Thiên 2 — Quyển hạ: Hàng phục ma, ba mươi hai áo giáp công đức, giáo hóa ngoại đạo, thọ ký cho Xà Da Mạt

 Kinh Văn Thù Sư Lợi Hiện Bảo Tạng do Phật nói — quyển hạ

 Bấy giờ Thiên ma Ba Tuần (vua ma ở cõi trời, tên là Ba Tuần, chuyên phá hoại người tu đạo) muốn quấy phá bữa cơm cúng dường mà Văn Thù Sư Lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ) đã sửa soạn. Hắn hóa ra bốn vạn tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới luật). Họ mặc áo rách nát, dơ bẩn, hôi thối, cầm bát (bình đựng thức ăn của người tu) đã vỡ. Ngực và lưng đều hở, mặt mũi xấu xí, chân què, đầu trọc, lưng gù. Trong lòng hốt hoảng sợ sệt, họ ngồi giữa đại chúng, cũng cầm bát nhận đủ thứ đồ cúng. Thức ăn trong bát cơm cúng không hề vơi hết. Các tỳ-kheo do Ba Tuần hóa ra ăn rất nhiều, mà bát cũng không hề vơi.

 Văn Thù Sư Lợi hiện sức oai thần biến hóa, khiến bát của các tỳ-kheo hóa thân luôn đầy cơm. Nắm cơm đưa vào miệng thì nghẹn, không nuốt được. Tay đưa cơm lên thì tay dừng ngang miệng. Tất cả đều ngã lăn ra đất, không sao yên được. Văn Thù Sư Lợi bèn hỏi ma Ba Tuần: "Các tỳ-kheo này vì sao không ăn?" Ba Tuần đáp: "Nay các tỳ-kheo sắp chết rồi. Chẳng phải ông đã cho họ ăn thức ăn có trộn thuốc độc sao?"

 Văn Thù Sư Lợi nói: "Người không có độc lẽ nào lại làm việc độc hại? Thân không có cáu bẩn, lẽ nào lại đem cáu bẩn và độc hại cho người? Có dâm, nộ, si (tham dục, giận dữ, ngu mê — ba thứ độc của tâm) thì đó mới là độc. Người đã nhận lấy pháp và luật nghi (khuôn phép giới luật) của Bồ-tát (người tu hạnh giác ngộ, vì mình và vì mọi loài mà cầu thành Phật) thì không có các thứ độc ấy.

 Cái gọi là độc là thế này: vô minh (sự không sáng suốt, không hiểu chân lý) và sự đắm đuối trong tình ái luyến. Là thấy có cái của ta và cái không phải của ta. Là làm theo nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện), tội phúc và danh sắc (danh: phần tinh thần; sắc: phần thân thể vật chất). Là bám víu vào các đối tượng một cách thiên lệch, không bình đẳng. Là có kiến chấp về ta, về người, bị các "cái" (những thứ che lấp tâm như tham dục, sân hận, buồn ngủ mê muội, xao động, hoài nghi) giữ chặt, tham đắm thân, bám vào ý niệm. Là có các "chủng" (các yếu tố cấu thành thân tâm), chấp nhận các "nhập" (sáu giác quan cùng sáu đối tượng mà chúng tiếp nhận), ở mãi trong tam giới (ba cõi luân hồi: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc). Là có nắm giữ, có nhận lấy, có hấp tấp, có hung bạo, có đi, có lại. Là tham thân thành chướng ngại, cho rằng có thọ mạng. Là gần gũi, bám vào ý niệm, (tưởng là) trong sạch mà sân hận che lấp (?). Là không hiểu gốc rễ của mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối tiếp nhau tạo ra vòng sống chết).

 Là tranh cãi về các kiến giải, không dứt bỏ kiến chấp của chính mình. Là có niệm, có biết mà khinh mạn. Là có tưởng sạch, tưởng không sạch, phân chia tính toán mọi việc. Là cho rằng như thế đã đủ khi quán xét cái có, cái không, cùng các nghiệp và các ái luyến. Là có cái của ta mà không có chỗ thực hành (?). Là sợ "không" (chân lý rằng mọi sự vật vốn không có thực thể riêng). Là cho rằng có hai, rồi muốn vượt qua cái tưởng có hai. Đối với vô tướng (không bám vào hình tướng) lại rơi vào tưởng. Đối với vô nguyện (không mong cầu gì) lại khởi tưởng (?). Đối với cái không thể đắc lại tạo ra tưởng là có. Đối với vô hành (không tạo tác) lại khởi ra đủ thứ tưởng và lời nói (?). Là khởi ra cái hai, rồi muốn tạo cái tưởng vượt qua.

 Là đối với pháp của Bồ-tát lại tưởng là phi pháp. Là làm theo tà kiến mà lại tưởng mình đang quán chánh pháp. Là đối với ác tri thức (bạn xấu dẫn dắt sai đường) lại tưởng là bạn lành. Là làm rối hạnh Phật, phỉ báng chánh pháp. Là tự cao ngạo, không ai cứu giúp nổi. Là đấu tranh, mắng chửi, đối với lời chân thật lại tưởng là lời dối. Đối với lời dối trá lại tưởng là chân thật. Phạm vào dâm dục mà tưởng là chỗ an trụ. Đối với các cõi hiện hữu lại tưởng là an ổn. Đối với sinh tử lại tưởng là lời dạy, rồi khởi kiến chấp (?). Là phá hoại điều mà Nê-hoàn (niết-bàn: sự dứt sạch phiền não, giải thoát khỏi sinh tử) chỉ bày."

 Văn Thù Sư Lợi nói: "Này Ba Tuần! Những việc làm như thế mới là độc, còn trong giáo pháp của Phật thì không có. Lời dạy cam lộ (ví như thứ nước thuốc bất tử của cõi trời, chỉ giáo pháp đưa đến chỗ không còn sống chết) là lời dạy thứ nhất của Phật. Lời dạy về an ổn là lời dạy thứ hai. Lời dạy về không buông lung là thứ ba. Lời dạy về không oán hận là thứ tư. Lời dạy về không bám giữ, không trụ chấp là thứ năm. Lời dạy về kho tàng chánh pháp là thứ sáu. Lời dạy về không tranh cãi là thứ bảy. Lời dạy về không sinh khởi là thứ tám. Lời dạy về không chấp có người có ta là thứ chín. Lời dạy về không phỉ báng là thứ mười.

 Lời dạy về cứu giúp, nhớ nghĩ, che chở là thứ mười một. Lời dạy về vắng lặng, an nhiên, không sinh là thứ mười hai. Lời dạy về trong sạch lại càng trong sạch, lặng lẽ không bốc cháy là thứ mười ba. Lời dạy về lấy điều chân chánh mà thu phục, sáng tỏ bình đẳng là thứ mười bốn. Lời dạy về không giận dữ, khéo đứng vững là thứ mười lăm. Lời dạy về tôn quý lại càng tôn quý, tích chứa các gốc lành là thứ mười sáu. Lời dạy về đã thoát lại càng thoát là thứ mười bảy. Lời dạy về giáo hóa các ngoại đạo là thứ mười tám. Lời dạy rằng người trí không có mọi ham muốn là thứ mười chín. Lời dạy về không còn trước sau, sống chết là thứ hai mươi.

 Lời dạy về định ý (thiền định, giữ tâm yên lặng chuyên nhất) là thứ hai mươi hai (?). Lời dạy về ý chỉ (bốn niệm xứ: an trú tâm quán xét thân, cảm thọ, tâm và các pháp) là thứ hai mươi ba. Lời dạy về bình đẳng đoạn (bốn chánh đoạn: siêng năng đúng đắn dứt điều ác, làm sinh điều lành) là thứ hai mươi bốn. Lời dạy về thần túc (bốn nền tảng của năng lực thần thông), không tạo mọi điều ác, là thứ hai mươi lăm. Lời dạy về thân ý vắng lặng, không có hai, tức các căn (năm căn: tin, siêng năng, nhớ nghĩ, thiền định, trí tuệ — năm gốc rễ sinh ra điều lành), là thứ hai mươi sáu. Lời dạy về lấy niềm tin làm sức mạnh hàng đầu của chúng sinh, tức các lực (năm lực: năm căn ấy khi đã thành sức mạnh), là thứ hai mươi bảy. Lời dạy về giác ý (bảy yếu tố giúp giác ngộ), khiến mọi trần lao (phiền não làm nhọc mệt thân tâm) không còn hiện hay không hiện, là thứ hai mươi tám. Lời dạy về hiểu thấu khắp thể giác ngộ, thông suốt con đường (tám chánh đạo: tám con đường chân chánh dẫn đến giải thoát) là thứ hai mươi chín. Lời dạy về việc làm không thừa thãi, vắng lặng là thứ ba mươi.

 Lời dạy về an nhiên không tranh là thứ ba mươi mốt. Lời dạy về đi đến các sự giải thoát một cách chân thật là thứ ba mươi hai. Lời dạy về không giận dữ, trí tuệ biện luận là thứ ba mươi ba. Lời dạy rằng pháp và nghĩa không chia lìa, rằng vô thường, khổ, không, sầu muộn là thứ ba mươi bốn. Lời dạy rằng dù có người khen hay người mắng mà không có cái ta là thứ ba mươi lăm. Lời dạy về hàng phục các đạo khác, khiến được tĩnh lặng là thứ ba mươi sáu. Lời dạy về đạt đến tâm vô vi (trạng thái không tạo tác, không sinh diệt), vượt đến bờ vô cực là thứ ba mươi bảy. Lời dạy về đưa người sang bờ bên kia, phát khởi thiện quyền (phương tiện khéo léo thích hợp để giáo hóa) là thứ ba mươi tám. Lời dạy về lấy từ bi che chở chúng sinh là thứ ba mươi chín. Lời dạy về không có ý làm hại, thương xót chúng sinh là thứ bốn mươi.

 Lời dạy về thoát khỏi mọi thứ sở hữu, khoác áo giáp công đức là thứ bốn mươi mốt. Lời dạy về không ham thích, không tạo tác, không nói năng mà nhanh nhạy là thứ bốn mươi hai. Lời dạy về việc cần làm đã làm xong, phát khởi trí tuệ là thứ bốn mươi ba. Lời dạy về không cống cao trong mọi ý niệm, không làm đứt đoạn Tam bảo (ba ngôi quý: Phật, Pháp, Tăng) là thứ bốn mươi bốn. Lời dạy về phát tâm Bồ-tát, làm yên ổn tất cả, khiến được thanh tịnh là thứ bốn mươi lăm, vì không khởi ra các cõi hiện hữu."

