Thiên 1 — Phẩm 1: Thỉnh Phật

 # Kinh Nhập Lăng-già (kinh kể việc Đức Phật vào thành Lăng-già thuyết pháp)

 Kinh Nhập Lăng-già

 Đời Nguyên Ngụy (tức triều Bắc Ngụy ở Trung Hoa), Bồ-đề-lưu-chi dịch.

 Kinh Nhập Lăng-già, quyển thứ nhất

 Tam tạng (vị tăng thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) đời Nguyên Ngụy là Bồ-đề-lưu-chi dịch.

 Phẩm thứ nhất: Thỉnh Phật (mời Phật thuyết pháp)

 Xin đem cả thân mạng nương về, kính lễ Đức Phật Tỳ-lô-giá-na (Vairocana, đức Phật có ánh sáng trí tuệ chiếu khắp mọi nơi), là biển trí tuệ lớn. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Bà-già-bà (tiếng Phạn Bhagavat, nghĩa là Thế Tôn, bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật) ở trong thành Lăng-già, trên đỉnh núi Ma-la-da, bên bờ biển lớn. Núi ấy do đủ loại chất báu tạo thành. Các thứ báu xen lẫn nhau, ánh sáng rực rỡ chói lòa, như trăm nghìn mặt trời chiếu rọi một núi vàng. Lại có vô số vườn hoa và cây thơm, đều là rừng cây báu tỏa hương. Gió nhẹ thổi qua làm cành lay lá động, trăm nghìn mùi hương tuyệt diệu cùng lúc lan tỏa, trăm nghìn âm thanh hay đẹp cùng lúc vang lên. Giữa những lớp vách đá chập chùng quanh co, chỗ nào cũng có nhà của tiên nhân, phòng thiêng, khám thờ và hang động, đều do vô số thứ báu tạo thành. Trong ngoài sáng trong suốt, đến nỗi ánh sáng mặt trời mặt trăng không còn hiện ra được nữa. Đó đều là những nơi mà các vị tiên và các bậc hiền thánh thời xưa đã suy ngẫm giáo pháp chân thật rồi đắc đạo.

 Cùng có mặt với Phật là chúng đại Tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới) và chúng đại Bồ-tát (người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), đều từ các cõi Phật ở những phương khác cùng đến tụ họp. Các vị Bồ-tát ấy có đầy đủ sức tự tại không lường của tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên chú vào một điểm) và thần thông (năng lực siêu phàm), mạnh mẽ đi khắp nơi giáo hóa. Các vị thông suốt đến tận cùng về ngũ pháp (năm phạm trù: danh — tên gọi; tướng — hình tướng; phân biệt — tâm suy tính; chính trí — trí hiểu biết đúng; như như — chân lý như thật), về tự tính (ba tính chất của sự vật: tính do vọng tưởng gán đặt, tính nương nhân duyên mà khởi, tính chân thật trọn vẹn) và về hai loại vô ngã (nhân vô ngã: con người không có cái ta thật; pháp vô ngã: mọi sự vật không có tự thể thật). Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) Đại Huệ là vị đứng đầu. Tất cả chư Phật đều đưa tay xoa lên đỉnh đầu các vị mà trao ngôi vị Phật (nghi thức quán đỉnh, chứng nhận người kế thừa). Các vị lấy chính tâm mình làm cảnh giới và hiểu rõ ý nghĩa ấy. Đủ loại chúng sinh có đủ loại tâm và hình sắc; tùy theo đủ loại tâm và đủ loại ý nghĩ khác nhau, các vị dùng vô số cửa ngõ cứu độ, tùy người đáng được độ, tùy cách người ấy đáng được thấy mà hiện thân khắp nơi.

 Lúc ấy, đức Bà-già-bà thuyết pháp trong cung của Long vương (vua loài rồng) ở biển lớn, đủ bảy ngày rồi vượt biển sang bờ nam. Bấy giờ có vô lượng na-do-tha (đơn vị số rất lớn, cỡ hàng trăm tỷ) vua trời Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), vua trời Phạm thiên (vua cõi trời Phạm thiên), các Long vương cùng đại chúng đông không bờ bến đều theo Phật hướng về bờ nam của biển. Lúc ấy đức Bà-già-bà từ xa nhìn ngắm thành Lăng-già trên núi Ma-la-da, nét mặt rạng rỡ vui vẻ như núi vàng lay động, hớn hở mỉm cười mà nói rằng: "Các đức Phật Ứng Chính Biến Tri (danh hiệu của Phật: bậc đáng được cúng dường, hiểu biết chân chính và trọn khắp) trong quá khứ đã ở trong thành Lăng-già trên đỉnh núi Ma-la-da kia mà nói pháp do trí thánh tự thân chứng ngộ bên trong, lìa mọi tà kiến và mọi sự suy tính phân biệt, không phải là cảnh giới tu hành của ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật giáo), Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) và Bích-chi Phật (người tự mình ngộ lẽ nhân duyên mà giải thoát, không cần thầy dạy). Ta cũng nên ở trong thành Lăng-già trên núi Ma-la-da ấy, vì vua dạ-xoa (một loài quỷ thần) La-bà-na đứng đầu mà nói pháp này."

 Lúc ấy vua dạ-xoa La-bà-na nhờ thần lực của Phật mà nghe được tiếng của Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân lý như thật mà đến). Bấy giờ đức Bà-già-bà rời cung Long vương, vượt qua biển lớn, có vô lượng na-do-tha Đế Thích, Phạm thiên vương và các Long vương vây quanh cung kính. Lúc ấy Như Lai quán sát biển nước a-lê-da thức (thức tàng chứa — tầng thức sâu nhất, cất giữ mọi hạt giống của hành vi) của chúng sinh: bị cơn gió dữ là các cảnh giới thổi động, những làn sóng chuyển thức (các thức hoạt động khởi lên từ thức a-lê-da, như thấy, nghe, suy nghĩ) theo duyên mà nổi lên.

