Thiên 1 — Nội truyện, phần thượng

 # Thiên Ngọc Kinh (Kinh Ngọc Trời, một sách phong thủy)

 "Thiên Ngọc Kinh" của Dương Quân Tùng (thầy phong thủy nổi tiếng đời Đường, người đời gọi là Dương Cứu Bần).

 Nội truyện, quyển thượng

 Một thế Giang Đông (nghĩa đen là phía đông sông; ở đây chỉ nhóm phương vị phía đông trên la bàn) xưa nay vẫn tốt; trong tám thần (tám phương vị trên la bàn, mỗi phương vị coi như một vị thần mang khí riêng) có bốn cái thuộc về long thứ nhất.

 Người xưa lấy thiên quái (quẻ trời: cách ghép phương vị theo thiên can) làm quái phía Đông (văn gốc chép "Đông phân" ?), lấy địa quái (quẻ đất: cách ghép phương vị theo địa chi) làm quái phía Tây. Dương công lúc về già xem thư hùng (đực cái, tức cặp âm dương phối hợp giữa núi với nước, giữa các phương). Ông chia hai mươi bốn long (hai mươi bốn phương vị trên la bàn; mỗi phương vị ứng với một hướng mạch núi chạy đến, gọi là "long" tức rồng) thành ba quái: Giang Đông một quái, Giang Tây một quái. Hai quái này ứng với Chấn (quẻ ở phương đông) và Đoài (quẻ ở phương tây) lúc mới giao nhau, nên chung một phụ mẫu (cha mẹ, tức quẻ gốc sinh ra một nhóm phương vị). Giang Nam và Giang Bắc là một quái (văn gốc chép "châm" ?), ứng với thủy hỏa ký tế (nước và lửa đã giao nhau, giúp nhau thành việc, lấy từ tên quẻ Ký Tế), cũng chung một phụ mẫu.

 Tứ kinh ngũ hành (cách dùng ngũ hành chỉ gồm bốn hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, bỏ hành Thổ, gắn với bốn phương) lấy hai mươi bốn vị (văn gốc chép "hai mươi mốt bốn" ?) xếp thành bốn long, mỗi long sáu vị. Bốn long ấy cũng chia làm ba quái, và nhờ đó bốn phương đông, tây, nam, bắc mới định được. Thiên quái đều lấy cách này làm chuẩn. Phía đông (văn gốc chép "Đông đa" ?) bắt đầu từ Dần, đến Bính thì dừng (Dần, Bính… là tên các phương vị trên la bàn hai mươi bốn hướng, gồm mười hai địa chi, tám thiên can và bốn quẻ ở bốn góc), đó là quái Giang Đông. Quái này thu sa thủy (sa là núi, đồi, gò nhỏ quanh huyệt; thủy là dòng nước) ứng với ba sao tốt Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc (ba sao tốt trong chín sao của phong thủy). Câu "tám thần có bốn cái thuộc một" ý nói từ Dần đến Bính có tám vị (văn gốc chép "bát trạo" ?), trong đó bốn vị Dần, Thìn, Bính, Ất cùng nằm trong một long. Thuyết cũ lấy Sửu, Cấn, Thìn, Tốn, Mùi, Khôn, Tuất, Càn làm tám thần; ở đây thì gọi cả địa chi lẫn tứ duy (bốn quẻ ở bốn góc) là thần. Ai câu nệ thuyết cũ thì không hiểu được.

 Giang Tây là quái thứ hai, cùng xếp vào vị trí long; trong tám thần có bốn cái thuộc về long thứ hai.

 Tám long Giang Tây là Thân, Canh, Dậu, Tân, Tuất, Càn, Hợi, Nhâm, làm thành quái thứ hai. Quái này thu sa thủy của ba sao tốt Tham (văn gốc chép "Thực"), Cự, Vũ. Trong tám thần ấy, bốn thần Giáp (?), Tuất, Nhâm, Tân đều nằm ở quái thứ hai.

 Tám thần phương nam và phương bắc chung một quái, quả thật không sai.

 Giang Nam gồm Ngọ, Đinh, Mùi, Khôn; Giang Bắc gồm Tý, Quý, Sửu, Cấn; tám thần này hợp làm một thể. Nếu gặp sa thủy của Tham, Cự, Vũ, lại ứng với cục (thế đất hợp cách), thì đem ra xét nghiệm, giàu sang không sai mảy may. "Thanh Nang Tự" (sách phong thủy của Tăng Văn Địch, học trò Dương Quân Tùng) nói: "Long Giang Nam đến thì trông về Giang Bắc, long Giang Tây đi thì trông về Giang Đông." Nam bắc trông nhau là hỏa về Cấn (văn gốc có lẽ thiếu chữ "về" ?), thủy về Khôn. Đông tây trông nhau là mộc về Càn, kim về Tốn.

 Hai mươi bốn long do ba quái quản, đừng đem bàn với thầy địa lý tầm thường. Bỗng nhiên hiểu được thì thông suốt như tiên, đời đời con cháu đông đúc sum vầy (?).