 Khi Văn Thù nói lời ấy, trong số các thiên tử (con trời, các vị trời) đi theo ma Ba Tuần đến, có năm trăm thiên tử phát tâm hướng về vô thượng chánh chân đạo (con đường giác ngộ cao tột, chân chánh, tức quả vị Phật), cùng nhau thưa: "Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, chỉ Phật), chúng con cũng sẽ vâng làm theo giáo pháp của Phật như thế."

 Lúc ấy Phật liền mỉm cười. Hiền giả A-nan (người hầu cận Phật, nhớ nhiều nghe nhiều bậc nhất) hỏi Phật: "Vì duyên cớ gì Ngài cười? Đã cười tất có ý." Phật bảo A-nan: "Ông có thấy các tỳ-kheo do ma hóa ra đó không?" A-nan thưa đã thấy. Phật nói: "Về sau, vào đời xấu ác có năm thứ vẩn đục (ngũ trược: đời mạt kiếp, khi thời thế, tư tưởng, phiền não, chúng sinh và tuổi thọ đều suy đồi), lúc chánh pháp sắp diệt, sẽ có hạng tỳ-kheo như thế. Họ không biết chán đủ, làm điều không lành, không tự sửa ngay y phục, tính tình hấp tấp hung bạo, không an hòa.

 Vì sao vậy? Này A-nan, thời ấy các tỳ-kheo ăn uống không cung kính, gây đủ thứ phỉ báng. Họ muốn được phụng sự, bỏ luật, phạm giới cấm, làm sa-môn (người xuất gia tu hành) mà vắt ca-sa (áo của người xuất gia) dưới nách. Ngay trước mắt họ không kính các bậc tỳ-kheo trưởng lão. Việc đi lại, việc làm của họ đều mê loạn. Có kẻ vì nhiều bệnh mà làm sa-môn, để cầu yên thân và danh tiếng; chỉ đòi người ta cung kính, chẳng nghĩ đến chí hướng theo pháp. Đời ấy, trong pháp của Ta sẽ có hạng người như thế. Những kẻ không thấy chân lý, hạnh không trong sạch. Chư thiên đều sẽ buồn rầu, còn ma ác thì đều vui mừng."

 A-nan hỏi Phật: "Ma vì sao vui mừng?" Phật nói: "Chính những người tu ấy tự gây ra việc của ma, chứ không phải ma Ba Tuần quấy phá mà được dịp. Vì sao vậy? Ma ác không tìm dịp hại người lười biếng. Có tỳ-kheo nào tinh tấn tu hành gấp gáp như cứu lửa đang cháy trên đầu, thì Ba Tuần mới tìm dịp hại người siêng năng ấy. Vì thế, này A-nan, hãy chăm chỉ tinh tấn, chớ có lười biếng. Điều chưa được thì sẽ được, điều chưa thành thì sẽ thành. Hãy hiểu rõ chân lý, trừ mọi điều chưa tỏ, hàng phục bè lũ của ma, làm hưng thịnh giáo pháp của Như Lai (danh hiệu Phật: bậc đến từ chân lý như thật), vâng nhận chánh pháp, cúng dường nghĩa lý của kinh. Đó là điều Ta dạy."

 Khi Phật nói lời ấy, năm nghìn tỳ-kheo đều buông bỏ thân mạng mà bát Nê-hoàn (nhập niết-bàn, tức qua đời và giải thoát hẳn), nói: "Chúng tôi không muốn thấy thời pháp bị rối loạn, hư hoại." Họ ngồi giữa hư không, từ trong thân phóng ra lửa, tự xà-duy (hỏa táng) thân mình. Mấy nghìn thiên tử cùng nhau cúng dường xương cốt của họ. Hai trăm tỳ-kheo xa lìa bụi trần, rời bỏ cáu bẩn, phát sinh pháp nhãn (con mắt thấy rõ chân lý, tức chứng quả vị đầu tiên trên đường giải thoát). Hai trăm tỳ-kheo đạt đến chỗ không còn sinh khởi, các lậu (phiền não rỉ chảy làm ô nhiễm tâm) đã hết, tâm được giải thoát. Ba vạn hai nghìn vị trời đạt nhu thuận pháp nhẫn (tâm thuận theo, chấp nhận chân lý một cách êm dịu).

 Thích (Đế Thích: vua trời Đao Lợi), Phạm (Phạm Thiên: vua trời cõi Phạm), Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương) cùng các quyến thuộc đều chắp tay đến thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, xin Phật ở lâu nơi đời mà rộng giảng dạy, chớ để chúng con thấy thời pháp bị rối loạn, hư hoại, diệt mất. Nếu ai được nghe giảng kinh pháp này thì trọn không lười biếng, cũng không có các cáu bẩn, không bám vào các cảm thọ, tâm ý không trụ vào đâu, cũng không gây ra việc của ma, cũng không có cái ta, không mong cầu gì."

 Thưa hiền giả Xá-lợi-phất (đệ tử Phật, trí tuệ bậc nhất), đồng tử (danh xưng của Văn Thù, nghĩa là vị Bồ-tát trong sáng như trẻ thơ) Văn Thù Sư Lợi hiện thần thông biến hóa, giảng nói kinh pháp như thế đó. Chính tôi lúc ấy đã tận mắt thấy.

 Bấy giờ hiền giả Đại Ca-diếp (đệ tử lớn của Phật, nổi tiếng tu khổ hạnh) nói với Xá-lợi-phất: "Tôi cũng từng thấy thần thông biến hóa của Văn Thù Sư Lợi. Nhân giả hãy nghe. Lúc Phật thành chánh giác chưa lâu, tôi mới cạo râu tóc đi tu, Văn Thù Sư Lợi đến thế giới này, từ cõi Phật của Như Lai Bảo Anh mà đến, muốn gặp Thế Tôn, cúi đầu làm lễ. Bấy giờ Phật ở tinh xá Cấp Cô Độc (ngôi chùa do trưởng giả Cấp Cô Độc — người chuyên cấp cơm cho kẻ côi cút — dâng cúng) trong vườn Kỳ thụ (vườn cây của thái tử Kỳ-đà) ở thành Xá-vệ.

 Suốt ba tháng hạ (mùa an cư: ba tháng mùa mưa người xuất gia ở yên một chỗ tu tập), ngay từ đầu, Văn Thù Sư Lợi không hiện ra bên Phật, cũng không thấy ở trong chúng tăng, cũng không thấy ở các buổi được mời thọ trai, cũng không có mặt trong buổi thuyết giới (buổi tụng giới luật định kỳ để chúng tăng tự xét lỗi). Rồi khi hết ba tháng hạ, đã làm lễ thuyết giới xong, lúc mọi người vừa mới (?) xong, Văn Thù Sư Lợi mới hiện ra giữa đại chúng. Tôi liền hỏi Văn Thù Sư Lợi: 'Nhân giả ba tháng qua ở đâu? Đi lại những nơi nào?' Văn Thù Sư Lợi nói: 'Thưa Ca-diếp, ta ở ngay thành Xá-vệ này, trong đám cung nữ ở cung vua Hòa Duyệt (?), và trong đám kỹ nữ, trẻ nhỏ, suốt ba tháng.'

 Tôi nghĩ thầm: 'Sao những người như thế lại được cùng chúng tăng thanh tịnh chúng ta tính tuổi hạ?' Tôi (?) liền từ giảng đường đi ra, đánh kiền-chùy (tấm gỗ hay kẻng dùng để đánh báo hiệu, tập hợp chúng tăng), muốn đuổi Văn Thù Sư Lợi ra. Lúc ấy Phật bảo Văn Thù Sư Lợi: 'Nhân giả có thấy Ma-ha Ca-diếp (Đại Ca-diếp) đánh kiền-chùy không?' Văn Thù Sư Lợi thưa: 'Đã thấy, bạch Thế Tôn. Ấy là muốn đuổi con ra.' Phật nói: 'Này Văn Thù Sư Lợi, nhân giả hãy tự hiện cảnh giới thần thông biến hóa của mình, chớ để Ca-diếp khởi ý rối loạn đối với nhân giả.'

 Văn Thù Sư Lợi có một tam-muội (trạng thái tâm định sâu, chuyên nhất vào một đối tượng) tên là Hiện Tất Cả Phật và Cõi Nước. Ngay lúc ấy ngài nhập vào định ấy. Văn Thù Sư Lợi vừa nhập tam-muội, liền thấy ở mười phương các thế giới nhiều như cát sông Hằng, nơi nào cũng có một Ma-ha Ca-diếp già nua, tay cầm kiền-chùy mà đánh, muốn đuổi Văn Thù Sư Lợi ra.

 Phật bảo Ca-diếp: 'Ông vì sao đánh kiền-chùy?' Ca-diếp thưa Phật: 'Bạch Thế Tôn, Văn Thù Sư Lợi suốt ba tháng hạ lặng lẽ không hiện, lén đi ngủ trọ ở chỗ kín đáo, nên con đánh kiền-chùy muốn đuổi ra.' Lúc ấy Phật từ thân phóng ra ánh sáng lớn, chiếu khắp mười phương, bảo tôi: 'Ca-diếp, ông hãy nhìn mười phương.' Tôi liền nhìn mười phương vô số không đếm được thế giới, thấy chính thân mình già nua đến bên các Phật mười phương mà đánh kiền-chùy, muốn đuổi Văn Thù Sư Lợi ra. Lại thấy bên mỗi vị Phật đều có một Văn Thù Sư Lợi đang ở.

 Phật bảo tôi: 'Đại Ca-diếp, ông muốn đuổi Văn Thù Sư Lợi nào? Muốn đuổi các Văn Thù Sư Lợi ở bên vô số không đếm được các Phật mười phương ư? Hay muốn đuổi Văn Thù Sư Lợi này?' Tôi liền hổ thẹn, muốn đặt kiền-chùy xuống đất mà không được. Dù dùng hết sức thần thông, kiền-chùy vẫn không chịu rơi xuống đất, cứ đứng yên không động. Ở vườn Kỳ thụ này và ở các cõi Phật mười phương cũng đều như vậy, không khác, thật sự tự tại. Thế Tôn bảo tôi: 'Hãy tự quy y (cúi mình nương về, xin lỗi) Văn Thù Sư Lợi thì mới thoát được.' Tôi liền từ xa lễ Văn Thù Sư Lợi, kiền-chùy bèn rơi xuống đất.

 Tôi bèn đến trước cúi đầu lễ chân Phật, thưa: 'Xin Thế Tôn tha cho con tội lỗi đã phạm. Bạch Thiên Trung Thiên (Trời trong các trời — danh hiệu tôn xưng Phật), con đã thấy những gì Văn Thù Sư Lợi hiện ra. Giả sử con muốn giảng nói về trí tuệ đầy đủ của Văn Thù Sư Lợi thì không bao giờ hết. Hạnh trong cảnh giới Bồ-tát không có hạn lượng. Con vì không có trí mà đánh kiền-chùy.'

