Thiên 1 — Truyện Lâm Linh Tố

 Truyện Lâm Linh Tố — (đời Tống) Triệu Dữ Thời soạn.

 Lâm Linh Tố, tên lúc đầu là Linh Ngạc, tên chữ là Tuế Xương. Nhà ông đời đời nghèo hèn. Ông thích đi chơi xa, đến đất Thục (vùng Tứ Xuyên ngày nay), theo đạo nhân (người tu đạo) Triệu Thăng mấy năm. Triệu Thăng mất, ông có được sách của thầy và cất giấu kín. Từ đó ông giỏi yêu thuật (phép thuật kỳ quái, mê hoặc người), lại thêm Ngũ lôi pháp (phép của Đạo giáo, tin rằng sai khiến được sấm sét để trừ tà, cầu mưa). Ông qua lại vùng các châu Túc, Hào, Hoài, Tứ, đi xin ăn ở các chùa, sư sãi phần nhiều ghét ông.

 Năm Chính Hòa thứ ba (năm 1113), ông đến kinh đô, ở trọ tại cung Đông Thái Ất. Vua Tống Huy Tông nằm mộng thấy được Đông Hoa Đế quân (một vị thần tiên cao cấp của Đạo giáo) triệu đến, dạo chơi cung Thần Tiêu (cõi trời cao nhất theo một phái Đạo giáo). Tỉnh dậy, vua lấy làm lạ, sai Đạo lục (chức quan trông coi việc đạo sĩ) là Từ Tri Thường dò tìm sự tích về cung Thần Tiêu. Tri Thường vốn không biết gì, bèn xin nghỉ. Có người bảo: "Trong đạo đường có một đạo sĩ họ Lâm người Ôn Châu, nhiều lần nói về Thần Tiêu, lại làm bài thơ "Thần Tiêu" đề trên vách."
 Tri Thường tìm được ông, rất kinh ngạc, tâu lên vua. Vua triệu vào gặp, hỏi có thuật gì, ông đáp: "Thần trên biết cung trời, giữa biết cõi người, dưới biết âm phủ." Vua thấy dáng mạo Linh Ngạc như người quen cũ, ban tên là Linh Tố, ban hiệu là Kim Môn Vũ Khách (khách tu tiên chốn cửa vàng), Thông Chân Đạt Linh Huyền Diệu tiên sinh. Vua ban cho kim bài (thẻ vàng làm bằng chứng được vua cho phép), được vào cung bất cứ lúc nào. Năm thứ năm, vua xây cung Thông Chân cho ông ở.

 Bấy giờ trong cung cấm có nhiều chuyện quái lạ, vua sai Linh Tố trừ. Ông chôn xuống đất một thẻ sắt dài chín thước (đơn vị đo chiều dài, mỗi thước đời Tống khoảng 31 cm), từ đó chuyện quái dứt hẳn. Nhân đó vua dựng cung Bảo Lục, cung Thái Ất Tây, dựng đình Nhân Tế để phát phù thủy (nước có hòa tro bùa, tin là chữa được bệnh), mở đàn Thần Tiêu Bảo Lục (đàn lễ truyền sổ bùa phép của Đạo giáo).
 Vua xuống chiếu cho các cung quán (đền, am của đạo sĩ) trong thiên hạ đều đổi tên thành cung Thần Tiêu Ngọc Thanh Vạn Thọ; nơi nào không có quán thì lấy chùa thay vào; lại đặt tượng Trường Sinh Đại Đế quân và Thanh Hoa Đại Đế quân. Vua tự xưng là Giáo chủ Đạo quân Hoàng đế (hoàng đế kiêm giáo chủ Đạo giáo). Những việc ấy đều do Linh Tố bày ra.
 Linh Tố vâng chỉ biên soạn sách đạo, sửa lại nghi thức lễ tiếu (lễ cúng tế, cầu đảo của Đạo giáo) trong các kinh, hiệu đính sách "Đan kinh", "Linh thiên", sửa bớt và chú giải. Cứ mỗi ngày mồng bảy, ông lên tòa giảng; người nghe đều là tể chấp (tể tướng và các quan nắm việc chính sự), trăm quan, quan tam nha (ba sở chỉ huy cấm quân), thân vương, trung quý (hoạn quan được vua tin dùng); kẻ sĩ và dân thường đến xem đông nghịt như bức tường. Ông giảng kinh Tam Động (ba bộ lớn hợp thành kho kinh Đạo giáo), từ đó dân chúng kinh đô mới bắt đầu theo đạo.
 Linh Tố làm nhiều điều bí hiểm khác nhau (?), vua thường gọi ông là "Thần tiên thông minh". Vua tự tay viết ban cho ông danh hiệu Ngọc Chân Giáo chủ, Thần Tiêu Ngưng Thần điện thị thần (chức hầu cận vua ở điện Ngưng Thần), được đứng trên hàng quan lưỡng phủ (Trung thư tỉnh và Xu mật viện, hai cơ quan đầu triều).