 Hai mươi bốn long không ra ngoài ba quái (văn gốc chép "châm") và hai phụ mẫu. Khảm, Ly, Chấn, Đoài là bốn vị sinh, bốn vị vượng; Càn, Khôn, Cấn, Tốn là bốn vị sinh, bốn vị mộ (sinh, vượng, mộ là các giai đoạn trong vòng đời của một hành: sinh là lúc khí mới sinh ra, vượng là lúc khí thịnh nhất, mộ là lúc khí thu vào cất giữ như vào kho). Cái tình âm dương hội hợp của nam, bắc, đông, tây đều gói gọn ở đây.

 Ngô công (một nhà chú giải sách) giải rộng rằng: Thời thượng cổ xếp Dần, Mão, Thìn ở phương đông; bày Tỵ, Ngọ, Mùi ở phương nam; đặt Thân, Dậu, Tuất ở phương tây; định Hợi, Tý, Sửu (văn gốc chép "mạc" ?) ở phương bắc. Chỉ lấy mười hai địa chi bày ra bốn phương, là vì hình vuông tượng trưng cho đất, tức là theo "Hà Đồ" (bản đồ số cổ, tương truyền hiện trên lưng con long mã ở sông Hoàng Hà, là một gốc của Dịch học) mà định chính vị đông, tây, nam, bắc. Về sau lại thêm Càn, Cấn, Khôn, Tốn (văn gốc chép "yếu" ?) ở bốn góc. Trong mười thiên can thì bỏ Mậu, Kỷ làm trung thổ (thổ ở giữa), lấy Giáp, Ất phụ cho Chấn ở phương đông (văn gốc chép "Thìn" ?), Bính, Đinh phụ cho Ly ở phương nam, Canh, Tân phụ cho Đoài ở phương tây, Nhâm, Quý phụ cho Khảm ở phương bắc. Đó là vì hình tròn tượng trưng cho trời, tức là theo "Lạc Thư" (bảng số cổ, tương truyền hiện trên lưng con rùa ở sông Lạc) mà bốn phương bốn góc mới định.

 Đem hai mươi bốn vị chia ra Giang Đông, Giang Tây, Giang Nam, Giang Bắc, gom thành ba quái, hợp thành hai phụ mẫu, là lấy nghĩa ngũ hành của tám quái (văn gốc chép "bát phân" ?) theo hợp, theo sinh, theo mộ, theo loại. Dần, Giáp, Mão (văn gốc chép "noãn"), Ất, Thìn, Tốn, Tỵ, Bính là quái Giang Đông, vì Tốn ở đông nam, thuộc mộc, nên theo loại mộc. Thân, Canh, Dậu, Tân, Tuất, Càn, Hợi, Nhâm là quái Giang Tây, vì Càn ở tây bắc, thuộc kim, nên theo loại kim. Ngọ, Đinh, Mùi, Khôn, Nhâm (? lẽ ra là Tý), Quý, Sửu, Cấn chung một quái: Ngọ, Đinh thuộc hỏa, gặp Mùi, Khôn thì suy, nên Mùi, Khôn cũng theo Ngọ, Đinh mà thuộc hỏa; Nhâm, Quý là thủy, gặp Sửu, Cấn thì suy, nên Sửu, Cấn cũng theo Tý, Quý mà thuộc thủy.

 Đông, tây, nam, bắc tuy mỗi bên một đường, nhưng Càn, Khôn là cha mẹ già (văn gốc chép "lão kháng" ?), Cấn, Tốn (văn gốc chép "yếu") không lẫn vào; Chấn, Đoài là lúc mới bắt đầu giao nhau, nên đông tây hợp làm một phụ mẫu. Khảm, Ly giao nhau biến hóa, nước lửa giúp nhau, nên nam bắc hợp làm một phụ mẫu. Ba quái đều theo phụ mẫu đã sinh ra mình, thu các sao tốt Tham, Cự, Vũ; đó gọi là đại huyền không (phép phong thủy lớn dựa vào sự vận hành vô hình của khí theo phương vị).

 Thiên quái Giang Đông tìm trên bàn tay (bấm đốt ngón tay mà tính); biết được thì đáng giá nghìn vàng.

 Thiên quái tức quái phía Đông ngày xưa (văn gốc chép "cổ Đông quái"), lấy vị trước kiêm vị sau. Đó là các cặp Tý Quý, Sửu Cấn, Dần Giáp, Mão Ất, Thìn Tốn, Tỵ Bính, Ngọ Đinh, Mùi Khôn, Thân Canh, Dậu Tân, Tuất Càn, Hợi Nhâm. Vì lấy địa chi theo thiên can nên gọi là thiên quái, còn có tên là ai tinh (phép "xếp sao": lần lượt gán chín sao vào các phương vị để xét tốt xấu). Ngũ hành được bấm trên bàn tay để chia âm dương thuận nghịch, khởi các giai đoạn sinh, tử, vượng, mộ, rồi xếp chín sao để định tốt xấu của thủy thần (dòng nước, coi như vị thần mang khí).

 Thiên quái tức là thiên can; lấy địa chi theo thiên can, đó là phần dùng cho nước, là tổ của tứ kinh. Ngô công nói: thiên quái vốn từ quái phía Đông mà ra, nên nói "Giang Đông tìm trên bàn tay".

