# Kinh Phật nói về vua Ưu-điền
Kinh Phật nói về vua Ưu-điền
Đời Tây Tấn, Pháp Cự dịch
Kinh Phật nói về vua Ưu-điền
Sa-môn (người xuất gia tu hành theo đạo Phật) Thích Pháp Cự, đời Tây Tấn, vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
Tôi nghe như vầy: Một thời, Phật ở nước Câu-thâm (tức nước Kiều-thưởng-di ở Ấn Độ xưa). Vua nước ấy tên là Ưu-điền. Nước Câu-thâm có một vị thệ tâm (tức người Bà-la-môn, tầng lớp tu sĩ, tế tự cao quý nhất trong xã hội Ấn Độ xưa) tên là Ma-hồi-đề. Ông sinh được một người con gái đoan trang, nhan sắc tươi đẹp, đời ít ai sánh bằng. Người cha thấy dung nhan con gái cả nước hiếm có, nên đặt tên là Vô Tỷ (nghĩa là "không ai sánh được"). Vua các nước láng giềng, các quan và những nhà quyền quý, không ai là không đến hỏi cưới. Người cha đáp: "Nếu có người quân tử nào dung mạo xứng với con gái tôi thì tôi mới nhận lời."
Lúc ấy Phật đi đến nước đó. Vị thệ tâm thấy Phật có ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp (những dấu hiệu đặc biệt trên thân thể của bậc Phật, biểu hiện công đức tu hành), thân màu vàng tía, cao lớn uy nghiêm, dáng vẻ rạng rỡ không gì hơn được. Ông vui mừng nói: "Con gái ta đã tìm được người xứng đôi." Ông về nói với vợ: "Ta đã tìm được chồng cho Vô Tỷ. Mau trang điểm cho con để đưa đi." Hai vợ chồng cùng trang phục cho con gái. Cô gái bước đi lấp lánh ánh ngọc, chuỗi ngọc trai và anh lạc (chuỗi ngọc đeo trên người) trang sức rực rỡ chiếu sáng cả nước.
Hai vợ chồng cùng đưa con gái đến chỗ Phật. Trên đường, người vợ thấy dấu chân Phật có những đường vân tốt đẹp, màu sắc sáng chói, không phải thứ có ở đời, biết đó là bậc thiên tôn (bậc được cả trời lẫn người tôn kính), liền nói với chồng: "Dấu chân người này có vân như thế, đời chưa từng nghe, ắt không phải người tầm thường. Chắc chắn người ấy thanh tịnh, không còn ham muốn dâm dục, sẽ không lấy con gái ta đâu, đừng tự chuốc nhục." Người chồng hỏi: "Sao bà biết như vậy?" Người vợ bèn nói bài kệ (bài thơ trong kinh Phật):
Người dâm dục đi lê gót chân,
Người hay giận đi co quắp ngón chân,
Kẻ ngu si bàn chân dậm mạnh xuống đất (?),
Còn dấu chân này là của bậc tôn quý nhất trong trời và người.
Vị thệ tâm nói: "Chuyện này đàn bà các người không hiểu được. Bà không vui thì cứ về đi." Rồi ông tự mình dẫn con gái đến chỗ Phật, cúi đầu sát chân Phật, thưa: "Bậc đại nhân nhọc nhằn dạy dỗ người đời mà bản thân chẳng có ai phụng dưỡng. Tôi có đứa con gái vụng về này, xin dâng để lo việc quét dọn hầu hạ."
Phật hỏi: "Ông cho con gái mình là đẹp sao?" Đáp: "Tôi sinh được đứa con gái này, dung nhan thật đẹp, đời không ai sánh bằng. Vua các nước và các nhà quyền quý nhiều người cầu hôn, tôi đều không nhận lời. Trộm thấy bậc đại nhân sắc thân uy nghi rực rỡ, đời chưa từng thấy, lòng tham được phụng dưỡng ngài nên tự đem con đến dâng." Phật hỏi: "Cái đẹp của cô gái này nằm ở chỗ nào?" Vị thệ tâm đáp: "Từ đầu đến chân, nhìn khắp mọi chỗ, không chỗ nào là không đẹp."
