Ngọc Quản Chiếu Thần Cục (sách xem tướng, tên sách nghĩa là "Ống ngọc soi thần"), quyển dưới.
Thể cốt (thân thể và xương cốt).
Xương trơn, thịt vừa phải, dáng đẹp và ngay ngắn, thân lại đầy đặn. Nếu thanh kỳ (trong sáng, khác thường), lại cao và thẳng, thì ắt làm đến Tam công (ba chức quan cao nhất triều đình). Xương là gốc rễ của con người, cần phải đẹp lại phải thanh. Nếu thô lại còn sần rít, thì sao làm nên công danh? Xương nhỏ, da trơn, gân xanh không nổi quấn quanh mình, thì tự nhiên được giàu sang, tuổi trẻ đã đỗ đạt khoa cử. Xương tay lệch vẹo là hèn. "Rồng nuốt hổ" thì ắt vinh hiển (trong tướng học, xương cánh tay trên gọi là xương rồng, xương cẳng tay gọi là xương hổ; xương rồng dài lớn hơn xương hổ là tốt). Mười ngón tay thon nhỏ, ai thấy cũng phải ngạc nhiên. Xương xấu thì nghiêng lệch, người lạnh lẽo (nghèo khổ), thân thể không cân đối. Hổ mạnh mà rồng lại yếu thì sao mong được vinh hiển. (Giống với sách Nguyệt Ba động trung ký.)
Bài ca quyết nói: Trong thần (thần khí: cái tinh anh toát ra từ mắt và dáng vẻ) và hình (hình dáng thân thể) có chỗ huyền diệu; tâm và tướng cả hai đều không sót. Ý trong một trăm lẻ một bài ca, ông hãy xét xem có điều này hay không (?).
Hình và khí.
Bậc đại trượng phu (?) cần cứng cỏi và ngay thẳng: khí cần cứng, tính cần ngay. Cứng thì không xu nịnh, ngay thì không gian tà. Có được khí cứng cỏi ngay thẳng thì là anh tài trong thiên hạ. Có người mang khí của Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ (ngũ hành: năm yếu tố cơ bản theo quan niệm cổ, dùng để chia loại hình người), có người mang hình chim, thú, sâu, cá; vì dáng người không giống nhau, nên lấy loại để so sánh cũng không chỉ một.
Thơ rằng: Hình có âm có dương, mỗi thứ có chỗ hợp (cứng thì thuộc dương, mềm thì thuộc âm); vốn dĩ hình và tướng theo loại mà đi cùng nhau. Thần đầy đủ vượt hơn hình là tướng quý; hình vượt hơn thần thì ắt hèn, không còn nghi ngờ. (Hình là chỗ thần hợp vào; hình không được thừa, thần không được thiếu. Hình thừa thì hèn, thần thiếu thì chết sớm.) Đại để hình người không nên lệch; dáng đường đường, đầy đặn thì được vào chầu vua. Nhẹ nổi, nóng nảy, mỏng manh thì nghèo lại hèn; nếu không thế thì giữa đường chết yểu.
Người bẩm thụ khí âm dương, hình dáng phần nhiều giống ngũ hành. (Hình Mộc thì dài, gầy, thẳng đứng; Mộc không được béo, béo thì nghèo và không thọ. Hình Kim vuông vức ngay ngắn. Hình Thủy tươi nhuận và béo. Hình Thổ nặng nề, béo, lưng dày. Hình Hỏa sắc đỏ, trên nhọn dưới rộng. Đúng hình thì không bị phá, được cái chính của năm hình là có anh khí. Còn như Thủy với Hỏa làm hại nhau, Kim với Mộc phạm nhau, đều là tướng không hợp.) Sấm sét phải vang rền (tức tiếng nói phải vang), mặt trời mặt trăng phải phân minh (tức hai mắt phải sáng rõ). Rồng hổ là điềm lành của thời, loan phượng là anh tài của đời. (Hình người có khi như hổ vồ, rồng bay, chim loan liệng, chim phượng phóng, nhạn nằm (?), vượn vin cành, khỉ ngồi, trâu quay đầu, ngựa nhảy, toan nghê (một giống sư tử) múa, chim én múa, chim ưng vồ, chim hạc ngóng trông… đều là tướng quý. Phàm vật có muôn dáng, người có muôn dáng, không thể một lời nói hết, không thể một chữ mà nghiệm được; chỉ người hiểu biết xét kỹ mà thôi.) Lợn, rắn cùng với cáo (?) và chó thì nghèo hèn mỏng phận, tự mình không làm nên. (Lợn thì không thọ, rắn thì tính độc, chó thì nhiều lo âu (?), cáo (?) thì đa nghi. Nếu lấy được hình tượng mà định lý tính thì không gì không đúng.)
Bảy cục hình sắc (bảy loại phán đoán dựa vào hình dáng và sắc mặt).
Quý (sang) — Phú (giàu) — Thọ (sống lâu) — Tiện (hèn) — Bần (nghèo) — Yểu (chết non) — Hình (bị tù tội, hình phạt).
Kim: lông mày dựng cao, miệng vuông, tai to, lông mày thấp, miệng nhỏ, tai lật ngược, lộ răng; tiếng nói tươi nhuận, sắc mặt tía, khí trong, thần ngây dại, xương thô, thịt nhão, yết hầu lồi.
Mộc: mắt đẹp, cằm hướng lên (?), môi dày, mắt mờ, cổ rụt xuống (?), môi co, lông mày nhọn sắc; tiếng nói nặng, sắc mặt hồng, khí nặng, thần hoảng hốt, xương lạnh (gầy trơ), thịt khô, râu mọc ngược.
Thủy: tai trắng, cằm phẳng đầy, mắt dài, tai đen, cằm lệch, mắt lờ đờ, đầu mũi nhọn; tiếng nói dài, sắc mặt vàng, khí dài, thần như say, xương chìm, thịt mỏng, mũi gãy.
Hỏa: môi đỏ, lưng dày, mũi to, môi trắng, lưng không đầy đặn, mũi hếch, tai mỏng; tiếng nói tròn, sắc mặt rực, khí chậm, thần chậm, xương nặng, thịt đầy, cổ … (?).
Thổ: đầu mũi tròn, thịt đầy đặn, lông mày dài, đầu mũi nhọn, thịt bệnh hoạn (?), lông mày mọc ngược, nhìn liếc; tiếng nói trong, sắc mặt tươi, khí thư thái, thần tán loạn, xương lộ, thịt ngang, tròng mắt đỏ.
