Thiên 7 — Bàn về can Kỷ (thổ) theo mười hai tháng

 Bàn về Kỷ Thổ (Kỷ là một trong mười thiên can, tức mười ký hiệu dùng để ghi năm, tháng, ngày, giờ; Kỷ thuộc hành Thổ, tính âm, được ví như đất ruộng vườn ẩm mềm. Thiên này bàn về người có can của ngày sinh là Kỷ, gọi là nhật chủ Kỷ Thổ)

 Kỷ Thổ sinh tháng Giêng:

 Kỷ Thổ sinh tháng Giêng (tháng Giêng âm lịch, tức tháng Dần, đầu mùa xuân) thì ruộng vườn vẫn còn đông giá, vì hơi lạnh tháng Chạp chưa tan, cái rét còn sót lại chưa lui. Cho nên Bính là quý nhất (Bính là thiên can thuộc hành Hỏa, tính dương, ví như mặt trời). Được Bính soi sưởi ấm thì muôn vật tự sinh sôi. Kỵ gặp Nhâm Thủy (Nhâm là thiên can thuộc hành Thủy, tính dương, ví như nước sông hồ lớn), vì nó trái lại thành bệnh cho Kỷ. Vì sao vậy?

 Nhâm là nước sông hồ, nước hồ một khi dâng tràn thì ruộng vườn bị cuốn trôi, biến thành đất cát, mà rễ mầm đều bị nhấn chìm hết. Phải có Mậu làm đê (Mậu là thiên can thuộc hành Thổ, tính dương, ví như đất dày, bờ đê) để giữ gìn vườn tược. Nhâm nhiều thì cần thấy Mậu chế ngự; có Mậu lộ ra ở thiên can (tức xuất hiện ở hàng can của năm, tháng, ngày, giờ trong lá số) thì chắc chắn được làm quan cao ở chốn văn hàn (nguyên văn "ngọc đường kim mã": Ngọc Đường là Hàn lâm viện, Kim Mã là cửa Kim Mã nơi các học sĩ chờ chiếu vua; ý chỉ làm quan văn hiển quý). Nếu thiếu Mậu chế ngự thì ắt chỉ là người tầm thường.

 Hoặc trong lá số toàn là Giáp Mộc (Giáp là thiên can thuộc hành Mộc, tính dương, ví như cây lớn), có Canh lộ ra ở thiên can (Canh là thiên can thuộc hành Kim, tính dương, ví như sắt thép, dao rìu), lại thêm Quý (thiên can thuộc hành Thủy, tính âm, ví như mưa móc) và Bính cùng lộ, phối hợp được trung hòa (các hành cân bằng, không thiên lệch quá mạnh hay quá yếu), thì cũng được cả danh lẫn lợi.

 Dù là Bính sinh ở tháng Dần, có Canh lộ ra ở thiên can, cũng là người tuấn tú.

 Nếu Giáp nhiều mà không có Canh thì là người tàn tật, phế nhân; nên dùng Đinh để tiết (Đinh là thiên can thuộc hành Hỏa, tính âm, ví như ngọn đèn; "tiết" là làm hao bớt sức của một hành bằng cách để nó sinh ra hành khác — ở đây Mộc sinh Hỏa nên Đinh làm yếu bớt Giáp).

 Hoặc trong lá số toàn là Hỏa, thì dù không thấy Thủy cũng không hại gì. Vì sao vậy? Kỷ Thổ tháng Giêng ẩm ướt, ắt cần Bính làm khô ấm, nên trái lại chủ về bổng lộc dày. Thêm một Quý lộ ra thì tự nhiên đỗ đạt khoa giáp (đỗ trong các kỳ thi khoa cử của triều đình); nếu Mậu lộ ra thì trái lại chỉ là người thường.

