẻ đẹp mà chẳng phải tướng tốt vẻ đẹp, vì vào được pháp thân (thân chân lý, bản thể chân thật của Phật) của Như Lai. Chữ Mãng là pháp của phàm phu và pháp của hiền thánh vốn một như, không hai, vì vào được lẽ ấy. Chữ Nhạ là sinh, già, bệnh, chết mà chẳng phải sinh, già, bệnh, chết, vì vào được lẽ không sinh không diệt. Chữ Ca là nghiệp báo mà chẳng phải nghiệp báo, vì vào được lẽ ấy. Chữ Đà là pháp đà-la-ni vốn là không, vì vào được pháp giới vô tướng (không có hình tướng để chấp) và vô nguyện (không có gì để mong cầu). Chữ Xá là định tuệ mà chẳng phải định tuệ, vì vào được lẽ mọi pháp một như. Chữ Khất-sái là không: mọi pháp không cùng tận, không thể phá hoại, vì vào được pháp Niết-bàn xưa nay vốn vắng lặng."
Bấy giờ đức Thế Tôn nói rằng: "Tám chữ như thế, nếu hiểu được ý nghĩa, sẽ vào được gốc pháp đà-la-ni như vậy. Tu-đa-la (kinh điển) gốc pháp đà-la-ni như vậy, nên khéo biên chép, thọ trì, đọc tụng, hoặc nửa tháng hoặc một tháng; lại đem gốc pháp này dạy lại cho người khác, khiến họ vui mừng, khuyến khích họ tu tiến, giúp thêm sức cho họ, khiến họ chuyên chí, sách tấn siêng năng không thối lui." Nói như vậy rồi, Ngài bảo Xá-lợi-phất: "Bốn pháp như vậy có thể thành tựu hạnh Bồ-tát, nhờ đó vào được cửa đà-la-ni." Bấy giờ đức Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này, bèn dùng kệ tụng rằng:
Hãy suy nghĩ ý của tám chữ, cùng kinh và đà-la-ni,
Biên chép, giữ gìn, đọc tụng, một tháng hoặc nửa tháng.
Lại giáo hóa các chúng sinh, khiến họ vui mừng, thúc giục tiến tu.
Người ấy gần với bồ-đề, thường được giác ngộ thù thắng,
Tận mắt thấy hết thảy chư Phật đang ở khắp mười phương.
Việc học và hạnh tu được tăng trưởng, vì thế nên siêng năng.
"Này Xá-lợi-phất, lại có bốn pháp có thể thành tựu các phúc đức của Bồ-tát, khiến họ siêng năng không thối lui trong đà-la-ni này. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: được hết thảy chư Phật mười phương luôn che chở nhớ nghĩ; không bị mọi ma và ác nghiệp quấy phá; chuyển được mọi nghiệp chướng (chướng ngại do nghiệp ác gây ra); mau được thanh tịnh, đạt biện tài không gián đoạn. Này Xá-lợi-phất, ông nên biết, bốn pháp như vậy có thể thành tựu phúc đức của các Bồ-tát, khiến họ chuyên tâm không thối lui trong đà-la-ni này." Bấy giờ đức Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này, bèn dùng kệ tụng rằng:
Hết thảy chư Phật mười phương nhớ nghĩ, ma và việc ma chẳng thừa cơ quấy được.
Chuyển được nghiệp chướng, khiến cho thanh tịnh, mau được biện tài thù thắng cao tột.
"Này Xá-lợi-phất, ta nhớ thuở quá khứ, cách đây vô lượng vô biên a-tăng-kì kiếp (a-tăng-kì: con số lớn không đếm xuể; kiếp: khoảng thời gian cực dài) rộng lớn, lại còn quá số ấy nữa, khi ấy có đức Phật hiệu là Bảo Công Đức Uy Tú Kiếp Vương Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chính Giác, Minh Hạnh Túc (trí tuệ và đức hạnh đầy đủ), Thiện Thệ (khéo đi đến cõi giải thoát), Thế Gian Giải (hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật, Bà-già-bà (đây là mười danh hiệu tôn xưng của một vị Phật). Lúc ấy, đức Phật kia sắp nhập Niết-bàn nên đã vì đại chúng giảng rộng đà-la-ni gốc pháp này. Bấy giờ có vị đại Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp) tên là Trì Hỏa, đầy đủ bảy báu (bảy vật báu của Chuyển luân vương: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu), nhân dân an vui. Vua có người con tên là Bất Tư Nghị Thắng Công Đức, năm mười sáu tuổi được nghe đà-la-ni gốc pháp này từ đức Như Lai kia. Nghe rồi vui mừng, liền trong bảy vạn năm siêng năng tu tập đà-la-ni gốc pháp này, chưa từng ngủ, cũng không nằm nghiêng, ngồi ngay ngắn một chỗ; không tham của cải, không tham ngôi vua, không ham thân mình. Người ấy được gặp chín mươi ức trăm nghìn na-do-tha chư Phật; chư Phật nói pháp đều nghe được hết, nghe rồi giữ gìn được, yêu thích tu tập, chán lìa đời sống gia đình, cạo bỏ râu tóc làm sa-môn (người xuất gia tu hành). Làm sa-môn rồi, lại trong chín vạn năm tu tập đà-la-ni đi vào cửa vô biên này, đều khéo thành thục. Khéo thành thục rồi, lại dùng các bài kệ này giảng rộng, chỉ bày cho chúng sinh. Trong một đời ấy, người ấy gắng sức giáo hóa, khiến tám mươi ức trăm nghìn na-do-tha chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu đạt giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật). Từ khi phát tâm, họ chất chứa công đức, đều trú ở bất thoái chuyển địa."