Hình sư tử. Người hình sư tử thì đầu vuông, trán rộng, sau gáy có xương "cắm núi" nổi lên, thiên đình (vùng giữa trán phía trên, sát chân tóc) nhô cao, lông mày rậm, mắt trắng đen rõ, con ngươi đen tròn đầy và to, sơn căn (chỗ sống mũi giữa hai mắt) bị đứt, miệng rộng, râu và tóc mai rậm, gò má cao; là người khó biết được lòng dạ. Ai vào tướng này thì chức đến tiết sát (quan trấn giữ một vùng như tiết độ sứ, quan sát sứ), được chia đất phong làm hầu vương, lại sống lâu. Đàn bà vào tướng này thì làm quốc mẫu (hoàng hậu). Người chỉ hơi giống thì giàu lớn trong thiên hạ. Sư tử ra khỏi rừng thì có thế lực; sư tử trấn nhà thì nhiều của; sư tử ngồi núi thì nhiều thuần hậu; sư tử trên lư hương thì được nhàn; sư tử vẽ thì không có uy; sư tử múa thì nhiều ham muốn; sư tử đỡ bình phong thì làm kẻ đi theo người khác (lời án: chữ "chủ tòng" chưa rõ nghĩa); sư tử nằm thì nhiều lười biếng.
Thơ rằng: Uy chấn núi sông, giúp chúa trung thành; đầu vuông trán cao, lông mày lại rậm; sau gáy xương nổi, thiên đình nhô cao; được chia đất, trao cỏ mao (lễ phong tước cho chư hầu: vua trao nắm đất bọc cỏ mao), tước vị được phong nhiều lần.
Hình kỳ lân. Người hình kỳ lân thì đầu vuông, trán rộng, xương đỉnh đầu cao, thân hình ngẩng lên, tai cao, mắt sâu, lông mày thô, miệng rộng, tiếng nói hợp âm cung âm thương (hai âm trong năm âm của nhạc cổ, ý nói giọng hài hòa), đi đứng đúng khuôn phép. Được hình kỳ lân thật sự thì đều rất quý. Đàn bà vào tướng này thì làm hậu phi. Người chỉ giống thì tay trắng cũng có tiền.
Thơ rằng: Trán rộng, lông mày thô, má và cằm nở ngang; tai cao đều mà dày, con ngươi đen phẳng lặng; thân hình cao ngẩng, uy thế hùng dũng; giúp nước thái bình, một mình gánh việc cùng vua (?).
Hình bạch hổ (hổ trắng). Người hình bạch hổ thì thân nhỏ dài, mắt đỏ và dài, lông mày dài bằng mắt, mũi thẳng, miệng to, môi đều, răng to và trắng, đầu ngắn tròn, trán dài vuông và dày, ấn đường (khoảng giữa hai lông mày) và ngũ nhạc (năm chỗ cao trên mặt ví như năm ngọn núi: trán, mũi, cằm, hai gò má) đều nổi cao, tay dài, bước dài, khi đi khi ngồi thân đều cong về phía trước, tiếng nói như sấm; hễ sắp nói thì mày mắt sáng lên, uy mãnh khiến người sợ (?), như đang có vẻ giận. Ai vào tướng này thì làm tướng quân, có phần được chia đất phong hầu vương. Đàn bà vào tướng này thì làm phu nhân (vợ quan lớn). Người chỉ giống thì giàu sang.
Thơ rằng: Dáng cao, tinh thần có uy như mãnh hổ; mắt dài, mày đẹp, đầu mũi rủ xuống; mưu mạnh, tướng giỏi, tung hoành thiên hạ; một mình nắm giữ trăm vạn hùng binh.
Hình voi. Người hình voi thì thiên trung (điểm cao nhất ở giữa trán, sát chân tóc) và thiên đình nổi cao, ấn đường phẳng, lông mày nhỏ, mắt dài (sách Ngũ tổng ghi: mắt một mí mà đuôi rủ xuống), mũi hếch, lộ răng (sách Ngũ tổng nói: lộ răng thì chậm chạp), thân hình to lớn, thường ít ngủ. Vào đúng hình này thì làm công khanh (quan to trong triều), lại sống lâu.
Thơ rằng: Sau gáy có xương nổi như viên ngọc sáng trên gối, trán sáng và phẳng; thân hình dài dày, tam đình (ba phần của mặt: từ chân tóc đến mày, từ mày đến đầu mũi, từ đầu mũi đến cằm) đều đẹp; đi thì nặng nề, ngồi thì vững, lời nói sâu sắc trầm trọng; trấn giữ núi sông nơi xa, giúp vua thánh minh.
Thơ về voi ngự (voi vua cưỡi) rằng: Hình voi có ba loại, voi ngự là cao mạnh nhất; việc công việc tư phần nhiều cao quý, chỉ có điều ít con trai.
Thơ về voi đứng rằng: Voi đứng thì cơm áo đầy đủ, tính chậm rãi không mấy vội vàng; làm người phần nhiều ưa làm việc thiện, tuổi thọ kéo dài.
Thơ về voi đi rằng: Voi đi thì nhiều vất vả, rong ruổi không lúc nào xong; gia sản tan tác như sao, lúc chết cũng ít con.
Hình tê giác. Người hình tê giác thì đầu tròn, thiên đình cao, xương phục tê (đường xương nổi từ ấn đường chạy thẳng lên đỉnh đầu) nổi lên, trán và cằm hướng về nhau, cả ba phần trên dưới của mặt đều đầy đặn như một, lông mày như mây trận (dày đặc), mắt to mà không có chỗ đỡ (?). Vào đúng hình này là người quý, làm đại thần.
Thơ rằng: Đầu tròn, mắt to, lông mày lại rậm; trong tai có lông dài, thân thể nhiều thịt; nếu được đúng hình thì lên ngôi tể tướng; người khác thì được phúc thọ đến cuối đời.
Thơ rằng: Tê giác ra khỏi nước thì chỉ đến chức chính lang (một chức quan hàng trung trong các bộ); sinh ra đã thanh quý, ngồi nơi triều đường; vàng bạc của cải cất chứa nhiều; tuổi thọ hẹn đến tám mươi mới mất.
Hình vượn. Người hình vượn thì mặt tròn mà nhỏ, mày mắt đều tròn, cánh tay dài, tiếng nói vang hay, ưa sạch sẽ, chỉnh tề (?), thích hoa quả, tính ôn hòa biết nhẫn nhịn nhưng nóng vội, trọng nghĩa (?), thường giao du với người sang (sách Ngũ tổng nói: thường được người sang nâng đỡ), chủ về thọ và lộc, tự có thứ bậc. Hình vượn có bảy loại.
Thơ rằng: Đầu tròn, mắt đen, cằm và má phẳng; chân ngắn, tay dài, đi đứng nhẹ nhàng; đến chốn mây khói nhàn tản; cả đời chỉ được danh hão.
Thơ về vượn đu cành rằng: Vượn đu cành thì đứng đắn, bình sinh tính nóng mà lanh lợi; mặc cho người khác nói xấu, oán hận cũng chẳng lên tiếng.
Thơ về vượn vin cành rằng: Vượn vin cành thì vất vả, suốt đời không được tự do; vận gặp năm bốn mươi bảy tuổi, về già lại không phải lo.
Thơ về vượn đứng trên cành rằng: Vượn đứng trên cành thì một mình nhìn trời khóc cha mẹ; cô độc không anh em, đời sau ít con trai.
Thơ về vượn nhà rằng: Vượn nhà là người quý nhất, bàn về tình thì không kể hết; mặt liền ba đoạn mà thanh mảnh (?), ngôi vị đến bậc vương thần.