 Phật bảo tôi: 'Như những vị Văn Thù Sư Lợi mà ông thấy ở bên các Phật trong các cõi Phật mười phương, Văn Thù Sư Lợi có mặt khắp các cõi Phật, ba tháng không hiện ra để giáo hóa mọi người.' Phật nói: 'Ca-diếp, Văn Thù Sư Lợi ở trong thành Xá-vệ này đã khai mở cho năm trăm phụ nữ, giáo hóa các cung nữ trong cung vua Hòa Duyệt, khiến họ được bất thoái chuyển (không còn thoái lui) trên con đường vô thượng chánh chân; khiến năm trăm thiếu niên và năm trăm thiếu nữ đứng vững không thoái lui, sẽ đạt đạo vô thượng chánh chân; khiến vô số người được làm thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) và được sinh lên cõi trời.'

 Tôi liền hỏi Phật: 'Văn Thù Sư Lợi nói pháp gì mà độ người được như vậy?' Phật bảo tôi: 'Ông tự hỏi Văn Thù Sư Lợi xem đã nói pháp gì mà độ được ngần ấy người.' Tôi liền hỏi Văn Thù Sư Lợi. Văn Thù Sư Lợi đáp tôi: 'Thưa Ca-diếp, ta tùy theo căn tính vốn có của mỗi người mà nói pháp, khiến họ được vào khuôn phép của đạo. Lại dùng trò vui chơi mà dạy dỗ mọi người. Hoặc cùng làm việc với họ, hoặc cùng dạo chơi ngắm cảnh, cúng dường. Hoặc giao thiệp qua tiền của. Hoặc đi vào giữa đám người nghèo khổ, keo kiệt tham lam mà dẫn dụ cho họ đứng vững. Hoặc hiện hạnh thanh tịnh lớn. Hoặc dùng thần thông hiện biến hóa. Hoặc hiện hình tướng Đế Thích, Phạm Thiên. Hoặc hiện hình tướng Tứ Thiên vương. Hoặc hiện hình tướng Chuyển luân Thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế gian bằng chánh pháp). Hoặc hiện hình tướng như Thế Tôn. Hoặc hiện hình tướng đáng sợ. Hoặc thô bạo, hoặc mềm mỏng, hoặc hư, hoặc thật, hoặc hiện hình tướng các vị trời. Vì sao vậy? Vì hạnh vốn có của người ta có nhiều thứ khác nhau, nên cũng nói nhiều thứ pháp để họ vào đạo. Thưa Ca-diếp, theo cách như thế mà nói năm thứ pháp (?) để họ vào khuôn phép chân thật.'

 Tôi hỏi: 'Nhân giả đã độ được bao nhiêu người?' Đáp tôi: 'Nhiều như pháp giới (toàn thể mọi sự vật, hiện tượng).' Tôi lại hỏi: 'Pháp giới là bao nhiêu?' Đáp: 'Như cõi hư không. Các pháp, cõi hư không và loài người cũng như thế. Loài người, pháp giới, cõi hư không này không có hai, cũng không tạo thành hai.'

 Tôi lại hỏi Văn Thù Sư Lợi: 'Tuy tôi thấy có Phật, nhưng phải chăng chẳng có ích gì? Cũng không thể có ai dạy dỗ, độ thoát người ta. Phật pháp là không, không có người, vậy ai là người dạy dỗ độ thoát?' Văn Thù Sư Lợi nói: 'Thưa Ca-diếp, ví như có người bị bệnh sốt nóng, nói đủ thứ lời mê sảng. Có người thấy thế bảo: "Người này bị bệnh do quỷ thần." Bèn có thầy thuốc giỏi đến cho người bệnh uống thuốc thang, bệnh liền khỏi, không còn nói mê sảng nữa. Ý Ca-diếp thế nào, có quỷ thần hay vị trời nào từ trong thân người ấy đi ra chăng?' Đáp: 'Không. Vì uống thuốc thang nên bệnh được khỏi.'

 Văn Thù Sư Lợi nói: 'Như thế, Ca-diếp, vị thầy thuốc ấy đối với người kia có nhiều lợi ích chăng?' Đáp: 'Đúng vậy.' Văn Thù Sư Lợi nói: 'Như thế, Ca-diếp, người đời ưa dối trá thì đó là bệnh sốt nóng. Họ khởi tâm tham đắm, vốn không có ta mà cho rằng có ta, nên trôi lăn trong sinh tử. Vì thế chư Phật Thế Tôn, với hạnh đại từ đại bi đầy đủ, hiện ra ở đời để dứt hai việc ấy cùng các tưởng và hành, dùng pháp thiện quyền mà đưa họ vào cửa pháp. Để trừ tưởng có ta, không còn tưởng có người khác, lại dứt sự dối trá, nên vì mọi người mà nói pháp, để trừ mọi tưởng, khiến họ không còn ưa vào tưởng ta và tưởng người, được vượt sang bờ vô cực mà đạt vô vi. Ý Ca-diếp thế nào, ở đó có cái ta, có người, có thọ mạng, có kẻ nhập Nê-hoàn chăng?' Đáp: 'Không.'

 Văn Thù Sư Lợi nói: 'Thưa Ca-diếp, nên biết nghĩa ấy. Vì sao có Phật? Sự giác ngộ của Ngài luôn hiện bày nghĩa chân chánh, không phải vì có gì sinh khởi, cũng không phải vì giới luật, mà là muốn làm thức tỉnh, độ thoát những kẻ đắm chấp vào trần lao không thật (?).'

 Ca-diếp nói: 'Thật khó theo kịp! Bồ-tát siêng tu hành như thế, che chở chúng sinh, cứu giúp tất cả, không rời bỏ áo giáp công đức (ví tâm nguyện kiên cố của Bồ-tát như áo giáp mặc ra trận), cũng không bám vào đâu, cũng không tranh cãi rối loạn, thanh tịnh tự nhiên, vượt đến vô vi. Vì quần manh (chúng sinh mê muội đông đảo như mầm cỏ) mà khoác áo giáp công đức.' Văn Thù Sư Lợi nói: 'Đúng vậy, Ca-diếp, vì thế Bồ-tát khoác áo giáp công đức lớn.' Ca-diếp lại nói: 'Xin Văn Thù Sư Lợi nói về áo giáp công đức của các Bồ-tát.' Văn Thù Sư Lợi nói: 'Bồ-tát có ba mươi hai hạnh áo giáp công đức. Bồ-tát khoác áo giáp công đức ấy mà qua lại khắp nơi. Ba mươi hai ấy là gì?'

 Văn Thù Sư Lợi nói: "Thưa Ca-diếp, một là áo giáp công đức của Bồ-tát đi vào vô lượng sinh tử, với tướng (đặc điểm) che chở chúng sinh trong vòng sống chết mà mọi việc làm đều tự nhiên. Hai là áo giáp công đức độ vô số người, với tướng không có ý tưởng về cái ta. Ba là áo giáp công đức cúng dường vô lượng Phật, với tướng thấy tất cả đều là pháp thân (thân chân lý của Phật, không phải thân xác thịt). Bốn là áo giáp công đức đối với mọi điều trái nghịch, với tướng thấy chúng như tiếng vang đáp lại tiếng gọi. Năm là áo giáp công đức hộ trì tất cả chư Phật, với tướng pháp giới bình đẳng.

 Sáu là áo giáp công đức hàng phục mọi ma, với tướng thấy các trần lao đều thanh tịnh. Bảy là áo giáp công đức dùng chánh pháp giáo hóa các ngoại đạo, với tướng dù có dù không đều thấu suốt mười hai nhân duyên vốn không có gốc rễ. Tám là áo giáp công đức bố thí mọi thứ mình có mà không tiếc, với tướng nguyện đi vào mọi dấu vết (?), cùng nhau quen thuộc, vui vẻ. Chín là áo giáp công đức vì mọi chúng sinh mà tích lũy công đức giữ giới và nhẫn nhục, với tướng không tạo tác. Mười là áo giáp công đức rộng khắp, có chỗ đến, với tướng không có chỗ đến.

 Mười một là áo giáp công đức sức đại tinh tấn (siêng năng mạnh mẽ), với tướng thân và ý đều không tịch (trống rỗng, vắng lặng). Mười hai là áo giáp công đức coi tất cả là một tâm, là pháp thân, nhập định, với tướng trừ mọi sự bám chấp. Mười ba là áo giáp công đức trí tuệ độ vô cực (sự hoàn thiện về trí tuệ, đưa người vượt sang bờ giác ngộ) không vướng ngại, với tướng thấy vô minh và mọi ái luyến đều thanh tịnh. Mười bốn là áo giáp công đức thiện quyền phương tiện lớn, với tướng hiện ra khắp mọi hạnh. Mười lăm là áo giáp công đức đại từ (lòng thương lớn, muốn đem vui cho chúng sinh), với tướng không làm tổn hại.

 Mười sáu là áo giáp công đức thực hành đại bi (lòng xót thương lớn, muốn cứu khổ cho chúng sinh), với tướng thấy năm đường (năm nẻo luân hồi: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời) như ở trong hư không. Mười bảy là áo giáp công đức đại hỷ (niềm vui lớn khi thấy chúng sinh được an lạc), với tướng không biết chán đủ. Mười tám là áo giáp công đức đại hộ (tâm buông xả, giữ quân bình), với tướng không lay động trước khổ và vui. Mười chín là áo giáp công đức đầy đủ các nguyện, với tướng thấy giải thoát rõ như trong lòng bàn tay, không chút nghi ngờ. Hai mươi là áo giáp công đức không nghĩ đến mọi "cái" che lấp, với tướng mọi chỗ tối tăm đều không có dấu vết.

 Hai mươi mốt là áo giáp công đức đối với chỗ sinh khởi của tứ đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió) và ngũ ấm (năm nhóm cấu tạo nên con người: sắc thân, cảm thọ, tưởng, hành, thức), với tướng như pháp huyễn hóa hiện ra đẹp đẽ. Hai mươi hai là áo giáp công đức xem bốn đại như người nuôi giữ mà phải dè chừng rắn độc, với tướng pháp giới bình đẳng. Hai mươi ba là áo giáp công đức thấy các nhập như làng trống không người, với tướng mọi thân không còn vướng ngại. Hai mươi bốn là áo giáp công đức đối với mọi thứ trong ba cõi, với tướng không khởi ý niệm cho là có. Hai mươi lăm là áo giáp công đức thật sự nhận lấy các cõi hiện hữu, với tướng không sinh khởi.