 Lúc ấy vua dạ-xoa La-bà-na tự than rằng: "Ta nên thỉnh Như Lai vào thành Lăng-già, để ta trong đêm dài (suốt thời gian lâu dài) ở giữa cõi trời và cõi người, cùng với trời người được lợi ích lớn, mau được an vui." Bấy giờ chủ thành Lăng-già là vua dạ-xoa La-bà-na cùng quyến thuộc (người thân và tùy tùng) ngồi cung điện bằng hoa đến chỗ Như Lai. Ông cùng quyến thuộc từ cung điện bước xuống, đi vòng quanh Phật ba vòng, dùng đủ loại kỹ nhạc để làm vui lòng Như Lai. Những nhạc cụ họ cầm đều làm bằng ngọc báu Nhân-đà-la màu xanh lớn (một thứ ngọc xanh quý), xen nạm ngọc tỳ-lưu-ly lớn (một loại ngọc lưu ly), mã não và các thứ báu khác, lại bọc bằng vải màu vô giá. Họ dùng tiếng Phạm (âm thanh trong trẻo thanh tịnh) cùng vô số loại âm thanh ca ngợi mọi công đức của Như Lai, rồi nói kệ (bài thơ tụng) rằng:

 Tâm đầy đủ kho tàng giáo pháp, không còn vết nhơ của cái thấy chấp có cái ta.

 Thế Tôn nói về các hành (mọi sự vật, hoạt động do nhân duyên tạo thành), là pháp do nội tâm biết được.

 Nhờ pháp trong sạch mà được thân Phật; đó là pháp tự thân chứng ngộ bên trong.

 Hóa thân (thân Phật biến hiện ra để độ chúng sinh) lại hiện ra các hóa thân; nay đã đến lúc vào thành Lăng-già.

 Thành Lăng-già này đây, vô lượng đức Phật trong quá khứ

 cùng các Phật tử (con Phật — những người theo Phật, ở đây chỉ các Bồ-tát) đã thọ dụng (nhận và sử dụng) với vô lượng thân.

 Nếu Thế Tôn thuyết pháp, vô lượng dạ-xoa

 có thể hiện ra vô lượng thân, mong được nghe tiếng thuyết pháp.

 Bấy giờ vua Lăng-già La-bà-na dùng đủ loại âm thanh hay đẹp theo điệu đô-tra-ca (một thể thơ nhạc của Ấn Độ) ca ngợi các công đức của Như Lai xong, lại dùng âm thanh hay đẹp theo điệu già-tha (thể kệ tụng) ca ngợi Như Lai, nói kệ rằng:

 Như Lai suốt bảy ngày ở giữa biển lớn đầy thú dữ,

 vượt biển sang bờ bên kia; lên bờ rồi liền dừng lại ở đó.

 Vua La-bà-na cùng vợ con và các dạ-xoa,

 cùng vô lượng quyến thuộc, các đại thần có trí lớn,

 Thúc-ca, Bà-la-na — các chúng trời như vậy —

 ai nấy đều hiện ra vô lượng thần thông,

 ngồi cung điện hoa đẹp, cùng đến chỗ Phật.

 Đến rồi bước xuống điện hoa, lễ lạy cúng dường Phật.

 Nương sức gia trì (sức nâng đỡ, hộ trì) của Phật, liền ở trước Như Lai

 tự nói tên mình: "Ta là la-sát (một loài quỷ dữ) mười đầu,

 xin rủ lòng thương xót ta cùng chúng sinh trong thành này,

 nhận lấy thành Lăng-già này và núi báu Ma-la-da.

 Vô lượng đức Phật quá khứ, ở thành Lăng-già này,

 trên các núi đủ loại báu, đã nói pháp tự thân chứng ngộ.

 Như Lai cũng nên như thế, ở trong núi báu này,

 giống như chư Phật quá khứ, cũng nói pháp như vậy.

 Xin cùng các Phật tử nói pháp thanh tịnh này;

 ta và đại chúng Lăng-già đều mong được nghe.

 Kinh điển Nhập Lăng-già được chư Phật quá khứ khen ngợi,

 là cảnh giới của trí tự thân bên trong, lìa mọi danh tự (tên gọi, chữ nghĩa) có thể nói ra.

 Ta nhớ đời quá khứ, vô lượng các đấng Như Lai

 có các Phật tử vây quanh, nói tu-đa-la (kinh) này.

 Như Lai ngày hôm nay cũng nên vì chúng ta

 và tất cả đại chúng nói pháp rất sâu này.

 Các đấng Thế Tôn đời vị lai cùng các Phật tử

 trên núi báu này cũng sẽ nói pháp sâu xa này.

 Thành Lăng-già nay đây đẹp nhiệm mầu hơn cả cung trời;

 tường vách không phải đất đá, có lưới các thứ báu che phủ.

 Các dạ-xoa này đã từng ở nơi chư Phật quá khứ

 tu hành lìa mọi lỗi lầm, rốt ráo trụ vững trong Đại thừa (cỗ xe lớn — giáo pháp cứu độ mình và mọi người cùng thành Phật).

 Trong tâm khéo suy nghĩ, tương ứng với chính niệm như thật.

 Xin Phật vì lòng thương xót mà nói cho các dạ-xoa.

 Xin Phật, bậc Thầy của trời và người, vào núi Ma-la-da.