Thơ về vượn ngồi rằng: Vượn ngồi thì cơm áo đủ, khi nói chuyện thích lắc người; lời nói nhiều điều tốt lành, làm việc tự nhàn nhã (?).
Thơ về vượn chạy rằng: Vượn chạy thì nay khổ, ruộng vườn đều về tay người khác; làm người không đứng đắn, cả đời bôn ba.
Thơ về vượn ẩn rằng: Vượn ẩn thì ngôi đến tiết sát, làm quan cơm áo đầy đủ; làm cửu khanh (chín vị quan đứng đầu các cơ quan lớn trong triều) và ngự sử (quan can gián, vạch tội quan lại), giúp nước gần bậc Tam công.
Hình Vũ (?). Người hình này thì đầu nhỏ mà dài, trán vuông mà rộng, thiên đình nhỏ và nhọn, tai rủ xuống, dưới to trên nhỏ, nhạc độc (các chỗ cao trên mặt ví như núi và các lỗ trên mặt như tai, mắt, mũi, miệng ví như sông) hô ứng với nhau, miệng nhỏ và vuông, môi tía, răng nhỏ và trắng, đầu ngẩng, bước rộng, sắc mặt thường tươi sáng. Vào đúng hình này thì chức đến công khanh. Đàn bà vào tướng này thì làm hậu phi. Người chỉ giống thì giàu.
Thơ rằng: Trán nhỏ, đầu nhọn, thân hơi béo; tứ chi nhọn mảnh, má và cằm dày; tuy chức vị vượt trên công khanh, ngặt nỗi lúc chết lại ở nơi ngã đường.
Hình con giải (rùa nước ngọt cỡ lớn). Người hình con giải thì hình nhỏ gầy mà da trắng trong, nếu béo to thì da tía đen; khi đi đầu lệch sang một bên, tính nóng, tiếng nói trong, mắt đen trắng ngang nhau, nhìn người sáng rỡ (?), mũi cao và nhọn, nhân trung (rãnh giữa mũi và môi trên) rộng. Vào hình này thì làm quan cao quý; làm sư tăng, đạo sĩ là hợp nhất; người thường thì phần nhiều giàu, nhưng vẫn nên ưa ăn mặc theo lối đạo sĩ, cũng sống lâu.
Thơ rằng: Trán nổi, mày rậm, đầu mũi hơi nhọn; môi đỏ tươi nhuận, khiến người kính nể (?); má và cằm rủ đầy, tiếng nói trong trẻo; làm tướng quân cầm cờ tiết hàng trên, tâm tính liêm khiết.
Hình … (thiếu tên con vật) (?). Người hình này thì đầu to, đỉnh đầu nhô, mũi cao, lông mày rậm, mắt rộng, vuông và có viền rõ, tính tình thuần hậu, ưa núi non sông nước, ngũ nhạc gần nhau (?), phần nhiều đứng đắn, lưng dày, thân béo, khỏe mạnh yên ổn, có phúc và thọ, chức đến khanh tướng.
Thơ rằng: Trán nổi, đầu cao, mũi cao và cân đối; mày rậm, mắt to, má và cằm dày; quỹ thương (vùng "kho đụn" trên mặt, chủ về của cải) đầy đặn, tinh thần khác thường; giàu và thọ đều trọn, giúp chúa ra uy.
Hình rắn. Người hình rắn thì mặt dài, ngũ nhạc không đều, trán và mày nhỏ, mắt dài mà không có viền và đuôi rõ, con ngươi đen ít trắng nhiều, sắc da thường xanh, miệng rộng, môi dài nhọn và có cạnh sắc như lưỡi liềm, sắc xanh, răng nhỏ, thưa và trắng, tai trên to dưới nhỏ, mũi nhỏ dài và nhọn, khi đi lưng mềm uốn, đầu ngẩng, ngực cao. Vào đúng hình này thì chức đến ngũ phẩm (bậc thứ năm trong chín bậc quan), nhưng lại không chết yên lành. Đàn bà vào tướng này thì lúc trẻ sang mà dâm đãng. Người chỉ giống thì giàu. (Thơ giống như trong sách Ngũ tổng.)
Hình ngựa. Người hình ngựa thì mặt (?) dài, mắt to, miệng rộng mà cao, răng to mà thưa, đi ngồi đứng đắn, tính chậm, lưng dài.
Thơ rằng: Đầu tròn, trán ngắn, viền mắt tròn; mũi cao, mắt cao, râu tóc đầy đủ; lời nói hiền hòa, tính cao, làm việc giỏi giang; nghĩa khí sâu nặng, rốt cuộc nắm quyền sinh sát.
Hình báo. Người hình báo thì đầu vuông, trán rộng, lông mày rậm, mắt to, con ngươi tròn lộ lòng trắng, ngũ nhạc nổi cao, thiên thương (vùng hai bên trán phía trên đuôi mày) hẹp, địa các (vùng cằm) tròn, miệng lộ vuông, răng khít (?). Vào đúng hình này thì làm tướng quân, thứ sử (quan đứng đầu một châu), thích giết chóc, thọ vừa phải.
Thơ rằng: Mày nhỏ, mắt tròn, ngũ nhạc đầy đặn; cằm và má nở ngang, chí khí anh hùng; vành tai áp sát vào thịt, cứng cỏi dũng mãnh; chống giặc nơi biên ải, tiếng tăm lừng lẫy, ắt già ở trong quân ngũ.
Hình thỏ. Người hình thỏ thì đầu nhỏ, trán nhọn nhô lên, mắt nhỏ, mày nhỏ, con ngươi xanh, trắng ít đen nhiều, miệng nhỏ mà vuông, răng xanh, nhỏ và khít, môi xanh có cạnh sắc như lưỡi liềm, tai nhỏ mà dựng, mũi nhỏ, trắng mà hồng. Vào đúng hình này thì chức đến ngũ phẩm. Đàn bà vào tướng này thì làm quý phi.
Thơ rằng: Trán nhọn, mày nhỏ, miệng vuông (?); tai dựng, môi đỏ, giữ chữ tín, trọng nghĩa, hiền lành; trước ba mươi tuổi đã thành rồi lại bại; văn tài cao không ai bằng, chức đến tinh lang (chức lang quan trong các bộ, xưa cho là ứng với sao trên trời).
Hình dê núi. Người hình dê núi thì đầu vuông, trán nhô lên, ngũ nhạc không nổi, lông mày nhỏ và vàng, mắt như vầng trăng úp, đen ít trắng nhiều, con ngươi đục, tóc vàng, ria thưa, trong lòng thích mưu ngầm. Vào đúng hình này thì chức đến mức được chia đất phong tước, thích giết chóc. Đàn bà vào tướng này thì tuy giàu mà dâm đãng.
Hình gấu. Người hình gấu thì trán rộng, phía sau hẹp, mũi cao, miệng rộng, môi cao, răng đen lởm chởm, cằm nở ngang, tay chân béo dày, vai … (?) dày, bước nhanh. Vào đúng hình này thì ở ngôi tướng quân, thích giết chóc. Người chỉ giống thì giàu.