 Địa quái (văn gốc chép "địa họa" ?) tám quẻ, ai hiểu được? Đó là núi và nước đối nhau.

 Địa quái tức quái phía Tây ngày xưa, lấy vị sau kiêm vị trước. Đó là các cặp Nhâm Tý, Quý Sửu, Cấn Dần, Giáp Mão, Ất Thìn, Tốn Tỵ, Bính Ngọ, Đinh Mùi, Khôn Thân, Canh Dậu, Tân Tuất, Càn Hợi. Vì lấy thiên can theo địa chi nên gọi là địa quái (văn gốc chép "tự quái" ?), còn có tên là song sơn (văn gốc chép "song sách" ?; song sơn là ghép mỗi thiên can hoặc quẻ góc với một địa chi đứng cạnh, coi như một cặp). Tam hợp ngũ hành (ba địa chi hợp lại thành một cục ngũ hành, như Thân, Tý, Thìn hợp thành thủy cục) cũng chỉ người hiểu trời (?) mới nắm được; đây là bí quyết âm dương thuận nghịch, sinh tử của ngũ hành.

 Địa quái tức là địa chi; lấy thiên can theo địa chi, đó là phần dùng khi núi và nước đối nhau, là tổ của tam hợp. Ngô công nói: đoạn trên lấy thiên quái theo hướng (phía mặt trước của mộ hay nhà nhìn ra) mà bàn sự vượng, mộ của thủy thần; đoạn này lấy địa quái theo long mà bàn sự sinh, tử của núi và nước. Hai quái này thể (bản chất) và dụng (cách dùng) kiêm nhau, nên gọi là đối nhau.

 Phép tam hợp vốn đặt trên vòng mười hai chi: Càn, Giáp, Đinh thuộc về Hợi, Mão, Mùi; Hợi, Mão ở vòng trong của la bàn chính là Càn, Giáp, Đinh ở vòng ngoài (văn gốc chép "bồn"). Nếu Càn có một nửa thuộc Tuất, chỉ nửa sau thuộc Hợi, thì nửa trước thuộc Tuất hỏa, không thể làm mộc được (văn gốc chép "mộc hậu" ?). Lưu Bá Ôn (nhà mưu lược đầu đời Minh, giỏi thuật số) và những người khác dùng các phép như "Tân thuộc âm kim (văn gốc chép "xí" ?) có mộ thần ở Thìn, Nhâm thuộc dương thủy có mộ thần ở Thìn"; dùng vòng ngoài thì gần đúng, chỉ dùng vòng trong thì nửa trước chẳng phải gần như sai hết sao?

 Phụ mẫu âm dương phải tìm cho kỹ, lấy trước sau kiêm nhau mà định. Trước sau kiêm nhau thì xem cả hai đường, chia định hai bên mà đặt.

 Đoạn này bàn về gốc của trời đất. Phụ mẫu không giống nhau nên có khác biệt âm dương; trước sau kiêm nhau nên có phân chia trái phải. Ngô công nói: phụ mẫu âm dương của quái Đông và quái Tây không cùng một đường. Như Tý Quý, Sửu Cấn (văn gốc chép "dân"), Dần Giáp, Mão Ất, Thìn Tốn, Tỵ Bính, Ngọ Đinh, Mùi Khôn, Thân Canh, Dậu Tân, Tuất Càn (văn gốc thừa chữ "Tốn" ?), Hợi Nhâm, lấy trước kiêm sau, là quái Đông, tức thiên quái. Như Nhâm Tý, Quý [Sửu], Cấn Dần, Giáp Mão, Ất Thìn, Tốn Tỵ, Bính Ngọ, Đinh Mùi, Khôn Thân, Canh Dậu, Tân Tuất, Càn Hợi, lấy sau kiêm trước, là quái Tây, tức địa quái. Hai quái Đông Tây mỗi quái chia âm dương thuận nghịch khác nhau: một quái liên quan đến hướng thủ (mặt hướng của huyệt), một quái gắn với long (mạch núi chạy đến), nên cách vận dụng cũng khác nhau ở hai bên.

 Trong quái, tám quẻ không ra khỏi vị trí thì đời đời người tôn quý. Hướng và nước chảy về cùng một đường thì đến đâu cũng có tiếng tăm. Long đi ra khỏi thân (ra ngoài quái của mình) thì không có quan tước sang quý, khỏi cần nhọc lòng nhọc sức. Nếu chỉ đem Thiên Y, Phúc Đức (tên các sao tốt trong phép lật quẻ tám cung) ra mà đặt, thì chưa hẳn thấy được vinh quang.