 Dạ-xoa cùng vợ con mong được Ma-ha-diễn (tiếng Phạn Mahāyāna, tức Đại thừa).

 Các la-sát như Úng Nhĩ (tai như cái vò) cũng ở trong thành này,

 đã từng cúng dường vô lượng ức đức Phật quá khứ,

 nay lại nguyện cúng dường đấng Đại Pháp vương hiện tại,

 muốn nghe về hạnh tu nơi nội tâm, muốn được Ma-ha-diễn.

 Xin Phật thương xót ta và chúng dạ-xoa,

 cùng các Phật tử vào thành Lăng-già này.

 Tất cả cung điện của ta, vợ con và quyến thuộc,

 mũ báu, các chuỗi ngọc anh lạc, đủ loại đồ trang sức,

 vườn rừng cây A-thư-ca (cây vô ưu), đủ loại đều đáng vui thích,

 cùng điện hoa ta đang ngồi, đều xin dâng Phật và đại chúng.

 Ở nơi Như Lai, ta không có vật gì không buông bỏ được.

 Xin đấng Đại Mâu-ni (bậc Thánh tịch tĩnh, danh hiệu của Phật Thích-ca) thương xót mà nhận dùng cho ta.

 Ta cùng các Phật tử xin lãnh nhận pháp Phật nói;

 xin Phật rủ lòng thương, vì ta mà nhận lời và thuyết pháp."

 Bấy giờ đấng tôn quý của ba cõi, nghe dạ-xoa thỉnh xong,

 liền vì dạ-xoa nói về chư Phật quá khứ và vị lai:

 "Này dạ-xoa, chư Phật quá khứ ở trong núi báu thù thắng này,

 vì thương xót dạ-xoa mà nói pháp tự thân chứng ngộ.

 Chư Phật vị lai cũng thế, ở trong núi báu này,

 vì các dạ-xoa cũng sẽ nói pháp sâu xa này.

 Này dạ-xoa, núi báu này, chỉ người tu hành như thật,

 người tận mắt thấy pháp và sống theo pháp, mới có thể ở nơi này.

 Này dạ-xoa, nay ta bảo ngươi: ta và các Phật tử

 vì thương xót các ngươi, nhận lời mời và sự dâng cúng của ngươi mà thuyết pháp."

 Như Lai đáp tóm lược xong, vắng lặng yên lặng mà ở.

 La-sát La-bà-na dâng cung điện hoa lên Phật;

 Như Lai và Phật tử nhận xong liền đều lên ngồi.

 Dạ-xoa La-bà-na cũng tự ngồi lên điện hoa,

 cho các cung nữ tấu nhạc, làm vui lòng Phật trên đường đến thành ấy.

 Đến thành đẹp ấy rồi, dạ-xoa La-bà-na

 cùng vợ, các dạ-xoa nam nữ

 lại mang những phẩm vật cúng dường hơn hết, đủ loại đều tuyệt diệu,

 cúng dường Như Lai và các Phật tử.

 Chư Phật và Bồ-tát đều nhận sự cúng dường ấy.

 Chúng La-bà-na cúng dường người thuyết pháp,

 quán xét pháp được nói, là cảnh giới tự thân chứng ngộ.

 Họ cúng dường bậc Đại Huệ, nhiều lần thỉnh rằng:

 "Bậc Đại sĩ có thể hỏi Phật về cảnh giới tu hành tự thân bên trong.

 Ta cùng chúng dạ-xoa và các Phật tử,

 tất cả người nghe, đều thỉnh Ngài hỏi.

 Đại sĩ thuyết pháp hay, tu hành cũng hơn hết;

 ta tôn trọng Đại sĩ, thỉnh Ngài hỏi Phật về hạnh thù thắng:

 lìa các cái thấy lệch một bên của ngoại đạo, cũng lìa lỗi của nhị thừa (hai cỗ xe nhỏ: Thanh văn và Duyên giác, chỉ lo tự giải thoát),

 nói pháp bên trong thanh tịnh, rốt ráo đạt địa vị Như Lai."

 Bấy giờ thần lực của Phật lại hóa ra núi và thành,

 cao chót vót trăm nghìn dáng vẻ, trang nghiêm sánh với núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo).

 Vô lượng ức vườn hoa đều là rừng các thứ báu,

 hương thơm lan tỏa khắp nơi, ngào ngạt chưa từng ngửi thấy.

 Trong mỗi một núi báu đều hiện ra thân Phật,

 cũng có La-bà-na cùng chúng dạ-xoa ở đó.

 Các cõi Phật mười phương cùng thân của chư Phật,

 Phật tử, vua dạ-xoa, đều đến tụ hội nơi núi ấy.

 Còn tất cả đại chúng trong thành Lăng-già này

 đều thấy chính thân mình đi vào thành Lăng-già do Phật hóa hiện.

 Do thần lực Như Lai tạo ra, cũng giống như thành Lăng-già kia;

 các núi, vườn rừng và đồ trang sức bằng báu cũng như vậy.

 Ở mỗi đức Phật trong mỗi núi đều có Đại Huệ thưa hỏi,

 Như Lai đều vì đó mà nói pháp tự thân chứng ngộ.

 Phát ra trăm nghìn âm thanh hay đẹp, nói kinh pháp này xong,

 Phật và các Phật tử thảy đều ẩn mất không hiện.

 Dạ-xoa La-bà-na bỗng nhiên thấy chính mình

 đang ở trong cung điện vốn có của mình, không thấy vật gì khác nữa.

 Liền suy nghĩ thế này: "Những gì vừa thấy là ai làm ra?