Phật nói: "Mê lầm thay mắt thịt! Ta nhìn cô ấy từ đầu đến chân, không thấy chỗ nào đẹp cả. Trên đầu có tóc, nhưng đó chỉ là lông, đuôi voi đuôi ngựa cũng như thế. Dưới tóc là sọ, nhưng đó chỉ là xương, đầu heo ở lò mổ cũng như vậy. Trong đầu có óc, như bùn, tanh hôi; khi chảy ra mũi rơi xuống đất thì không ai dám giẫm lên (?). Mắt chỉ là túi nước dễ vỡ (?). Trong mũi có nước mũi, trong miệng chỉ có nước bọt. Trong bụng chứa gan phổi, đều tanh hôi. Ruột, dạ dày, bàng quang chỉ toàn phân và nước tiểu, thối rữa không kể xiết. Bụng như cái túi bọc đủ thứ dơ bẩn. Tứ chi tay chân là xương chống đỡ lẫn nhau, gân nối lại, da bọc ngoài, chỉ nhờ hơi thở mà cử động được. Ví như người gỗ, nhờ máy móc mà cử động; khi máy dừng, tháo rời ra thì thân thể từng khớp tách lìa, tay chân vương vãi. Con người cũng như vậy, có gì đẹp đâu mà bảo là ít ai sánh bằng?
Xưa kia, khi ta ngồi dưới cây bối-đa (tức cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo), ma vương ở tầng trời thứ sáu (vua ma ở tầng trời cao nhất cõi Dục, chuyên phá người tu đạo) trang điểm cho ba cô con gái, dung nhan tươi đẹp, trên cõi trời không ai sánh bằng, chẳng phải như cô gái này mà nói, muốn dùng họ để phá ý chí cầu đạo của ta. Ta nói cho họ nghe về sự dơ bẩn xấu xa trong thân thể, họ liền đều biến thành hình bà già, thân hình tàn tạ, xấu hổ bỏ đi. Nay cái túi phân này còn có gì đáng luyến tiếc? Mau đem về đi, ta không nhận đâu."
Vị thệ tâm nghe Phật nói, bỗng xấu hổ, không còn lời gì để nói. Ông lại thưa Phật: "Nếu ngài không nhận thì tôi đem gả cho vua Ưu-điền có được không?" Phật không đáp. Vị thệ tâm liền đem con gái dâng cho vua Ưu-điền. Vua được cô gái thì rất vui mừng, phong người cha làm thái phó (chức quan cao cấp, bậc thầy phụ tá nhà vua), xây cung điện cho cô gái, cấp một nghìn người hát múa để hầu hạ.
Hoàng hậu chính của vua thờ Phật làm thầy, đã chứng được đạo Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên trong bốn bậc thánh của đạo Phật, người đã bước vào dòng thánh, không còn đọa vào đường ác). Cô gái kia gièm pha hoàng hậu với vua. Vua mê lời cô ta, lấy một trăm mũi tên bắn hoàng hậu. Hoàng hậu thấy tên bay đến chẳng sợ hãi, cũng không hề giận, một lòng niệm Phật, khởi lòng thương yêu, quỳ thẳng hướng về vua. Những mũi tên đều lượn quanh hoàng hậu ba vòng rồi quay lại dừng trước mặt vua; cả trăm mũi đều như vậy. Vua kinh hãi, run sợ, liền đánh xe vàng do voi trắng kéo, phóng đến chỗ Phật. Chưa đến nơi, vua đã xuống xe, bỏ đoàn tùy tùng, đi bộ vào, cúi đầu sát chân Phật, quỳ thẳng tự thú:
"Tôi có tội nặng đối với Tam tôn (ba ngôi đáng tôn kính: Phật, giáo pháp của Phật và đoàn thể tăng sĩ). Vì nghe theo người đàn bà dâm đãng yêu mị kia, chiều theo dục vọng mà khởi lòng tà, đối với đệ tử thánh chúng của Phật khởi niệm ác (?), lấy trăm mũi tên bắn đệ tử Phật. Sự việc như thế, nay kể ra, thấy lại mà lòng còn sợ hãi. Chỉ có Phật là bậc chân thật tột bậc, lòng từ bi vô lượng. Một đệ tử tại gia của Phật mà sức từ bi đã như vậy, huống gì là Phật, bậc chánh chân vô thượng! Nay tôi xin nhận tội, quy y Tam tôn, xin Phật mở rộng lòng từ tha thứ lỗi lầm cho tôi."