Thơ rằng: Đầu dài, phía trước ngắn, mắt … (?) sâu; đen trắng rõ ràng, đẹp vừa lòng; tay chân dày dặn, bước đi chậm rãi; hùng mãnh trong thiên hạ, tính trầm sâu.
Hình đười ươi. Người hình đười ươi thì mày và mắt gần nhau, mũi cao thẳng, miệng rộng, môi trên kéo căng, mặt rộng bề ngang, không có xương gò má nổi, thân ngang và béo, tóc thô, má và cằm to rủ xuống, hay nói hay cười, tính nóng, lời nói thẳng thắn, đi chậm, bước cao. Vào tướng này thì làm danh tăng, nếu không thì làm đạo sĩ thanh cao; nếu là người thường thì làm quan đến ngũ phẩm, sống lâu. Đàn bà vào tướng này là người vợ rất hiền.
Thơ rằng: Đầu phẳng, trán rộng, mặt to tròn; trên gò má lông rậm, tóc lại xoáy; lời nói nhanh mà trong, ôm chí lớn; tài nghệ cao, giàu có, cả hai đều trọn.
Hình mèo rừng. Người hình mèo rừng thì đầu ngắn tròn, trán vuông nhỏ, lông mày nhỏ mà dài, mắt nhỏ mà dựng, đen trắng không rõ, mũi nhỏ thẳng, nhân trung nông, khóe miệng trễ xuống, mặt ngẩng, xương cao, cánh tay nổi, bước vội, má và cằm rủ, tiếng nói nhỏ, sắc da tía đen. Vào tướng này thì chức đến thứ sử.
Thơ rằng: Miệng rộng, môi cao, tai có quầng mà rủ (?); trán vuông, đầu ngắn, mặt ngang béo; lời nói cao, tính thẳng, khi đi ưỡn ngực; rốt cuộc nắm giữ núi sông, dẹp yên nguy biến nơi xa. Nên biết hình này độc, anh em không hòa thuận; lìa quê nhà muôn dặm, sự nghiệp đã tiêu mòn.
Hình lạc đà. Người hình lạc đà thì đầu dài, trán rộng phẳng, cổ dài, ngũ nhạc không ngay, lông mày thô rậm, mắt tròn mà sâu, khúc giữa sống mũi thấp, đầu mũi đều, miệng chụm, râu tóc thô và thưa, lưng cong, đi chậm, … (?) rộng, tay chân dài, nói chậm, xương thô, khi đi phải vươn cổ cúi đầu. Vào hình này thì làm quan trong triều. Đàn bà giống hình này thì làm thiếp.
Thơ rằng: Mày nhỏ, con ngươi cao, ngũ nhạc đều xuôi trôi (?); miệng vuông, môi nhạt, tính phần nhiều mềm mỏng; tiếng nói hùng, đi chậm, lòng khó lường; giúp chúa công cao nhưng không trọn đến cuối.
Hình hươu. Người hình hươu thì trán rộng, đầu mũi cao, con ngươi xanh đen mà … (?) dài, tai lộ, ngũ nhạc cao, thân nhỏ, đi chậm, cằm mỏng, má không rủ, chân tay nhỏ dài, trên đầu có sừng thịt cùng xương nổi. Vào tướng này thì chức đến công khanh. Người chỉ giống thì sống lâu.
Thơ rằng: Đầu dài, ngũ nhạc đều cao; trán rộng, mày dài, ý khí kiêu hãnh; văn võ song toàn, làm quan đến bậc cao nhất; trong ngoài thiên hạ, tha hồ tung hoành hào hùng.
Hình chó. Người hình chó thì thân và chân dài bằng nhau, con ngươi vàng, đầu và cổ to, mặt nhọn, tính nóng, ăn uống không biết chán; kẻ tiểu nhân phần nhiều ghét người này, nhưng đối với người thì tận tâm tận lực. Vào tướng này thì làm khanh tướng. Đàn bà vào tướng này thì làm phu nhân, có quyền hành.
Thơ rằng: Mặt nhọn, trán rộng, tròng mắt vàng; vui giận cả đời vốn thất thường; được gặp Tiêu tướng quốc (Tiêu Hà, tể tướng đầu nhà Hán; Hán Cao Tổ từng ví các tướng như chó săn, còn Tiêu Hà như người chỉ đường cho chó săn) chỉ bảo; cả đời dốc lòng dốc sức giúp Cao Hoàng (Hán Cao Tổ Lưu Bang).
Hình lừa. Người hình lừa thì đầu rộng phẳng, không có xương sau gáy nổi, lông mày nhỏ, mắt to, con ngươi xanh vàng trắng, không có khí hòa nhã, bước đi vội vàng, hay nói càn, tính thấp hèn, mặt dài, tai dài, giọng nói thô và rời rạc. Vào tướng này thì quý.
Thơ rằng: Trong mắt vàng trắng, mặt dài; tai to rõ ràng, tướng khác thường; điềm quý đã thành thì thật là đại quý; nếu không thì cũng được khen ngợi, làm động lòng vua. (Nhà vua từng nói với Lý Trung Thần (một võ tướng đời Đường): "Tai khanh to, là điềm quý." Lý Trung Thần đáp: "Tai rồng thì nhỏ, tai lừa thì to." Sách Ngũ tổng cũng chép giống.)
Hình con hoẵng. Người hình con hoẵng thì phía dưới tai rộng, thân không có bụng, đầu tròn, mắt thô, xương mày cao, mặt dài, trán phẳng, xương nhọn (?), sắc da xanh, vai … (?) hẹp, nói to, tính nóng. Vào tướng này thì chức đến bậc phò tá triều đình. Đàn bà vào tướng này thì làm phu nhân.
Thơ rằng: Lông mày ngắn, con ngươi xanh, đầu mũi hơi béo; môi cao, răng to, má và cằm dày; lời nói thô, nói vội, tính khó lường; cùng nắm giữ núi sông, có khí tiết.
Hình chim loan (loài chim thần giống phượng). Người hình chim loan thì đầu tròn, trán ngắn và nhọn, vùng Tư mã (một vị trí ở hai bên trán) nổi lên, lông mày nhỏ ngắn, mắt sâu tròn mà nhỏ, nửa trên có góc, con ngươi vàng, mũi nhỏ cong, miệng nhỏ vuông, môi đỏ và ướt, răng nhỏ và trắng, mặt nhỏ tròn, ngũ nhạc nổi, má và cằm rủ, tai nhỏ có vành rõ và áp sát vào thịt, thân hình thon mà đầy, đi chậm như múa, nói cười duyên dáng, da mịn trắng, tính chậm rãi, cử chỉ khiêm nhường, râu tóc đen nhuận, tiếng nói trong trẻo, đứng giữa đám đông thì có tướng khác lạ. Được đúng hình này thì chức đến thượng khanh, trung tín, mang khí nghĩa, nhiều con gái ít con trai, chết yên lành. Người giống hình này thì giàu sang, có cơm áo. Đàn bà vào tướng này thì làm phi, làm hậu.