 Người thuyết pháp là ai? Ai là người lắng nghe?

 Ta đã thấy pháp gì mà có những việc như thế?

 Các cõi Phật kia cùng thân các đấng Như Lai,

 những việc nhiệm mầu như thế, nay đều đi đâu cả?

 Là điều nhớ lại trong mộng, hay do trò ảo thuật tạo ra?

 Là thành ấp có thật, hay là thành Càn-thát-bà (thành quách ảo ảnh hiện trên không, như ảo ảnh trên biển)?

 Là do mắt bị màng che mà thấy bậy, hay do ảo ảnh hơi nắng (hơi nóng bốc lên trông như mặt nước) nổi lên?

 Là như chiêm bao thấy người đàn bà không thể sinh đẻ sinh con, hay là ta thấy vòng lửa (đốm lửa quay nhanh tạo ra ảo giác thành một vòng)?

 Hay là thấy khói của vòng lửa? Điều ta thấy rốt cuộc là thế nào?"

 Rồi lại tự suy nghĩ sâu xa: thể của các pháp là như vậy,

 chỉ là cảnh giới của chính tâm mình, nội tâm mới chứng biết được.

 Còn hàng phàm phu (người thường chưa giác ngộ) bị vô minh (sự mê lầm, không thấy rõ chân lý) che lấp,

 dùng tâm hư vọng mà phân biệt, nên không thể nhận biết.

 Cái thấy và cái được thấy, tất cả đều không thể nắm bắt;

 người nói và điều được nói, những thứ như vậy cũng không có.

 Thể chân thật của Phật pháp chẳng phải có, cũng chẳng phải không.

 Tướng của các pháp luôn như vậy, chỉ do chính tâm mình phân biệt.

 Nếu thấy vật là thật, người ấy không thấy Phật;

 không trụ nơi tâm phân biệt thì cũng không thấy Phật như một vật để thấy (?).

 Không thấy có các hành, như thế gọi là Phật.

 Nếu thấy được như vậy, người ấy thấy Như Lai.

 Người trí quán xét tất cả cảnh giới như thế,

 chuyển đổi tận gốc thân tâm mà được thân nhiệm mầu, đó chính là bồ-đề (sự giác ngộ) của Phật.

 Bấy giờ vua Lăng-già La-bà-na, la-sát mười đầu, thấy rõ lỗi của tâm phân biệt nên không còn trụ trong tâm phân biệt. Nhờ sức của căn lành (gốc rễ của điều lành) từ đời quá khứ, ông hiểu đúng như thật mọi học thuyết, thấy đúng như thật thật tướng (tướng chân thật) của các pháp; không theo lời dạy của người khác mà tự khéo suy nghĩ, nhận biết các pháp; lìa được mọi sự hiểu biết theo tà kiến; khéo tu hành pháp hạnh như thật; trong thân mình hiện ra được đủ mọi hình sắc; đạt được sự hiểu biết rốt ráo về phương tiện lớn; khéo biết thể tướng của các địa (các tầng bậc tu chứng của Bồ-tát) từ thấp lên cao; ưa quán xét tự thể của tâm, ý và ý thức; thấy rõ thân nối tiếp liên tục trong ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc); dứt bỏ thường kiến (cái thấy chấp có thứ thường còn bất biến) của ngoại đạo; nhờ trí mà khéo biết như thật Như Lai tạng (tính Phật vốn sẵn có trong mọi chúng sinh); khéo trụ vào trí chân thật của nội tâm nơi Phật địa (địa vị Phật). Ông nghe trong hư không và trong chính thân mình phát ra âm thanh nhiệm mầu nói rằng: "Lành thay, lành thay, vua Lăng-già! Những người tu hành đều nên tu học như điều ông đã tu học." Lại nói: "Lành thay vua Lăng-già! Pháp và phi pháp của chư Phật Như Lai đúng như điều ông đã thấy. Nếu không như điều ông thấy thì gọi là đoạn kiến (cái thấy chấp rằng mọi thứ đều dứt mất hẳn).

 Này vua Lăng-già, ông nên xa lìa tâm, ý, thức, tu hành như thật theo thật tướng của các pháp. Nay ông nên tu hành pháp bên trong, chớ bám vào tướng tà kiến về ý nghĩa bên ngoài. Này vua Lăng-già, ông chớ tu theo cảnh giới tu hành của Thanh văn, Duyên giác (tức Bích-chi Phật) và các ngoại đạo. Ông không nên trụ vào các thứ tam-muội khác của mọi ngoại đạo. Ông không nên ưa thích các thứ hý luận (lý luận suông, vô ích) của mọi ngoại đạo. Ông không nên trụ vào tà kiến Vi-đà (bộ kinh thánh của đạo Bà-la-môn) của mọi ngoại đạo. Ông không nên đắm chấp vào ngôi vua và sức tự tại buông thả. Ông không nên đắm chấp vào sức tự tại của thiền định và thần thông. Này vua Lăng-già, những việc như vậy đều là hạnh của người tu hành như thật: có thể hàng phục mọi tà luận của ngoại đạo, có thể phá mọi tà kiến hư vọng, có thể chuyển hóa lỗi của mọi cái thấy chấp có cái ta, có thể chuyển mọi hoạt động vi tế của thức mà tu hạnh Đại thừa. Này vua Lăng-già, ông nên tự thân đi vào Như Lai địa (địa vị của Như Lai) mà tu hạnh như thật. Người tu hành như vậy được chuyển lên pháp thanh tịnh ngày càng cao hơn.