Phật cười nói: "Lành thay, đại vương! Biết điều ác mà ăn năn, đó là việc làm của người sáng suốt. Ta nhận tấm lòng tốt của vua." Vua cúi đầu lạy, như vậy ba lần, Phật cũng ba lần nhận. Vua lại cúi đầu sát đất rồi lui về chỗ ngồi, thưa: "Tôi bẩm tính hung hăng ngoan cố, nóng giận ngang ngược, tự buông thả, không có lòng nhẫn nhục. Ba độc (ba thứ phiền não gốc làm hại con người: tham lam, giận dữ, ngu si) chưa trừ, làm điều ác cho sướng ý, nghe theo người đàn bà yêu tà mà không biết điều ác của cô ta. Tự nghĩ khi chết ắt phải vào địa ngục. Xin Phật thương xót, nói rộng về cái ác của đàn bà và những dáng vẻ quỷ quái mê hoặc của họ, người đã sa vào lưới ấy ít ai tự thoát ra được. Tôi được nghe về tai họa ấy thì ắt tự răn mình, và dân trong nước lớn nhỏ cũng nhờ đó mà sửa đổi tâm tính."
Phật nói: "Hỏi điều ấy làm gì? Hãy nói nghĩa khác đi." Vua thưa: "Những việc khác ngày khác nói cũng chưa muộn. Đàn bà làm rối loạn mê hoặc lòng người, hung họa rất lớn. Không nghe về tai họa ấy thì làm sao tránh xa được? Xin Phật giảng đầy đủ cho tôi về những cảnh khổ ở địa ngục và sự dơ bẩn của đàn bà." Phật nói: "Hãy lắng nghe kỹ. Trước hết nói về cái ác dâm dục của đàn ông, sau sẽ nói về sự yêu mị của đàn bà." Vua thưa: "Hay lắm, xin được nghe lời dạy sáng suốt."
Phật nói: "Hãy nghe kỹ. Đàn ông có bốn điều ác hệ trọng, cần phải biết. Đời có những kẻ dâm đãng, luôn mong ngắm đàn bà, muốn nghe giọng nói yêu kiều, xa bỏ chánh pháp, ngờ điều chân thật mà tin điều tà. Bị lưới dâm trói buộc, chìm trong tối tăm mù mịt, bị dục vọng sai khiến như tôi tớ sợ chủ. Tham đắm sắc đẹp đàn bà mà không biết sự hôi thối dơ bẩn chảy ra từ chín lỗ trên thân (hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi, miệng, lỗ tiểu và lỗ đại tiện). Lăn lộn trong dục vọng như heo nằm trong chuồng phân mà không thấy hôi, lại lấy làm sung sướng yên ổn, chẳng nghĩ rằng về sau sẽ phải ở trong địa ngục Vô trạch (tức địa ngục Vô gián, nơi chịu khổ liên tục không ngừng) chịu đau đớn không cùng. Dồn hết lòng vào dâm dục, nuốt cả nước mũi nước bọt, mân mê cả máu mủ, quý như ngọc, ngọt như mật. Vì vậy nói kẻ mang thói dục vọng, đó là điều ác thứ nhất.
Lại nữa, cha mẹ nuôi con, mang thai sinh đẻ, nuôi từ lúc thơ dại đến khi khôn lớn, nhọc nhằn không kể xiết. Đến khi con trưởng thành, cha mẹ lo lắng, dốc cạn của cải trong nhà, quỳ gối lê khuỷu tay mà hạ mình van nài, nhờ mai mối ngỏ ý để cưới người con gái kia về làm vợ cho con. Nếu cô gái ở xứ khác, người con cũng tìm đến theo đuổi, không kể xa gần, chẳng ngại khó nhọc, chỉ để tâm vào dâm dục, bỏ quên cha mẹ già. Khi đã cưới được vợ thì quý như châu báu, muốn riêng tư vui thú với nhau, ghét thấy mặt cha mẹ, tin lời yêu mị của vợ, có khi đến mức cãi cọ kiện tụng, chẳng nghĩ thân mình từ đâu sinh ra, phụ ơn vô lượng của cha mẹ. Đó là điều ác thứ hai.