Thơ rằng: Vùng Tư mã nổi cao (?), ánh mắt sâu; lời nói duyên dáng, dung mạo đoan trang, tính sáng mà trầm; nên biết vinh hiển bổng lộc đến sau ba mươi tuổi; ngôi cao làm phi hậu, hợp lòng trời (có bản ghi: làm khanh tướng, hợp lòng trời).
Hình chu tước (chim đỏ thần thoại). Người hình chu tước thì mắt duyên dáng, đầu dài, trán lại vuông; môi đỏ thắm nổi lên, có cạnh sắc như lưỡi liềm; thân hình khi đứng khi ngồi đều đoan chính (?); giữ tiết tháo, ôm lòng trung, giúp vua thánh. Dung mạo chu tước dữ tợn, suốt đời được vui vẻ; ra làm hay ở ẩn đều như thế chim phượng, mãi làm quan trong điện. Vào ba tướng này thì làm công khanh, một đời vinh hiển và sống lâu.
Hình vẹt. Người hình vẹt thì đầu dài, trán vuông, mày dài, mắt nhỏ, mũi cao, đầu mũi tròn, miệng nhỏ, môi dài, má và cằm nhọn, hay nói hay cười, nhìn người thì nghiêng đầu (?), lòng không thích nhàn rỗi lắm. Vào hình này thì chức đến quan trong điện, nhiều của và sống lâu. Đàn bà vào hình này là tướng hậu phi.
Thơ rằng: Trán rộng, đầu cao, hay nói hay cười; mày tách rõ, mắt duyên, tính hòa nhã; một đời thanh quý, được vua yêu; giữ tiết tháo, ôm lòng trung, dẹp kẻ nịnh hót dối trá.
Thơ về vẹt trong lồng rằng: Vẹt sao lại gọi là quý? Vẹt trong lồng là hơn cả; lời nói đều tốt lành, của cải đầy đủ, con trai cũng đủ.
Hình hạc. Người hình hạc thì vùng kho đụn trên mặt … (?), lông mi rủ, thân thể yếu, xương đầu thô, cổ nhỏ dài, bước đi rộng, một trong ba phần mặt dài hơn, tính ôn hòa mềm mỏng, ưa núi non sông nước, có nhiều tiếng tốt. Vào đúng hình này thì chức đến công khanh, sống lâu. Đàn bà vào tướng này là tướng hậu phi. Người chỉ giống thì về sau giàu sang. Bốn bộ phận … (?) thì là hạc lẻ; năm bộ phận lộ ra thì là hạc bệnh. (Sách Danh hiền tướng và sách Ngũ tổng nói: hạc không nhất thiết phải cổ dài; như hạc rủ, hạc ngồi xổm v.v. thì đâu thấy cổ; còn lại giống như trên.) Cổ rụt thì là hạc ngủ; bước đi nhẹ nhàng lắc lư thì là hạc vút trời; dáng vẻ cao vút nghiêm nghị thì gọi là hạc đôi.
Thơ rằng: Trán ngắn, đầu tròn, phía sau đỉnh đầu đỏ; sống mũi nhọn cao, tính linh lợi thông minh; không chỉ giúp chúa nắm quyền sinh sát, lại còn thoát khỏi chốn tối tăm mà hợp với trời cao (?).
Thơ về hạc bay rằng: Hạc bay cũng cao quý, khi đi hai chân nhẹ nhàng; vận phải đợi đến năm bốn mươi lăm tuổi (?), ắt thấy ngồi cầm đường (công đường quan huyện, do tích quan huyện gảy đàn mà trị dân, ý nói làm quan cai trị một huyện).
Thơ về hạc đôi rằng: Hạc đôi phần nhiều cao quý, khi đi đầu đuôi lắc lư; ở nhà riêng vẫn giàu sang, danh vị vào hàng quan thanh cao trong triều.
Thơ về hạc lẻ rằng: Hạc lẻ không chịu nổi tuổi già, về già không nơi nương tựa; thân không chỗ ở, tự chết nơi gò hoang.
Thơ về hạc đứng rằng: Hạc đứng thân hình gầy, ngóng chờ miếng ăn đưa tới; làm người tuy có khí khái, nhưng phần lớn không có tiền của.
Hình chim ưng. Người hình chim ưng thì đầu vuông, đỉnh tròn, mắt nhìn liếc, mũi khoằm, lông mày mỏng, miệng nhỏ, đi nhanh, tai dựng, thường mang lòng ghen ghét, tính khó nắm bắt, làm việc liều lĩnh. Vào hình này thì làm thượng tướng quân, thích giết chóc, không chết yên lành.
Thơ rằng: Trán rộng, mày rậm, mắt sáng rực; má rủ, cằm nặng, có túi thịt liền (?); tiếng trong, bước rộng, rất hùng mãnh; biết thống lĩnh binh lính, việc võ uy danh vang dội. (Sách Ngũ tổng cũng giống.)
Hình chim én. Người hình chim én thì đầu nhô lên, mày mắt nhỏ, duyên dáng, dài và sâu, mặt ngắn béo, má và cằm rủ, bước chậm, hay nói hay cười, tiếng nhỏ mà trong. Vào tướng này thì được hiển đạt trong thời thịnh trị, chức đến ngũ phẩm. Đàn bà vào hình này thì giàu sang.
Thơ rằng: Miệng nhỏ, môi đỏ, đầu mũi ngắn tròn; hình đoan chính, thân gầy, tài nghệ song toàn; mắt sâu, đen trắng sáng rõ; mười lăm tuổi gặp vua, đứng trong điện tuyên đọc (?).
Hình chim công. Người hình chim công thì đầu vuông, đỉnh nhọn, trán rộng, mày mắt dài, nhỏ mà dựng, không có viền và đuôi rõ, mũi nhỏ nhọn cao và thẳng, miệng vuông, môi tía (?), tai nhỏ dựng, ngũ nhạc nổi, đi chậm như múa, tính trầm, lời nói chững chạc, cười có duyên. Vào đúng hình này thì chức đến công khanh, sống lâu. Đàn bà vào tướng này thì làm cung phi, là người đàn bà trinh tiết (?).
Thơ rằng: Thân đẹp, khi ra làm hay ở ẩn, lời nói duyên dáng đoan trang; đôi mắt sáng đẹp, mọi người đều mến; ba phần mặt cân bằng, hòa hợp tốt đẹp; quan cao, của đủ, chí hướng nhiều đường.
Hình chim bồ câu. Người hình bồ câu thì đầu tròn, trán nhọn mà phẳng ngay, lông mày đầu thô đuôi nhỏ, mắt tròn, mũi hồng, thân ngắn, bước rộng, nói cười rất duyên. Vào tướng này thì làm quan trong điện. Đàn bà vào tướng này thì làm cung phi. Người chỉ giống thì sang.