 Hai mươi sáu là áo giáp công đức đại dũng mãnh, với tướng không thoái lui. Hai mươi bảy là áo giáp công đức đại thông đạt, với tướng tùy theo hạnh của mỗi người mà cho thuốc. Hai mươi tám là áo giáp công đức bậc đại đạo sư (người dẫn đường lớn), với tướng chỉ bày ba đạo (ba con đường tu: thanh văn, duyên giác, Bồ-tát). Hai mươi chín là áo giáp công đức không làm đứt giáo pháp Tam bảo, với tướng đều hiện ra trí tuệ giáo hóa của chư Phật, chỉ bày khắp các nghĩa lý. Ba mươi là áo giáp công đức thấy mọi pháp không nhận lấy, không sinh khởi, với tướng đạt bất khởi pháp nhẫn (tâm an trụ vững vàng trong chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt).

 Ba mươi mốt là áo giáp công đức được trụ ở bất động địa (địa vị thứ tám trong mười địa vị tu chứng của Bồ-tát, tâm không còn lay động), với tướng hàng phục và vượt hơn hàng đệ tử (các thanh văn) và duyên giác (người tự tu, ngộ lý nhân duyên mà giải thoát cho riêng mình). Ba mươi hai là áo giáp công đức trang nghiêm đạo tràng (nơi Phật thành đạo), vì nhất tâm thực hành trí tuệ bình đẳng, với tướng đối với mọi pháp đúng như sự giác ngộ chân chánh.

 Thưa Ca-diếp, đó là ba mươi hai áo giáp công đức lớn trong hạnh của Bồ-tát. Nếu ai tin nhận ba mươi hai áo giáp công đức này, thì dù bốn đại có biến đổi, Bồ-tát ấy trọn không thể bị lay chuyển khỏi đạo vô thượng chánh chân." Ca-diếp lại hỏi: "Thưa Văn Thù Sư Lợi, các đệ tử thì trong những áo giáp công đức ấy không có lấy một." Văn Thù Sư Lợi nói: "Chính vì thế, thưa Ca-diếp, các đệ tử không khoác được áo giáp công đức lớn. Ý Ca-diếp thế nào, áo giáp mà người dũng mãnh sức lớn mặc, kẻ yếu hèn kém cỏi có mặc được không?" Ca-diếp nói: "Không." Văn Thù Sư Lợi nói: "Thưa Ca-diếp, áo giáp công đức lớn mà Bồ-tát khoác, tất cả đệ tử và duyên giác đều không thể khoác được."

 Khi nói về các áo giáp công đức của Bồ-tát ấy, ba vạn hai nghìn trời và người đều phát tâm hướng về đạo vô thượng chánh chân. Ca-diếp nói với Xá-lợi-phất: "Thưa hiền giả, đồng tử Văn Thù Sư Lợi hiện thần thông biến hóa và nói pháp như thế đó. Chính mắt tôi đã thấy."

 Bấy giờ hiền giả Bân-nậu-văn-đà-ni-phất (tức Phú-lâu-na, đệ tử Phật, thuyết pháp giỏi bậc nhất) nói với Xá-lợi-phất: "Thưa nhân giả, tôi cũng từng thấy Văn Thù Sư Lợi hiện biến hóa. Nhớ xưa khi Phật du hóa ở thành Duy-da-ly (tức Tỳ-xá-ly, một đô thị lớn ở Ấn Độ xưa), có sáu vạn tỳ-kheo vây quanh cúng dường Phật. Lúc ấy tôi nhập định, quán xét các ngoại đạo, thấy vô số trăm nghìn người sẽ được độ thoát. Tôi bèn đến chỗ các ngoại đạo mà nói pháp. Họ nghe tôi giảng mà không chịu làm theo, không để tâm, lại phỉ báng, chê cười, mắng chửi, giận dữ. Tôi ở đó ba tháng mà không dạy dỗ, khai mở được một người nào. Chán nản, tôi bỏ về.

 Lúc ấy Văn Thù Sư Lợi hóa làm năm trăm người ngoại đạo, tự làm thầy, cùng năm trăm quyến thuộc đến chỗ Tát-già Ni-kiền-phất (một vị thầy ngoại đạo phái Ni-kiền, tức phái tu lõa thể), đến trước cúi đầu làm lễ rồi đứng một bên, thưa: 'Tôi nghe tiếng tăm của đại sư vang xa, nên từ nước lớn phương khác đến Duy-da-ly. Nay đại sư là Thế Tôn của chúng tôi, là hòa thượng (thầy truyền dạy) của chúng tôi. Xin được nghe lời chỉ dạy; chúng tôi sẽ cung kính vâng mệnh, xem ngài như Cù-đàm (họ của Phật Thích-ca; người ngoài đạo thường gọi Phật bằng họ này). Tôi chưa từng nghe vị đại sa-môn ấy nói pháp nhu thuận vi diệu (?).'

 Ông thầy lõa thể ấy nói: 'Lành thay, lành thay! Nhân giả chẳng bao lâu sẽ hiểu được hạnh theo pháp luật của ta. Vì sao vậy? Vì đã hết lòng chí thành.' Rồi ông thầy lõa thể tự bảo chúng của mình: 'Các ngươi hãy cùng năm trăm học chí (người tu học) này vui vẻ hòa hợp, cùng nhau tu hành, trao đổi pháp cho nhau, cùng học nghĩa kinh. Nếu năm trăm người này có nói điều gì, các ngươi hãy lắng nghe cho kỹ, khéo suy nghĩ.'

 Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi cùng năm trăm học chí ấy nhóm họp, dần dần hiển lộ hạnh, công đức và giới chân thật của mình, rồi vượt hơn hẳn họ và tự hiện bày khắp nơi. Ở giữa chừng, ngài khen ngợi Tam bảo, đồng thời cũng ca tụng hạnh đức chân chánh của ông thầy lõa thể. Nói về nhân duyên ấy xong thì lặng im. Ngày khác, những người ngoại đạo lại nhóm họp. Văn Thù Sư Lợi nói:

 'Theo như kinh sách mà chư nhân giả chúng ta đọc tụng, giảng nghĩa, xét theo đó thì sa-môn Cù-đàm có đức chân thật. Vì sao vậy? Ngài sinh trong nhà hào quý lớn, dòng dõi đầy đủ, tổ tiên cha mẹ trong sạch, thuộc dòng vua chúa, dòng Chuyển luân Thánh vương. Mỗi tướng tốt trên thân có trăm phúc công đức. Tôi nghe lúc Ngài mới sinh, Đế Thích và Phạm Thiên kính thờ, trời đất đều rung động; ba nghìn thế giới không ai nhận lấy (?). Vừa xuống đất Ngài đã đi bảy bước, giơ tay nói: "Ta là bậc tôn quý nhất trên trời dưới trời, sẽ vì mọi người mà dứt sinh, già, bệnh, chết." Long vương phun nước, Đế Thích và Phạm Thiên cùng tắm cho Ngài. Chư thiên và người đời gảy đàn, đánh trống, tấu nhạc, phóng ánh sáng lớn, làm ngưng mọi đường ác. Các căn của mọi người đều đầy đủ, kể cả những ai vốn khiếm khuyết. Ngài khiến chúng sinh rời bỏ trần lao, giận dữ, ai nấy đều được an ổn.

 Các thầy xem tướng và các Phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn) nói trước điềm lành rằng: "Nếu ở nhà thì sẽ làm Chuyển luân Thánh vương; nếu xuất gia thì sẽ thành Phật, làm Pháp vương mà chuyển pháp luân (quay bánh xe pháp, tức giảng dạy giáo pháp)." Về sau Ngài bỏ nước, rời ngôi vua, ngồi dưới cây Phật (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo), hàng phục trăm nghìn ức ma cùng quyến thuộc của chúng, đạt chánh giác, rồi chuyển pháp luân, không ai đương nổi. Ngài vì các sa-môn, Phạm chí, trời, rồng, quỷ thần, Phạm Thiên và người đời mà nói kinh giảng nghĩa: đầu cũng lành, giữa cũng lành, cuối cũng lành.

 Gọi là đầu cũng lành, nghĩa là thân làm điều lành, miệng nói điều lành, tâm nghĩ điều lành. Giữa cũng lành, nghĩa là ý rất chân thật, giới cấm đầy đủ, vượt hơn mọi trí. Cuối cũng lành, nghĩa là được cửa pháp giải thoát gồm không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy mọi sự không có thực thể, không bám vào hình tướng, không mong cầu gì). Lại nữa, đầu cũng lành là tin, vắng lặng, không buông lung. Giữa cũng lành là tâm được định, bình đẳng chuyên nhất. Cuối cũng lành là thấy bằng chánh trí mà hiểu rõ bằng trí tuệ. Lại nữa, đầu cũng lành là đối với Phật được niềm tin không hư hoại. Giữa cũng lành là đối với Pháp được sự trong sạch không rối loạn. Cuối cũng lành là đối với chúng Tăng được niềm tin không đổ vỡ.

 Lại nữa, đầu cũng lành là không chạy theo tiếng nói của người khác. Giữa cũng lành là nhớ nghĩ sự vắng lặng. Cuối cũng lành là có cái thấy bình đẳng của bậc thánh hiền. Lại nữa, đầu cũng lành là dứt khổ, trừ tập (nguyên nhân gây ra khổ). Giữa cũng lành là thực hành tám chánh đạo. Cuối cũng lành là chứng đắc sự diệt tận (niết-bàn). Đó là đầu cũng lành, giữa cũng lành, cuối cũng lành của hàng đệ tử.'

 Văn Thù Sư Lợi nói: 'Đối với các Bồ-tát, đầu cũng lành là theo tâm đại đạo (tâm cầu giác ngộ lớn để cứu độ tất cả). Giữa cũng lành là không ưa tâm tiểu đạo (tâm chỉ cầu giải thoát riêng mình). Cuối cũng lành là khuyến khích hướng về nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật). Lại nữa, đầu cũng lành là đối với mọi chúng sinh phát lòng từ bình đẳng. Giữa cũng lành là vì tất cả mọi người mà không chán lòng đại bi. Cuối cũng lành là vui mừng và giữ hạnh tâm bình đẳng buông xả.

 Lại nữa, đầu cũng lành là thu nhiếp những kẻ phạm giới, khiến những kẻ cống cao, không có hạnh, tiến tới vâng theo nghĩa chân chánh; khiến kẻ tính tình rối loạn được hạnh bình đẳng; để trừ trí tà ác. Giữa cũng lành là bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, nhất tâm, trí tuệ. Cuối cũng lành là nương theo sáu độ vô cực (sáu pháp hoàn thiện đưa sang bờ giác: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) mà khuyến khích hướng về nhất thiết trí. Lại nữa, đầu cũng lành là thực hành bốn ân (bốn pháp thu phục lòng người: bố thí, nói lời hòa ái, làm việc lợi ích, cùng chung việc làm với người) để dạy dỗ, thu nhiếp mọi người. Giữa cũng lành là không tiếc thân mạng mà cứu giữ chánh pháp. Cuối cũng lành là không rơi vào chỗ tối tăm diệt tận.

