Trẫm (tiếng vua tự xưng) đang ở ngôi vua là nhờ tướng gì mà được muôn dân tôn làm vua?
Đáp rằng: Nhà vua là "rồng sinh phượng nuôi" (ví người dòng dõi và tướng mạo phi thường, cao quý). Thân cao sáu thước (thước: đơn vị đo chiều dài thời xưa, mỗi thước thời Minh khoảng 31–32 cm), mặt lớn, eo tròn, mỗi bước chân dài ba thước. Thuở trẻ còn gặp khốn khó là vì râu chưa mọc. Nay râu đã dài một thước tám tấc (tấc: một phần mười thước), hợp với tướng rồng, nên chính là lúc được hưởng thọ (?).
Thường dân sinh con mà người cha nhờ con được phong tước vị, là vì sao? Phải chăng đó là phúc của đứa trẻ?
Đáp rằng: Trẻ sinh ra mà hương thơm lành đầy phòng thì ắt báo hiệu đại quý (rất sang trọng, hiển đạt). Sách viết: "Sinh ra mà thân thể thơm thì ắt báo hiệu người cha được tước vị, về sau được vinh hiển." Như Lưu A Đẩu (con Lưu Bị, sau làm vua nước Thục thời Tam Quốc) và Tống Thái Tổ (vị vua lập ra nhà Tống) khi sinh ra, thân có mùi thơm lạ suốt trăm ngày.
Hôm qua trẫm gặp một vị thượng thư (chức quan đứng đầu một bộ trong triều đình) có thiên đình (vùng giữa trán, ngay dưới chân tóc; tướng học xem chỗ này để đoán sang hèn và đường làm quan) thấp, vì sao vẫn được làm quan?
Đáp rằng: Thiên đình tuy thấp nhưng nhật giác và nguyệt giác (hai chỗ xương hơi nhô ở trán, phía trên hai đầu lông mày; bên trái gọi là nhật giác, bên phải gọi là nguyệt giác) mở rộng, xương phụ bật (hai dải xương hai bên trán chạy lên phía thái dương) hướng về giữa, đầu bằng, mặt tròn. Đó là ngũ hành (năm yếu tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ; trong tướng học các bộ phận trên mặt được xếp ứng với năm yếu tố này) phối hợp hài hòa với nhau, nên không ngại thiên đình thấp, vì thế được làm thượng thư.
Trong cung trẫm không có phi tần nào mặt vuông. Mặt trẫm vuông, muốn có người mặt vuông làm bạn đôi, việc ấy nên nói thế nào?
Đáp rằng: Đàn bà quý ở lông mày, mắt, vai và lưng; còn chuyện con cái thì xem ở bụng, 服 (?), rốn và vú. Đàn bà mặt vuông là mặt hổ, ắt phạm sát tinh (nghĩa đen là "sao sát"; trong tướng học chỉ nét tướng mang khí hung dữ, gây hại cho chồng con), sao có thể vào cung làm quý nhân? Phàm đàn bà có hình dáng như chim phượng mới là đại quý. Hình phượng là mặt tròn mà dài, trên dưới cân xứng, cung mày cao, mắt nhỏ thanh tú, cổ tròn dài, vai lưng bằng phẳng. Đó mới thật là quý; dù không vào cung thì cũng không kém làm phu nhân (vợ của quan lớn).
Trước kia trẫm sủng ái con gái của Vương công, xem tướng nàng thì ắt sẽ làm mẫu hậu (hoàng hậu, người mẹ của cả nước). Nay trẫm không ưa nàng nữa, sao nàng còn làm mẫu hậu được?
Đáp rằng: Chẳng phải quốc mẫu phúc mỏng, chỉ vì tử tinh (nghĩa đen là "sao con", tức vận sinh con nối dõi) của Thánh thượng chưa hiện nên chưa sủng ái nàng. Nàng sinh ra đã mang tướng hoàng hậu, mệnh sống lâu dài; nếu muốn sinh được thái tử thì ắt phải là nàng. Vĩnh Lạc (niên hiệu của vua Minh Thành Tổ, chính là người hỏi) chưa tin; ba năm sau lại sủng ái nàng, quả nhiên sinh được thái tử.
Khi tuyển phi, người ta quấn bông dày (?) rồi bắt cô gái đi lại cho ra mồ hôi, việc này nên nói thế nào?
Đáp rằng: Không phải chỉ bắt cô gái đi cho ra mồ hôi, mà là để biết mùi thân thể nàng ra sao. Đàn bà thân thể có mùi thơm mới là rất tốt lành; nếu không thì là hạng thấp hèn.
Làm quan là bậc quý nhân, vậy mà thường có người bị hình phạt bằng đao kiếm, là vì sao?
Đáp rằng: Đều vì dưới cổ có "tơ đỏ" (những đường gân máu đỏ mảnh như sợi tơ) và vành tai nhiều màu đỏ. Ai phạm vào những điều này thì khó thoát chết dưới đao búa.
Có người tướng "nhật nguyệt giao phong" (vùng hai bên trán và lông mày như có khói lửa giao nhau, tức mang khí sát phạt) (?), vậy mà lại được chết yên lành, là vì sao?
Đáp rằng: Võ tướng thường có sát khí (khí sắc hung dữ, báo hiệu việc chém giết) mọc ở phía trên hai bên lông mày, chính giữa cao lại có gò má, nên đáng phải ra trận chinh chiến. Dưới mắt lộ ánh sáng, cổ không có tơ đỏ, không có kiểu ăn như lợn, như chuột (?), đó là tướng người lương thiện, người giỏi đánh trận.
Mẹ của Ngô thượng thư cực kỳ xấu xí mà sinh được hai người con như ngọc (?), là do tướng gì?
Đáp rằng: Mặt bà tuy xấu nhưng mắt sáng như sao, môi đỏ như son. Con cái là do rốn và bụng mang chở, sao lại ở mặt mũi? Ắt bà có rốn sâu, bụng dày, eo ngay, thân chắc; người nhìn thấy bà đều có vẻ e sợ. Phàm đàn bà có uy nghiêm thì phần nhiều sinh con quý. Đó không phải phúc ở khuôn mặt, mà là ngũ tạng lục phủ (các cơ quan nội tạng trong người theo y học cổ) rộng rãi tốt đẹp. Về sau vua Vĩnh Lạc phong bà làm Cẩm Dương phu nhân.
Phụ nữ trong cung phần nhiều không sinh con, là vì sao?
Đáp rằng: Người xưa nói: "Gái đẹp không có vai, tướng quân không có cổ." Vai quá xuôi thì thân quá yếu, eo quá nhỏ thì thân quá nhẹ. Rất nhiều người phạm bốn điều ấy; đó không phải tướng phúc dày, sao có con được?
Có vị đại thần trong triều ăn uống không được; đã làm quan, sao lộc (phần được hưởng về ăn uống, bổng lộc) lại ít?
Đáp rằng: Quan to tuy là nhờ ấn đường (khoảng giữa hai đầu lông mày) rộng, nhưng muốn giàu sang còn cần tay dài quá gối. Quan to là vì ấn đường mở rộng, lông mày thanh tú, tai ngay, mắt trong, nên được đại quý. Lộc ăn uống nằm ở cái miệng; nếu môi mỏng, miệng chúm lại thì tự nhiên ăn ít.