Lại nữa, người sống ở đời làm lụng vất vả mệt nhọc, tự tay làm ra của cải. Vốn có lòng thành tin kính đạo, tôn kính các sa-môn (người xuất gia tu hành) và phạm chí (người tu hành theo đạo Bà-la-môn), lòng hiểu đời là vô thường, bố thí để làm phúc. Nhưng sau khi lấy vợ thì tình mê dâm dục, ngu muội tự che lấp, bỏ điều chân chính mà theo điều tà, chỉ vì sắc đẹp đàn bà. Nếu có ý muốn bố thí, vừa định nói ra thì bị vợ gọi ngăn lại (?), dứt bỏ hạnh thanh tịnh, trở thành kẻ tiểu nhân, không biết giới răn trong kinh Phật và chỗ đưa đến của họa phúc. Vì dâm sắc mà gieo mình vào lưới, ắt phải đọa vào đường ác, đến chết vẫn không sửa đổi. Đó là điều ác thứ ba.
Lại nữa, làm con mà không nghĩ đến ơn nuôi dưỡng, làm ăn kiếm được của cải mà không dùng để nuôi cha mẹ, chỉ đi đông đi tây tìm khắp đường dâm loạn, mang theo vật quý để dụ dỗ vợ con nhà người. Có khi giết sáu loài gia súc (ngựa, trâu, dê, gà, chó, heo) để cúng tế quỷ thần một cách bừa bãi trái phép. Sau những cuộc tụ họp uống rượu ca múa, lại tìm cách rủ rê nhau để thỏa tình gian dâm. Đến khi được gặp nhau thì vui mừng không gì sánh được, bị dâm dục trói buộc, chẳng còn biết gì nữa. Lúc ấy chỉ coi đó là vui, chẳng hay biết sự hôi thối dơ bẩn chảy ra từ thân thể, cũng chẳng nghĩ đến nỗi đau khổ ở địa ngục. Một là đáng cười, hai là đáng sợ. Ví như con chó dại, không biết điều sai trái của mình. Đó là điều ác thứ tư."
Phật nói: "Đàn ông có bốn điều ác này nên phải đọa vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ tức loài quỷ đói, và súc sinh). Phải xét kỹ mà tránh xa những thói ấy thì mới thoát khổ. Lại hãy nghe nói về cái ác của đàn bà." Phật liền nói bài kệ:
Đã bị dục vọng sai khiến,
Buông lòng chẳng thể yên.
Quen làm điều trái phép,
Lấy gì mà thành người hiền?
Dục là hạnh của loài súc vật,
Vì dục mà tự chuốc vạ vào thân.
Như con dòi trong hố phân hôi thối,
Chẳng biết đó là chốn khổ sở.
Như con sâu trong chỗ tối tăm,
Chẳng biết đâu đông đâu tây.
Kẻ bị dâm dục trói buộc,
Cái ác ấy cũng như loài sâu kia.
Dâm dục khiến không thấy đạo,
Ngày đêm gieo gốc tội.
Đời nay vua tôi rối loạn,
Trên dưới đều mê muội u tối.
Phép nước thành rối ren,
Chánh pháp bị che lấp như vướng rào (?).
Nông dân bỏ nghề cày cấy,
Lái buôn mải mê chuỗi châu báu (?).
Đời này đã vào lao ngục,
Chết lại vào núi Thái Sơn (theo quan niệm Trung Hoa xưa là nơi đặt địa ngục, chỗ quỷ thần xét xử người chết).
Phải chịu trăm thứ cực hình,
Nỗi đau khó mà chịu nổi.
Nước đồng sôi rót vào miệng,
Núi liền nhau ép chặt thân.