 Ở trên đã nói trong hai mươi bốn long, cứ tám long thuộc một quái, ba lần tám là hai mươi bốn. Ở đây thì nói đầy đủ (văn gốc chép "phương" ?) về sơn hướng (tọa sơn là phía lưng dựa vào núi, hướng là phía mặt nhìn ra) của ba quái. Nếu nước từ phương quan vượng (văn gốc chép "cung vượng"; quan vượng tức lâm quan và đế vượng, hai giai đoạn khí đang lớn mạnh và thịnh nhất) chảy đến chầu, rồi chảy về phụ mẫu của quái mình mà đi, thì giàu sang, tiếng tăm vang khắp thiên hạ. Nếu không có sa thủy ở phương quan vượng của chính mình ứng với cục, thì không cần nhọc lòng cầu quan tước sang quý (văn gốc chép "cung quý"). Người đời dùng tiểu du niên (phép lật quẻ theo tám cung để định tám sao) mà lật quẻ, lấy Tham Lang làm Sinh Khí, Cự Môn làm Thiên Y, Vũ Khúc làm Phúc Đức để cầu quan tước sang quý, sao mà thấy được vinh hiển! Sai lầm vậy.

 Kim, mộc, thủy, hỏa, âm dương, trái phải, cốt yếu (văn gốc chép "cấp" ?) nằm trong tám thần, thì hướng và nước về cùng một đường.

 Xếp ngược phụ mẫu để nuôi vị trí long, sơn hướng cùng với nước chảy. Mười hai âm dương xếp theo một đường, thảy đều từ trong quái mà ra.

 Ở trên nói thiên quái, địa quái; ở đây thì nói đầy đủ về long và hướng. Long và hướng chung một phụ mẫu thì hợp với quái của hướng; nước chầu đến rồi chảy về quái của long, gọi là xếp ngược phụ mẫu. Kim ở phương tây mà sinh ở Tỵ, mộ ở Thìn (?); thủy ở phương đông (?) mà sinh ở Hợi, mộ ở Tuất (?); đông bắc (?), thủy, hỏa cũng đều như thế. Đây là thuyết xếp ngược để nuôi long. Ngô công nói: hai mươi bốn vị âm dương mỗi bên một khác (văn gốc chép "điền" ?); thiên quái xoay theo dương, địa quái xoay theo âm. Thiên quái xoay theo dương là chia mười hai vị dương mà tính thuận ngũ hành; địa quái xoay theo âm là chia mười hai vị âm mà xếp nghịch chín sao. Tốt xấu không ra ngoài hai quái trời đất.

 Quan thiên quan địa (văn gốc chép "quan ư quan địa" ?) định thư hùng, giàu sang gặp được trong đó. Lật trời đảo đất, đối nhau không giống, bí mật nằm ở huyền không.

 Nối ý trên: quan thiên quan địa (cửa ải trời, cửa ải đất) tức là tả quan, hữu quan (cửa ải bên trái, cửa ải bên phải), hai cục âm dương. Dương xoay bên trái, đi thuận, là hùng (đực); âm xoay bên phải, đi nghịch, là thư (cái). Lấy địa quái đặt ngược lên thiên quái, theo âm dương thuận nghịch của lưu thần (dòng nước chảy) mà khởi chín sao, gọi là lật trời đảo đất. Đây là huyền trong lại càng huyền, không trong lại thêm không, gọi là huyền không bát quái. Còn như loại "Bính, Đinh, Ất, Dậu thuộc [chữ khuyết]", gọi là huyền không tiểu ngũ hành (một phép riêng gán hành cho từng phương vị, khác ngũ hành thông thường). Tiên sư dùng nó để xét đường nhỏ, làm phép thu sơn xuất sát (thu lấy khí tốt của núi, đẩy khí xấu ra ngoài). Quan thiên quan địa là Thìn, Tuất, Sửu, Mùi; lật trời đảo đất là âm dương sinh [chữ khuyết].

 Dư Giới Thạch nói: Người đời lầm lấy huyền không tiểu ngũ hành đặt lên hướng để bàn sinh tử của thủy thần. Sao riêng thủy và thổ lại chiếm sinh tử của mười hai hướng, há có thể suy theo một lệ được? Như thế là chưa biết diệu dụng huyền diệu của tiên sư vậy. Lý Tân Hồ nói: những câu như "Bính, Đinh, Ất, Dậu vốn thuộc hỏa" là huyền không ngũ hành, là phép của người xưa đo nước để bàn sinh khắc, đo núi để bàn song sơn (văn gốc chép "song kim" ?). Dương công nói "dùng cái này để đo nước và đo núi", lời ấy đủ làm bằng. Người nay không nắm được ý chỉ, đặt ra phép thủy, rồi khư khư cho rằng bốn hướng hỏa sinh ở Dần, bốn hướng kim sinh ở Tỵ, bốn hướng mộc sinh ở Hợi (văn gốc chép "thôn chẩn" ?), còn bốn hướng thổ với tám hướng thủy, cộng mười hai hướng, đều sinh ở Thân. Hai mươi bốn chữ trên la bàn mà thủy và thổ đã chiếm mất một nửa, phép ấy có linh nghiệm hay không thì có thể tưởng thấy được.

 Phép thủy nên lấy song sơn liên châu (các cặp phương vị nối nhau như chuỗi hạt) làm đích. Phép ấy tròn trịa, linh hoạt mà không vướng mắc: vị nào cũng có trường sinh, núi nào cũng có chỗ huyền diệu, không phải mượn lẫn của nhau. Phép ấy huyền lại càng huyền, phải được truyền miệng mới có chân quyết, chẳng phải kẻ thông minh, tài biện luận mà đoán mò được.