Lông mày dài mà không sống lâu, là vì sao?
Đáp rằng: Sách viết: "Lông dài ở mày không bằng lông dài ở mũi, lông mũi không bằng lông tai, lông tai không bằng chẩm cốt (xương gồ ở phía sau đầu, trên gáy) nhô cao." Cho nên mày dài khó bảo đảm sống lâu. Tuổi thọ chủ yếu xem ở tóc, ở da cổ và sắc máu.
Tai lật ngược mà làm quan to, là vì sao?
Đáp rằng: Xem tướng có chỗ đáng kiêng và chỗ không đáng kiêng, sao có thể suy theo một lẽ? Sách viết: "Tròng mắt tuy vàng nhưng có thần quang (ánh sáng tinh anh trong mắt); sống mũi tuy gãy nhưng chuẩn đầu (đầu mũi) đầy đặn; thân tuy gầy nhưng không lộ xương." Những điều ấy đều không coi là tướng phá bại, mà vẫn xét như tướng quý.
Vua Thuấn (vị vua hiền thời thượng cổ) có mắt trùng đồng (mỗi mắt có hai con ngươi), Hạng Vũ (Tây Sở Bá Vương, đối thủ của Hán Cao Tổ Lưu Bang) cũng có trùng đồng, vậy là thế nào?
Đáp rằng: Mắt vua Thuấn nhỏ và dài, đó là mắt phượng. Mắt Hạng Vũ tròn và lồi, bên mắt nổi nếp nhăn, giống mắt gà, đó là tướng hung.
Cam La (thần đồng nước Tần thời Chiến Quốc) mười hai tuổi đã hiển đạt, Thái Công (tức Khương Thái Công, Lã Vọng, tám mươi tuổi mới gặp Chu Văn Vương) đến tám mươi tuổi; một người muộn, một người sớm, là vì sao?
Đáp rằng: Hai vị hiền nhân đời trước ấy, hai tai đều có dái tai buông ngang khóe miệng, gọi là cách "minh châu xuất hải" (ngọc sáng ra khỏi biển — tên một cách tướng tai quý). Dái tai Cam La đỏ như lửa, nên mười hai tuổi đến lúc ấy liền được thăng chức. Dái tai Thái Công trắng như tuyết, nên báo hiệu về già mới gặp được minh chúa.
Có người cả đời không bệnh tật, là vì sao?
Đáp rằng: Người sống ở đời, tướng mạo phải hợp với trời đất. Dịch mã (vùng hai bên trán gần thái dương, chủ về đi lại, đổi dời) cao sáng, biên địa (vùng rìa trán sát chân tóc hai bên) sạch yên; ấn đường bằng phẳng, sáu vùng dương (?) sáng sủa; cung tật ách (vùng gốc sống mũi giữa hai mắt, chủ về bệnh tật và tai nạn) lại không u tối — thì cả đời phúc thọ mãi lâu dài.
Có người cả đời nhiều bệnh tật, là vì sao?
Đáp rằng: Sơn căn (gốc mũi, chỗ trũng giữa hai mắt) thường tối, chuẩn đầu màu xanh, hai tai như bám bụi, mắt lại mờ, biên địa như bùn, tóc như cỏ — cả đời có ngày nào được yên ổn?
Từ khi làm vua đến nay, trẫm chưa thoát được nỗi lo, là vì sao?
Đáp rằng: Sơn căn và thương khố (thiên thương ở hai bên trán phía trên đuôi mày và địa khố ở hai bên cằm, là những vùng chủ về kho lương, của cải) thường xanh xanh, chuẩn đầu đỏ, má vàng, khí (luồng hơi sáng tối hiện trên da) không đều. Dù làm vua cũng buồn bực, thường dân mà mang tướng ấy thì trăm việc không thành. Phải đợi sắc (màu hiện trên da) ấy tan đi, lòng Thánh thượng tự nhiên sẽ yên.
Từ khi trẫm làm vua đến nay, may thay nước đã yên, dân đã giàu, đất đai đã sung túc, là vì sao?
Đáp rằng: Máu đủ, thần (cái tinh anh, sức sống toát ra từ con người, nhất là ở ánh mắt) thư thái, mắt càng sáng; ấn đường bằng phẳng tươi nhuận là tướng vinh hiển thịnh vượng. Làm kẻ sĩ, làm quan thì nhiều phúc; thường dân mà được tướng ấy thì phần nhiều yên ổn mạnh khỏe.
Đàn bà nhiều người đang sang lại thành hèn, đang hèn lại thành sang, là vì sao? Người ta nói đàn bà không có tướng để xem, lại là thế nào?
Đáp rằng: Tướng đàn bà khác tướng đàn ông, chứ đàn bà há lại không có tướng? Đầu nhọn tóc ít ắt là con gái nhà hèn; mặt tròn mắt ngay thì làm vợ người tử tế. Máu đủ khí hòa thì có thể sinh con quý. Mũi (ứng với hành Thổ) ngay, gò má bằng thì có thể giữ được gia nghiệp. Thân ngay mặt tròn, mắt thanh môi đỏ, lại thêm vai tròn, thì có thể hứa là đại quý. Con gái nhà có phúc thì đầu bằng, trán tươi nhuận, mắt long lanh như sao băng. Còn môi mỏng, thân nhẹ, dung mạo đẹp mà vùng thương khố gầy lẹm (?), răng trắng, da thịt bóng, ấy là đàn bà hèn.
Ngũ lộ và ngũ phản là gì?
Đáp rằng: Ngũ lộ là năm chỗ trên mặt bị lộ ra (như mắt lồi, mũi hếch lộ lỗ, môi hở răng, tai vểnh…). Phạm một hai chỗ lộ thì nhà không có lương ăn qua đêm; ba bốn chỗ lộ thì mạng thường ngắn ngủi; đủ cả năm chỗ lộ thì lại là cách đại quý. Mắt lồi mà tròng không lộ ánh; mũi lộ lỗ mà sống mũi không lệch; môi vểnh mà răng không lộ; tai vểnh mà vành tai không mất dái tai — đó ứng với Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Còn nếu năm chỗ lộ đều phạm: lộ sống mũi, lộ ánh mắt, lộ răng, mất dái tai, thì đó là tướng cực kỳ hèn hạ. Ngũ phản (năm chỗ trên mặt mọc lật ngược, trái lẽ thường) không phải tướng tốt, mà là hạng hung ác. Sách viết: "Trong ngũ phản nhiều điều huyền diệu, thầy tướng làm sao biết hết; nếu không có chỗ nào lật ngược, mới cho là được mặc áo tía (áo của quan lớn) nơi triều đình."
Ngũ tiểu và ngũ cực phân biệt thế nào cho rõ?