 Lại nữa, đầu cũng lành là giữ tâm như đất, vâng làm hạnh Bồ-tát mà không có sự hợp hội (?). Giữa cũng lành là đối với trí tuệ không dao động, đứng vững không thoái lui. Cuối cũng lành là tâm không bám vào đâu, được nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật). Đó là đầu cũng lành, giữa cũng lành, cuối cũng lành của các Bồ-tát.'

 Thế rồi Văn Thù Sư Lợi vì các ngoại đạo mà nói pháp thích hợp, khiến năm trăm người xa lìa bụi trần, rời bỏ cáu bẩn, phát sinh pháp nhãn; tám nghìn người phát tâm hướng về đạo vô thượng chánh chân. Bấy giờ năm trăm người hóa thân liền gieo năm vóc (?) xuống đất mà quy y, cất tiếng nói: 'Nam-mô Phật (kính lễ Phật), quy mạng (đem cả thân mạng nương về) bậc Giác ngộ.' Những người ngoại đạo cũng bắt chước các người hóa thân, gieo năm vóc xuống đất quy y, nói: 'Nam-mô Phật, quy mạng bậc Giác ngộ.' Trời Đế Thích lập tức rưới mưa hoa (?), nói: 'Các ông hãy cầm hoa này cúng dường Thế Tôn.'

 Thế rồi Văn Thù Sư Lợi cùng đại chúng, quyến thuộc vây quanh, đến giảng đường Ca-lê-la, tới chỗ Phật, cúi đầu lễ chân Phật rồi lui đứng một bên. Các ngoại đạo cùng chúng đệ tử đem những hoa ấy dâng lên Đấng Chánh Giác, đi quanh Phật ba vòng (nghi thức tỏ lòng tôn kính) rồi lui đứng một bên. Năm trăm người hóa thân, nương uy đức của Văn Thù Sư Lợi, đến trước thưa Phật:

 'Bạch Thế Tôn, chúng con không cung kính thấy Phật, vì Như Lai là pháp thân. Chúng con không muốn nghe pháp, vì pháp không thể nắm bắt. Chúng con cũng không cần công đức của chúng tăng, vì chúng hiền thánh của Thế Tôn không có hạnh hợp hội. Chúng con cũng không cần công đức của Phật, vì pháp giới không có công đức dư thừa (?). Chúng con không cần sự điều ngự khéo léo của Thế Tôn, vì mọi pháp vĩnh viễn vắng lặng, không có gì để điều ngự. Chúng con không cần nghĩa về các địa vị tu chứng của Như Lai, vì sự giải thoát đã lìa hoa, lá, quả (?). Chúng con không muốn biết nghĩa của khổ, vì nguyện không có hai. Chúng con không muốn dứt tập, vì mọi pháp thật không có tập. Chúng con không muốn hành đạo, vì đạo đã lìa hành và phi hành. Chúng con không cần chứng diệt tận, vì mọi pháp đều vĩnh viễn vắng lặng.

 Cũng không cần ý chỉ, vì mọi pháp trụ mà không có chỗ trụ. Không cần bình đẳng đoạn, vì công đức hay không công đức đều là tạo tác; vô thường và sinh tử dẫn đến mọi hạnh (?). Chúng con cũng không cần thần túc, vì không có hạnh do dự, cũng không có ngờ vực, không có đi lại sinh khởi (?). Chúng con không cần các căn, vì tin rằng được các căn là mất nghĩa (?). Chúng con không cần các lực, vì mọi vật hiện hữu đều không có sức, đều yếu ớt. Chúng con cũng không cần giác ý, vì mọi cái có đều vĩnh viễn trống rỗng, không có gì để giác. Chúng con cũng không cần đạo, vì không số lượng, không đời, cũng không cầu điều lợi hay bất lợi (?). Chúng con cũng không cần tịch diệt, cũng không cần lặng lẽ. Chúng con cũng không có cái thấy của trí tuệ vượt đời. Chúng con cũng không cầu nghĩa của thức, vì như thế là luôn có nghĩa giải thoát, pháp giới không bị trói buộc.

 Chúng con cũng không cần nghĩa sa-môn, vì người có chí vắng lặng đã vượt qua những gì sáu căn gây ngăn ngại. Chúng con cũng không dứt hình tướng Phạm chí, vì như thế mới là Phạm chí, cũng không dứt sự phỉ báng (?). Chúng con cũng không cần làm tỳ-kheo, vì cái tự nhiên thì không gì phá hoại được. Chúng con cũng không cần các độ vô cực, vì như thế sáu nhập đã diệt hết. Chúng con không cần biết đủ, vì sao lại phải làm hạnh không biết đủ? Chúng con cũng không ham muốn gì, cũng không chán đủ gì, như như vậy. Đối với pháp không nhận lấy gì, đối với lời cũng không có lời, như như vậy. Không có thân, không có ý, không có lời nói. Chúng con cũng chẳng phải không trụ, vì như thế ba cõi đều bình đẳng. Chúng con cũng chẳng phải không tu tập, như như vậy; không ham vui, cũng không có cái thấy bình đẳng (?).

 Chúng con cũng không có ở nơi vắng vẻ, vì khắp ba cõi không có hạnh ở nơi vắng vẻ. Chúng con cũng không hành "không", cũng không làm gì, như như vậy; vì việc làm được nêu ra cũng là không. Chúng con cũng không đi khất thực, như như vậy, vì đã trừ mọi tưởng. Chúng con cũng không sợ sinh tử, như như vậy, vì có cái thấy bình đẳng chân thật. Chúng con cũng không dâm, nộ, si, cũng không phỉ báng, như như vậy; cũng không tưởng niệm, cũng không phải không tưởng. Chúng con cũng không dứt hạnh trần lao, vì đều không bám vào đâu, thuận theo tự nhiên. Chúng con cũng không có thân, cũng không có chỗ xuất ra, như như vậy; thân này chẳng phải thân. Chúng con cũng không quán quá khứ, cũng không thấy, như như vậy; tướng tóc tôn quý (?).

 Chúng con cũng không trừ các vết nhơ, vì bình đẳng, vô thường, khổ, vui, thanh tịnh, ta và người đều tự nhiên giải thoát (?). Chúng con cũng không vượt qua dòng nước kiết sử (phiền não trói buộc, ví như dòng nước cuốn trôi), vì như thế chúng con không thấy bờ này bờ kia. Chúng con cũng không dứt cho người khác, cũng không cầu được độ ngang bằng, như như vậy; vì nói không là giải thoát, không có niệm (?). Chúng con không nhận chỗ không sinh khởi, không mong cầu, vì muốn thấy gốc ban đầu của nó vốn không sinh khởi, không trụ. Cũng không trừ do dự, cũng không nghi ngờ người có chí vắng lặng. Chúng con cũng không phải là không có tâm chân chánh mà ganh ghét, vì đã thoát khỏi niềm tin (?). Cũng không muốn dứt lời nói, như như vậy, vì đã thoát khỏi quá khứ, cũng không có tưởng niệm. Bạch Thế Tôn, chúng con cũng không muốn vượt đến vô vi, vì mọi pháp đều vắng lặng mà là vô vi.'

 Khi nói lời ấy, hai trăm tỳ-kheo đạt chỗ không còn sinh khởi, các lậu đã hết, tâm được giải thoát. Lại có hai trăm tỳ-kheo vốn đã đắc tứ thiền (bốn tầng thiền định), từ chỗ ngồi đứng dậy bỏ đi; họ là những người tự cho rằng mình đã đắc những gì thật ra chưa đắc. Họ nói: 'Vì nói pháp này mà làm rối loạn cả thế gian. Chúng ta vốn nghe những lời giảng dịu dàng, thích hợp. Pháp nói hôm nay không hợp với giới luật, cũng chẳng phải điều Thế Tôn giáo hóa.'

 Thế rồi Bân-nậu-văn-đà-ni-tử thưa với Văn Thù Sư Lợi: 'Thưa Văn Thù Sư Lợi, hai trăm tỳ-kheo này từ chỗ ngồi đứng dậy bỏ đi, nói rằng giảng pháp này là làm rối loạn cả thế gian.' Văn Thù Sư Lợi nói: 'Thưa Bân-nậu, có duyên cớ như vậy: giảng nói pháp này là làm rối loạn cả thế gian. Vì sao vậy? Thưa Bân-nậu, gốc của thế gian là bám vào thân, ngũ ấm, tứ đại, sáu nhập; sợ sinh tử mà mong cầu vô vi; không biết rằng làm vậy là bị sinh tử thu giữ. Cũng không được vô vi một cách nhu thuận, như kẻ đang sầu lo (?). Trong sinh tử không có gì để ưa, cũng không có Nê-hoàn. Người không sợ thì nhẫn chịu, không rối loạn; bốn đế (bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ) không có chỗ trụ. Nếu có chỗ bám thì là mê loạn. Cũng không có không đế (?), bốn việc không có chỗ trụ.

 Đối với đạo không tranh cãi rối loạn, (kẻ thì) bám vào kinh. Muốn được đạo thì thành hai; đã có hai thì là loạn. Còn người bình đẳng thì mọi pháp đều chân chánh. Nếu không có hai, vì không có hai thì không loạn, có hạnh (?). Cầu cái của ta thì là kiêu mạn cống cao; đã có cống cao thì là loạn. Nếu không có chỗ bám, không tạo tác gì, cũng không tạo tác bình đẳng, cũng không làm điều tà, cũng không làm cũng chẳng phải không làm, cũng không ưa vượt qua cũng chẳng phải không ưa vượt qua, đó là không loạn. Vì không loạn nên không có hai.

 Thế Tôn có dạy: "Ta không tranh cãi với thế gian, thế gian tranh cãi với Ta." Vì sao vậy? Vì Như Lai đã dứt gốc rễ của tranh cãi rối loạn. Thế nào là gốc rễ của tranh cãi rối loạn? Là cái này thật, cái kia dối. Vì thế Thế Tôn dạy: "Lời chân thật thì có gì để nói? Lời dối trá thì có gì để bàn?" Người không có cái có, cái không, bình đẳng, không thiên lệch tà vạy, thì còn có lời gì để nói? Đó gọi là thanh tịnh.'

 Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi, ở trước mặt hai trăm tỳ-kheo đã bỏ đi, giữa đường hóa ra một đám lửa lớn tràn khắp cõi Phật ấy. Các tỳ-kheo muốn vượt qua, đều thấy đầy lửa, không thể vượt qua lửa. Họ muốn dùng thần túc bay qua hư không, lại thấy trong không trung giăng khắp lưới sắt, lại thấy nước lớn tràn khắp mười phương. Họ sợ hãi đến dựng cả lông tóc. Từ xa, họ thấy đường đi trong vườn Kỳ thụ trải khắp hoa sen xanh, sen trắng, sen vàng, sen đỏ, và thấy đại chúng đang nhóm họp. Họ liền quay về chỗ Phật, muốn nghe pháp, vào vườn Kỳ thụ, đến giảng đường Ca-lê-la, tới chỗ Phật cúi đầu lễ chân Phật rồi lui đứng một bên.

 Bân-nậu hỏi: 'Thưa các hiền giả tỳ-kheo, các vị đi đâu, từ đâu đến?' Các tỳ-kheo đáp: 'Thưa nhân giả, chúng tôi đã đắc quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử), các lậu đã hết, việc cần làm đã xong, được nhất tâm, đạt thần túc độ vô cực. Vì nghe Văn Thù Sư Lợi nói pháp làm rối loạn nên chúng tôi rời chỗ ngồi bỏ đi. Chúng tôi vừa đi thì thấy trong cõi Phật đầy lửa, không thể vượt qua đám lửa lớn. Vì thế chúng tôi quay về hỏi Thế Tôn: thế nào là địa vị A-la-hán dứt sạch các lậu?'

 Bấy giờ Phật bảo Bân-nậu: 'Nếu không tự tại mà chỉ thờ lửa, muốn vượt qua lửa thì không thể qua được. Rơi vào lưới tà kiến mà muốn vượt lưới sắt, đứng trong hạnh chìm đắm ái dục mà muốn vượt nước lớn, thì không thể vượt qua. Vì sao vậy? Bân-nậu, các tỳ-kheo này chưa thoát khỏi lửa dâm, nộ, si, lẽ nào vượt được lửa lớn? Rơi vào lưới tà kiến, lẽ nào vượt được lưới sắt? Ở trong chỗ chìm đắm ái luyến, lẽ nào vượt được nước lớn?'

 Phật bảo Bân-nậu: 'Nước, lửa, lưới sắt ấy không từ đâu đến, cũng không đi đến đâu, đó là do Văn Thù Sư Lợi hiện ra biến hóa. Như thế, Bân-nậu, dâm, nộ, si cùng các tà kiến và ái luyến không từ đâu đến, cũng không đi đến đâu, đều lấy tưởng niệm, sự nghĩ về người khác và hạnh tà vạy làm gốc, nhờ đó mà khởi ra hình tướng của ta và của người. Không có ta, không có cái của ta, không nhận lấy gì; người ấy một mình tu hạnh bình đẳng, dẹp ý rối loạn, phát tâm nhất tâm vắng lặng định tĩnh, tích lũy hạnh công đức, chuyên chí mà cũng không được gì, cũng không niệm gì, cũng không bám gì, đi vào nhất tâm, khởi niệm về kinh pháp.

 Thế nào là việc của pháp? Thế nào là duyên của pháp? Là quán xét chân thật như sau: đã có si (vô minh: sự mê muội, không hiểu chân lý) làm nhân duyên thì liền khởi hành (những tạo tác của thân, miệng, ý do vô minh thúc đẩy). Đã có hành làm nhân duyên thì liền khởi thức (sự nhận biết, tâm thức đi vào đời sống mới). Đã có thức làm nhân duyên thì liền khởi danh sắc. Đã có danh sắc làm nhân duyên thì liền khởi sáu nhập. Đã có sáu nhập làm nhân duyên thì liền khởi tập (ở đây chỉ xúc: sự tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng). Đã có tập làm nhân duyên thì liền khởi thống dưỡng (cảm thọ: cảm giác khổ, vui, không khổ không vui). Đã có thống dưỡng làm nhân duyên thì liền khởi ân ái (lòng tham luyến, khát khao). Đã có ân ái làm nhân duyên thì liền khởi thọ (sự nắm giữ, bám chặt). Đã có thọ làm nhân duyên thì liền khởi hữu (sự hiện hữu, tức nghiệp lực dẫn đến tái sinh). Đã có hữu làm nhân duyên thì liền khởi sinh. Vì có sinh làm nhân duyên nên có già, bệnh, chết, khóc lóc, sầu lo; nỗi khổ não không vừa ý ấy gọi là do sinh mà ra. Như thế là cùng hội tụ với khối khổ não lớn. Đó gọi là từ si mà nuôi lớn thân này.

 Ngu si đã hết thì hành liền diệt. Hành đã hết thì các thức liền diệt. Các thức đã hết thì danh sắc liền diệt. Danh sắc đã hết thì sáu nhập liền diệt. Sáu nhập đã hết thì tập liền diệt. Tập đã hết thì thống dưỡng liền diệt. Thống dưỡng đã hết thì ân ái liền diệt. Ân ái đã hết thì thọ liền diệt. Thọ đã hết thì hữu liền diệt. Hữu đã hết thì sinh liền diệt. Già, bệnh, chết, sầu muộn, không vừa ý đều hết. Như thế khối khổ não lớn liền được trừ, được bình đẳng, đạt vô vi.

 Không có hợp hội, được vắng lặng; pháp quá khứ kia cũng không diệt (?). Vô minh quá khứ cũng không diệt, vô minh vị lai cũng không hết, vô minh hiện tại là do niệm. Không có sự thanh tịnh vắng lặng thì vô minh liền đứng vững. Khi niệm đã lắng yên thì vô minh không đứng được. Đã không đứng được thì là vĩnh viễn vắng lặng. Đó gọi là vô minh đã hết. Người ấy do niệm lắng yên mà diệt hết, quán thân tứ đại, thấy đó là thân ngu si, ví như cỏ cây. Dù có ý, có tâm, có thức, nhưng không có hình sắc, không thể thấy, không có tiếng, cũng không có lời nói, ví như huyễn hóa, không có trong, không có ngoài, cũng không có khoảng giữa hai bên, cũng không nắm bắt được. Tỳ-kheo nào khởi niệm vắng lặng như thế thì đối với mọi pháp không có gì sinh khởi. Đã không có sinh khởi, thì đó là nghĩa chân thật của không.'

 Khi nói lời ấy, hai trăm tỳ-kheo kia đạt chỗ không còn sinh khởi, các lậu đã hết, tâm được giải thoát.

 Bấy giờ Tát-già Ni-kiền-tử, mất hết chúng đệ tử, cùng năm trăm quyến thuộc đến giảng đường Ca-lê-la trong vườn Kỳ thụ, tới chỗ Phật, chào hỏi Thế Tôn rồi thưa: 'Tôi nhiều lần nghe nói sa-môn Cù-đàm dùng thuật huyễn hoặc, bùa mê mà làm mê loạn, lôi kéo đệ tử của người khác. Hôm nay chính mắt tôi thấy. Văn Thù Sư Lợi phá hoại hội chúng của tôi, làm tăng thêm đệ tử cho sa-môn Cù-đàm. Bạch Thế Tôn, như thế là dùng hạnh tà mà thu lấy người. Họ không còn đến nhận lời chỉ dạy của tôi, cũng không đọc tụng, không nghe lời tôi, cũng không để tâm nhận mệnh lệnh.'

 Lúc ấy có một đạo nhân tên là Xà-da-mạt ngồi trong hội chúng, là bạn thân của Tát-già Ni-kiền. Ông nói với Ni-kiền-tử ngay giữa đường: 'Thôi đi! Chớ khởi ý không trong sạch đối với Phật, cũng chớ ôm ý rối loạn đối với Phật, các đệ tử và Văn Thù Sư Lợi. Vì làm thế sẽ chuốc lấy điều không lợi, suốt đêm dài không được yên ổn, sẽ rơi vào đường ác khổ sở.

 Ni-kiền-tử, hãy nghe. Nay tôi nói một ví dụ. Ví như kẻ ngu muốn có đề-hồ (chất tinh túy nhất chế từ sữa, được xem là ngon nhất), đi tìm tô (bơ) mà lại đổ nước vào bình rồi lắc bình, cuối cùng mỏi mệt chán chường cũng không được đề-hồ. Như thế, Ni-kiền-tử, việc làm của các ngoại đạo cũng vậy. Tuy tu học đạo mà không dứt được hạnh tà, ví như nước trong bình lớn không thể ra đề-hồ. Không vâng theo hạnh pháp luật tối thượng nhiệm mầu của Như Lai thì chết rơi vào địa ngục. Ví như, Ni-kiền, có người trí sáng suốt muốn có đề-hồ, đi tìm tô, đem sữa và váng sữa đổ vào bình rồi lắc, liền sinh ra đề-hồ. Nhờ sữa và váng sữa mà thành đề-hồ. Như thế, Ni-kiền, ai ở trong pháp của Như Lai, dù là bạch y (người tại gia, mặc áo trắng) hay người xuất gia, học đạo hết lòng, tin Phật pháp, vui thích tinh tấn, thì mau được giải thoát của bậc hiền thánh, như từ sữa và váng sữa mà được đề-hồ.

 Ví như, Ni-kiền, có người mượn của nhà khác trăm nghìn đồ gốm rồi làm vỡ, bèn lấy đồ quý trả lại cho chủ. Chủ có giận mắng không?' Đáp: 'Không.' Nói: 'Như thế, Ni-kiền, đệ tử của các ngoại đạo ví như đồ gốm, nên đã bị làm vỡ, rồi ở chỗ Như Lai được làm lại thành đồ quý là pháp bảo, thì không nên giận hờn, mắng chửi.

 Ví như, Ni-kiền, có người dẫn đường cho đông người mà không có phương tiện khéo léo, dẫn đoàn thương nhân đông đảo đi vào đường tà hiểm ác. Còn nếu có người dẫn đường khéo phương tiện thì đưa cả đoàn thương nhân ra khỏi đường hiểm ác, đến đường ngay. Như thế, Ni-kiền, các thầy của ông vì đi lối tà, không hiểu nghĩa đạo, nên dẫn vô số người rơi vào đường ác. Như Lai, bậc Vô Sở Trước (không còn vướng mắc), Đẳng Chánh Giác (giác ngộ chân chánh trọn vẹn), biết đạo, hiểu nghĩa, dẫn vô lượng người ra khỏi đường ác mà đặt vào đường chánh. Vậy, Ni-kiền, ông hãy tự dẫn chúng của ông mà đi.'