 Nước tam dương ở thủy khẩu (cửa nước, chỗ dòng nước chảy ra khỏi khu đất) thu hết nguồn, giàu sang mãi không dứt. Tam dương, lục tú và hai thần đều đúng chỗ thì lập tức thấy vào triều đình.

 Mười tám câu dưới đây nói về các cách sang nhỏ trong nước. Tam dương là Tham, Cự, Vũ. Lục tú (sáu phương đẹp) là Cấn, Bính, Tốn, Tân, Đoài, Đinh. Hai thần là hai thần đầu và cuối của một quái. Câu ấy nói nước tam dương chầu đến rồi chảy về đất mộ, thu hết nước nguồn, thì giàu sang muôn đời không dứt. Nếu nước tam dương hợp với vị lục tú, vào cục mà không ra ngoài hai thần của quái mình, thì lập tức thấy làm quan nơi triều đình.

 Nước đến Ngọc Nhai thì chức quan liền đến, sinh thần đồng, trạng nguyên (người đỗ đầu kỳ thi cao nhất). Ấn Thụ (ấn quan và dây đeo ấn, ở đây là tên một phương vị) nếu nằm ở thủy khẩu, thì làm quan hầu cận gần ngôi tể tướng (?).

 Cấn (văn gốc chép "Hàn" ?), Tốn một tên là Ngọc Nhai (phố ngọc), một tên là Ngự Nhai (phố vua đi). Hai câu trên nói nước đến Ngọc Nhai: nước Ngọc Nhai từ phương quan vượng chầu đến (văn gốc lẫn số "4"), chủ sinh thần đồng, trạng nguyên. Hai câu dưới nói nước ra Ngọc Nhai: nước Ngọc Nhai từ bốn phương mộ chảy ra, chủ được tước vị đài đỉnh (ngôi tam công, tể tướng).

 Nước chảy theo tiếng trống, tù và rộn ràng, rực rỡ áo hồng mà sang quý.

 Theo đại ngũ hành nhà núi (hệ ngũ hành dùng cho long mạch), vị đứng trước trường sinh một vị là Cổ Giác (trống và tù và), vị đứng sau hai vị là Hồng Trang (áo đỏ, son phấn); có nước chầu, sa đẹp thì chủ sinh người làm quan hiển đạt. Câu này nối ý trên: ngoài nước Ngọc Nhai còn có nước này, để dẫn sang đoạn sau.

 Ở trên xét tam tài và lục kiến, xếp định âm dương mà tính. Ở dưới xét nước chảy qua Ngọc Liễn, Hãn Môn; long đi phải quay đầu lại.

 Tam tài tức là tam dương, nay thấy là Tham, Cự (văn gốc lẫn chữ "tập kỳ" ?), Vũ. Lục kiến là Thiên, Địa, Nhân, Tài, Quỷ, Lộc. Ngọc Liễn (xe ngọc của vua) là vị ngũ hành đi nghịch, tức vị suy: Quý, Cấn, Ất là vị suy của mộc; Ất, Tốn, Đinh là vị suy của hỏa; Đinh, Khôn, Tân là vị suy của kim; Tân, Càn, Quý là vị suy của thủy. Nó còn có tên là nước Hãn Môn (cửa chắn), nên đọng lại thành ao đầm ở phương suy, nên nói "ở dưới xét". Có thuyết nói Tý, Dần, Thìn, Càn, Bính, Ất: Tý là Hãn Môn, Dần là Kỳ Cổ (cờ và trống), Thìn là Hoa Biểu (cột trụ trang trí trước cung điện), Càn là Ấn Thụ (văn gốc chép "ấn hoãn"), Bính là Ngọc Nhai, Ất là Ngọc Liễn, gọi đó là lục kiến. Thật ra đó gọi là lục tú (sáu sao đẹp), không phải lục kiến. Long đi quay đầu là nói nước chảy dù có ra ngoài quái thì cũng phải quay đầu về phụ mẫu của quái mình mới đẹp.

 Ngô công nói: ngũ hành lấy trường sinh (giai đoạn khí mới sinh) làm Thiên kiến, là khí sinh thành nuôi lớn của âm dương. Lấy mộc dục (giai đoạn như trẻ mới tắm gội) và quan đới (giai đoạn như người mới đội mũ thắt đai, trưởng thành) làm Địa kiến, là khí rời bỏ cái cũ, nhận lấy cái mới của âm dương. Lấy lâm quan (văn gốc chép "lục quan"; giai đoạn như người ra làm quan, khí đang mạnh) làm Nhân kiến, là khí trung hòa của âm dương. Lấy đế vượng (giai đoạn khí thịnh nhất) làm Tài kiến, là khí cực thịnh của âm dương. Lấy tử, mộ, tuyệt (giai đoạn khí chết, thu vào kho, dứt hẳn) làm Quỷ kiến, là khí ngưng kết của âm dương. Lấy thai, dưỡng (giai đoạn khí thành bào thai, được nuôi dưỡng để sinh lại) làm Lộc kiến, là khí lúc cùng cực của suy tàn và hồi phục. Cho nên nước nên từ Lộc kiến, Thiên kiến, Nhân kiến chầu đến, chảy qua Tài kiến, Quỷ kiến vào mộ, vòng quanh phụ mẫu của quái mình, thì mới hợp trọn cách.