Đáp rằng: Ngũ tiểu (năm chỗ nhỏ) là: một đầu nhỏ, hai thân nhỏ, ba tay nhỏ, bốn chân nhỏ, năm mặt nhỏ. Năm thứ ấy cùng thuộc một thân, nhưng còn phải lấy ngũ quan (năm bộ phận chính trên mặt: tai, mắt, mũi, miệng, lông mày) và lục phủ (sáu vùng xương lớn trên mặt: hai bên trán, hai gò má, hai bên hàm) làm chính. Đó là ngũ tiểu của thân thể, không phải ngũ tiểu của ngũ quan. Nếu ngũ quan đều nhỏ thì gọi là ngũ cực, là tướng hèn hạ. Người ngũ tiểu mà tiếng nói to, ngũ quan, tam đình (ba phần của khuôn mặt: trán, mũi, cằm) và lục phủ cân xứng thì mới hay; nếu có một chỗ không cân xứng thì không bằng. Ngũ cực là trán, tai, mũi, miệng…, tức ngũ tinh (năm "sao" trên mặt, ứng với Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Sách viết: "Ngũ tiểu là thân, đầu và tứ chi; chớ nói tai, mũi, miệng hay mày; nếu ngũ quan đều nhỏ cả, suốt đời hèn hạ lại ngu si."
Xem tướng phân ra Nam, Bắc, là nói thế nào?
Đáp rằng: Đây là bàn theo hai kinh đô Nam Kinh, Bắc Kinh và mười ba tỉnh (lời chú: sách xưa không có điều này, đây là phép riêng do tiên sinh tự đúc kết). Chia theo thập nhị cung (mười hai vùng trên mặt, mỗi vùng chủ về một việc trong đời) mà nói: phương Nam thuộc Hỏa, nên xem thiên đình, cần Hỏa vượng mới là hữu dụng. Phương Bắc thuộc Thủy, nên xem địa các (vùng cằm), cần Thủy vượng mới hay. Người đất Chiết (Chiết Giang) thuộc Kim, nên Kim cần thanh sạch mới được vinh thân. Người đất Mân (Phúc Kiến) thì xem môi, miệng, răng, vì đất Mân gần biển, ứng vào khoảng môi răng. Thái Nguyên thuộc vùng Sơn Tây, Thiểm Tây, là phương Tây; vùng giữa đất nước (?) thuộc Thổ. Người Hà Nam xem sự vững vàng. Người Hoài Nam xem sự chắc thật. Người Hoài Bắc xem sự hiên ngang. Người Giang Nam xem sự thanh nhẹ; người Giang Bắc không chê nặng đục. Huy Châu là đất núi non cao hiểm, nên riêng xem lông mày. Người Giang Tây và Việt Vĩ (?) xem khí sắc, không để tâm đến xương cốt. Nhưng người mỗi nơi, tướng phải hợp cách thì mới hay; không hợp thì khó mà vinh thân.
Tam tiêm và lục tước là thế nào?
Đáp rằng: Tam tiêm (ba chỗ nhọn) là đầu nhọn, mặt nhọn, khoảng giữa (?) và mông nhọn — đó là tướng không lành. Lục tước (sáu chỗ gầy lẹm) là lục phủ đều lẹm — đó là hạng ưa giết chóc. Phạm vào những điều ấy sao được giàu sang?
Người ta nói "hạc hình quy tức" (dáng như chim hạc, thở như rùa), là thế nào?
Đáp rằng: Dáng hạc là khi cất bước như rời đất ba thước, vai lệch, cổ dài, đầu đi trước bước chân. Người nay có dáng hạc thì bước không vượt quá, nhấc chân cao khỏi mặt đất là đúng (?), vai và cổ phải như đã nói, thì làm quan đến thượng thư, có thể học được phép thần tiên. Quy tức là nói về giấc ngủ yên. Hơi thở ra đằng miệng thì không tụ được của, cũng không sống lâu. Hơi thở ra đằng mũi thì của cải, phúc, lộc đều tốt. Còn miệng mũi đều không có hơi thở, hơi như ra từ tai, thì mới là quy tức; người ấy dễ ngủ dễ thức, là tướng đại quý, thân của bậc thần tiên, đời ít có. Người nay nói bừa về hai dáng này, chứ thật ra rất khó có người được như thế.
Trẫm ra trận giao chiến không hề sợ hãi, nay về trong cung lại không cứng cỏi trước người nhà, là vì sao?
Đáp rằng: Không phải người sợ vợ, mà là "ngoài mạnh không bằng trong mạnh". Tống Thái Tổ mắt trái nhỏ, mắt phải to, nên sợ vợ. Trương thượng thư râu chải lệch về bên trái, cả đời phần nhiều sợ phu nhân. Mí mắt Thánh thượng có nhiều nốt ruồi đen, nên được quốc mẫu hiền tài. Ba điều: mí mắt có nốt ruồi đen, râu lệch về bên trái, hai mắt to nhỏ khác nhau — phần nhiều là người sợ vợ.
Đàn bà lông mu dài báo hiệu sang hay hèn, là thế nào?
Đáp rằng: Thuở trước, quốc mẫu nhà Hán là Lã Thái hậu (vợ Hán Cao Tổ Lưu Bang) có lông mu dài một thước tám tấc, vàng như màu vàng kim, cuộn trên chỗ kín; lấy tay kéo ra thì dài quá gối, buông tay ra lại cuộn tròn như nắm tay, nên gọi là "kim tuyến chuế âm" (sợi chỉ vàng kết nơi chỗ kín), báo hiệu địa vị tột bậc, nhưng cũng báo hiệu tính dâm. Nếu lông thẳng, dài và đen thì là đàn bà gian dâm, hung ác (?), tuy sang nhưng không bền. Lông mu nên vàng, nên mềm, cũng thành quý nhân. Lông như cỏ thì hèn, cứng thì hèn; mọc quá sớm thì chết yểu, mọc quá muộn thì dâm; mọc trong khoảng hai mươi mốt tuổi (ba lần bảy năm) mới tốt.
Phép xem tướng vốn lấy ngũ hành làm chính, lại lấy hình dáng chim thú, chẳng lẽ đem người ví với súc vật sao?
Đáp rằng: Phép tướng của Quách Lâm Tông (danh sĩ đời Đông Hán, nổi tiếng giỏi nhận xét người) có hơn ba trăm sáu mươi hình dáng bên ngoài; lẽ xem tướng nhiều mối, một lúc khó phân biệt hết. Người giống thú phần nhiều giàu, người giống chim phần nhiều sang. Dáng rồng thì ẩn hiện mờ mờ. Dáng hổ thì bước rộng, đầu thu vào. Tướng khỉ thì tròng mắt tròn và vàng, tai mũi đều nhỏ, đầu nhỏ, tính nhanh nhảu mà thất thường; một thời phúc đến, của cải lộc thọ đều tốt, nhưng khó nói được lúc về già. Dáng thỏ thì tính đa nghi, hay nhút nhát, mắt ngay mũi lộ là hợp với dáng này. Dáng phượng thì cổ dài, vai tròn, thân thẳng; đàn bà được dáng này cũng quý. Lưỡi dài, môi đều, mũi to, mặt dài, thân rộng là dáng trâu, báo hiệu cả đời an nhàn, có tiền muôn vàng. Bài phú viết: "Dáng phượng cần mắt thanh tú, dáng trâu cần mắt tròn." Đó là hai cách đại quý, một âm một dương. Bước như chim sẻ nhảy, đi như rắn uốn, đàn ông đàn bà đều rất kỵ. Mắt gà mắt chuột thì ắt phạm hình thương (bị tù tội, thương tật). Dáng lợn mà mắt đỏ thì phải phòng tai họa sa lưới pháp luật.