 Này vua Lăng-già, ông chớ bỏ con đường mình đã chứng được; hãy khéo tu tam-muội và tam-ma-bạt-đề (trạng thái nhập định sâu, tâm an trụ bình đẳng); chớ chấp vào cảnh giới tam-muội của Thanh văn, Duyên giác, ngoại đạo mà cho là niềm vui thù thắng; chớ phân biệt như hàng phàm phu mao đạo (phàm phu có tâm ý dao động như sợi lông bay theo gió) và người tu theo ngoại đạo. Này vua Lăng-già, ngoại đạo chấp vào ngã kiến (cái thấy cho rằng có cái ta thật); vì có tướng ngã nên phân biệt hư vọng. Ngoại đạo thấy có tướng của tứ đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió), mà chấp sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp (sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, cảm giác chạm, đối tượng của ý) là có thật. Thanh văn, Duyên giác thấy "vô minh làm duyên sinh ra hành" (khâu đầu trong chuỗi mười hai nhân duyên: vì mê lầm mà khởi tạo nghiệp) mà cho là có thật, khởi tâm chấp trước, lìa cái không như thật, phân biệt hư vọng, chuyên chấp vào pháp có, nên rơi vào tâm có kẻ thấy và cái được thấy. Này vua Lăng-già, pháp đạo thù thắng này có thể khiến chúng sinh tự quán xét nhận biết bên trong, có thể khiến chúng sinh đạt Đại thừa thù thắng, có thể thọ sinh trong tam hữu (ba cõi sinh tồn: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc) (?).

 Này vua Lăng-già, hạnh đi vào Đại thừa này có thể phá các thứ màng che mắt và các thứ sóng thức của chúng sinh, không rơi vào các hạnh kiến chấp của ngoại đạo. Này vua Lăng-già, đây là hạnh đi vào Đại thừa, không phải hạnh đi vào ngoại đạo. Người theo hạnh ngoại đạo nương vào cái ta trong thân mà hành, thấy hai pháp là thức và sắc là thật, cho nên thấy có sinh diệt. Lành thay vua Lăng-già, hãy suy nghĩ nghĩa này; suy nghĩ như ông đang suy nghĩ thì đó chính là thấy Phật."

 Bấy giờ vua Lăng-già La-bà-na lại nghĩ: "Ta nên hỏi Phật về pháp tu hành như thật, chuyển bỏ mọi hạnh của ngoại đạo, về cảnh giới được quán trong sự tu hành của nội tâm — vượt ngoài những việc ứng hóa mà Ứng Phật (thân Phật ứng hiện theo căn cơ chúng sinh) làm, còn có pháp thù thắng hơn — tức là niềm vui rốt ráo của tam-muội mà người tu hành như thật đạt được khi chứng pháp. Nếu được niềm vui ấy thì gọi là người tu hành như thật. Vì vậy ta nên hỏi đức Như Lai Thế Tôn đại từ bi. Như Lai có thể đốt hết củi phiền não, các Phật tử cũng có thể đốt hết. Như Lai biết được phiền não sai khiến trong tâm của mọi chúng sinh. Như Lai đến khắp mọi chỗ của trí biết tất cả. Như Lai biết hiểu như thật, khéo léo về tướng và phi tướng. Nay ta nên dùng sức thần thông nhiệm mầu để thấy Như Lai. Thấy Như Lai rồi, điều chưa được thì được, điều đã được thì không lui mất; được tam-muội và tam-ma-bạt-đề không phân biệt; được tăng trưởng đầy đủ nơi chốn hành trì của Như Lai."

 Bấy giờ Thế Tôn soi biết như thật rằng đã đến lúc vua Lăng-già chứng vô sinh pháp nhẫn (trí an nhiên nhận rõ các pháp vốn không sinh không diệt). Vì thương xót vua la-sát mười đầu, Phật khiến cung điện đã ẩn mất trở lại như cũ, và Phật hiện thân trong thành trên núi được trang nghiêm bằng đủ loại lưới báu.

 Bấy giờ vua Lăng-già, la-sát mười đầu, thấy các cung điện trở lại như cũ. Trong mỗi núi, khắp mọi nơi, ông đều thấy có Phật Thế Tôn Ứng Chính Biến Tri với thân trang nghiêm nhiệm mầu đủ ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân Phật) đang ở trong núi; tự thấy thân mình có mặt khắp trước các đức Phật. Lại thấy tất cả các cõi Phật cùng các quốc vương nghĩ đến thân mạng vô thường, vì tham ngôi vua, vợ con, quyến thuộc mà bị năm dục (năm thứ ham muốn: hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị ngon, xúc chạm) trói buộc, không có ngày giải thoát, liền bỏ đất nước, cung điện, vợ thiếp, voi ngựa, châu báu, đem bố thí cho Phật và Tăng, vào núi rừng xuất gia học đạo. Lại thấy các Phật tử ở trong núi rừng dũng mãnh tinh tiến, gieo mình cho cọp đói, sư tử, la-sát để cầu Phật đạo. Lại thấy các Phật tử dưới gốc cây trong rừng đọc tụng kinh điển, giảng nói cho người khác để cầu Phật đạo. Lại thấy Bồ-tát thương nghĩ đến chúng sinh khổ đau, ngồi nơi đạo tràng dưới cội bồ-đề suy tư về Phật đạo. Lại thấy trước mỗi đức Phật đều có Thánh giả Bồ-tát Đại Huệ nói về cảnh giới tu hành tự thân bên trong; cũng thấy tất cả quyến thuộc dạ-xoa vây quanh mà nói về danh tự, chương cú (tên gọi, câu chữ).