 Hoặc trong lá số toàn là Mậu Thổ, có Giáp lộ ra chế ngự thì lại chủ về vinh hiển. Nếu thấy Ất lộ ra (Ất là thiên can thuộc hành Mộc, tính âm, ví như cỏ hoa, dây leo) thì dù nhiều cũng không thể làm tơi đất được; vả lại người có nhiều Ất là kẻ tiểu nhân gian trá.

 Người dùng Bính làm dụng thần (hành quan trọng nhất giúp cân bằng lá số) thì lấy Mộc làm sao vợ, Hỏa làm sao con.

 Kỷ Thổ sinh tháng Hai:

 Kỷ Thổ sinh tháng Hai (tháng Mão, giữa xuân) thì khí dương dần dần bốc lên; tuy lúa má chưa thành nhưng muôn vật đã nhú khỏi đất, ruộng vườn chưa được mở mang. Trước hết lấy Giáp Mộc để làm tơi đất, kỵ bị hợp (Giáp với Kỷ hợp nhau, bị hợp thì Giáp mất tác dụng); kế đến lấy Quý Thủy để tưới nhuần. Giáp và Quý lộ ra ở thiên can thì chắc chắn đỗ đạt khoa giáp; thêm một Bính lộ ra thì quyền thế đè trên trăm quan. Hễ gặp Nhâm Thủy thì chỉ được chức quan nhỏ mọn.

 Hoặc thấy Canh chế Giáp, Nhâm Thủy lộ ra ở thiên can, tỷ kiếp trùng trùng (tỷ kiếp là các can cùng hành với nhật chủ, ở đây là Mậu, Kỷ Thổ, ví như anh em bạn bè tranh phần), thì người này ắt là kẻ phàm tục. Nếu Bính lộ ra thì còn được giàu nhỏ; Bính ẩn tàng (nằm trong địa chi, không lộ ra ở thiên can) thì cơm áo bổng lộc không thiếu.

 Hoặc các địa chi (mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão… đi cặp với thiên can để ghi năm, tháng, ngày, giờ) hợp thành mộc cục (như Hợi, Mão, Mùi tụ lại thành một khối khí Mộc mạnh), có Canh lộ ra thì giàu sang. Nếu trong lá số nhiều Ất Mộc, Ất lại khuất phục được Canh (Ất với Canh hợp nhau), thì Canh ắt nghiêng tình về Ất, không thể quét tà về chính được; người này ắt là kẻ xảo trá. Đại vận (mỗi chặng mười năm trong đời người, mang khí của một can chi nhất định) đi vào phương Đông Nam thì e có tai họa bất ngờ; nên dùng Đinh để tiết bớt Mộc. Người có Đinh thì chỉ là tiểu nhân thôi, chưa đến nỗi bất lương.

 Không có tỷ kiên và ấn (ấn là hành sinh ra nhật chủ, ở đây là Hỏa), mà theo cách tòng sát (cách cục trong đó nhật chủ quá yếu, phải thuận theo thất sát — hành khắc nhật chủ, ở đây là Mộc — đang cực mạnh) thì sang quý.

 Nếu trong lá số không có Giáp, Bính, Quý thì đều là hạ cách (cách cục bậc thấp). Sao vợ con và dụng thần như đã nói ở trên.

 Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Canh — Kỷ — Ất — Quý

 Ngọ — Tỵ — Mão — Mão. (Lá số khác:) Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Ất — Kỷ — Ất — Quý

 Sửu — Tỵ — Mão — Mão

 Kỷ Thổ sinh tháng Ba:

 Kỷ Thổ sinh tháng Ba (tháng Thìn, cuối xuân) chính là lúc vun trồng lúa má. Trước dùng Bính, sau dùng Quý, cho đất được ấm mà lại nhuần; tiếp đó dùng Giáp để làm tơi. Cả ba đều lộ ra ở thiên can thì ắt làm quan đến bậc tể tướng (nguyên văn "hoàng các": gác vàng, nơi làm việc của tể tướng). Hoặc trong ba thứ có một thứ lộ ra thì chắc chắn đỗ đạt khoa giáp, nhưng cần được đắc địa (có gốc vững ở địa chi). Lại lấy Canh Kim làm bệnh.