Tam đình có ở mặt, có ở thân, là thế nào?
Đáp rằng: Tam đình trên mặt: từ chân tóc đến sơn căn là thượng đình, ứng với sơ hạn (vận thời trẻ). Từ sơn căn đến chuẩn đầu là trung đình, ứng với trung hạn (vận thời trung niên). Từ nhân trung (rãnh giữa mũi và môi trên) đến địa các là hạ đình, báo hiệu mạt hạn (vận tuổi già). Nếu thượng đình ngắn và lẹm thì thời trẻ bất lợi. Trung đình thấp lõm thì cả đời không vinh hiển. Hạ đình nếu dài thì cả đời lo lắng trì trệ. Đại khái thượng đình và trung đình đều nên dài, hạ đình nên ngắn. Tam đình trên thân là đầu, eo và chân; ba phần này đều cần cân xứng.
Có người cả thân không có râu, là vì sao?
Đáp rằng: Râu là mầm của kinh Thận (đường kinh mạch thuộc tạng thận theo y học cổ, chủ về tinh khí và sinh sản), là nguyên thần ở đan điền (vùng dưới rốn, nơi chứa nguyên khí của cơ thể). Người hình Thủy (theo tướng học, người chia làm năm dạng ứng với ngũ hành; hình Thủy thường béo tròn, mềm mại) phần nhiều thận hư; người hình Thổ (dạng người dày chắc, vuông vức) đan điền không đủ; hai dạng người này rất nhiều người không râu. Người hình Thủy, hình Thổ mà có râu thì ắt có con tốt. Râu đục thì giàu, râu thanh thì sang. Nếu không có râu là thận thủy không đủ, nguyên khí hư yếu, sao có con được? Người hình Mộc (dạng người gầy, cao, thẳng) thì Hỏa vượng nên không có râu, nhưng vẫn có con; không thể lấy râu mà đoán chuyện con cái người ta, e làm lỡ việc lớn.
Thân mọc tóc, tóc lại rụng, là vì sao?
Đáp rằng: Thịt theo của cải mà dày lên, tóc theo thần mà thanh. Tóc là phần dư của máu; tóc đục thì máu khô, tóc đẹp thì máu tươi. Tóc rụng thì của cải sinh ra; thịt dày lên thì tóc cũng rụng. Người hình Mộc mà rụng tóc thì chắc chắn chết. Sách viết: "Thịt dày của nhiều tóc tự thưa; máu khô thần đục tóc rối như tơ; nếu người hình Mộc mà râu và tóc mai rụng, lại thêm tóc rụng thì tuổi thọ đã hết."
"Tam dương sáng vượng", vậy tam dương là gì?
Đáp rằng: Tam dương, tam âm là vùng ngay dưới hai mắt (dưới mắt trái là tam dương, dưới mắt phải là tam âm), còn gọi là ngọa tằm (bọng thịt dưới mắt như con tằm nằm), cũng gọi là cung nam nữ (cung chủ về con cái), cũng gọi là cung phúc đức; đó là tam dương dưới mắt. Còn tam dương trên mặt là ấn đường, gò má và chuẩn đầu, là những chỗ trọng yếu của cả khuôn mặt. Vì thế cần sáng sủa thịnh vượng, không nên u tối trì trệ.
Trên trán có nếp nhăn, các bậc đại thần (?) thường có, vậy sao lại bảo là không tốt?
Đáp rằng: Nếp trên trán, một vệt gọi là hoa cái (lọng hoa), hai vệt gọi là yển nguyệt (trăng khuyết nằm ngửa), ba vệt gọi là phục tê (tê giác nằm phục); nhiều hơn thì không hay. Nếp nên bắt đầu từ cạnh xương phụ bật, nằm ngang và sâu mới tốt. Hoa cái báo hiệu cô độc, yển nguyệt báo hiệu sang vừa, phục tê báo hiệu đại quý. Nếu nếp ngắn hoặc rối thì rất không tốt, cả đời vất vả, hèn hạ, bị tù tội thương tật.
Tướng người có khí sắc, là thế nào?
Đáp rằng: Sách viết: "Cốt cách ngay ngắn thì khí sắc ổn định." Khí sắc là ánh sáng dư của ngũ tạng lục phủ hiện ra ngoài da, nên có cách nói tường tận theo Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Hiện ở ngoài là khí, ẩn ở trong là sắc. Sắc là mầm, khí là gốc; muốn xem gốc thì trước hết xem mầm. Còn ẩn ở trong là việc chưa xảy đến, đã hiện ra ngoài là việc đã xảy đến. Tươi sáng là đang thịnh, màu nhạt là đã tan. Muốn mưu cầu việc gì thì xem khí sắc ở cung ứng với việc ấy; trong đó có lẽ huyền diệu như quỷ thần khó lường, đoạt được tinh hoa của trời đất. Các thuật lạ trên đời, chỉ có xem khí sắc là ứng nghiệm nhất; chỉ sợ người xem tai điếc mắt mù, nói bừa thì không nghiệm.
Xem huyết khí của đàn bà thì xem ở đâu?
Đáp rằng: Đàn bà lấy máu làm chính. Da là bề ngoài của máu, máu là gốc của da; xem da thì biết máu thịnh hay suy. Da sáng thì máu tươi nhuận, da hồng thì máu khô (?), da vàng thì máu đục, da đỏ thì máu suy, da trắng thì máu trì trệ, máu trì trệ thì chết yểu. Cho nên máu cần tươi sáng; trong ngoài đều sáng nhuận thì là quý.
Đàn ông lấy tinh làm chính, xem ở đâu?
Đáp rằng: Gốc của một thân người chẳng qua là tinh thần; thần một khi tan thì sao còn sống được? Mắt đứng đầu năm hình (?), nên xem mắt là biết. Tinh thần được nuôi dưỡng thì phát ra ở hai mắt: mắt thanh tú thì thần ắt thanh tú, mắt trong thì thần ắt trong, mắt khô đục thì thần ắt khô đục, mắt tán ánh thì thần ắt tán ánh. Cho nên mắt lấy thần làm chính. Mắt là tinh hoa của cả thân, không thể không thanh tú. Hai mắt sáng như sao băng ắt là người vinh hiển. Mắt nếu mờ tối, phần nhiều là người khốn khổ. Mắt không lồi, không lệch, không sâu hoắm, ánh không nổi lềnh bềnh mới là tướng đẹp. Phạm một trong mấy điều ấy thì chắc chắn không tốt. Sách viết: "Tinh thần cả thân nằm ở hai mắt; tròng sáng như chấm sơn đen ắt được vinh thân; nếu mắt vàng khô, rối đục, làm người hèn hạ lại nghèo khổ."
Lấy vợ mà phát phúc, là thế nào?
Đáp rằng: Sách viết: "Gian môn (vùng ở đuôi mắt về phía thái dương, chủ về vợ chồng) sáng như gương thì nhờ vợ mà giàu, dựng nên cơ nghiệp. Chuẩn đầu đầy đặn cao thì lấy được vợ tài giỏi hiền đức. Lấy vợ mà phát phúc là khi chuẩn đầu và ngư vĩ (đuôi cá — chỗ nếp ở đuôi mắt) sáng nhuận, được nhiều của vợ, ấn đường có khí màu tía như con tằm." Lại viết: "Đầu dương vật nhỏ và trắng thì vợ thiếp hiền tài."