 Bấy giờ Thế Tôn dùng trí tuệ quán sát đại chúng hiện tại, chứ không phải nhìn bằng mắt thịt, như sư tử chúa vươn mình nhìn quanh, cười lớn ha ha. Từ nhục kế (khối thịt nhô cao trên đỉnh đầu Phật) phóng ra vô lượng ánh sáng; vai, hông, eo, đùi, chỗ có dấu chữ vạn tượng trưng công đức trên ngực, cùng các lỗ chân lông đều phóng ra vô lượng ánh sáng, như cầu vồng giữa không trung, như nghìn tia sáng mặt trời, như cảnh lửa lớn bùng cháy dữ dội lúc kiếp tận (lúc thế giới hoại diệt). Đế Thích, Phạm vương, Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương) ở trong hư không quán sát Như Lai, thấy Phật ngồi trên đỉnh núi Lăng-già đối diện núi Tu-di mà cười lớn ha ha. Bấy giờ chúng Bồ-tát, Đế Thích, Phạm thiên, Tứ Thiên vương suy nghĩ: "Vì nhân gì, duyên gì mà Như Lai Ứng Chính Biến Tri, bậc đã được tự tại trong mọi pháp, xưa nay chưa từng cười lớn ha ha như thế, lại từ thân mình phóng vô lượng ánh sáng rồi lặng yên mà ở, chuyên nghĩ về cảnh giới trí tuệ tự thân bên trong mà không cho đó là thù thắng, như sư tử nhìn ngắm, quán xét vua Lăng-già đang nghĩ về hạnh như thật?"

 Bấy giờ Thánh giả Bồ-tát Ma-ha-tát Đại Huệ, trước đó đã nhận lời thỉnh cầu của vua Lăng-già La-bà-na, nghĩ đến vua Lăng-già; biết pháp tâm hành của tất cả chúng đại Bồ-tát; quán sát thấy tất cả chúng sinh đời vị lai đều ưa thích thuyết pháp theo chữ nghĩa, tâm mê sinh nghi, cứ theo lời nói mà chấp lấy, đắm vào hạnh của mọi Thanh văn, Duyên giác, ngoại đạo; [và biết rằng] chư Phật Thế Tôn đã lìa mọi hoạt động của tâm thức nên có thể cười, cười lớn. Vì muốn dứt lòng nghi cho đại chúng ấy, ngài hỏi Phật rằng: "Như Lai vì nhân gì, duyên gì, việc gì mà cười lớn ha ha?" Phật bảo Thánh giả Bồ-tát Đại Huệ: "Lành thay, lành thay! Lành thay Đại Huệ! Lại lành thay Đại Huệ! Ông có thể quán sát tâm vọng tưởng phân biệt, tà kiến điên đảo của thế gian. Ông thật biết được việc ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) nên hỏi việc này. Câu hỏi của bậc trí cũng giống như ông hỏi, vì lợi mình lợi người. Này Đại Huệ, vua Lăng-già này đã từng hỏi tất cả chư Phật Ứng Chính Biến Tri trong quá khứ về hai pháp như vậy, nay ở hiện tại cũng muốn hỏi ta hai pháp như vậy. Hai pháp này, tất cả Thanh văn, Duyên giác, ngoại đạo chưa từng biết tướng của chúng. Này Đại Huệ, la-sát mười đầu này cũng sẽ hỏi tất cả chư Phật vị lai về hai pháp như vậy."

 Bấy giờ Như Lai biết mà vẫn hỏi vua La-bà-na, nói rằng: "Này vua Lăng-già, ông muốn hỏi ta thì tùy lòng nghi của ông, nay đều có thể hỏi; ta đều có thể đáp, dứt lòng nghi của ông, khiến ông được vui mừng. Này vua Lăng-già, ông đã dứt tâm phân biệt hư vọng, đạt được sự quán sát bằng phương tiện đối trị (cách tu để khắc phục chướng ngại) của các địa, dùng trí tuệ như thật đi vào tướng như thật của tự thân bên trong, hành trì niềm vui tam-muội; trong tam-muội ấy, Phật liền nhiếp thọ (đón nhận, che chở) thân ông. Ông khéo trụ trong cảnh giới an vui của xa-ma-tha (tâm dừng lắng, chuyên chú yên tĩnh), vượt qua cấu nhơ bất tịnh trong tam-muội của Thanh văn, Duyên giác, có thể trụ vào các địa Bất Động, Thiện Tuệ, Pháp Vân (địa thứ tám, thứ chín, thứ mười trong mười địa của Bồ-tát), khéo biết pháp vô ngã như thật, ngồi trên tòa sen chúa bằng báu lớn, được vô lượng tam-muội mà nhận chức vị Phật. Này vua Lăng-già, chẳng bao lâu nữa ông sẽ tự thấy thân mình cũng ngồi trên tòa sen chúa như thế, an trụ theo lẽ tự nhiên của pháp; có vô lượng quyến thuộc sen chúa, vô lượng quyến thuộc Bồ-tát, mỗi vị đều ngồi trên tòa sen chúa vây quanh, cùng nhìn nhau; chẳng bao lâu mỗi vị đều được trụ trong cảnh giới không thể nghĩ bàn ấy, tức là khởi một hạnh, hành phương tiện, trụ trong các địa, thấy được cảnh giới không thể nghĩ bàn, thấy vô lượng vô biên các tướng pháp nơi Như Lai địa, là điều mà tất cả Thanh văn, Duyên giác, Tứ Thiên vương, Đế Thích, Phạm vương... chưa từng thấy."