 Sáu kiến của quái sáng rõ gọi là lục long, tên họ thấu đến tai vua. Nếu chính sơn chính hướng mà nước chảy trên địa chi, thì góa bụa, chết yểu, bị tù tội đòn roi.

 Đây nối văn trên: trên nước xếp long, nước từ Thiên kiến, Nhân kiến chầu đến, chảy qua Tài kiến, Quỷ kiến vào mộ, thì chủ tên tuổi thấu đến triều đình. Nếu long chính thần (phương vị thuộc địa chi) mà lập hướng đúng vào địa chi, lại thấy nước ở chính thần, ắt chủ tai họa tù tội, góa bụa, chết yểu.

 Hướng nếu quay về núi là phụ mẫu, thì nước chảy quay về mặt hướng. Nước nếu lên núi mà cùng phụ mẫu, ắt thấy sinh người làm tam công (ba chức quan cao nhất triều đình).

 Đây nói theo thiên quái tứ kinh. Long Hợi (văn gốc chép "đài" ?) lập hướng Bính là quay về núi, vì đông tây chung một phụ mẫu. Thấy nước Đinh đi hợp với kho mộ là nước chảy quay về hướng. Nếu thấy nước Tốn, Bính đến hợp cục thủy âm, chảy qua Tuất Càn về kho, vòng quanh phụ mẫu của mình, gọi là lên núi, cũng cùng phụ mẫu, chủ sinh người sang quý bậc tam công, phát phúc lâu dài.

 Hai thần cùng đường là vợ chồng, phải nhận cho ra đường của chân thần. Tiên nhân bí mật định âm dương, ấy mới là gò núi của chính long.

 Đây nói theo địa quái tam hợp. Song sơn tam hợp ngũ hành lấy địa chi làm dương, làm chồng; lấy thiên can làm âm, làm vợ. Can chi cùng đi là vợ chồng cùng đường, như Nhâm Tý, Khôn Thân, Ất Thìn là thủy thần, tức vợ chồng cùng đường. Ngô công nói: song sơn lấy can theo chi thần mà chia ngũ hành, là nghĩa âm theo dương, vợ theo chồng, nhưng lấy chính thần làm chủ. Như Dần, Ngọ, Tuất là dương hỏa thần (văn gốc chép "viêm"), thì Cấn, Bính, Tân là âm hỏa thần theo; Thân, Tý, Thìn là dương thủy thần, thì Khôn, Nhâm, Ất là âm thủy thần theo; Hợi, Mão, Mùi là dương mộc thần, thì Càn, Giáp, Đinh (văn gốc chép "Tý" ?) là âm mộc thần theo.

 Hai chữ âm dương thì xem linh và chính; tọa và hướng phải biết chỗ bệnh. Nếu đặt chính thần vào chính vị (văn gốc chép "điện" ?), thì phải cho nước chảy vào linh đường. Linh đường làm chính hướng thì phải biết là tốt, nhận cho rõ đầu núi đến. Trên nước xếp long theo vị mà đặt, thì chứa thóc hơn vạn kho.

 Đây lại nói theo song sơn tam hợp. Về âm dương: mười hai địa chi là chính thần, thuộc dương; tám thiên can và tứ duy là linh thần, thuộc âm; lập hướng không thể không biết điều này. Chi thần không thể làm chính hướng, ắt phải cho nước chảy vào can thần. Can thần có thể làm chính hướng, ắt phải cho nước chảy vào can thần (câu này có lẽ chép lặp ?). Can thần làm chính hướng được, nhưng cũng phải xét long đến lấy hành gì mà nhập thủ (đoạn mạch núi cuối cùng đi vào huyệt) để tiêu nạp (thu nhận khí tốt, tiêu trừ khí xấu). Ngô công nói: Chu Tước (ở đây chỉ dòng nước trước huyệt) bắt nguồn từ sinh khí, chia dòng ở chỗ chưa thịnh, chầu đến ở chỗ đại vượng, đọng lại ở chỗ sắp suy, chảy đi ở chỗ khí đã tàn; đó tức là trên nước xếp vị long.

 Chính thần phải trăm bước mới thành long, nước ngắn thì liền (văn gốc chép "đệ" ?) xấu. Linh thần không hỏi dài hay ngắn, tốt xấu đoán không giống nhau.