Được của vợ mà lại nghèo khốn, là thế nào?
Đáp rằng: Lấy vợ mà phá bại chỉ vì trù táo (nghĩa đen là "bếp", chỉ hai lỗ mũi, chủ về của cải trong nhà) đều trống. Cưới vợ mà phá nhà phần nhiều vì gian môn lõm chứa lọt một ngón tay (lời chú: tức là lõm). Hình dáng toàn thân mà xấu thì lấy vợ rồi mất nhà. Ngư vĩ nhiều nếp thì cả đời khổ nghèo. Đến già xương thịt rõ ràng ngay ngắn (?) thì cả đời được vợ hiền. Đàn bà nếu mũi thấp thì về nhà chồng, nhà chồng đại bại. Đàn ông mặt nổi đốm thì lấy vợ hại mạng mất nhà. Đàn ông nếu đến số chết mà vợ không phạm tướng hình khắc thì có thể giữ trọn tính mạng. Mọi vật không đồng đều là lẽ thường của vật, nên tin là có điều ấy. Đàn ông chết yểu thì tự có người vợ khắc chồng; đàn bà tướng không lành thì tự có tướng khắc chồng.
Tướng cha lập nên cơ nghiệp, tướng con làm bại, liệu có phá nhà không?
Đáp rằng: Muốn biết tuổi già có phá bại không thì cần xem địa các và da đầu; muốn biết con cái có vinh hiển không thì xem núm vú, rốn và bụng. Mấy điều ấy có thể định được vận. Địa các lẹm lõm, da đầu khô héo thì cảnh già khó mong con hiếu thảo. Vú chúc xuống, da bụng mỏng, rốn nông thì tuổi già ắt có con phá của. Cả mặt tướng đều tốt mà riêng mấy chỗ này không bằng, thì tuy vẫn sống qua ngày nhưng cứ hao hụt dần, sau khi chết con ắt làm bại; đây là nói vận già trong tướng người cha không tốt.
Người nhờ con mà được tước vị, là thế nào?
Đáp rằng: Núm vú tròn cứng, tai trắng như sương thì sẽ được phong tước nhờ con. Da cổ rộng dày, ngọa tằm cao thì con đứng nơi triều đình. Muốn sinh con quý thì còn cần chẩm cốt có hai đỉnh. Muốn sinh con tuấn tú thì xem rốn sâu, bụng trễ. Về già được phong tặng (vua ban tước hiệu cho cha mẹ của quan) thì phải xem lưng dày, eo đầy. Được hưởng ơn vua nhờ con thì ắt da hòa, máu nhuận. Xem người được phong tước nhờ con không chỉ ở một chỗ; mấy điều trên đều cho là thân được vinh hiển.
Đàn ông đàn bà phạm tướng cô (tướng cô độc, không con), chẳng lẽ cả hai đều phạm? Nếu không thì sao cả hai người đều không có con?
Đáp rằng: Sách viết: "Tướng chồng có con mà tướng vợ không có, thì trừ khi lấy thiếp hoặc lấy kỹ nữ. Tướng vợ có con mà sinh con trai không nuôi lớn được (?), thì đôi lứa cùng già, tự than cô quạnh."
Tướng chồng nghèo mà tướng vợ giàu, không biết có được vinh thân không? Tướng vợ không quý bằng tướng chồng, không biết có xứng đôi được không?
Đáp rằng: Sách viết: "Chồng nhờ vợ mà sang, vợ nhờ chồng mà sang, cùng là một lẽ." Như tướng chồng không giàu bằng tướng vợ thì có thể nhờ vợ mà giữ trọn thân. Người ta thường nói: "Phúc của một nhà nằm ở một người." Cho nên người đời kén chồng đã nhiều, kén vợ lại càng nhiều hơn. Tuổi thọ của chồng là do trời định sẵn, còn giàu sang thì thật có lẽ có thể nương nhờ được.
Tướng cha không giàu bằng tướng con, không biết có làm hưng thịnh nhà được không?
Đáp rằng: Nếu cuối đời gây dựng được nhà cửa thì tự có con lập nghiệp. Nếu cả mặt không hợp cách, riêng ngọa tằm về già mà tươi nhuận, núm vú cao, thì cuối đời có thể có con lập nghiệp. Biên địa đầy đặn, cằm nhô vểnh lên thì cuối đời ắt có con trai thành đạt. Lại nói: như ấn đường rộng, đôi mày có sắc đẹp thì là người làm hưng nhà, giúp nước. Tứ khố (bốn vùng "kho" trên mặt: hai thiên thương và hai địa khố) đầy đặn, vành tai ngay thì là đứa con làm vinh ông hiển cha. Tự đứng lên làm hưng nhà ắt là người đầu tròn trán rộng; tự mình tích lũy mà phát đạt đều vì mũi dày, gò má cao.
Tướng mặt phúc hậu mà lòng dạ xấu, thì xem ở chỗ nào?
Đáp rằng: Sách viết: "Mắt là mầm của lòng; mắt hiền thì lòng hiền, mắt ác thì lòng ác, mắt thanh tú thì lòng thanh tú." Nhưng như thế chỉ thấy được người hiền hay ngu, thiện hay ác, khó phân biệt đức hạnh. Muốn xem lòng dạ thì phải xem cung âm dương; dưới ngọa tằm ba phân (phân: một phần mười tấc) là cung âm dương. Người lòng hiền thì chỗ này bằng phẳng; người lòng tốt thì chỗ này đầy đặn. Lòng xấu thì chỗ này sâu; kẻ thâm độc hại người thì chỗ này xanh, hoặc nổi gân xanh. Có mạch đỏ thì không phải người lương thiện. Đàn bà nếu chỗ này lõm sâu, xanh tối thì không kính cha mẹ chồng, không hòa với láng giềng, lắm rối loạn, nhiều tham lam, không sinh con tốt, không gây dựng được nhà. Nếu chỗ này đầy đặn thì báo hiệu có con quý, rất có lợi cho nhà, sống lâu. Đàn ông nếu chỗ này đầy, sách viết: "Thịt cung âm dương đầy đặn thì phúc dày, lòng sáng, là người có trí tuệ, từng làm âm đức (việc thiện làm thầm lặng, không ai biết) cứu người. Phía trên nổi nếp như con tằm là dấu âm đức, mãi giữ được con cháu, phúc thọ lâu dài."
Con bất hiếu thì xem ở đâu?
Đáp rằng: Ngực ưỡn cao, mông vểnh thì đừng nói đến tình cha con. Tóc vàng, râu mọc ngược thì chớ nói đến tiếng hiếu. Môi dày là người hiếu nghĩa. Môi hay mấp máy, răng thưa thì sao giữ được đạo hiếu. Mắt gà mắt rắn thì thâm độc khó lường. Cổ ong đầu thỏ, mắt cô độc, ăn một mình (?). Nghiến răng, trợn mắt, lắc đầu là đứa con làm hỏng luân thường, thật là kẻ ngu hèn.
