Lời tựa cho Văn yết-ma giới Bồ-tát (yết-ma: nghi thức tác pháp theo khuôn mẫu nhất định trong Phật giáo, ở đây là nghi thức truyền giới; Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật, vừa tu cho mình vừa cứu giúp chúng sinh)
Sa-môn (người tu hành xuất gia) Tĩnh Mại soạn.
Biển cả bao la mênh mông, nên muôn dòng sông đều chảy về đó như chầu về nơi tôn quý; pháp tánh (bản chất chân thật của mọi sự vật) sâu xa huyền diệu, nên thâu tóm muôn vật quy về một mối. Vì thế mới biết: không nói mà làm sáng tỏ đạo, nên người đời tôn sùng sự im lặng ở thành Tỳ-da (thành Tỳ-da-ly, nơi cư sĩ Duy-ma-cật im lặng để chỉ bày chân lý không thể nói bằng lời); dứt cả nghe mà trời vẫn mưa hoa (tích ngài Tu-bồ-đề ngồi lặng im mà chư thiên rải hoa khen ngợi), nên người ta lấy việc đóng cửa thất ở nước Ma-kiệt (nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ, tương truyền Phật sau khi thành đạo đã đóng cửa lặng im không thuyết pháp) làm tông chỉ. Nếu không phải người có gốc đức rộng lớn sâu xa, thì ai có thể thấu suốt ý chỉ lớn lao ấy?
Có vị Tam tạng pháp sư (pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận), tên là Huyền Trang. Thuở còn nhỏ đã vượt khỏi thói tục, gửi tinh thần nơi mây trắng (ý chí thanh cao thoát tục); lớn lên dốc chí theo chân lý, làm sáng tỏ ánh trí tuệ trong lẽ huyền diệu. Người học từ cội nguồn như ngài thì kẻ khác theo đón cũng không bằng; người lội vào dòng giáo pháp như ngài thì kẻ khác bơi lội cũng không lường được.
Vào năm "đại quy khải diệt" (?), ngài bỏ đồ chơi tuổi thơ (nghĩa đen: bỏ cái dùi ngà gỡ nút và cái nhẫn bắn cung mà trẻ con đeo) để chăm lo ruộng phước, tức xuất gia; đến tuổi như sa-di Tu-đà hỏi đạo (?), ngài soi viên ngọc giới (giới luật trong sạch như ngọc) mà dạo bước trên đất tu hành. Vào những năm cuối nhà Tùy, ngài bắt đầu thọ nhận Tam tụ giới (ba nhóm giới của Bồ-tát: giới ngăn điều ác, giới làm mọi điều thiện, giới làm lợi ích cho chúng sinh) (?). Ngài suy nghĩ sâu xa về ý chỉ ẩn sau lời văn (nghĩa đen: cái bẫy dấu chân, ví lời văn chỉ là phương tiện để nắm ý nghĩa), nhận ra rằng còn có những lời chưa được nói hết; xót xa vì kinh văn thiêng liêng bị dịch rối rắm, đau lòng vì lẽ đạo nhiệm mầu bị truyền sai lạc. Vì thế ngài mới ra khỏi cửa ải Ngọc Môn mà đi xa, đến tận sông Kim Hà (con sông ở Ấn Độ, nơi gắn với sự nhập diệt của Phật) để hiến thân cầu diệu pháp.
Lúc ấy có bậc Đại Chánh Pháp Tạng (danh hiệu tôn xưng bậc giữ kho chánh pháp lớn), hiệu là Giới Hiền, đạo hạnh đạt đến bậc Tứ y (bốn hạng người mà người tu có thể nương tựa), tiếng tăm lan khắp năm xứ Ấn Độ. Phàm ai muốn hỏi về biển kinh tạng đều tìm đến người ấy để được giải đáp; cho nên lấy chữ "Giới" để nêu lên tiếng tốt lớn lao của ngài. Huyền Trang bèn ở nước Ma-kiệt-đà, kính cẩn theo hầu học với ngài, thấy những điều chưa từng thấy, nghe những điều chưa từng nghe; dẫu như Bồ-tát Tát-đà-ba-luân gặp được Bồ-tát Đàm-vô-kiệt (tích Bồ-tát Thường Đề cầu pháp Bát-nhã, gặp được thầy) cũng không hơn được. Nhân đó ngài khẩn thiết xin thọ luật nghi Bồ-tát (giới luật và oai nghi của Bồ-tát); trong một năm thỉnh cầu ba lần, mới được chấp thuận ước nguyện tha thiết.
Pháp sư cho rằng tịnh giới của Bồ-tát thật là đạo lý thường hằng của Nhất thừa (con đường duy nhất đưa tất cả chúng sinh đến thành Phật); khuôn phép lớn của việc truyền giới và thọ giới thật là phép tắc lớn của Thập địa (mười bậc tu chứng của Bồ-tát). Ngài đặc biệt nghiền ngẫm, coi đó là điều thiết yếu không thể rời (nghĩa đen: như cổ họng và vạt áo). Vào năm Trinh Quán thứ hai mươi ba đời Đại Đường, tháng đầu tiên khi Hoàng thượng lên trị vì thiên hạ, vào ngày trăng bắt đầu hiện (?), tại chùa Đại Từ Ân, ngài vâng chiếu dịch trọn bản yết-ma và giới bản, gồm hai cuốn. Đây vốn là dòng chảy ra từ phần "Bồ-tát địa" chính thức.
Tĩnh Mại tôi vốn không sáng dạ, lạm được dự vào hàng những người phiên dịch, được tự thân nhận lãnh khuôn phép lớn, chứng kiến việc truyền ngọn lửa đạo pháp này. Lòng cảm động nên viết thành lời, để ngợi khen đạo lớn, tạm ghi lại thời gian dịch để phòng sau này quên mất. Những người giữ các việc chứng nghĩa (kiểm chứng ý nghĩa bản dịch), chứng văn (đối chiếu kiểm tra văn bản gốc), chánh tự (sửa cho đúng chữ), bút thọ (ghi chép lời dịch thành văn), nghĩa nghiệp (lo việc giảng xét nghĩa lý), gồm sa-môn Minh Diễm cùng hơn hai mươi người, mỗi người lo một việc, cùng giúp vào việc truyền giáo chỉ.
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video