Hình chim khách. Người hình chim khách thì mặt nhỏ, sắc xanh trắng, tai dựng, bước đi vội, nói năng rộng rãi bao dung, người gặp phần nhiều vui mừng. Vào hình này thì chức đến công khanh. Đàn bà vào tướng này thì giàu sang. Thơ rằng: Mặt nhỏ, dung mạo trắng lại xanh; mở lời ra ai nấy đều thích nghe; trong ngực tự có
ấn phong hầu; trung hiếu truyền đời trong nhà, nêu rạng tiếng tốt. (Sách Ngũ tổng chú: lấy từ chuyện Trương Hạo đánh rơi chim khách — tương truyền đời Hán, Trương Hạo thấy chim khách bay xuống, đánh rơi thì nó hóa thành hòn đá, đập ra được chiếc ấn vàng khắc chữ "ấn Trung Hiếu hầu"; còn lại giống như trên.)
Đá chứa ngọc thì núi sáng, nước ôm ngọc trai thì sông đẹp; do đó biết cái quý báu của tinh thần hiện ra ở sắc và phát ra ở khí. Hình là chất (phần thân xác); khí là cái làm cho chất hiện thành hình. Chất nhờ khí mà lớn rộng, thần nhờ chất mà yên ổn. Cho nên chất lớn thì khí rộng, thần yên thì khí tĩnh; được hay mất không đủ làm khí nổi dậy, vui hay giận không đủ làm thần kinh động; thì về đức là có lòng bao dung, về độ lượng là có chừng mực; ấy là người đôn hậu có phúc.
Hình như gỗ, có khác nhau giữa các loại gỗ quý như kỷ, tử, biền, nam với gai góc; thần như người thợ, dùng để sửa gỗ thành đồ vật; tiếng nói như đồ vật, nghe tiếng mà biết đồ tốt hay xấu; khí như con ngựa, phóng đi để tới cõi thiện hay cõi ác. Người quân tử thì khéo nuôi gỗ, khéo dùng thợ, khéo sửa đồ, khéo cưỡi ngựa; kẻ tiểu nhân thì ngược lại.
Khí rộng thì có thể dung chứa người và vật (sách Nguyệt Ba động trung ký lại nói: khí hòa thì có thể tiếp người và vật), khí cứng thì có thể chế ngự vật, khí trong thì có thể làm gương cho vật, khí ngay thì có thể sắp xếp vật. Không rộng thì hẹp hòi, không hòa thì ngang trái, không cứng thì nhu nhược, không trong thì đục, không ngay thì lệch. Xem khí sâu hay cạn, xét sắc nóng nảy hay tĩnh lặng, thì người quân tử và kẻ tiểu nhân đều có thể phân biệt được. Khí dài mà thư thái, hòa mà không bạo, là người giàu và thọ; khí gấp mà không đều, bỗng nhiên hiện ra sắc mặt, là người nông cạn nhỏ nhen.
Thầy thuốc gọi một lần thở ra một lần hít vào là một "tức" (một hơi thở); người ta một ngày một đêm tính ra một vạn ba nghìn năm trăm tức. Xem hơi thở của người thì nhanh chậm khác nhau: người nhanh thì đã mười hơi, người chậm thì chưa được bảy tám; mà người già, người béo thì quá nhanh, người … (?) thì quá chậm. Trộm sợ lời người xưa vẫn chưa thấu hết lẽ.
Khí có khi phát ra ở ngoài da mặt mà làm điềm báo lành dữ; khi tan thì như sợi tóc, khi tụ thì như hạt kê; trông thì có hình mà ấn vào thì không có dấu vết; nếu không chú tâm kỹ mà xem thì lành dữ không có chỗ căn cứ. Hơi thở ra vào không có tiếng mà chính mình cũng không hay biết, hoặc khi nằm ngủ không nghe thấy tiếng thở, gọi là "tức", đó là tướng thọ. (Viên Thiên Cương — nhà xem tướng nổi tiếng đời Đường — xem tướng cho Lý Kiệu, nói: "Khi ngủ hơi thở ra từ tai, gọi là tức, ắt sẽ quý hiển.") Thở mạnh mà thân mình rung động là điềm gần chết. Mạnh Tử nói: người không đoái tới bổng lộc vạn chung (chung là đơn vị đong thóc; vạn chung chỉ bổng lộc rất lớn) là người biết nuôi khí. Còn kẻ tranh cái lợi từng thăng từng hợp (những đơn vị đong rất nhỏ), hằn học, sắc mặt ngang ngược, khí nóng nảy, thì có đáng gì mà bàn.
Thơ rằng: Khí là gốc của hình, xét khí thấy được người hiền kẻ ngu; kẻ tiểu nhân phần nhiều nóng nảy, người quân tử thì rộng rãi thư thái. Hình phải nhờ khí, khí nhờ thần; hình và khí nương nhau nuôi cốc thần (chữ trong Đạo Đức Kinh, chỉ cái thần trống rỗng mà linh diệu trong người); nếu lại rộng rãi, hòa nhã, sâu lắng, không nóng nảy, thì phúc như núi cao, thọ như mùa xuân. (Sách Nguyệt Ba động trung ký cũng giống.)
Năm sắc gặp đúng thời.
Mùa xuân cần sắc xanh, mùa hạ cần sắc đỏ; mùa đông sắc đen (?) thì mừng vui trùng trùng; mùa thu sắc trắng là gặp thời mà vượng; nếu không khắc nhau thì thấy được trọn vẹn trước sau (?). Sắc xanh thuộc Mộc, phải biết rõ; Hỏa thì tía cùng hồng đỏ, chớ nghi ngờ; sắc của Kim là trắng, chủ về hình phạt và giết chóc; vốn dĩ Thủy là đen, Thổ là vàng mà suy ra.
Khí sắc xanh. Sắc xanh tuy chủ về lo âu, nhưng nếu gặp lúc vượng, và hình thể cũng có sắc ấy, thường không đổi, sáng bóng không đọng ứ, thì cũng tốt. Nếu ở giữa sắc khác bỗng nhiên lộ ra sắc xanh thì ắt có lo lắng. Vượng (lúc thịnh) vào mùa xuân; động (lúc phát ra) vào các tháng, giờ Hợi, Mão, Mùi (tên theo mười hai địa chi dùng để ghi tháng, giờ); tuyệt (lúc dứt) vào Thân, Tý, Thìn.
Khí sắc đỏ. Khí sắc đỏ phần nhiều chủ rối loạn. Nếu hình thể tương ứng mà sắc nhuận, không khô cháy gay gắt thì cũng tốt. Như kẻ tiểu nhân bỗng hiện một hai chấm (?), bốn bên có sắc đỏ như rễ cỏ cuộn quanh, thì rốt cuộc là xấu. Vượng vào mùa hạ, động vào Dần, Ngọ, Tuất, tuyệt vào Hợi, Mão, Mùi.
Khí sắc vàng, hồng, tía. Vùng thiên trung và thiên đình có khí sắc này thì được vào hàng tể phụ (các quan đầu triều giúp vua) và nhận chiếu mệnh của vua. Nếu hình và thần không đến mức ấy thì lại phải suy xét biến đổi, không thể lấy lời mà truyền được. Vượng vào tháng cuối của bốn mùa, động vào Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, tuyệt vào Dậu, Dần, Tỵ.