 Câu ấy nói nước đi ở chính thần mà hợp với quan vượng, nguồn dòng xa lớn, thì chủ đại quý hiển. Ở ruộng hay khe thì phải xa trăm bước mới tốt, ngắn thì mang sát (khí xấu gây hại). Nước đi ở linh thần thì không câu nệ nguồn dòng xa hay gần, chỉ lấy ngũ hành sinh, vượng, hưu (nghỉ, suy), mộ mà bàn tốt xấu. Nếu chiết thủy (dòng nước rẽ ngoặt, gãy khúc) từ chính thần mà ra, ắt chuốc họa bất ngờ, không thể không thận trọng. Lại có câu "chính thần lên núi (văn gốc chép "thượng sách"), linh thần xuống nước; long thần trên núi không xuống nước, long thần dưới nước không lên núi", mà ở đây lại nói nước đi ở chính thần là tốt; e rằng câu "trăm bước thành long" là nói về núi, không phải về nước. Tạm để đó.

 Phụ mẫu xếp đến con dâu, phải nhận rõ sinh khắc. Trên nước xếp long theo vị trí của quái, đến anh em rồi đến con cháu.

 Đây nói chiết thủy theo tứ kinh: Càn kim là cha, Khôn mộc (?) là mẹ, Cấn thủy là anh em, Tốn hỏa (văn gốc chép "viêm bất" ?) là con dâu. Phải nhận ngũ hành để bàn sinh khắc, theo đường nước mà xếp công vị (phương vị ứng với từng người con trong nhà) để chia họa phúc. Hai câu "trên nước…" là nói từ Cấn thủy đến Tốn hỏa. Ngô công nói: chiết thủy nên theo can quái (?), sinh cho núi thì tốt, khắc núi thì xấu.

 Hai mươi bốn núi chia hai đường, phải nhận cho ra hành làm chủ. Trong long giao chiến mà trong nước lại đặt vào, ấy là chính long bị thương ở đầu. Phía trước nếu không có cái xấu giao nhau phá hoại, thì chớ đoán là họa hung. Sao xấu nằm trên đầu công vị nào, phải nhận kỹ dấu vết nguồn do.

 Đây lại nói ba quái thiên, địa, huyền không giao dòng với nhau, còn công vị thì chuyên lấy thiên quái tứ kinh làm chủ. Câu ấy nói hai mươi bốn vị chia âm dương thuận nghịch để phân tốt xấu, ắt phải xét ba quái thiên, địa, huyền không do hành nào làm chủ để định họa phúc. Trong đó lại (văn gốc chép "dĩ" ?) có đường nước chính thần giao chiến với nhau. "Phía trước không có cái xấu giao nhau phá hoại" là như đường nước không rơi vào các vị xấu Lộc Tồn, Phá Quân, Liêm Trinh, Văn Khúc (văn gốc chép "Lộc Phá Khiêm Văn"; các sao xấu trong chín sao), thì không thể vội đoán là xấu. Nếu giao chiến ở vị xấu thì xem rơi vào công vị nào: nếu ở cung Tý, Dần, Thìn thì họa lan đến con trưởng.

 Ngô công nói: tám đường Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi gặp nhau, giao lẫn, ắt chủ hình thương (tù tội, thương tích). Tý Ngọ gặp Thìn Tuất thì hại đàn ông; Mão Dậu gặp Sửu Mùi thì hại đàn bà. Mão Dậu gặp Thìn Tuất là âm dương không giao, chủ tai họa kiện tụng, cãi vã. Nước bốn vị Dần, Thân (văn gốc chép "trung"), Tỵ, Hợi giao chiến với Tý, Ngọ, Mão, Dậu thì đều chủ hình thương.

 Trước định núi đến, sau định hướng, liên châu chớ buông rời nhau. Phải biết tìm kỹ dấu vết ngũ hành, giàu sang kết thành trọn long.

 Đây bàn việc lập hướng theo song sơn tam hợp. Như long Hợi Càn lập hướng Giáp Mão, Đinh Mùi; long Canh Dậu lập hướng Tốn Tỵ, Quý Sửu; gọi là liên châu tam hợp. Phải xét cả hai bên long và hướng: ngũ hành hợp với sinh, quan, vượng; sa thủy ứng cục và về kho; thì biết giàu sang kết thành trọn cả cục.

 Ngũ hành nếu lật đúng vào hướng, trăm năm con cháu thịnh. Âm dương phối hợp cũng bàn như vậy, giàu sang tìm ở trong này.

 Ngô công nói: lấy ngũ hành của long lật đúng vào vị sinh, quan, vượng, thì lập hướng không câu nệ phương vị âm dương thuần hay tạp, chỉ cần lưu thần hợp phép thì phương sinh làm vượng người đinh (đông con trai), quan vượng thì chủ giàu sang. Nếu ngũ hành âm dương phối hợp, thì lập hướng cũng không câu nệ khuôn sáo tịnh âm tịnh dương (văn gốc chép "tịnh tử" ?; tức phép cho rằng long âm phải lập hướng âm, long dương phải lập hướng dương). Dư Giới Thạch nói: người xưa với long âm Tốn mà lập hướng Nhâm, là lấy Tân kim phối với Nhâm thủy (?), gọi là phối; với long Hợi mà lập hướng Dần, là lấy Dần với Hợi hợp nhau, gọi là hợp. Lại công (Lại Văn Tuấn, thầy phong thủy đời Tống) nói: "thai, dục (văn gốc chép "sái"), dưỡng, sinh, quan, vượng, mộ, không cần bàn thêm âm dương thuần tạp", chính là ý này.