 Bấy giờ vua Lăng-già nghe Phật Thế Tôn đã cho phép và đã hỏi, liền ở trên núi trang nghiêm bằng các thứ báu, có hoa sen báu lớn ánh sáng vô lượng không nhơ, có vô lượng thiên nữ vây quanh, hiện ra vô lượng đủ loại hoa lạ, đủ loại hương lạ, hương rải, hương xoa, cờ báu, phướn, lọng, mũ báu, chuỗi anh lạc và đồ trang sức thân; lại hiện ra đủ thứ đồ trang nghiêm thù thắng nhiệm mầu mà thế gian chưa từng nghe thấy; lại hiện ra vô lượng đủ loại nhạc cụ, vượt hơn mọi nhạc cụ của trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời), a-tu-la (loài thần hiếu chiến), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-đà-la (thần ca hát), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), người và các loài không phải người. Lại theo ba cõi — dục giới (cõi còn ham muốn), sắc giới (cõi chỉ còn hình sắc vi tế, không còn ham muốn thô), vô sắc giới (cõi không còn hình sắc) — mọi nhạc cụ ở đó đều hóa ra cả; lại theo các cõi Phật mười phương, mọi nhạc cụ thù thắng nhiệm mầu đều hóa ra cả. Ông hóa ra vô lượng lưới báu lớn che khắp trên tất cả chư Phật, Bồ-tát và đại chúng; lại dựng vô lượng đủ loại cờ báu. Vua La-bà-na làm những việc biến hóa như vậy xong, thân bay lên hư không, cao bằng bảy cây đa-la (loại cây cọ rất cao, thường dùng để ước lượng chiều cao), đứng giữa hư không, rưới xuống đủ thứ kỹ nhạc, đủ thứ hoa, đủ thứ hương, đủ thứ áo, đầy khắp hư không như mưa lớn trút xuống, để cúng dường Phật và Phật tử. Rưới cúng dường xong, ông từ trên hạ xuống, ngay giữa hư không ngồi lên tòa sen chúa báu lớn thứ hai sáng như ánh chớp, trên núi đủ loại báu.

 Bấy giờ Như Lai thấy vua đã ngồi xong thì mỉm cười, cho phép vua Lăng-già hỏi hai loại pháp. Khi ấy vua Lăng-già bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, hai loại pháp này con đã từng hỏi chư Phật Ứng Chính Biến Tri quá khứ, các đức Phật Thế Tôn ấy đã vì con mà nói. Bạch Thế Tôn, nay ở hiện tại, con nương vào danh tự, chương cú cũng hỏi Như Lai; Như Lai nhất định sẽ vì con mà nói. Bạch Thế Tôn, chính các ứng hóa Phật, hóa Phật (những thân Phật biến hiện ra để giáo hóa) nói hai pháp này, chứ không phải Như Lai căn bản (Phật ở thân gốc chân thật). Bạch Thế Tôn, Như Lai căn bản tu tập cảnh giới an vui của tam-muội thì không nói về các cảnh giới bên ngoài tâm thức. Lành thay Thế Tôn! Như Lai tự thân đã được tự tại trong mọi pháp. Cúi xin Thế Tôn Ứng Chính Biến Tri nói hai pháp này; tất cả Phật tử và chính con cũng mong được nghe."

 Bấy giờ Thế Tôn biết rồi liền bảo vua Lăng-già: "Này vua Lăng-già, ông hãy hỏi hai pháp này." Khi ấy vua dạ-xoa lại đội thêm đủ loại mũ vàng, chuỗi anh lạc, đồ trang sức bằng vàng mà nói rằng: "Như Lai thường nói: 'Pháp còn phải bỏ, huống chi phi pháp.' Bạch Thế Tôn, vì sao lại nói bỏ hai pháp? Bạch Thế Tôn, cái gì là pháp, cái gì là phi pháp? Bạch Thế Tôn, đã bỏ pháp thì sao lại có hai? Vì rơi vào tướng phân biệt, phân biệt hư vọng mà cho là pháp có và không, không lớn và có lớn (?). Bạch Thế Tôn, a-lê-da thức biết danh và tướng của thức; mọi thể tướng của nó như vòng lông (ảo giác thấy sợi lông xoay vòng do mắt bệnh) lơ lửng trong hư không, là cảnh giới được biết bởi trí diệt tận chưa thanh tịnh (?). Bạch Thế Tôn, pháp nếu đã như vậy thì làm sao bỏ?"

 Phật bảo vua Lăng-già: "Này vua Lăng-già, ông không thấy những pháp vô thường, hư hoại như cái bình... đó sao? Đó là những tướng sai khác của cảnh giới do phàm phu mao đạo phân biệt. Này vua Lăng-già, vì sao không hiểu như vậy? Tướng sai khác của pháp và phi pháp là nương vào tâm phân biệt của phàm phu mao đạo mà có, chứ không phải trí chứng ngộ của bậc Thánh cho là có thể thấy. Này vua Lăng-già, hãy tạm gác lại những việc thuộc các tướng như cái bình: tâm phàm phu mao đạo cho là có, chứ bậc Thánh không cho đó là pháp có. Này vua Lăng-già, ví như cùng một ngọn lửa đốt cung điện, vườn rừng, cỏ cây, thấy đủ loại ánh lửa, màu sắc, ngọn lửa đều khác nhau; tùy theo các loại củi, cỏ cây dài ngắn mà phân biệt thấy có tướng mạnh yếu hơn kém. Ở đây vì sao không biết như vậy về tướng sai khác của pháp và phi pháp? Này vua Lăng-già, chẳng phải chỉ ngọn lửa, trong một dòng nối tiếp liên tục, mới thấy có các tướng sai khác. Này vua Lăng-già, như một hạt giống, trong một dòng nối tiếp mà sinh ra mầm, thân, cành, lá, hoa, quả, cây rừng với đủ loại tướng khác nhau.