Bề tôi bất trung thì xem ở đâu?
Đáp rằng: Gò má cao, mũi lớn là bề tôi trung thực ngay thẳng. Mắt sâu, mày cao là hạng tham lam. Mắt tròn, ánh mắt ngay thẳng thì có thể chịu nạn thay vua. Râu trắng môi đỏ thì đến chết anh linh vẫn báo đền ơn nước. Tai nhỏ, má nhọn thì cả đời làm người gian xảo, keo kiệt. Kẻ bất trung bất hiếu chỉ vì miệng (ứng với hành Thủy) lõm, mũi (ứng với hành Thổ) lệch. Mặt vuông, râu ngay thì tính thẳng, nhiều lòng trung. Mặt lõm, gò má lõm thì gian tà thâm độc.
Cả đời nhiều của mà lộc ăn không đủ, là vì sao?
Đáp rằng: Thổ tinh (mũi) ngay ngắn, tỉnh táo (nghĩa đen là "giếng và bếp", chỉ hai lỗ mũi) ngay, lỗ mũi nhỏ thì cả đời thường có tiền dư. Môi nếu mỏng, sắc nếu xanh thì chỉ đành tùy duyên mà qua ngày. Môi xanh thì dù có vạn quan tiền cũng không được ăn mặc đầy đủ.
Cả đời lộc tốt mà của cải không bằng, là vì sao?
Đáp rằng: Sách viết: "Muốn ăn lộc của quý nhân thì phải có răng của quý nhân; muốn mặc áo của quý nhân thì phải có thân của quý nhân." Người môi đỏ lại tươi nhuận, trên dưới cân xứng thì cả đời rượu thịt không thiếu. Nếu đầu mũi lộ lỗ, vùng kho của lệch lạc thì sao có phần của cải?
Tướng tốt mà chết yểu, là vì sao?
Đáp rằng: Chớ vì dung mạo đẹp mà cho là tốt. Người chết yểu phần nhiều thần ngắn, sắc nổi, da căng, xương yếu, thịt và máu không đều, ngũ quan không cân xứng, hai mắt không có thần, tiếng nói không vang, âm tròn mà không phát từ cổ họng. Cả mặt đều tốt mà thần không đủ thì khó nói được sống lâu. Tinh thần quá thịnh mà khí không đều thì cũng không sống lâu. Thần ngắn thì chết yểu, khí ngắn thì thọ ngắn. Phàm tuổi thọ lấy thần và khí làm chính.
Dung mạo xấu mà lòng dạ phần nhiều thông minh, là vì sao?
Đáp rằng: Đó là lẽ "trong đục có trong". Đục mà trong, trong mà đục, người ta chưa từng phân biệt rõ. Có người cả thân sắc đục, ngũ nhạc (năm chỗ nhô cao trên mặt như năm ngọn núi: trán, cằm, mũi và hai gò má) lệch lõm méo mó, nhưng chỉ cần ấn đường bằng phẳng là có phúc đức học đường (học đường: những vùng trên mặt chủ về học vấn, trí tuệ); tai có vành rõ là ngoại học đường; mắt trong và thanh tú là học đường thông minh; răng trắng là nội học đường. Có bốn học đường ấy thì không kể dung mạo xấu, đó là đục mà trong, rất thông minh, có thể làm đến khanh tướng (quan đại thần, tể tướng).
Dung mạo tuấn tú mà lòng dạ u mê, là vì sao?
Đáp rằng: Đó là tướng trong mà đục. Có người tuy dung mạo tuấn tú, tai ngay, nhưng mắt thiếu thần, răng không đều, khí không hòa, thần nhiều rối loạn; đó là tướng muôn việc không thành.
Tướng võ mà làm quan văn, tướng văn mà giữ chức võ, là vì sao?
Đáp rằng: Mặt Bao công (Bao Chửng, vị quan thanh liêm đời Tống) bảy chỗ lõm, ba chỗ gò má (?). Thân Dương soái (?) trắng trong như ngọc; Lục Lang (Dương Lục Lang, danh tướng nhà họ Dương đời Tống) mặt trắng như bạc, mắt vàng, nên được chức phong hầu. Bao công mặt đen như sắt, răng trắng như bạc, có gò má của bậc đô đường tể tướng (quan đứng đầu triều). Ngũ Tử Tư (danh tướng nước Ngô thời Xuân Thu) mặt đẹp như đàn bà, chỉ vì lông mày chia hình chữ "bát" (hai nét đầu gần nhau, đuôi xòe xuống hai bên). Đảng thái úy (?) mặt xanh râu đỏ, chỉ vì lông mày thanh tú nên lại làm quan văn. Bốn người xưa ấy đều văn võ toàn tài, có tướng ra ngoài làm tướng, vào triều làm tể tướng. Chớ lấy trong hay đục mà luận.
Bệnh nặng mà lại sống, không bệnh mà lại chết, là vì sao?
Đáp rằng: Hai việc này chỉ nói về khí sắc, không ở tướng mạo. Khí sắc khi bệnh có năm điều kiêng, đều báo hiệu chết: sơn căn khô, vành tai đen, mệnh môn (vùng ngay trước tai, sát thái dương) tối, khóe mắt xanh, khóe miệng vàng. Sách viết: "Sắc đen quấn quanh thái dương thì thầy thuốc nước Lư (danh y Biển Thước) cũng không cứu được; sắc xanh che khóe miệng thì Biển Thước (danh y thời Chiến Quốc) cũng khó chữa." Ngoài ra có các sắc lẫn lộn, tối trệ, xanh vàng, chẳng qua là sắc bệnh. Nếu chuẩn đầu vừa sáng lên thì người sắp chết cũng sống lại. Mệnh môn vừa sáng thì chẳng mấy ngày thân yên. Niên thượng, thọ thượng (hai vùng trên sống mũi, giữa sơn căn và chuẩn đầu, chủ về sức khỏe và tuổi thọ) vừa sáng ra thì tai ách liền tránh xa. Lại viết: "Tam dương như thỏi (?) thì chắc chắn chết; niên thọ sáng sủa thì còn có thể cứu." Năm chỗ này một khi sáng ra thì không chết. Người khí sắc thường tối mà một ngày bỗng sáng thì kỳ chết đã đến; thường sáng mà bỗng tối thì kỳ chết cũng đến. Bệnh ắt chết: niên thọ và tam dương vừa đỏ lên thì trong mười ngày mất mạng. Sắc trắng phát ở ấn đường, sắc vàng phát ở miệng thì trong một tuần bảy ngày mất mạng. Bốn bên mặt như khói mà nổi ánh đỏ thì phải phòng trong mười bốn ngày. Người già cả mặt hiện ánh vàng thì trong bảy ngày khó thoát. Người trẻ sắc xanh lan đến khóe miệng thì trong vòng một tháng. Người có bệnh, tuy xem thấy chuẩn đầu không nhuận cũng còn được (?). Người sắp chết chỉ xem niên thọ như bùn. Tai như bám bụi thì còn có bệnh tật. Vành tai đỏ thì muôn việc không lo. Ấn đường đen thì không phải chết. Gò má xanh thì đại nạn sắp đến. Cả thân máu đỏ có ánh sáng rực thì trong vòng một năm. Da và máu trì trệ như bùn, không sáng thì trong vòng nửa năm.