 Ba loại quái phụ mẫu Đông Tây, đáng giá nghìn vàng. Hai mươi bốn đường sinh quan cao, mặc áo tía (áo của quan to) vào Trường An (kinh đô đời Đường, ý nói vào triều). Phụ mẫu không đúng thì chưa phải là tốt, không có quan chức, chỉ giàu có.

 Đây lại lấy ba loại quái để kết. Quái ai tinh và quái huyền không đều có ba loại quái: hai quái Đông Tây chung một phụ mẫu, hai quái Nam Bắc chung một phụ mẫu. Nếu hai mươi bốn núi hợp với nước chầu từ quan vượng của chính mình, chảy vòng quanh phụ mẫu của mình (văn gốc lẫn chữ "triệu" ?), thì chủ đời đời giữ tước cao, mặc áo tía ở Trường An. Nếu không có nước chầu từ quan vượng của chính mình (văn gốc chép "biếm"), thì phụ mẫu không đúng, chủ giàu mà không sang; dù có sa thủy lục tú ứng cục, cũng chẳng qua làm quan một hai đời mà thôi.

 Ngô công nói: bốn quái Khảm, Ly, Chấn, Đoài phối hợp vợ chồng, lập hướng lẫn cho nhau, không bàn phương vị âm dương theo nạp giáp (phép gán thiên can vào các quẻ; văn gốc chép "minh dương"), chỉ cần hợp phụ mẫu của mình, có nước Vũ Khúc chầu về kho, thì chủ giàu sang. Nếu nước tam cát (ba sao tốt), lục tú đến và đi từ quái bên ngoài, thì chẳng qua sang quý tạm thời, không thể hưởng đời đời. Cho nên các phép thôi quan (giục lên quan), ai tinh, cứu bần (cứu nghèo) của tam hợp mà hợp với điều này thì giàu sang trọn vẹn và lâu dài.

 Phụ mẫu xếp đến thì xem trái phải, ở mặt hướng mà chia lành dữ. Song sơn song hướng (văn gốc lẫn chữ "song phong xuy thảo động" ?), nước ở linh thần thì giàu sang mãi không nghèo. Nếu gặp chính thần ắt bại tuyệt, ngũ hành phải phân biệt. Cách hướng một thần thì con thứ gánh chịu, nghìn vạn lần phải suy xét kỹ.

 Ngũ hành phụ mẫu chia trái phải, âm dương thuận nghịch, nhưng ắt phải theo hướng. Lấy thiên quái định lành dữ (văn gốc chép "các") của thủy thần. Lập hướng phải kiêm cả can lẫn chi, mà cho nước chảy ra ắt phải từ can thần, thì chủ giàu sang lâu dài. Nếu lập hướng đúng vào địa chi, chiết thủy ở chính thần, thì chủ bại tuyệt, sa sút. Cũng phải lấy ngũ hành so bàn họa phúc nặng nhẹ: nếu rơi vào cung tử, tuyệt của hướng thì họa ắt nặng; nếu ở vị quan vượng thì cũng (văn gốc chép "thùy" ?) bất lợi những năm đầu. Bàn theo công vị, thấy cung Ngọ, Thân, Tuất thì họa đến con thứ. Nói "cách hướng" là tính từ long thứ nhất cách sang long thứ hai.

 Ngô công nói: đại khái nước đi ở chi thần phần nhiều mang sát. Nếu từ vị tam cát mà đến, lại hợp (văn gốc chép "trường") đường nước huyền không thu sơn xuất sát, khớp với "sinh vào khắc ra" của đại ngũ hành nhà núi, long thần hùng vĩ, thì chủ đại phú quý. Nếu long yếu mang sát thì rất bất lợi những năm đầu; lại gặp đường nước giao chiến, tốt xấu không thể không thận trọng.

 Nếu nước đi trong cung vị (văn gốc chép "quan vị") thì xem thuận nghịch, đón được thì mới phát đặc biệt (?). Cung vị nếu đến mà gặp long nghịch, thì trai gái mất dấu.

 Nước chảy trong quái của mình gọi là đi trong cung vị. Phải xem ngũ hành âm dương thuận nghịch (văn gốc chép "tu nghịch"); đón được sinh, quan, vượng, sa thủy ứng cục, thì mới phát đặc biệt (?) mà giàu sang nhanh. Ngô công nói: nước ra khỏi cung vị của quái mình, lại trái nghịch với sinh vượng trên đường nước của ngũ hành, là âm dương không giao, trai gái mất đôi; dù long thật, huyệt đúng (huyệt là chỗ chính xác để đặt mộ hay dựng nhà, nơi khí tụ lại), ắt không thể phát phúc.

 Lại xem dưới phụ mẫu có tam cát, ba loại quái là bậc nhất.

 Câu ấy nói ngũ hành phụ mẫu phải hợp với sa thủy của ba sao tốt Tham, Cự, Vũ, lại xem phụ mẫu của ba quái đông tây, nam bắc, thì mới là bậc nhất. Nói "dưới" là vì tam cát ở dưới phụ mẫu.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video