Thiên 1 — Kinh Ca ngợi công đức Đại thừa (trọn kinh)

 Kinh Xưng tán công đức Đại thừa (kinh ca ngợi công đức của Đại thừa — "Đại thừa" nghĩa đen là "cỗ xe lớn", chỉ con đường tu hành nhằm cứu độ tất cả chúng sinh và cùng thành Phật)

 Kinh Xưng tán công đức Đại thừa

 Đời Đường, Huyền Trang dịch.

 Kinh Xưng tán công đức Đại thừa

 Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang nước Đại Đường vâng chiếu vua mà dịch.

 Tôi nghe như thế này. Một thời, đức Bạc-già-phạm (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc Thế Tôn, được cả thế gian tôn kính) ngự tại tòa Điện Đại Công Đức, nơi kho tàng pháp giới (toàn thể thế giới của chân lý, mọi hiện tượng trong vũ trụ), chỗ chư Phật đi lại, được trang hoàng bằng đủ thứ báu vật. Ngài ở cùng vô số vị đại Thanh văn (những đệ tử tu theo con đường nghe lời Phật dạy để tự mình giải thoát) và các vị đại Bồ-tát (người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ tất cả chúng sinh), cùng vô lượng đại chúng gồm chư thiên (các vị thần ở cõi trời), loài người, A-tố-lạc (tức A-tu-la, một loài thần hay hiếu chiến, ghen tị) v.v… vây quanh trước sau.

 Lúc ấy trong hội có một vị Bồ-tát hiện ra hình tướng người nữ, tên là Đức Nghiêm Hoa. Nhờ oai lực thần diệu của Phật, vị ấy đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi đầu lạy rồi thưa với Phật rằng: "Thế nào gọi là bạn xấu của Bồ-tát, để Bồ-tát mới học biết rồi tránh xa?"

 Bấy giờ Phật bảo Đức Nghiêm Hoa: "Ta xét khắp thế gian, không có thiên ma (loài ma ở cõi trời chuyên phá người tu), Phạm (Phạm Thiên, vị vua cõi trời Sắc giới), Thích (Đế Thích, vị vua cõi trời Đao-lợi), sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tư tế của Ấn Độ cổ) nào… lại là ác tri thức (người dẫn dắt sai đường, bạn xấu) đối với Bồ-tát mới học trên đường đến vô thượng bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, không gì hơn, tức quả vị Phật) bằng những người ưa thích Thanh văn thừa và Độc giác thừa (Độc giác: người tự mình giác ngộ khi không có Phật ra đời, chỉ lo giải thoát cho riêng mình; 'thừa' là cỗ xe, tức con đường tu)."

 "Vì sao vậy? Đã là Bồ-tát thì nhất định vì muốn đem lợi ích và an vui cho mọi hữu tình (chúng sinh có tình thức, tức mọi loài có cảm giác, tâm thức) nên mới siêng năng cầu vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ chân chính, viên mãn, cao nhất của Phật). Còn người ưa thích nhị thừa (hai cỗ xe: Thanh văn và Độc giác) thì chí hướng thấp kém, chỉ cầu niềm vui tự mình chứng nhập Bát-niết-bàn (sự diệt tận mọi phiền não, thoát khỏi sinh tử)."

 "Vì lẽ đó, Bồ-tát mới học không nên cùng họ ở chung một chùa, ở chung một phòng, cùng nhau kinh hành (đi bách bộ chậm rãi qua lại để giữ tâm tỉnh thức, một cách tu tập), cùng đường dạo chơi. Nếu những vị Bồ-tát nào đã nghe học nhiều về Đại thừa, có được lòng tin không thể lay chuyển, thì Ta đặc biệt cho phép ở chung với họ, để dẫn dắt khiến họ phát tâm hướng về bồ-đề. Nếu những người thuộc loại ấy thiện căn (gốc lành, những việc tốt đã gieo từ trước) chưa chín muồi, thì không nên giảng cho họ giáo pháp Đại thừa, vì sẽ khiến họ sinh lòng chê bai, phải mắc tội vô lượng."

 "Bồ-tát mới học chỉ nên gần gũi những vị Bồ-tát đã học Đại thừa lâu năm, nghe biết rộng nhiều, để những thiện căn đã gieo hướng về vô thượng chánh đẳng bồ-đề mau được chín muồi. Không nên gần gũi những người ưa thích nhị thừa. Vì sao vậy? Vì họ làm chướng ngại tâm bồ-đề (tâm nguyện cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) của Bồ-tát, vì họ khiến Bồ-tát bỏ tâm bồ-đề, vì họ khiến tâm bồ-đề bị suy giảm, vì họ khiến Bồ-tát vi phạm hạnh Bồ-tát."