 Lúc ấy một vạn hai nghìn người cùng Ni-kiền-tử bỏ đi. Những người còn lại đều đắc thần thông, Thế Tôn đều cho cạo râu tóc làm tỳ-kheo. Bấy giờ Phật bảo Xà-da-mạt: 'Ông có thấy một vạn hai nghìn người cùng Tát-già bỏ đi không?' Xà-da-mạt thưa: 'Thưa vâng, bạch Thế Tôn, con đã thấy.' Phật nói: 'Một vạn hai nghìn người này đều sẽ vào thời Như Lai Di-lặc (vị Phật tương lai sẽ ra đời sau Phật Thích-ca) cạo râu tóc làm sa-môn, ở trong đại hội thứ nhất. Vì sao vậy? Vì đã được nghe pháp sâu xa này. Tát-già Ni-kiền-tử sẽ làm đệ tử của Như Lai Di-lặc, trí tuệ bậc nhất, ví như Xá-lợi-phất là đệ tử bậc nhất của Ta. Vì sao vậy? Vì trước khởi ý cống cao khinh mạn đối với Phật pháp, rồi sau đó lại vứt bỏ các tà kiến.'

 Thế rồi đạo sĩ Xà-da-mạt thưa với Văn Thù Sư Lợi: 'Đời xấu ác năm trược về sau có nhiều kẻ cống cao.' Văn Thù Sư Lợi đáp: 'Thưa tộc tánh tử (người con nhà dòng dõi tốt, cách gọi người hiền thiện), trong chúng của đời trược ác về sau, những kẻ hèn kém thấp kém ưa cống cao. Vì sao vậy? Vì không thể đắc đủ tứ thiền mà tự cho mình lớn, nên sa đọa. Vào thời đời xấu ác năm trược, người ta không còn cúng dường chúng tỳ-kheo; các tỳ-kheo ấy tâm không được định, huống gì đạt đến tầng thiền thứ tư. Vì đời sau ấy có nhiều vết nhơ, nên đời xấu ác năm trược nhiều kẻ ưa tự cao kiêu mạn.

 Này tộc tánh tử, các thiện nam tử vì hai việc mà sinh kiêu mạn. Hai việc ấy là gì? Một là tự thấy mình có trí tuệ mà cống cao. Hai là nhờ được cúng dường áo mặc thức ăn, phô ra công đức giữ giới và trí tuệ của mình, bèn tự sa đọa. Kẻ cống cao phỉ báng pháp của Như Lai sẽ rơi vào địa ngục, ngạ quỷ (loài quỷ đói), súc sinh.'

 Lại hỏi Văn Thù Sư Lợi: 'Do đâu mà biết người khác có ý cống cao?' Đáp: 'Nếu nghe nói: "Kẻ phàm phu tâm loạn không định, không gọi là A-la-hán (?)" mà sợ hãi, thì biết đó là kẻ phàm phu cống cao. Nghe nói: "Phàm phu được thấy Như Lai, A-la-hán không thấy" mà sợ hãi, thì biết đó là kẻ phàm phu cống cao. Nghe nói: "Phàm phu là ruộng phước (nơi gieo phước) của mọi người, nên bố thí cho họ, không nên bố thí cho A-la-hán" mà sợ hãi, thì biết đó là kẻ cống cao. Nghe nói: "Như Lai khen ngợi phàm phu, không đề cao A-la-hán" mà sợ hãi, thì biết đó là kẻ cống cao.

 Người không ra khỏi các trần lao, đó là không bám vào đâu, đó gọi là ruộng phước dày nhất ở thế gian. Nếu ra khỏi trần lao thì đó là bám chấp, không phải ruộng phước của thế gian. Nếu ai đối với điều này mà làm hạnh (phân biệt) thì đó là cống cao. Đối với mọi pháp chỉ nhận lấy bằng lời nói, đó gọi là cống cao. Không biết tất cả, cũng không dứt gì, cũng không làm gì, cũng không chứng gì, đó là đi vào chân thật.'

 Lại hỏi Văn Thù Sư Lợi: 'Kẻ cống cao vì trí tuệ thì nói những lời gì?' Đáp: 'Không tranh, cũng chẳng phải không tranh, không xưng là kiêu mạn (?). Ví như sư tử, vua của trăm thú, khi gầm lên thì mọi loài đều sợ tiếng ấy. Như thế, thiện nam tử, tỳ-kheo không ưa cống cao thì không sợ bất cứ âm thanh nào. Vì sao vậy? Vì âm thanh ví như tiếng vang đáp lại tiếng gọi; tiếng vang ấy không có tâm, ý, thức, do nhân duyên hợp lại mà tiếng vang phát ra. Như thế, tộc tánh tử, tâm, ý, thức của người ấy chân thật như trí tuệ, không phân biệt. Mọi âm thanh do nhân duyên đều chỉ là tiếng vang, không có gì sinh khởi. Âm thanh của Phật cũng không từ đâu đến, âm thanh của ngoại đạo cũng không làm lo. Âm thanh của Phật cũng không làm giác ngộ các tiếng vang (?). Đối với tiếng của các vết nhơ, sân hận cũng không lo, đối với tiếng vang của trần lao cũng không lo. Mọi âm thanh không có ý đi lại, gốc ngọn.

 Đó tức là ấn (dấu ấn, khuôn mẫu xác chứng chân lý): ấn không ham thích; ấn mọi lời nói không cao không thấp; ấn ấy là ấn đứng vững bình đẳng; ấn tướng tự nhiên; ấn lấy một ấn mà vào pháp giới, ấn điều ngự bình đẳng; ấn không thể phá hoại; ấn đúng như bản vô (chân như, bản tính vốn có của mọi sự), không trụ; ấn nghĩa chân thật của không; ấn ba đời bình đẳng; ấn không sinh không diệt; ấn tự nhiên hiện bày. Lấy những ấn ấy mà ấn chứng mọi pháp, thì ham thích hay không ham thích cũng không có cống cao. Tỳ-kheo nghe điều này thì không ngờ vực, không do dự, không chấp có ta.'

 Bấy giờ đạo sĩ Xà-da-mạt thưa Phật: 'Bạch Thiên Trung Thiên, con từng nghe người bạn thân là đạo nhân ngoại đạo Uất-diêm (?) nói về công đức của đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu cứu độ tất cả chúng sinh). Nay lại được nghe Văn Thù Sư Lợi giảng nói với tài biện luận như thế, con phát tâm hướng về đạo vô thượng chánh chân. Vì thế, xin Thế Tôn vì con nói pháp thích hợp, khiến con đầy đủ các phẩm đạo, mau đạt đạo vô thượng chánh chân, thành bậc tối chánh giác, để dạy dỗ, khai mở, độ thoát vô số không đếm được người.'

 Phật nói: 'Xà-da-mạt, nay Ta sẽ vì ông nói hạnh Bồ-tát. Có hai pháp giúp mau được trí tuệ mà xây dựng đại thừa. Hai pháp ấy là gì? Một là tinh tấn, hai là không buông lung. Thế nào là tinh tấn? Là cầu pháp và tài, đem mọi thứ mình có mà bố thí không tiếc, không mong đền đáp, khuyến khích tâm hướng về đạo. Tinh tấn thứ nhất là vì dứt mọi pháp bất thiện, đầy đủ mọi pháp hiền thiện, ý bình đẳng, hạnh không buông lung, giữ giới trong sạch, không mong cầu các đời sau. Tinh tấn thứ hai là không tham thân và ý, hạnh nhẫn nhục không buông lung, không có tâm làm hại, cứu giúp che chở chúng sinh. Tinh tấn thứ ba là tích lũy các pháp công đức, không buông lung, không biết chán đủ, đem mọi pháp hiền lương đã tu, đã tích đức mà khuyến khích tâm hướng về đạo.

 Tinh tấn thứ tư là nhất tâm đầy đủ, không chán, không buông lung, thiền định không ham muốn, không thoái lui. Tinh tấn thứ năm là cầu học rộng nghe nhiều, đối với điều đó (?) không buông lung, luôn vắng lặng, vâng theo trí tuệ của bậc thánh hiền. Tinh tấn thứ sáu là tập bốn ân, dùng trí tuệ phương tiện khéo léo mà dạy dỗ kẻ buông lung. Tinh tấn thứ bảy là hạnh của thân và ý, thân ý không rối loạn, tâm không tịch. Tinh tấn thứ tám là vì tất cả, đối với mọi hạnh có lòng từ bình đẳng, đối với nghĩa của pháp tinh tấn mà không buông lung lòng từ, đối với mọi pháp không bám chấp. Tinh tấn thứ chín là vì người khác và chúng sinh mà đều phát tâm hướng về đạo, không buông lung, quán các thế gian như ánh nắng dợn, như huyễn hóa, mà không bỏ đạo.

 Tinh tấn thứ mười là việc làm gấp gáp như cứu lửa cháy trên đầu, đi vào chân thật, không buông lung, diệt hết, chứng trí tuệ, bố thí mà không khởi (?). Tinh tấn thứ mười một là đầy đủ tướng hảo (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp nơi thân Phật), tích lũy gốc lành, vào chỗ không buông lung, quán pháp thân không sinh khởi. Tinh tấn thứ mười hai là trang nghiêm cõi Phật mà không buông lung, làm trong sạch cõi của chúng sinh. Tinh tấn thứ mười ba là làm trang nghiêm, trong sạch, đầy đủ ba mươi bảy đạo phẩm (ba mươi bảy pháp tu dẫn đến giác ngộ), đã thoát khỏi mọi sự diệt tối tăm, vui thích phương tiện khéo léo của Như Lai và Bồ-tát. Tất cả những điều ấy đều nhờ tinh tấn mà đạt được. Đó gọi là trí tuệ phương tiện khéo léo. Bồ-tát nhận lấy điều ấy thì được che chở, không thoái lui, đứng vững nơi đạo vô thượng chánh chân.'

 Khi nói lời ấy, Bồ-tát Xà-da-mạt đắc bất khởi pháp nhẫn, vui mừng nhảy vọt lên đứng giữa hư không, cách mặt đất bốn trượng chín thước (trượng: đơn vị đo dài, bằng mười thước). Đất của tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ) liền chấn động sáu cách. Ánh sáng lớn chiếu khắp cõi Phật. Giữa hư không mưa xuống hoa trời. Đàn không hầu (một loại đàn dây cổ) và các nhạc cụ không ai gảy đánh mà tự vang lên.