 Vua nhớ Minh Đạt hoàng hậu (người vợ được vua yêu, đã mất), muốn gặp lại. Linh Tố lại dùng phép như Diệp Tĩnh Năng (đạo sĩ đời Đường) gọi hồn Dương Thái Chân (Dương Quý Phi) về (?); vua càng lấy làm lạ.
 Vua nói với Linh Tố: "Xưa trẫm đến chỗ Thanh Hoa Đế quân, được dặn phải sửa bỏ bọn ma đầu trọc, nghĩa là sao?" Linh Tố bèn nói thả cửa: "Đạo Phật làm hại Đạo giáo. Nay tuy chưa thể diệt, nhưng nên sửa đổi: đổi chùa Phật thành cung quán, đổi Thích Ca thành Thiên Tôn, Bồ Tát thành Đại Sĩ, La Hán thành Tôn Giả, hòa thượng thành Đức Sĩ; ai nấy đều để tóc, đội mũ, cầm hốt (tấm thẻ dài cầm tay khi chầu lễ)." Có chỉ cho làm theo lời tâu.
 Hoàng thái tử lên điện tranh cãi. Vua sai mười hai nhà sư người Hồ (người nước ngoài ở phía tây) như Lập Tạng, cùng hai nhà sư núi Ngũ Đài là Đạo Kiên và một người nữa, đấu phép với Linh Tố. Các sư không thắng, tình nguyện đội mũ cầm hốt. Thái tử xin chuộc tội cho các sư. Có chỉ: "Sư người Hồ được thả. Đạo Kiên là người Trung Quốc, giao phủ Khai Phong thích chữ vào mặt, xử đày, đem bêu trước chùa Khai Bảo cho mọi người xem."

 Năm sau, kinh đô hạn hán lớn, vua sai Linh Tố cầu mưa nhưng không ứng nghiệm. Thái Kinh (tể tướng) tâu rằng ông nói dối. Vua bí mật gọi Linh Tố đến bảo: "Mọi việc trẫm đều nghe theo khanh, hãy cầu cho trẫm ba ngày mưa lớn để bịt miệng lời chê bai của các đại thần."
 Linh Tố xin gấp triệu đạo sĩ Vương Văn Khanh ở Nam Phong, thuộc Kiến Xương quân (đơn vị hành chính đời Tống) — người này vốn là bề tôi Giáp Tý ở cõi Thần Tiêu, kiêm coi Lệ bộ (?) — cùng ông dâng lời cáo lên Thượng Đế. Văn Khanh đến, cầm hốt làm phép vào nước, quả nhiên mưa ba ngày. Vua rất mừng, ban cho Văn Khanh chức Thần Tiêu Ngưng Thần điện thị thần. Linh Tố được vua tin cậy ngày càng hơn.

 Bỗng trong kinh thành đồn rằng Lã Động Tân (một vị tiên nổi tiếng trong truyền thuyết) đến thăm Linh Tố, vê đất làm nhang mà đốt, hương thơm bay thẳng vào cung cấm. Vua sai người dò hỏi, thì hương thơm từ cung Thông Chân bay ra. Vua vội ngồi xe nhỏ đến cung, thấy trên vách có bài thơ: "Vê đất đốt hương việc có duyên, ở đời nên giả chẳng nên thật. Thái bình vô sự Trương Thiên Giác (tức Trương Thương Anh, vị tể tướng đương thời), bốn biển rong chơi Lã Động Tân."
 Trong kinh thành người ta in bài thơ ra, đi khắp phố rao bán; thái tử cũng mua mấy bản dâng vua. Vua rất giận, treo thưởng một nghìn quan tiền (mỗi quan là một xâu nghìn đồng), sai phủ Khai Phong truy bắt. Có người đầy tớ ở nhà học Thái học (trường học cao nhất của triều đình) tên Vương Thanh ra tố giác, rằng sĩ nhân Phúc Châu là Hoàng Đãi Sính sai Thanh đi bán. Việc giao cho Đại Lý tự (cơ quan xét xử án hình cao nhất) tra hỏi; Đãi Sính khai rằng anh em mình và họ bên ngoại đều đi tu làm sư, làm hành giả (người giúp việc trong chùa chờ xuất gia), không muốn bị đổi sang đạo sĩ, nên mới làm thế. Có chỉ: chém ở phố Mã Hành. Linh Tố biết đó là việc người cùng quê với Thái Kinh làm, dâng biểu xin về quê cũ, vua xuống chiếu không cho.