"Này Xá-lợi-phất, ông hãy biết, lúc ấy có một vị trưởng giả (người giàu có, đức độ, có địa vị) tên là Nguyệt Tướng. Ông có một người con tên là Vô Biên Quang. Vì được nghe đà-la-ni gốc pháp đi vào cửa vô biên này từ vị tỉ-khưu kia, người ấy khởi tâm tùy hỷ (vui mừng theo điều lành của người khác). Nhờ nhân duyên thiện căn tùy hỷ ấy, người ấy được gặp chín mươi ức đức Phật, được đà-la-ni thù thắng, được pháp môn khởi lòng tin thù thắng, nói ra điều gì mọi người đều vâng theo, lại được biện tài thù thắng liên tục không gián đoạn, vượt hơn mọi chúng Bồ-tát. Ở chỗ hết thảy các đức Như Lai ấy, người ấy suốt ba kiếp thường cúng dường; qua ba kiếp rồi thì đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
"Này Xá-lợi-phất, nay ông nên biết, chớ sinh lòng nghi mà nghĩ có điều trở ngại. Người con của trưởng giả Nguyệt Tướng thuở ấy đâu phải người nào khác, chính là đức Nhiên Đăng Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chính Giác. Vị tỉ-khưu thuyết pháp Bất Tư Nghị Thắng Công Đức thuở ấy đâu phải người nào khác, chính là đức A-di-đa-bà-da Như Lai (tức Phật A-di-đà), Ứng Cúng, Đẳng Chính Giác. Này Xá-lợi-phất, ta cùng hết thảy Bồ-tát trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, có nghìn vị Phật ra đời) khi nghe gốc pháp này đều sinh tâm tùy hỷ. Lúc ấy, vì ta phát tâm tùy hỷ mạnh mẽ vượt bậc, nên nhờ nhân duyên thiện căn ấy, mọi phiền não trong bốn trăm vạn kiếp ta đều vượt qua hết, không thể làm chướng ngại; ở chỗ chín mươi ức đức Phật, ta được nghe Chính pháp, được đà-la-ni thù thắng, lại được pháp môn khởi lòng tin thù thắng, lại được biện tài thù thắng liên tục không gián đoạn."
"Này Xá-lợi-phất, ông nên biết, nếu các Bồ-tát muốn mau đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì dẫu không thể tu hành đầy đủ, cũng nên nghe đà-la-ni này mà phát tâm tùy hỷ. Vì sao vậy? Vì nhờ nhân duyên thiện căn nghe và tùy hỷ này, có thể làm nhân thù thắng để đạt bất thoái chuyển địa; cho đến khi đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, cũng nhờ thiện căn này làm nhân duyên thù thắng. Huống chi là biên chép, đọc tụng, thọ trì, tu hành đúng pháp, giảng rộng cho người, ngợi khen khuyến khích khiến họ tu học. Khối công đức ấy, chỉ có chư Phật mới biết được; hết thảy chúng sinh không ai có thể nói hết, tính toán, suy lường mà biết được." Bấy giờ đức Thế Tôn nói lời ấy xong, muốn nói lại nghĩa này, bèn dùng kệ tụng rằng:
Nghe kinh mà lòng tùy hỷ, biên chép cùng đọc tụng,
Tự mình giữ, dạy người giữ, khối công đức ấy,
Hết thảy các chúng sinh không thể nào đo lường.
Tận mắt thấy hết thảy Phật, được lòng tin hiếm có,
Biết được hết thảy kinh điển sâu xa.
Mau chứng bồ-đề mầu nhiệm, được thấy Phật không hề thiếu,
Lại được thiền định, thần thông, sắc thân đẹp mầu cùng tư lương,
Tổng trì và các pháp khác không hề thiếu, cho đến giác ngộ vô thượng.
Ta nhớ thuở quá khứ, đà-la-ni như vậy,
Vô Biên khi ấy được nghe, nên được thấy Phật nhiều như cát sông Hằng,
Tùy tâm ưa thích mà chứng đắc, thành tựu bậc tôn quý Nhiên Đăng.
Vô Biên thuở đời trước, được Di-đà vì nói pháp.
Ta cùng chúng Hiền kiếp, đời trước đều tùy hỷ.