Những hình phạt như thế có hàng trăm thứ,
Khó mà kể ra hết từng thứ.
Mãi ở trong ba đường ác,
Xoay vần như bánh xe lăn.
Dù đời có Phật ra đời,
Mà mình cũng chẳng được nghe.
Đàn bà là điều ác nhất,
Khó mà kết duyên cùng.
Một khi bị ân ái trói buộc,
Sẽ bị kéo vào cửa tội.
Đàn bà có gì là đẹp?
Chỉ là cái túi đựng phân và nước tiểu.
Sao không xét nhìn cho kỹ,
Mà vì nó điên cuồng mê loạn?
Bên trong hết sức hôi thối dơ bẩn,
Bên ngoài trang điểm dung nhan.
Như trong nhà có con bọ cạp ngậm nọc độc,
Còn dữ hơn cả rắn và rồng.
Ví như gấm bọc mũi giáo,
Lụa mỏng gói lưỡi dao sắc (?).
Kẻ ngu chỉ thấy bề ngoài,
Mân mê nó để tự chuốc vạ.
Người trí tỉnh ngộ mà buông bỏ,
Kẻ si mê thì đến chết hay bị thương.
Dâm dục cũng như thế,
Như ôm lưỡi dao mà tự giết mình.
Thấy mới thì chán cũ,
Điều mình ưa thích cũng chẳng bền lâu.
Lời nói như dao búa chặt,
Nụ cười như gai như góc.
Bên trong chứa độc hôi thối dơ bẩn,
Bên ngoài trang sức bằng hoa thơm.
Kẻ si mê tham vị ngọt,
Chẳng nghĩ về sau phải chịu vạ.
Ví như thuốc độc chim trẫm (loài chim có nọc độc, lông ngâm rượu thành thuốc độc giết người),
Đem hòa vào nước cam lồ (thứ nước ngọt ngon như sương trời).
Đi đến đâu cũng không gì không bị hủy hoại,
Ai uống vào đều ngã gục chết cứng.
Cũng như củi gặp lửa,
Như cây cỏ gặp sương giá dày.
Chỉ nhìn bề ngoài mà không xét bên trong,
Đó là điều thiếu suy xét nhất.
Nọc độc của đàn bà còn hơn thế,
Cỏ bị sương còn thấy rõ hình tổn thương (còn độc đàn bà thì không thấy được) (?).
Dứt dục để cầu đạo,
Thế mà vẫn còn tình dâm dục (?).
Hình tướng của nó rất dễ thấy,
Nhưng kẻ si mê vẫn không dứt được tình.
Lưới giăng ra bốn phía,
Đường thoát ra chỉ mảnh như sợi tơ sợi tóc (?).
Con người vốn là giống thanh tịnh,
Như cá ở dưới vực sâu.
Người trí thì tự tỉnh ngộ,
Kẻ mắc lưới thì không trở về được.
Lưới dục còn hơn lưới ấy,
Trói buộc vô cùng bền chắc.
Gieo mình vào bụi gai góc,
Còn có thể thoát thân (lưới dục thì khó thoát hơn nhiều).
Ví như con khỉ đói,
Trông thấy trái ngọt đã chín.
Kẻ dốc lòng lao vào sắc dục,
Hạng người ấy trăm đường đều sa đọa.
Cũng như cá đớp mồi câu,
Như con thiêu thân lao vào lửa đèn.
Kẻ ngu thấy thì vui mừng,
Chẳng nghĩ về sau phải chịu họa.
Phật nói như vậy xong, vua Ưu-điền vui mừng, liền cúi đầu sát đất, thưa Phật: "Thật từ khi sinh ra đến nay, tôi chưa từng nghe cái ác của đàn bà lại đến như thế. Đàn ông theo đó mà làm điều ngang trái rối loạn, đọa vào tội lỗi, chỉ vì không biết nên không chế ngự được tâm ý. Từ nay về sau, suốt đời tôi xin tự ăn năn, quy y Tam tôn, không dám tái phạm." Vua lễ Phật rồi vui mừng ra về.
Kinh Phật nói về vua Ưu-điền
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video