 Ở cung Thông Chân có một gian phòng, là nơi Linh Tố nhập tĩnh (ngồi tĩnh lặng tu luyện), thường khóa kín, dù vua đến cũng không vào. Thái Kinh sai người dò xét, biết được trong ấy có màn lớn bằng lụa vàng, bàn ghế sơn son vẽ rồng vàng, lư hương hình rồng vàng (những thứ chỉ vua mới được dùng). Thái Kinh tâu đủ việc ấy: "Xin bệ hạ thân đến xem, thần xin theo hầu." Vua đến cung Thông Chân, dẫn Thái Kinh theo, mở khóa cùng vào, thì chẳng có vật gì, chỉ có tường quét vôi trắng và cửa sổ sáng sủa mà thôi. Thái Kinh hoảng sợ, chờ chịu tội.

 Tháng ba năm Tuyên Hòa thứ nhất (năm 1119), kinh đô lụt lớn, nước dâng sát thành. Vua sai trung quý cùng Linh Tố lên thành trị nước. Ông làm phép, nhưng nước vẫn không rút. Ông về tâu: "Thần không phải không trị được nước; một là đây là đạo trời, hai là nước này vì thái tử mà có (?), chỉ cần thái tử lạy nó thì sẽ thấy ứng nghiệm." Vua bèn sai thái tử lên thành, ban ngự hương (nhang của vua), lạy bốn lạy; nước rút bốn trượng (mỗi trượng bằng mười thước), đến đêm ấy thì rút hết. Dân kinh thành đều ngưỡng mộ đức thánh của thái tử. Linh Tố bèn dâng biểu xin từ quan về già, vua không cho.

 Tháng chín mùa thu, toàn thể quan Ngự sử đài (cơ quan can gián, đàn hặc quan lại) dâng sớ nói Linh Tố bàn càn chuyện dời đô, dùng lời yêu quái mê hoặc vua, sửa bỏ đạo Phật, phỉ báng đại thần. Linh Tố lập tức mang chăn áo đi ra khỏi cung. Tháng mười một, vua cho ông chức quan coi đền miếu (chức nhàn, chỉ hưởng lương, không làm việc), về ở Ôn Châu.
 Năm thứ hai, một hôm Linh Tố mang tờ biểu đến gặp thái thú (quan đứng đầu một châu) là Lư Khâu Ngạc, nhờ nộp lên vua giúp, rồi từ biệt quan lại trong châu cùng họ hàng thân thích mà mất. Lúc còn sống ông đã tự chọn đất mộ ở núi phía nam thành, dặn người đệ tử theo hầu là Hoàng thành sứ (chức quan võ coi việc canh giữ hoàng thành) Trương Như Hối: "Hãy đào huyệt sâu năm trượng, thấy rùa và rắn thì hạ quan tài." Đào xong không thấy rùa rắn, mà huyệt sâu đến không nhìn thấy đáy, bèn chôn ông ở đó. Đầu năm Tĩnh Khang, triều đình sai sứ đến giám sát Ôn Châu đào mộ ông, nhưng không tìm ra dấu vết, chỉ thấy đá ngổn ngang lộn xộn; ai cố vào thì phần nhiều bị chết, bèn thôi.

 Trên đây là "Truyện Linh Tố" do Cảnh Diên Hy soạn. Đầu đuôi việc của Linh Tố, người đời không biết đầy đủ, nên tôi chép lại. Nay ở cung Thiên Hỷ tại Ôn Châu còn có chữ vua đề: Thái trung đại phu (một bậc hàm quan văn), Xung Hòa điện thị thần, Kim Môn Vũ Khách, Thông Chân Đạt Linh Huyền Diệu tiên sinh, quản hạt cung Thần Tiêu Ngọc Thanh Vạn Thọ ở kinh đô, đề cử (quan trông coi) cung Thông Chân — Lâm Linh Tố.

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video