 Cũng vậy, các pháp sinh ra ở trong và ở ngoài — vô minh và hành, ấm, giới, nhập (năm ấm: năm nhóm yếu tố tạo thành con người; mười tám giới và mười hai nhập: các giác quan, đối tượng của chúng và các thức tương ứng) cùng tất cả các pháp — những gì sinh ra trong ba cõi đều có sai khác; hiện ra các tướng khác nhau như vui thích, hình tướng, lời nói, đi lại, trí hơn kém; ở trong cảnh giới vốn một tướng mà chấp lấy tướng, thấy tướng thấp, vừa, cao, hơn, nhiễm, tịnh, thiện, bất thiện. Này vua Lăng-già, chẳng phải chỉ trong các pháp mới thấy tướng sai khác; người giác ngộ đạo như thật, trong sự tu hành chứng ngộ bên trong cũng còn thấy các tướng khác nhau, huống chi pháp và phi pháp, lẽ nào không bị phân biệt ra đủ thứ tướng sai khác (?). Này vua Lăng-già, [vì vậy] mới có đủ thứ tướng sai khác của pháp và phi pháp.

 Này vua Lăng-già, thế nào là pháp? Tức là cái thấy phân biệt của tất cả ngoại đạo, Thanh văn, Duyên giác, phàm phu mao đạo: lấy vật thật làm nhân, làm gốc mà sinh ra đủ loại pháp. Những pháp như vậy nên bỏ, nên lìa; chớ chấp vào tướng mà sinh phân biệt, thấy những gì do tâm mình hiện ra mà cho là thật. Này vua Lăng-già, không có cái bình là pháp thật, mà phàm phu mao đạo phân biệt hư vọng. Pháp vốn không có tướng; biết và quán như thật như vậy gọi là bỏ các pháp.

 Này vua Lăng-già, thế nào là phi pháp? Tức là không có thân, không có tướng, chỉ do chính tâm mình diệt đi vọng tưởng phân biệt (?); còn các phàm phu thì thấy pháp thật và pháp không thật. Bồ-tát thấy như thật, như vậy là bỏ phi pháp. Lại nữa, này vua Lăng-già, thế nào lại là phi pháp? Tức là sừng thỏ, sừng ngựa, sừng lừa, sừng lạc đà, con của người đàn bà không sinh đẻ..., không có thân, không có tướng, mà phàm phu mao đạo chấp lấy là "không". Vì nghĩa thế gian mà nói ra tên gọi, chứ không phải để chấp lấy tướng. Như các pháp kiểu cái bình có thể bỏ, người trí không chấp lấy sự phân biệt hư vọng như vậy; thì pháp tên gọi như sừng thỏ cũng có thể bỏ. Cho nên bỏ cả pháp lẫn phi pháp. Này vua Lăng-già, ông hỏi ta pháp và phi pháp bỏ thế nào, ta đã nói xong.

 Này vua Lăng-già, ông nói: 'Con đã từng hỏi pháp này nơi các đấng Ứng Chính Biến Tri quá khứ, các Như Lai ấy đã vì con mà nói.' Này vua Lăng-già, ông nói 'quá khứ' tức là tướng phân biệt; vị lai, hiện tại cũng là phân biệt như vậy. Này vua Lăng-già, ta nói thể của pháp chân như (bản tính chân thật, như vậy của mọi sự vật) là như thật, đó cũng là phân biệt. Như phân biệt sắc là thật tế (biên giới chân thật tột cùng) (?), là vì muốn chứng trí chân thật, ưa tu hành trí tuệ vô tướng. Vì vậy chớ phân biệt Như Lai là thân trí, thể trí; trong tâm chớ phân biệt; trong ý chớ chấp lấy ngã, nhân, mạng (các quan niệm về cái ta, con người, sinh mạng thường còn) v.v. Thế nào là không phân biệt? Ý thức chấp lấy đủ thứ cảnh giới, như hình tướng của sắc; như vậy thì chớ chấp lấy, chớ phân biệt cái có thể phân biệt.

 Lại nữa, này vua Lăng-già, ví như các hình vẽ trên vách, tất cả chúng sinh cũng như vậy. Này vua Lăng-già, tất cả chúng sinh giống như cỏ cây, không có nghiệp, không có hành. Này vua Lăng-già, tất cả pháp và phi pháp không có nghe, không có nói. Này vua Lăng-già, tất cả pháp thế gian đều như ảo ảnh, mà các ngoại đạo và phàm phu không biết. Này vua Lăng-già, nếu thấy được như vậy, tức là thấy như thật, thì gọi là chính kiến (cái thấy đúng); nếu thấy khác đi thì gọi là tà kiến; nếu phân biệt thì gọi là chấp hai bên. Này vua Lăng-già, ví như bóng trong gương, tự thấy bóng; ví như bóng trong nước, tự thấy bóng; như ánh trăng, ánh đèn trong nhà, bóng tự thấy bóng; như tiếng vang trong hư không, tiếng tự phát ra rồi chấp lấy là tiếng. Nếu chấp lấy pháp và phi pháp như vậy thì đều là phân biệt vọng tưởng hư vọng. Vì thế không biết pháp và phi pháp, tăng thêm hư vọng, không được tịch diệt (vắng lặng dứt hết phiền não). Tịch diệt gọi là nhất tâm (một tâm duy nhất, chân thật); nhất tâm gọi là Như Lai tạng; [đạt được thì] đi vào cảnh giới trí tuệ tự thân bên trong, được tam-muội vô sinh pháp nhẫn."

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video