 Bấy giờ Phật liền mỉm cười. Theo phép cười của chư Phật Thế Tôn, vô số không đếm được trăm nghìn ánh sáng màu từ miệng Phật phóng ra, xanh, vàng, đỏ, trắng, đen, chiếu khắp vô lượng cõi Phật, rồi trở về đi quanh Phật ba vòng, đến trên đỉnh đầu thì bỗng nhiên biến mất. Thế rồi hiền giả A-nan sửa y phục, đứng dậy khỏi chỗ ngồi, gối phải chấm đất, quỳ thẳng chắp tay, dùng kệ (bài thơ tụng) ca ngợi mà hỏi Phật rằng:

 Sức trí tuệ, ánh sáng cát tường, bậc Đạo Sư (người dẫn đường, chỉ Phật) hào quang bảy thước như hoa nở,

 Ba mươi hai tướng nhiệm mầu, các vẻ đẹp đều đầy đủ.

 Như sư tử giữa bầy thú, bước đi oai mãnh, uy thế lẫy lừng.

 Nay Phật vì duyên gì mà cười? Xin Đấng Tôn quý giảng giải.

 Pháp Ngài nói nhanh như chớp, tiếng đặc biệt nhiệm mầu như sư tử gầm,

 Như chim yết-tùy (loài chim có tiếng hót hay nhất) vang tiếng ngọc, tiếng ấy hơn cả Phạm Thiên.

 Lời Phật vang khắp mọi người, tiếng ấy thông suốt ba nghìn thế giới.

 Với tất cả luôn thích hợp, nghe êm dịu, không ai không hiểu.

 Đem so với đệ tử và duyên giác, trí tuệ của họ chẳng sáng bằng,

 Rốt cuộc không sánh được với Đấng ban ân khắp (?), các Bồ-tát cũng khó theo kịp.

 Nay ai sẽ được sức trí tuệ? Xin Đạo Sư nói để khai mở cứu độ.

 Hoặc trời, rồng, người thế gian, cùng a-tu-luân (loài thần hiếu chiến, thường đánh nhau với chư thiên) đều phát tâm,

 Đã thoát khỏi mọi sự nhận lấy, trong tâm nghe mà không vướng mắc.

 Hạnh vô lượng, không trở ngại, vượt hơn vô số ức, không ai sánh,

 Không thể hạn lượng, không đếm xuể, lấy bình đẳng mà độ đời.

 Nay xin hỏi bậc trí tuệ chân chánh thấu lẽ không: vì cớ gì mà vui cười?

 Màu xanh, đỏ, vàng, trắng, đủ loại ánh sáng chiếu rực rỡ,

 Ánh sáng nhiệm mầu từ miệng ra, chiếu vô số cõi nhiều như cát sông Hằng,

 Khắp vô lượng trăm cõi Phật; các loài lớn đều bình đẳng, không có thân (?).

 Tất cả vắng lặng, không thấy gì; Phật khéo làm lợi ích, không chút sợ hãi.

 Lúc ánh sáng sắp phóng ra, các đệ tử không ai theo kịp.

 Chiếu sáng như chưa từng có; Phật cũng nói việc của duyên giác.

 Nay xin giảng hạnh đại thừa, trí tuệ cao tột hơn tất cả.

 Ánh sáng ấy trở vào đỉnh đầu, nay đến chỗ không cáu bẩn.

 Hay thay, sung sướng thay, Ngài vượt hơn các trời, được người đời kính thờ.

 Xin nói nghĩa một cách chân thật, Phật một lời không hai.

 Dứt mọi ngờ vực của sáu hội chúng (?); nay Đấng Chánh Giác vì duyên gì mà cười?

 Nghe lời Phật, ai nấy vui mừng, vô số người đều hớn hở nhảy nhót.

 Phật bảo hiền giả A-nan: 'Ông có thấy tộc tánh tử Xà-da-mạt nhảy vọt lên hư không, cách mặt đất bốn trượng chín thước, đứng giữa không trung, đã đắc pháp nhẫn, chắp tay đứng mà cúi đầu lễ Ta, trăm nghìn vị trời đến cùng cúng dường không?' A-nan thưa: 'Thưa vâng, bạch Thế Tôn, con đã thấy.' Phật bảo A-nan: 'Tộc tánh tử Xà-da-mạt này đã phụng sự bảy mươi hai ức Phật, tu điều lành, tích công đức, thường làm Chuyển luân Thánh vương, đều phụng sự chư Phật Thế Tôn. Sau khi mỗi vị Phật bát Nê-hoàn, ông đều ở chỗ bảy mươi hai ức Phật ấy dựng lập phạm hạnh (hạnh trong sạch của người tu), đều hộ trì chánh pháp của Phật.'

 Phật nói: 'A-nan, tộc tánh tử Xà-da-mạt này về sau sẽ được gặp và phụng sự các Như Lai nhiều bằng năm lần số cát sông Hằng, vâng theo lời dạy, tu hạnh trong sạch, sẽ dạy dỗ vô số Bồ-tát, rồi tích lũy các pháp giác ngộ. Sau vô số kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài), ông sẽ thành Phật hiệu là Tuệ Vương Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, Tại Thế Giáo Thụ (bậc ở đời dạy dỗ) (?), Cụ Túc Tuệ Hạnh (đầy đủ trí tuệ và đức hạnh), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Đạo Pháp Ngự (bậc điều phục người theo đạo pháp), Thiên Thượng Thiên Hạ Tôn (bậc tôn quý nhất trên trời dưới trời), Phật, Thiên Trung Thiên. Thế giới của Ngài tên là Hỷ Kiến (vui khi thấy), kiếp tên là Nhất Bảo Nghiêm Tịnh.'

 Phật bảo A-nan: 'Thế giới Hỷ Kiến ấy ví như mọi thứ ở tầng trời thứ sáu Tha Hóa Tự Tại (tầng trời cao nhất trong cõi dục, nơi chư thiên hưởng lạc tự tại). Chỗ ở và đồ cúng dường của dân chúng cõi Phật Hỷ Kiến cũng như vậy. Dân chúng ấy không có các pháp của sáu cảnh giới (sáu đối tượng của giác quan gây phiền não) đến trước mặt. Mọi người thấy nhau đều vui mừng, ai nấy đều vui thích; thấy Tuệ Vương Như Lai đều hân hoan. Vì thế thế giới ấy tên là Hỷ Kiến. Bấy giờ Như Lai giáo hóa trong một kiếp, làm Phật sự; thọ mạng của bậc Chánh Giác cũng một kiếp. Vì thế kiếp ấy tên là Nhất Bảo Nghiêm Tịnh. Đức Thế Tôn ấy chỉ thuần lấy Bồ-tát làm chúng, gồm chín mươi hai ức Bồ-tát, đều không thoái lui. Các Bồ-tát đạt trí tuệ không vướng ngại, phát khởi gốc công đức sáng ngời.

 Khi Tuệ Vương Như Lai sắp bát Nê-hoàn, có Bồ-tát tên là Sư Tử Quá Nhi Hành sẽ được Ngài thụ ký (lời Phật báo trước rằng người ấy sẽ thành Phật): "Sau khi Ta bát Nê-hoàn, Bồ-tát Sư Tử Quá Nhi Hành này sẽ thành Phật, cũng hiệu là Sư Tử Quá Nhi Hành Như Lai, ở thế gian dạy dỗ." Sau khi Như Lai ấy bát Nê-hoàn, pháp của Ngài còn trụ mười tiểu kiếp. Xá-lợi (xương cốt còn lại sau khi hỏa táng) của các Như Lai ấy cùng được dựng chung một tháp, rộng dài hai nghìn bốn trăm dặm, cao ba nghìn hai trăm dặm, đều làm bằng bảy thứ báu. Mọi người đều cùng nhau cúng dường tháp ấy.'

 Thế rồi tộc tánh tử Xà-da-mạt từ hư không đi xuống, đến trước cúi đầu lễ chân Phật, đứng trước Thế Tôn nói về pháp giới không thể phá hoại, dùng kệ khen ngợi Phật rằng:

 Các yếu tố của tôi cùng pháp giới, cõi người cũng đều bình đẳng.

 Cõi này là cương vực của trí tuệ, lấy điều ấy mà thụ ký cho tôi.

 Pháp giới cùng trần lao, cõi hư không cũng bình đẳng.

 Mọi pháp đều như thế, tôi đã đạt đến pháp.

 Cương vực của pháp và cõi dâm dục, sân giận cũng như vậy,

 Đều đồng với cõi hư không, lấy điều ấy mà thụ ký cho tôi.

 Cõi sinh tử và cõi vô vi, cùng pháp giới không khác nhau.

 Yếu tố nước là như thế, lửa và đất cũng vậy.

 Cương vực ngũ ấm cùng các giới (các yếu tố phân loại thân tâm và thế giới), nhãn thức (sự nhận biết của mắt), các phần của sự hiện hữu,

 Phần ý, cảnh giới của pháp, mọi phần loại đều đã định.

 Các loại hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), cũng như cõi vô vi,

 Không thấy pháp có hai, đó chính là thụ ký cho tôi.

 Thế Tôn không có ngũ ấm, tứ đại và các nhập,

 Không danh cũng không sắc, cũng chẳng có trong ngoài.

 Phật dùng âm thanh mà nói, mà thụ ký cho tôi.

 Ở đây tất cả đều vắng lặng, vì vậy chắc chắn được thụ ký.

 Phật không có ý, như thế mà thụ ký cho tôi.

 Tôi không có thức, Phật vì tôi mà thụ ký.

 Lời thụ ký này chân thật, như thế là bình đẳng.

 Pháp giới không thể phá hoại, tức Như Lai không trụ ở đâu.

 Bậc giác ngộ bình đẳng giữa trời và người, đứng vững nơi chánh pháp,

 Vắng lặng như hư không, trí tuệ và phương tiện khéo léo đều đầy đủ.

 Bấy giờ tộc tánh tử Xà-da-mạt dùng kệ ấy khen ngợi Phật xong, đi quanh ba vòng rồi lui ngồi một bên. Thế rồi Phật bảo hiền giả A-nan: 'Hãy thọ nhận kinh này, đọc tụng, ca ngợi, rộng vì người khác mà nói.' A-nan thưa Phật: 'Thưa vâng, con đã thọ nhận. Kinh này tên là gì? Phải vâng làm thế nào?' Phật nói: 'Kinh này tên là Văn Thù Sư Lợi Hiện Biến Hóa, Hàng Phục Các Ma, Giáo Hóa Các Ngoại Đạo, Vâng Nhận Chánh Pháp, Khen Ngợi Giảng Nói Nghĩa Kinh; lại tên là Bảo Tạng (kho báu). Hãy vâng giữ kinh ấy.' Phật nói như thế xong, đồng tử Văn Thù Sư Lợi, Bồ-tát Xà-da-mạt, hiền giả A-nan, chư thiên, người, a-tu-luân và dân chúng thế gian nghe kinh đều vui mừng, cùng đến trước Phật cúi đầu làm lễ rồi lui ra.

◄ Trước

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video