Muốn mau chứng bồ-đề, dẹp tan các loài ma,
Đầy đủ tướng trăm phúc (mỗi tướng tốt của Phật do trăm phúc đức tạo thành), tu pháp này không khó.
Phúc của việc biên chép, giữ gìn, niệm tụng, ấy mới thật là con Phật.
Giả sử các thế giới, số nhiều như cát sông Hằng,
Thảy đều chứa đầy châu báu, đem dâng cúng Mâu-ni (đức Thích-ca Mâu-ni),
Chỉ riêng phúc biên chép, giữ gìn kinh này đã vượt hơn công đức ấy.
Nhờ sức mạnh của kinh này, ắt thành Phật không khó.
"Lại nữa, này Xá-lợi-phất, nếu Bồ-tát chuyên cần để tâm vào đà-la-ni đi vào vô biên này, thì trong núi Tuyết (dãy Himalaya) có tám vị dạ-xoa (một loài quỷ thần có sức mạnh lớn, ở đây là thần hộ pháp) ngày đêm thường đến bảo vệ người ấy, dùng oai lực của mình thấm vào khắp các lỗ chân lông trên thân người ấy. Tám vị ấy là ai? Tên là: dạ-xoa Dũng Kiện, dạ-xoa Kiên Cố, dạ-xoa Chúng Đa Lực, dạ-xoa Na-la-diên Lực (sức mạnh như thần lực sĩ Na-la-diên), dạ-xoa Thực Hành, dạ-xoa Vô Năng Hàng Phục, dạ-xoa Trường Nha Phong Xuất, dạ-xoa Thiện Tí. Này Xá-lợi-phất, các vị như vậy. Các Bồ-tát ấy, nếu muốn tám vị đại dạ-xoa kia hiện thân tướng, thì nên tắm gội sạch sẽ, mặc áo tốt sạch, vào đạo tràng kinh hành (nơi tu tập, đi qua lại chậm rãi để giữ tâm chuyên nhất), đối với mọi chúng sinh không khởi tâm ác, một lòng nhớ nghĩ đà-la-ni gốc pháp này; thì tám vị dạ-xoa kia sẽ mau hiện ra ngay trước mặt, khiến Bồ-tát ấy thấy rõ ràng."
"Lại có tám vị Bồ-tát sinh trong cõi trời thuộc Dục giới (cõi của chúng sinh còn ham muốn ăn uống, dục lạc), cũng thường che chở nhớ nghĩ người tu hành đà-la-ni. Tám vị ấy là ai? Tên là: thiên tử (vị trời) Minh Triệt, thiên tử Phổ Chiếu, thiên tử Trí Quang, thiên tử Nhật Quang, thiên tử Khuyến Thỉnh, thiên tử Nhất Thiết Nguyện Mãn Túc, thiên tử Tinh Tú Vương, thiên tử Bảo Ý. Tám vị thiên tử như vậy thường che chở nhớ nghĩ. Người tu hành đà-la-ni này cần phải chuyên tâm để ý như vậy. Bồ-tát nên phát lời thề nguyện chân thật, biết ơn và đền ơn, ngày đêm cầu pháp, lấy pháp làm niềm vui cho mình, tu pháp nhẫn sâu xa. Bồ-tát như vậy cần phải bố thí, chia sẻ cho người, tùy theo những gì mình có mà cấp cho người; giả sử chỉ có một vật này cũng phải đem cho người. Bồ-tát như vậy lại phải cung kính hết thảy, hạ mình khiêm nhường, chuyên tâm một ý học pháp nhẫn sâu xa. Các Bồ-tát nên tu hành đà-la-ni gốc pháp như vậy."
Khi đức Thế Tôn nói đà-la-ni gốc pháp này, trong chúng hội có các Bồ-tát số nhiều bằng ba mươi ức trăm nghìn na-do-tha lần số cát sông Hằng, đều đạt bất thoái chuyển địa đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; sáu mươi ức trăm nghìn na-do-tha chúng trời và người chưa phát tâm, đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.
Bấy giờ trưởng lão Xá-lợi-phất bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, kinh này nên gọi tên là gì? Đại chúng chúng con nên vâng giữ thế nào?" Phật bảo trưởng lão Xá-lợi-phất: "Kinh này tên là Đà-la-ni gốc pháp đi vào vô biên, hãy thọ trì kinh này như vậy. Cũng gọi là Nhất Hướng Xuất Sinh Bồ Tát (một mực sinh ra Bồ-tát), hãy thọ trì kinh này như vậy. Cũng gọi là Hàng Phục Nhất Thiết Ma Oán (khuất phục mọi kẻ thù là ma), hãy thọ trì kinh này như vậy. Cũng gọi là Quyết Định Thú Hướng Nhất Thiết Trí (quyết định hướng đến trí biết tất cả của Phật), hãy thọ trì như vậy." Phật nói kinh này xong, trưởng lão Xá-lợi-phất cùng các vị Thanh văn, Bồ-tát trong đại hội, trời, rồng và tám bộ chúng, hết thảy đại chúng nghe lời Phật dạy đều vui mừng vâng làm.
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video