Khí sắc trắng. Sắc trắng chủ về tang phục (có tang). Nếu vốn có sẵn sắc này, chính sắc lại tươi nhuận, cân xứng với hình, thì tốt; nếu lộ ra thất thường thì xấu. Vượng vào mùa thu, động vào Tỵ, Dậu, Sửu, tuyệt vào Dần, Ngọ, Tuất.
Khí sắc đen. Sắc đen vào thất khiếu (bảy lỗ trên mặt: hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi và miệng) gọi là ngũ tạng tuyệt (năm tạng trong người là tim, gan, tỳ, phổi, thận đều suy kiệt). Nếu toàn thân đều đen đều thì tốt; nếu như khói sương bốc lên bốn phía, đen sạm u ám thì rất xấu. Sắc này khó phân biệt, phần nhiều giống sắc xanh và tía, nên sáng sớm thức dậy thì xem kỹ. Vượng vào mùa đông, động vào Thân, Tý, Thìn, tuyệt vào Tỵ, Dậu, Sửu.
Chia vùng chín châu (chia khuôn mặt thành chín vùng ứng với chín châu của nước Trung Hoa thời cổ). Phải nghiệm chỗ cao chỗ trũng của các bộ phận trên mặt, xét khí sắc lành dữ, để định nơi người ấy phát lộc, giữ đất, nổi danh, muôn lần không sai một. Nhưng có người vặn tôi rằng: "Trước khi vua Vũ thần thánh chia ra chín châu thì nói thế nào?" Tôi đáp: "Các phép thuật số lưu truyền về sau; một thân nhỏ bé (?) bẩm thụ khí hòa của trời đất, lấy các bộ phận trên mặt mà phân chia vùng chín châu thì cũng không có gì quá đáng."
Muốn xem tướng thì trước xem hình, sau nhận sắc; nếu sai một mảy lông thì sẽ lầm lẫn. Nay đem các hình vẽ khí sắc và hình tướng, hình vẽ khí sắc chín châu, cùng phép quyết về sự ứng nghiệm và bài luận về sống chết, ghi chép tường tận, phụ vào phần hình tướng, mong người xem (?) xét hình mà xem khí sắc để định lành dữ.
Xét kỹ (?) khí thần sát. Thần sát của mười hai vị trí (các thần lành, sát dữ ứng ở mười hai bộ phận trên mặt): lành dữ của hình tướng đã định rồi, lại xét xem trên các bộ phận ấy có chỗ nào khuyết hãm (sứt, lõm), và khí sắc nổi chìm thế nào; vẫn phải phân biệt chỗ đi tới, so sánh bên trái bên phải để định lành dữ.
Đoán người bệnh sống hay chết. Người bệnh mắt có thần khí thì sống, khí thoát mất thì chết. Thiên trụ (cổ, xương cổ) ngay, mắt linh hoạt thì sống; mắt nhìn trân xuống dưới cổ (?) thì chết. Gầy mà không khô héo tiều tụy thì sống; béo mà không có huyết sắc thì chết. Có vẻ mặt vui và sắc mặt chính thì sống; buồn khóc thì chết. Lưỡi thấm ướt môi thì sống; lưỡi ngắn co rút thì chết. Trúng gió mà cấm khẩu thì sống; há miệng thì chết. Ánh thần trên mặt vàng sáng thì sống; tối thì chết. Khí đen như mây tan thì sống; tụ lại thì chết. Vàng hồng như mây nổi thì sống. Khí đen vào tai thì chết. Hơi thở rộng mà dài thì sống; thở ngắn thì chết. Tiếng nói vang trơn thì sống; ngắn và rít thì chết. Nhân trung tươi nhuận thì sống; khô héo thì chết.
Phía trên có vân "xe nhỏ" (?): làm quan hai nghìn thạch (bổng lộc hai nghìn thạch thóc mỗi năm, ngang hàng quan đứng đầu một quận), của cải lớn.
Hai bên miệng có vân dọc này thì nghèo,
là tướng mỏng phận. Trên trán có vân hình trăng nằm (vầng trăng khuyết nằm) thì làm quan sáu
trăm thạch. Giữa hai mày và trên trán có vân hình chữ "Thổ" (土) thì
là tướng tướng quân. Lại có vân lớn giao nhau, phía trên đến
chân tóc, phía dưới đến hai mày, thì làm quan hai nghìn thạch, thọ tám mươi tuổi,
rất giàu sang, lại có lợi cho đời sau, con cháu vinh hiển thịnh vượng
vậy. Vân hình sừng rồng sừng hổ (?): làm quan hai nghìn thạch,
là tướng phong hầu. Trong lông mày và trên trán có vân dọc
thì một vân là một vợ. Trước cửa tai có ba vân dọc này
thì gọi là "học đạo", chủ về học đạo mau thành. Giữa hai mày
có vân hình chữ "Thủy" (水) này thì làm quan ba trăm thạch, nhưng
chết trong ngục. Thiên trung có vân hình chữ "Hỏa" (火) thì chết nơi đất khách,
chết vì hình phạt, chết vì binh đao; là tướng không có ruộng nhà, nghèo vậy.
Bàn về lời nói. Lòng người đối diện với ngoại vật mà lại bị ngoại vật dụ dỗ, thì thật giả trăm đường đều gửi vào lời nói; vì thế không lúc nào không có điều hối tiếc do lòng sinh ra (?). Cho nên lời không nói bừa, ắt phải giữ đúng lẽ; lời không bày bừa, ắt phải có thứ tự. Lời đúng lẽ mà có thứ tự thì nếu không phải người sang thì cũng là kẻ sĩ có đạo.
Cho nên người thông đạt thì lời rõ ràng; người cứng cỏi ngay thẳng thì lời nghiêm khắc; người giản dị trầm tĩnh thì ít lời; người trung trực thì lời cẩn trọng; người khiêm cung thì lời nhún nhường; người bị che lấp, cố chấp thì lời lệch lạc; người hư ảo khoác lác thì lời rườm rà; người nóng vội thì lời oán trách; người dũng mãnh thì lời thô bạo; người xu nịnh thì lời ngọt ngào; người xảo trá thì lời không nói hết ý; người độc ác thì vừa nói vừa cười; người thích cao thì nói cao, người thích lớn thì nói lớn. Lời nói chủ về điều gì, lấy những điều này mà nghiệm. Người mà lời nói tràn lan thì rốt cuộc không thành người dùng được; người mà lời nói khoáng đạt thì rốt cuộc không bị khốn đốn bế tắc.
Đại phàm lời nói của người quý ở khí bình; khí bình thì lời có phép tắc. Lời nói quý ở khí hòa; khí hòa thì lời có văn vẻ khuôn phép. Lời hứa với người quý ở chỗ giữ tín; lời tiếp người quý ở chỗ có lễ. Lời xấu (?) không để lọt tai, lời tà chớ nói ra miệng. Nghe lời xem việc làm, xét kỹ rồi định. Người nói năng mà được đạo này thì quyết không phải hạng tầm thường; còn như buông miệng mà nói, chẳng kể lợi hại, chẳng kể phải trái, thì lại là lời rất dối người.