 "Bồ-tát thà bỏ thân mạng, chứ không nên bỏ tâm đại bồ-đề mà khởi lên ý nghĩ cầu theo nhị thừa. Nếu các Bồ-tát khuyên chúng sinh bỏ tâm bồ-đề để hướng về địa vị nhị thừa, hay nếu các Bồ-tát khuyên chúng sinh bỏ tâm bồ-đề để làm các nghiệp ác, thì cả hai đều rơi vào địa ngục chịu những khổ đau dữ dội."

 "Bồ-tát thà giữ tâm đại bồ-đề mà phạm năm tội vô gián (năm tội nặng nhất: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp Tăng; phạm vào thì đọa địa ngục chịu khổ không ngừng nghỉ), chịu khổ địa ngục, chứ quyết không bỏ tâm đại bồ-đề mà muốn cầu chứng quả Dự lưu (quả vị đầu tiên trong bốn quả của Thanh văn, nghĩa là vừa 'nhập vào dòng' bậc thánh)."

 "Bồ-tát thà giữ tâm đại bồ-đề mà chịu khổ địa ngục trăm nghìn đại kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài lâu), chứ quyết không bỏ tâm đại bồ-đề mà muốn cầu chứng quả Nhất lai (quả thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần nữa)."

 "Bồ-tát thà giữ tâm đại bồ-đề mà phải mang thân bàng sinh (loài súc sinh, cầm thú) hoặc làm ngạ quỷ (quỷ đói, loài luôn chịu đói khát), chứ quyết không bỏ tâm đại bồ-đề mà muốn cầu chứng quả Bất hoàn (quả thứ ba, không còn trở lại cõi Dục để tái sinh nữa)."

 "Bồ-tát thà giữ tâm đại bồ-đề mà làm mười nghiệp ác (giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời thêu dệt, tham lam, giận dữ, tà kiến), rơi vào các ác thú (những cõi xấu như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), chứ quyết không bỏ tâm đại bồ-đề mà muốn cầu chứng quả Vô sinh (quả A-la-hán, quả cao nhất của Thanh văn, không còn tái sinh)."

 "Bồ-tát thà giữ tâm đại bồ-đề mà nhảy vào hố lửa lớn để cứu các loài có tâm thức, chứ quyết không bỏ tâm đại bồ-đề mà giống như kẻ giặc nhút nhát, chạy trốn vào cõi Niết-bàn."

 "Bồ-tát thương xót tất cả hữu tình xoay vần trong vòng sinh tử mà không ai cứu giúp. Ngay khi vừa mới phát tâm vô thượng bồ-đề, Bồ-tát đã đáng được tất cả chư thiên, loài người, A-tố-lạc v.v… cúng dường; đã có thể làm lu mờ quả vị cao nhất của mọi Thanh văn và Độc giác; đã có thể đánh bại tất cả quân ma, khiến các vua ma ác đều vô cùng kinh sợ."

 Bấy giờ Đức Nghiêm Hoa nghe Phật nói xong, lại thưa Phật rằng: "Thế nào gọi là quân ma? Cúi xin Thế Tôn thương xót giảng cho."

 Phật bảo Đức Nghiêm Hoa: "Nếu có người nghe giảng giáo pháp Đại thừa mà không sinh lòng vui theo, không ưa lắng nghe, không cầu hiểu thấu, không thể tin nhận, trái lại còn cười cợt khinh thường, chê bai lăng nhục, gây chia rẽ, vu khống phỉ báng, đánh đập, xua đuổi, thì nên biết những kẻ ấy đều là quân ma. Đó gọi là kẻ ưa điều trái pháp, kẻ bản tính hèn kém, kẻ đi tìm ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật giáo), kẻ làm việc tà, kẻ phá hoại chánh kiến (cái thấy biết đúng đắn)."

 "Nên biết những kẻ phỉ báng Đại thừa như thế sẽ rơi vào địa ngục chịu những khổ đau dữ dội. Ra khỏi đó rồi, sinh vào loài ngạ quỷ, trải qua trăm nghìn kiếp thường phải ăn phân và đồ dơ bẩn. Sau đó sinh làm người thì mù, điếc, câm, ngọng, tay chân không đủ, mũi tẹt dẹt (?), ngu đần không hiểu biết, hình dáng lùn thấp xấu xí."

 "Cứ như thế dần dần tội chướng được tiêu trừ, trôi lăn khắp mười phương, có khi gặp được chư Phật, được gần gũi cúng dường, lại được nghe Đại thừa; nghe rồi có thể vui theo và tin nhận. Nhờ vậy liền phát tâm đại bồ-đề, mạnh mẽ siêng năng tu hạnh Bồ-tát, dần dần tiến bước học tập, cho đến khi đạt được bồ-đề."