Làm quan đến bậc tột cùng mà lúc lâm chung không có cơm áo, là vì sao?
Đáp rằng: Vận tuổi già của người ta, không kể giàu sang, đều lấy da thịt làm chính. Về già da thịt tươi nhuận, sắc máu đủ thì ngày sau còn có cảnh già tốt, ắt sẽ rất thịnh. Về già da thịt khô, sắc máu suy thì làm quan sẽ mất chức mà nghèo, làm dân thì khốn khổ, đến lúc chết kết cục đều khó khăn.
Người về già ngọa tằm thấp, vú chúc xuống, không nhờ được con, báo hiệu già mà nghèo, là vì sao?
Đáp rằng: Đều vì da thịt yếu, máu không thịnh nên ngọa tằm mới thấp, vú mới chúc xuống. Nếu sắc máu tươi nhuận tốt đẹp thì làm gì có lẽ ngọa tằm lại thấp, vú lại chúc xuống?
Cả đời không có vận mà về già lại được an nhàn, là vì sao?
Đáp rằng: Cả đời không có vận là vì cả mặt không hợp cách, các "sao" trên mặt không đều, các bộ vị (các vùng trên mặt) không cân xứng, nên cả đời lao khổ. Về già nếu thần vững, máu thịnh thì không còn tùy ở tướng mạo. Vận già chỉ xem sắc da và khí huyết; nếu khí, thần, huyết đều tốt thì tuy không có vận cũng tốt. Nếu sắc da một khi khô héo thì kỳ chết đã đến.
Ngũ quan đều tốt, cả thân không thiếu gì, mà lại khốn cùng, là vì sao?
Đáp rằng: Đó là vận và tướng tốt, riêng khí sắc không tốt. Trời không tạnh thì mặt trời mặt trăng không sáng; người không được khí sắc tốt thì vận không thông. Cốt cách, dáng ngoài, bộ vị đều tốt, chỉ khí sắc không tốt thì cũng khó hiển đạt; phải đợi khí sắc sáng nhuận mới gặp thời. Khí trì trệ thì chín năm, sắc trì trệ thì ba năm, thần mờ thì cả đời. Thần, khí, sắc ba thứ đều tối thì nghèo khổ đến già, bộ vị tuy tốt mà rốt cuộc không hiển đạt. Cho nên người ta lấy khí sắc làm chính, còn cốt cách định sự thịnh suy của cả một đời.
Tướng không hợp cách mà lại phát của lớn, là vì sao?
Đáp rằng: Người ấy dù phát của thì rồi cũng mất. Đây là nói bộ vị không tốt mà khí sắc tốt. Khi khí sắc ứng nghiệm thì không ai là không phát. Bộ vị cân đều thì vận đến ắt làm hưng thịnh nhà cửa. Sắc mà tươi sáng thì cả năm được toại lòng. Bộ vị định tốt xấu của hành niên (năm tuổi mà vận đang đi qua), khí sắc báo hiệu lành dữ trong tháng. Muôn lời bàn mọi việc cũng không bằng khí sắc. Ngọc đẹp mà không ra khỏi núi thì uổng công chôn vùi trong núi; thuyền nát gặp gió xuôi cũng vượt được biển.
Một là cốt cách, hai là bộ vị, ba là hình thần, bốn là khí sắc; bốn thứ này thứ nào đúng hơn?
Đáp rằng: Cốt cách định giàu nghèo của cả một đời, bộ vị định thịnh suy của cả một đời, hình thần định phúc thọ trọn đời, khí sắc định lành dữ trong năm ấy. Bốn thứ đều đúng, mỗi thứ có một công dụng.
Tướng mạo thì còn dễ xem, khí sắc có khi khó xem, làm sao phân biệt?
Đáp rằng: Tướng mạo có muôn nghìn biến đổi, há dễ dàng sao? Khí sắc chẳng qua chỉ một lẽ, há lại khó sao? Người ta xem tướng nhiều lần mà thiếu chân truyền và học vấn thực sự, nên sai một ly đi nghìn dặm. Không biết các cung, không biết sinh khắc (quan hệ sinh ra và chế ngự lẫn nhau giữa ngũ hành), không hiểu đạo lý, không có con mắt tinh tường. Không biết thế nào là khí, thế nào là sắc, thế nào là lành, thế nào là dữ; làm cách nào để thoát, ngày nào sẽ ứng. Nếu không được bí quyết thì khó mà hiểu hết.
Đàn bà làm chồng thịnh vượng hay làm chồng bại, là thế nào?
Đáp rằng: Người con gái làm chồng thịnh vượng thì lưng dày vai tròn; người vợ khắc chồng thì gò má cao, mũi nhỏ. Tướng đàn bà tuy cũng có bộ vị, mười hai cung, ngũ quan, lục phủ, tam đình, nhưng chỉ lấy bốn chỗ làm chính: trán là cha mẹ, mũi là chồng, miệng là sao con, mắt là sang hèn. Xem tướng đàn bà, trước hết xem đầu mũi, là sao chồng. Muốn cuối đời con cái sang trọng thì còn cần môi cân xứng, nhiều nếp. Con cái thành danh ắt là mắt như mắt phượng. Làm chồng thịnh vượng, gây dựng cơ nghiệp thì còn cần cả mặt không khiếm khuyết. Sáu chỗ lẹm, ba chỗ nhọn thì sao làm hưng nhà, lập nghiệp được. Mặt sáng như ngọc thì lo gì không sinh được kỳ lân (con thú lành trong truyền thuyết, ví đứa con quý). Người đàn bà làm hưng nhà ắt là tam đình cân xứng. Người hưởng phúc ắt là trán ngay, mày thanh. Muốn lấy được chồng sang thì thân thơm, dáng ngay. Lắm dâm loạn thì mặt có đốm, mũi nhỏ. Mắt to, tròng cao, mũi ngay đều là người con gái làm chồng thịnh vượng. Mũi ngay, thần trong là người phát phúc. Máu tươi có ánh (?), trong mắt ẩn vẻ thanh tú ắt sinh con giỏi. Mặt to mà không có má thì đừng nói đến phúc đức. Da thịt trắng như tuyết thì hèn hạ, nhiều dâm. Da thịt mềm như bông thì cả đời dâm hèn.
Trẻ con xương cốt chưa thành, có xem được sang hèn không?
Đáp rằng: Xương cốt tuy chưa thành nhưng ngũ quan, lục phủ, tam đình đã định; còn phải lấy tiếng nói và thần làm chính. Tiếng nói vang dội, dáng ôn hòa là đứa con gây dựng được nhà. Ngũ quan đều ngay, mắt sáng như sao là đứa con đại quý. Da thịt rộng dày thì có phúc có thọ. Da căng, da nổi thì vừa nghèo vừa chết yểu. Tiếng trong, âm vang thì nhiều lợi cho cha mẹ. Tiếng dữ, hơi thô thì khó nói được sống lâu. Mày cao, tai ngay ắt là đứa trẻ thông minh tuấn tú. Mày thấp, tai thấp phần nhiều đi tu làm sư hay làm đạo sĩ. Được hưởng phúc chồng thì trán rộng, ấn đường rộng. Có sẵn cơ nghiệp thì sống mũi cao. Đại khái chưa đến mười tuổi nên thân thanh, dáng ngay, khí đủ, thần mạnh, mới nói là sẽ nên người.