(Bộ Tử, loại Thuật số, nhóm sách số mệnh và sách xem tướng; Ngọc Quản Chiếu Thần Cục, quyển dưới.)
Xem tướng theo năm việc. Năm việc là nhìn, nghe, nói, nghĩ, dáng vẻ (theo thiên Hồng Phạm trong kinh Thư); ứng với lông mày, mắt, tai, miệng, mũi. Sách tướng nói: năm việc đều rõ ràng thì quý đến bậc tể phụ thật sự.
Thơ "Mười điều quý" của thiền sư Bảo Nhãn.
Một: Đầu rộng, mắt dài, tướng thuộc dương; tinh thần sáng sủa, đều mạnh mẽ; tuy chưa đến ngôi công hầu, cũng đáng làm quan đến thị lang (chức phó quan đứng đầu một bộ).
Hai: Quý thì phải có ấn đường phẳng; mắt phượng, con ngươi rồng, cần phải trong; sống mũi nổi một đường như túi mật treo; tuổi trẻ đỗ đạt, làm công khanh.
Ba: Quý thì khí trong như ống trúc cắt (?); thoạt nhìn ánh mắt sáng rực giữa đám người (?); lại thêm đầu mũi liền với các nhạc trên mặt; ắt tiếng tăm thấu đến tai vua.
Bốn: Quý thứ tư không gì hơn sắc vàng đã thành; lại nên xương trắng, chủ thông minh; hai mắt đoan chính, sáng rõ; sớm làm quan, vang tiếng tốt.
Năm: Quý thứ năm, người sắc tía mà không đỏ; ngồi thì thần căng như dây cung; thiên đình và địa các đều đầy đặn rộng rãi; quý thì mưu được danh, được phong thị lang.
Sáu: Quý thứ sáu thì các bộ phận phải dài; ấn đường sáng trong yên tĩnh, ứng với vùng tam dương (vùng dưới mắt trái); ngồi thì thong thả (?), tinh thần đầy đủ; lời nói phát ra từ đan điền (vùng dưới rốn, nơi chứa khí), vang khắp bốn phương.
Bảy: Quý thứ bảy thì sắc tía phải trọn; mắt dài quá ngư vĩ (đuôi mắt), chủ là bậc anh hiền; thiên trung sinh ra cao rộng; mở mắt khiến người kinh sợ, nắm quyền lớn.
Tám: Quý thứ tám, người sắc vàng như lúc bệnh; xương sáng, ánh lên như lưu ly; lại thêm đuôi mắt dài lấn vào
tóc mai, đen trắng phân minh (?), vào được phượng trì (ao phượng, chỉ Trung thư tỉnh — cơ quan của tể tướng).
Chín: Quý thứ chín, con ngươi rồng, lưng … (?); đường đường sáng sủa, tinh thần đầy đủ; hai chỗ học đường (các bộ phận trên mặt chủ về học vấn) đều thành tựu; chẳng ngờ đến bậc công hầu, gặp được vua.
Mười: Quý thứ mười, dáng đường đường, sắc vàng như sáp; quý thì phải có tay dài quá gối; lưng và trán cao sáng lại yên tĩnh; tuổi trẻ đỗ đạt, làm viên ngoại lang (chức quan phó trong các ty của bộ).
Tướng thần tiên bậc thượng quý. (Từ đây trở xuống đều lấy từ sách Hy Di phong giám — sách xem tướng tương truyền của Trần Đoàn, hiệu Hy Di.) Bậc thượng quý cần phải có lưng và xương mày, trên thiên đình có ba đường như móng vuốt (?), hoặc chạy vào chân tóc, thì chủ thần … (?) Tam Thanh (ba vị thần tối cao của Đạo giáo, cũng chỉ cõi trời cao nhất). (Lâm trung tinh xá — một bộ vị trên mặt — ở phía trên lông mày; nếu có thế nổi lên thì là người có phong thái thần tiên, cốt cách đạo sĩ, chủ về tu dưỡng ưa đạo, cuối cùng gặp được thần tiên.)
Ba nhọn. Người quý có ba nhọn rất nhiều: đầu nhọn, địa các nhọn, miệng nhọn, gọi là ba nhọn. Đủ cả ba thì quý; không đủ thì: đầu nhọn thì không nhờ được sức cha mẹ, cằm nhọn thì không nhờ được sức sản nghiệp, miệng nhọn thì không nhờ được sức sống trọn tuổi thọ.
Các loại mang sát (sát: điềm hung dữ, gây tai họa).
Sát cô độc: Ông hãy xem (?) sát cô độc: trên trán có lông tơ; bên trái thấy như mây khói nổi lên, gọi là "dao giết cha".
Sát thiên la (lưới trời): Ba nhọn sáng thấu đến xương, nổi lộ ra, gọi là thiên la; vợ con rốt cuộc khó giữ, suy vong biết làm sao.
Sát ám kim: Hai đầu lông mày nhọn lại mọc ngược, gọi là sao ám kim; bị thương, bị giết nơi trận mạc biên cương; quyền cao rồi thì có lúc thành có lúc bại (?).
Sát đao kiếm: Gân máu đỏ xuyên qua con ngươi, hai mắt đuôi nhọn (?); không chỉ chết vì hung ác, còn e bị hình phạt thương tật kèm theo.
Sát nội gian: Gian môn (vùng đuôi mắt, chủ về vợ chồng) có sẹo, vết lạ (?), nốt ruồi đen lại lốm đốm; đàn ông đàn bà nhiều dâm dục; có hai vợ, mệnh không trọn (?).
Sát thiên hình: Một đầu mắt trái bị phá, có vết xanh thì mệnh định bị hình phạt; số mệnh trái ngang, gặp tai họa bất ngờ, làm sao thấy được công danh.
Sát thiên nhạc: Đầu mắt bên phải bị phá, gọi là "cửa ngọc mở"; một đời dù ngồi yên lặng, cũng biết sẽ có tai họa đến.
Sát tham ăn: Mũi nhọn cong như lưỡi câu, tham ăn tham uống mãi không thôi; dù ông có tích được của, rốt cuộc con cháu cũng thấy lo.
Sát chết ngang: Kẻ chết ngang thì trên mặt có bốn gân nổi, gặp người lại như đang giận; giữa đời sẽ chết bất đắc kỳ tử, hung tợn làm liên lụy cha mẹ.
Sát đoản mệnh: Môi hếch lại lộ răng, lưỡi ngắn thì thấy thân chết; nếu lại có yết hầu lồi, biết ông sẽ chết nơi đất khách.
Sát bội nghịch: Tai lật ngược lại đen sạm, gọi là chàng bội nghịch; chỉ nên ngồi một mình cô độc, không biết thuận theo người trung lương.
Sát phá bại: Địa các nghiêng lại sứt, môi hếch thì phá nhà ông; nếu tiếng nói lại không nhuận, sao thấy được vinh hoa.
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video