 Hoặc có Bính, Giáp mà không có Quý thì cũng có thể làm giàu, nhưng không hiển quý. Hoặc có Quý mà không có Giáp, Bính thì cũng được đỗ tú tài (nguyên văn "y khâm": áo của học trò đã đỗ tú tài). Hoặc có Bính, Quý mà không có Giáp thì cũng là người có tài. Không có cả Bính lẫn Quý thì là hạng người tầm thường.

 Hoặc lá số toàn là Ất Mộc mà không có Kim chế phục thì vừa nghèo vừa chết yểu. Sao vợ con như đã nói ở trên.

 Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Bính — Kỷ — Giáp — Nhâm

 Dần — Mão — Thìn — Tý. (Lá số khác:) Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Giáp — Kỷ — Nhâm — Tân

 Tý — Tỵ — Thìn — Mùi. (Lá số khác:) Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Nhâm — Kỷ — Giáp — Nhâm

 Thân — Mão — Thìn — Tý

 Kỷ Thổ sinh ba tháng mùa hạ:

 Kỷ Thổ sinh ba tháng mùa hạ (tháng Tư, Năm, Sáu âm lịch, tức Tỵ, Ngọ, Mùi) thì có tạp khí tài quan (tài là hành do nhật chủ khắc, quan là hành khắc nhật chủ; "tạp khí" chỉ các khí này lẫn lộn ẩn trong địa chi) (?). Lúa má đang ở ngoài đồng, mừng nhất là có mưa ngọt thấm nhuần, nên lấy Quý làm chủ yếu, kế đến dùng Bính Hỏa. Mùa hạ mà không có mặt trời thì lúa má không lớn được. Cho nên không có Quý gọi là ruộng hạn, không có Bính gọi là cô âm (chỉ có âm lạnh mà thiếu dương ấm).

 Hoặc Bính và Quý cùng lộ, lại thêm Tân Kim (thiên can thuộc hành Kim, tính âm, ví như vàng bạc châu ngọc) sinh cho Quý, đó là cách giàu sang, gọi là Thủy Hỏa ký tế (tên một quẻ trong Kinh Dịch, ý nói nước và lửa giao hòa, giúp thành việc), là người đỗ vào hàng đỉnh giáp (ba người đỗ đầu kỳ thi Đình: Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa). Nhưng kỵ Mậu và Quý hợp hóa (Mậu hợp với Quý biến thành Hỏa, khiến Quý mất tác dụng tưới nhuần).

 Hoặc có Bính mà không có Quý, có Nhâm cũng được, nhưng không phát đạt lớn.

 Hoặc một Bính Hỏa làm đất khô nóng, lại thêm Đinh Hỏa chế Tân, Quý Thủy không có gốc (không có hành Thủy ở địa chi nâng đỡ), như gặp hạn hán giữa tháng Bảy tháng Tám thì mạ lúa khô héo; mệnh này cô khổ lẻ loi. Hoặc có Giáp Mộc, lại gặp Bính Hỏa trùng trùng, không có nước cứu giải sức nóng, thì cũng cô độc nghèo khó đến già.

 Nếu có Nhâm Thủy, lại thấy Canh, Tân, thì không coi là cô độc, nhưng e mắc bệnh mắt và các tai họa ở tim, thận, gan. Nếu Nhâm Thủy có gốc, Tân Kim đắc địa thì lại không luận như thế. Hoặc Nhâm, Quý cùng lộ ra, phá được Hỏa, tưới nhuần được Thổ, thì người này thông minh xuất chúng, từ giàu mà đi đến sang, lại chuyển họa thành phúc.

 Người dùng Quý làm dụng thần thì lấy Kim làm sao vợ, Thủy làm sao con; người dùng Bính thì lấy Mộc làm sao vợ, Hỏa làm sao con.

 Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Mậu — Kỷ — Kỷ — Kỷ

 Thìn — Tỵ — Tỵ — Tỵ. (Lá số khác:) Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Tân — Kỷ — Tân — Ất

 Mùi — Tỵ — Tỵ — Tỵ. (Lá số khác:) Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Canh — Kỷ — Tân — Ất

 Ngọ — Tỵ — Tỵ — Sửu. (Lá số khác:) Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Ất — Kỷ — Quý — Bính

 Hợi — Hợi — Tỵ — Thân

 Kỷ Thổ sinh ba tháng mùa thu:

 Kỷ Thổ sinh ba tháng mùa thu (tháng Bảy, Tám, Chín âm lịch, tức Thân, Dậu, Tuất) là lúc muôn vật thu cất, bên ngoài trống rỗng mà bên trong đầy chắc, khí lạnh dần dần tăng lên, nên cần Bính Hỏa để sưởi ấm, Quý Thủy để tưới nhuần. Không chỉ thế thôi, mà Quý còn tiết bớt được Kim, Bính chế ngự được Kim, bồi bổ tinh thần cho Thổ, thì các vật sinh ra mùa thu đều tươi tốt. Quý trước, Bính sau.

 Bính và Quý cùng lộ thì đỗ tiến sĩ (nguyên văn "Nhạn tháp đề danh": đời Đường, người đỗ tiến sĩ được đề tên ở tháp Nhạn chùa Từ Ân). Hoặc không có Quý mà có hai Bính lộ ra thì hiển đạt bằng con đường khác ngoài khoa cử, hoặc làm quan võ quyền cao. Hoặc có Bính Hỏa mà không thấy Nhâm, Quý thì là kẻ giả làm văn nhân nho nhã, rốt cuộc không thành thật. Hoặc có Nhâm, Quý mà không có Bính thì cơm áo đầy đủ, chỉ là người có tài năng mà thôi.

 Hoặc các địa chi hợp thành kim cục (như Tỵ, Dậu, Sửu tụ lại thành khối khí Kim mạnh), có Quý lộ ra lại có gốc, thì người này nhà chứa muôn quan tiền, từ giàu mà đi đến sang.

 Hoặc các địa chi đủ cả tứ khố (bốn chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, ví như bốn kho chứa, đều thuộc Thổ), có Giáp lộ ra thì giàu; thiếu Giáp thì cô độc nghèo khó. Hoặc Giáp lộ ra mà không có Quý, thiếu Kim, thì nếu biết tích đức vẫn có thể đỗ đạt khoa giáp. Hoặc địa chi hội thành hỏa cục mà không có Thủy cứu thì là kẻ đại gian đại ác.

 Hoặc Bính lộ ra, Quý ẩn tàng, gặp Kim thì khá được tiến cử, chọn dùng (?); thêm một Nhâm giúp đỡ thì giàu sang, tính hào phóng, có tiếng hiền. Thấy Mậu lộ ra thì chủ về gặp tai ách hung hiểm và nghèo khó.

 Sinh tháng Tám mà địa chi hợp thành kim cục, không có Bính, Đinh lộ ra cứu giúp, thì người này lẻ loi cô khổ. Nếu được Bính lộ ra, Đinh ẩn tàng, sinh cho nguyên thần của Kỷ (tức gốc khí của bản thân nhật chủ), thì người này đứng đầu thiên hạ về danh tiếng, là người trọn đủ ngũ phúc (năm điều phúc: sống lâu, giàu có, khỏe mạnh bình an, có đức tốt, chết yên lành).

 Tóm lại, Kỷ Thổ sinh ba tháng mùa thu thì Quý trước, Bính sau, lấy Tân giúp Quý. Tháng Chín Thổ thịnh, nên dùng Giáp Mộc làm tơi đất; còn lại đều cân nhắc mà dùng.

 Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Nhâm — Kỷ — Quý — Giáp

 Thân — Mùi — Dậu — Dần. (Lá số khác:) Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Nhâm — Kỷ — Giáp — Kỷ

 Thân — Sửu — Tuất — Tỵ

 Câu Trần (tên gọi khác chỉ Mậu Kỷ Thổ) mà gặp đủ cách Nhuận hạ (cách cục trong đó địa chi hợp thành thủy cục rất mạnh, như Thân, Tý, Thìn) thì là kẻ lao lực bôn ba vất vả; đất đông cứng mà nước cạn khô thì là hạng người phải lìa quê bỏ xứ.

 Câu Trần đắc vị (Thổ ở đúng chỗ vượng) lại hội được tài và quan, không bị xung, không bị phá thì ắt đoan chính; Giáp Tý ở phương Bắc cùng Dần Mão Mộc (?), ắt được vây quanh nâng đỡ mà đội mũ vàng (ý chỉ làm quan hiển quý). Mậu Kỷ mừng gặp Hợi, Mão, Mùi làm quan (vì ba chi này hợp thành Mộc, Mộc khắc Thổ), gặp Thân, Tý, Thìn làm tài (vì ba chi này hợp thành Thủy, Thổ khắc Thủy); kỵ hình, xung, sát, hại (các quan hệ chống đối, va chạm, tổn hại giữa các địa chi).

 Kỷ Thổ sinh ba tháng mùa đông:

 Kỷ Thổ sinh ba tháng mùa đông (tháng Mười, Một, Chạp âm lịch, tức Hợi, Tý, Sửu) là bùn ướt đông giá, không có Bính sưởi ấm thì không sinh được, nên lấy Bính làm quý nhất, Giáp Mộc cân nhắc dùng kèm; Mậu Thổ, Quý Thủy không dùng. Chỉ có đầu mùa đông Nhâm đang vượng thì lấy Mậu chế ngự; còn lại đều dùng Bính, Đinh. Nhưng Đinh không thể làm tan băng trừ rét, nên không giúp được nhiều.

 Hoặc thiên can lộ một Bính, địa chi tàng một Bính, nếu có Giáp lộ ra thì chắc chắn đỗ đạt khoa giáp; dù Bính ẩn tàng mà không bị chế thì cũng chủ về đỗ tú tài.

 Hoặc nhiều Nhâm Thủy, được Mậu lộ ra chế ngự thì mệnh này yên ổn, từ giàu mà đi đến sang; không thấy Mậu Thổ thì là người nghèo sống trong nhà giàu. Phàm Kỷ Thổ sinh ba tháng mùa đông mà thấy Nhâm Thủy lộ ra ở thiên can, đó là nước ngập ruộng ven hồ, người này cô khổ; nếu thấy Hỏa thì không cô độc, thấy Thổ thì không nghèo.

 Hoặc lá số toàn là Quý, không thấy tỷ kiếp, đó là cách tòng tài (nhật chủ quá yếu, phải thuận theo hành tài đang cực mạnh, ở đây là Thủy), trái lại chủ về giàu sang; tuy không đỗ đạt khoa giáp nhưng có được ân cáo (sắc phong của vua ban). Nếu thấy tỷ kiếp tranh giành thì chỉ là người tầm thường. Về sao vợ con: người theo cách tòng tài thì lấy Mộc làm sao vợ, Hỏa làm sao con.

 Hoặc lá số toàn là Mậu, Kỷ thì lấy Giáp chế ngự; Giáp lộ ra thì giàu sang.

 Hoặc lá số toàn là Tân, Canh thì phải dùng Bính Hỏa, lại cần Đinh Hỏa trợ giúp; Bính ẩn tàng thì là mệnh giàu sang khác thường.

 Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Giáp — Kỷ — Quý — Nhâm

 Tuất — Sửu — Sửu — Thân. (Lá số khác:) Giờ — Ngày — Tháng — Năm

 Kỷ — Kỷ — Quý — Nhâm

 Tỵ — Mão — Sửu — Tý

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video