 "Chư Phật Thế Tôn không hề cố ý phân biệt mà giảng năm thừa (năm con đường tu: Nhân thừa, Thiên thừa, Thanh văn thừa, Độc giác thừa và Bồ-tát thừa) cho các loài hữu tình. Do sức mạnh của bản nguyện (lời nguyện gốc đã phát từ trước), nương nơi thân pháp giới (thân chân lý của Phật, trùm khắp mọi nơi), vào mọi lúc, từ các lỗ chân lông tự nhiên tuôn ra vô lượng ánh sáng giáo pháp, dùng một âm thanh nhiệm mầu mà rưới mưa pháp đồng đều cho vô lượng hữu tình trong cùng một hội chúng."

 "Người từ trước tin ưa Thanh văn thừa thì nghe Phật giảng pháp Thanh văn thừa. Người từ trước tin ưa Độc giác thừa thì nghe Phật giảng pháp Độc giác thừa. Người từ trước tin ưa Vô thượng thừa (cỗ xe cao nhất, tức Đại thừa) thì nghe Phật giảng pháp Vô thượng thừa. Người từ trước tin ưa nhiều thừa khác nhau thì nghe Phật giảng các pháp của nhiều thừa khác nhau. Người từ trước tin ưa Nhân thiên thừa (con đường tu thiện để được sinh làm người hoặc lên cõi trời) thì nghe Phật giảng pháp Nhân thiên thừa. Loài bàng sinh, quỷ… cũng nghe Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như) dùng tiếng nói hợp với loài mình mà giảng pháp. Nếu có kẻ từ trước chưa từng nghe pháp, thì chỉ thấy Phật ngồi giữa đại chúng im lặng."

 "Kẻ từng nghe Đại thừa mà phỉ báng, trải qua vô lượng kiếp rơi vào đại địa ngục, vào loài bàng sinh, ngạ quỷ và cả trong cõi trời, cõi người chịu đủ mọi khổ rồi, khi nghe pháp Đại thừa liền có thể vui theo, sinh lòng tin trong sạch sâu xa, rồi phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là sự giác ngộ chân chính, viên mãn, cao nhất, tức quả vị Phật)."

 Bấy giờ Đức Nghiêm Hoa nghe Phật nói xong, lại thưa Phật rằng: "Thế nào gọi là Đại thừa? Tên gọi 'Đại thừa' này chỉ những ý nghĩa gì?"

 Thế Tôn dạy: "Hay thay, hay thay! Ngươi biết ưa thích nghe về công đức của Đại thừa. Hãy lắng nghe kỹ, lắng nghe kỹ, và khéo suy nghĩ ghi nhớ. Ta sẽ vì ngươi phân tích giảng giải các ý nghĩa mà tên gọi Đại thừa này muốn chỉ."

 "Thừa này bao gồm thâu tóm, chở che rộng lớn xa xăm, không bỏ sót điều gì, cho nên gọi là Đại thừa. Công đức của thừa này rất sâu xa nhiệm mầu, vượt quá mọi con số đo đếm, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này vững chắc, những phân biệt hư dối không thể làm lay đổ, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này chân thật, cho đến tận cùng thời vị lai (tương lai) cũng không hề dứt hết, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này bao la, trùm khắp pháp giới, xa thẳm không bờ bến, cho nên gọi là Đại thừa."

 "Thừa này như biển cả, dung nạp chứa nhóm kho báu công đức, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này như núi non trấn giữ một vùng, bọn tà đạo không thể quấy nhiễu, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này như hư không, bao chứa tất cả loài hữu tình và vô tình (vật không có tâm thức), cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này như mặt đất, có thể làm sinh trưởng khắp mọi điều thiện thế gian và xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian, tức hướng đến giải thoát), cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này như nước, thấm nhuần đồng đều cho tất cả, khiến không có gì khô héo, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này như lửa, đốt sạch mọi chướng ngại, khiến không còn sót lại tập khí (thói quen, dấu vết của phiền não), cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này như gió, quét sạch tất cả mây mù sinh tử, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này như mặt trời, soi sáng muôn loài, làm cho tất cả chín muồi, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này như mặt trăng, có thể trừ được sự nóng bức phiền não, phá tan mọi bóng tối tà kiến, cho nên gọi là Đại thừa."

 "Thừa này tôn quý, được thiên long bát bộ (tám loài thần hộ trì Phật pháp, gồm trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già) đều kính phụng, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này luôn được các vị Kiện-đạt-phược (tức Càn-thát-bà, loài thần âm nhạc ở cõi trời) ca ngợi tán dương, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này luôn được Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương), Phạm Thiên, Đế Thích lễ kính tôn trọng, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này luôn được các vị thần rồng kính thờ và canh giữ, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này luôn được tất cả Bồ-tát siêng năng tu học, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này gìn giữ dòng giống thánh của chư Phật, làm cho ngày càng thêm hưng thịnh, cho nên gọi là Đại thừa."

 "Thừa này tròn đầy, có đủ oai đức lớn, làm lu mờ tất cả, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này cung cấp khắp cho tất cả hữu tình, khiến không thiếu thốn, cho nên gọi là Đại thừa. Oai lực của thừa này giống như cây thuốc, cứu chữa mọi bệnh tật, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này có thể tiêu diệt bọn giặc phiền não của tất cả hữu tình, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này có thể chuyển bánh xe pháp (pháp luân: hình ảnh ví việc giảng dạy giáo pháp lan truyền khắp nơi, nghiền nát phiền não) vô thượng, làm lợi ích cho tất cả, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này nhiệm mầu, rất sâu xa bí mật, không thể nói ra được, cho nên gọi là Đại thừa. Công dụng thần diệu của thừa này nối tiếp hạt giống Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng), làm cho không bị dứt đoạn, cho nên gọi là Đại thừa."

 "Thừa này có thể làm sáng tỏ đến tận cùng lẽ thế tục (chân lý theo cách nhìn thông thường của thế gian) và lẽ thắng nghĩa (chân lý tối thượng, rốt ráo), cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này có thể làm sáng tỏ các hạnh Bồ-tát, không gì không đầy đủ, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này có thể làm sáng tỏ công đức của Phật địa (địa vị, cảnh giới của Phật), không gì không trọn vẹn, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này đem lợi ích an vui cho tất cả hữu tình cho đến tận cùng thời vị lai, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này có công năng tột bậc, có thể dựng nên đại nghĩa, diệu dụng không cùng tận, cho nên gọi là Đại thừa."

 "Thừa này sâu kín huyền diệu, người có chí hướng thấp kém không thể tin nhận, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này bình đẳng, người có chí hướng cao vượt mới có thể tin nhận, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này rộng lớn, kẻ ngu kém không thể đo lường nên đem ra cười cợt, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này tôn quý cao vời, người có trí tuệ bậc trên mới có thể thấu đạt và luôn trân quý vui thưởng, cho nên gọi là Đại thừa. Thừa này vượt hơn Độc giác thừa v.v…, cao nhất, không gì sánh bằng, cho nên gọi là Đại thừa."

 Khi Phật nói những công đức thù thắng như thế về tên gọi, ý nghĩa, bản thể và công dụng của Đại thừa, thì tam thiên đại thiên thế giới này (một thế giới vô cùng rộng lớn, gồm một tỷ thế giới nhỏ như thế giới của chúng ta) chấn động theo sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất, như rung, vọt lên, vang dội…, điềm lành báo hiệu việc trọng đại). Giữa không trung, trăm nghìn vạn loại nhạc trời không ai gảy đánh mà tự vang lên. Các thứ hoa trời nhiệm mầu rơi xuống lả tả. Vô lượng thiên tử (các vị trời) và vô số Thanh văn nghe tiếng pháp này, thấy điềm lành ấy, đều phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Trăm nghìn câu-chi (?) (câu-chi: phiên âm tiếng Phạn, một đơn vị số rất lớn, khoảng mười triệu) Bồ-tát mới học đồng thời chứng được vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ thấy rõ và an trụ vững vàng nơi chân lý rằng mọi sự vật vốn không thật có sinh ra hay mất đi).

 Bấy giờ ngài A-nan (thị giả của Phật, người nghe và ghi nhớ nhiều lời Phật dạy nhất) liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, chắp tay cung kính thưa với Phật rằng: "Pháp môn (cánh cửa giáo pháp, tức bài giảng này) hôm nay thật là hiếm có, có thể đem lợi ích an vui khắp cho tất cả hữu tình. Chúng con nên lấy tên gì để vâng giữ và truyền bá?"

 Phật bảo A-nan: "Kinh này tên là Xưng tán công đức Đại thừa, cũng gọi là Hiển thuyết báng pháp nghiệp chướng (nói rõ về nghiệp chướng — tức những chướng ngại do việc làm xấu gây ra — của tội phỉ báng chánh pháp). Với những tên gọi ấy, ngươi hãy vâng giữ."

 Khi đức Bạc-già-phạm nói kinh này xong, vô lượng Thanh văn như A-nan-đà (tức A-nan), vô số Bồ-tát như Đức Nghiêm Hoa, cùng tất cả đại chúng gồm chư thiên, loài người, A-tố-lạc v.v…, nghe lời Phật dạy đều vô cùng vui mừng, tin nhận và vâng theo thực hành.

 Kinh Xưng tán công đức Đại thừa

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video