Trong ngũ quan, điều cần kiêng là gì; bộ phận nào nên lớn, bộ phận nào nên nhỏ?
Đáp rằng: Ngũ quan đều nên ngay thẳng, bằng phẳng, cân đều, không nên lệch, lõm, nhỏ, lẹm. Điều nên có là miệng nhuận môi đỏ. Điều kiêng là sống mũi nổi đốt. Mắt to thì không được lộ thần; tai to thì quan trọng nhất là ngay và dày. Mũi nhỏ thì khó tích của; miệng nhỏ thì cả đời không có lương ăn. Mày nên cao, không nên thấp và rậm; miệng kiêng nhọn, lại chê môi mỏng. Mắt nhỏ thì không ngại mày nhạt; mắt to thì không chê mày rậm. Không có gò má thì không nên mũi to; mặt to thì rất kiêng sống mũi thấp. Miệng nhuận thì không nên lộ răng; mắt to thì không được ánh nổi lềnh bềnh. Mày nhíu thì không nên mắt to; tai nhỏ thì rất sợ mày rộng.
Ngũ hành sinh khắc là thế nào?
Đáp rằng: Người hình Mộc nên được cách Thủy; người hình Thổ được Kim là lạ (quý); người hình Hỏa nên được cách Mộc; người hình Thủy béo ắt giàu; người hình Kim hồng nhuận thì thân vinh hiển; người hình Thủy nếu ở phương Tây ắt sang; hình Mộc gặp Kim thì nghèo hèn; người hình Thổ hễ gầy đi là chết; người hình Kim hễ béo ra là khó sống; hình Thủy kiêng bị Thổ khắc; hình Kim mà đầu mũi đỏ thì nhiều tai nạn. Giống Mộc mà không ra Mộc thì khó sang; giống Kim mà không ra Kim thì khó vinh; giống Thủy mà không ra Thủy lại tốt; giống Thổ mà không ra Thổ thì yên ổn vinh hiển. Ngũ hành rất kiêng phạm khắc, được sinh trợ thì có thể vinh hiển.
Có người vừa có con thì hại chồng, có người vừa có con thì hại vợ, là vì sao?
Đáp rằng: Sách viết: "Có con thì hại vợ là vì nếp ngư vĩ chạy thông lên thiên khố. Con lớn thì vợ chết là vì gian môn thấy ánh vàng." Nếp thông lên thiên khố báo hiệu có con thì khắc vợ. Gian môn nổi nếp báo hiệu khắc vợ. Có ánh vàng báo hiệu có chuyện gian dâm.
Ra đời thì hại cha, lại báo hiệu khắc mẹ, là vì sao?
Đáp rằng: Trẻ con chân tóc thấp ắt hại cha; vùng nhật giác nguyệt giác có xoáy ốc ắt hại mẹ. Lại nói: lông tơ mọc thành góc (?) thì nhỏ đã mồ côi cả cha lẫn mẹ. Lông mày có xoáy ốc ắt báo hiệu khắc mẹ. Khắc cha thì đầu lệch, trán lẹm. Hại mẹ thì mắt sâu, mày giao nhau. Tóc máu (tóc lúc mới sinh) vàng thì e khó nuôi. Tóc máu đen thì e có hình khắc thương tổn.
Tướng mặt tốt mà có một chỗ phá bại, có đáng kiêng không?
Đáp rằng: Toàn thân trên dưới có mười hai cung, ba mươi sáu phép; nếu có một chỗ khuyết hãm thì khó nói là phúc trọn vẹn. Có mười hai phép "trong đẹp sinh xấu": Đầu tuy tròn mà không có gáy đầy, cả đời không lập thân được. Thiên đình tuy cao mà tóc như cỏ, cả đời hèn hạ ngu muội. Mắt tuy trong mà hai mắt bị đè (?), cả đời không lập thân được. Tai tuy có nhưng mềm như bông, cả đời ngu muội, chí kém. Sống mũi tuy cao mà sơn căn lõm, đầu mũi tuy tròn mà lỗ mũi to, cả đời khó mong tích được của. Gò má tuy cao mà hai bên không cân, báo hiệu cả đời cô độc. Môi tuy đỏ nhuận mà răng thưa ít, mọi việc không thành. Cổ tuy tròn mà hai vai nhô lên, báo hiệu cả đời nghèo lạnh. Bụng tuy dày mà trên to dưới nhỏ, cả đời không phát. Mông tuy to mà nhọn vểnh không bằng, cả đời lao khổ. Bàn tay tuy dày mà không có đường chỉ, cả đời gặp cảnh hèn. Mười hai điều ấy nếu phạm một điều, dù có dung mạo của Trần Bình (mưu thần của Hán Cao Tổ, nổi tiếng đẹp trai) hay tài của Trương Lương (mưu thần giỏi nhất của Hán Cao Tổ) cũng không phát được. Cho nên chớ lấy đẹp xấu bề ngoài mà luận.
Đàn bà mặt mang sát tinh thì hại chồng khắc con, không biết thế nào là sát?
Đáp rằng: Tướng đàn bà có "thất sát" (bảy nét tướng hung), do Động Tân (Lã Động Tân, một trong Bát Tiên của Đạo giáo) truyền lại, nhiều lần ứng nghiệm. Đàn bà đẹp mà tròng mắt vàng là một sát; mặt to miệng nhỏ là hai sát; trên mũi có vằn là ba sát; tai lật mà không có vành là bốn sát; rất đẹp mà mặt màu trắng bạc là năm sát; tóc đen mà không có lông mày là sáu sát; tròng mắt to, lông mày thô là bảy sát. Dù ngũ quan đều ngay, cả mặt không khiếm khuyết, mà phạm vào những điều này thì cũng báo hiệu khắc chồng.
Tài học ở trong bụng người ta, làm sao biết được?
Đáp rằng: Sách viết: "Lông mày tụ vẻ đẹp của núi sông, ngực chứa cơ mầu của trời đất; mắt sáng như chớp, như sao băng, ắt có mưu lược cao để giữ nước." Mặt như ngọc trắng là bậc tài hiếm có ở đời. Răng trắng môi đỏ là ẩn sĩ giữa chốn trần tục. Gặp người mà không sợ thì trong lòng tự có kế sách lâu dài. Làm việc mà hay hoảng hốt vô cớ thì trong bụng chắc chắn không có gì.
Quá ham rượu và sắc dục thì khí sắc khó phân biệt, vậy làm sao định được họa phúc?
Đáp rằng: Người quá ham rượu thì chẳng qua trên da khô và trì trệ. Người quá ham sắc dục thì chẳng qua vùng tam âm tam dương khô và trì trệ. Không thể coi đó là tai họa. Đàn ông ham sắc dục thì vùng tam dương xanh; đàn bà ham sắc dục thì xương tỏa dương (?) xanh. Không ở chỗ nào khác, chỉ những chỗ này là dấu hiệu. Cho nên không liên quan đến họa phúc. Rượu và sắc chưa dùng thì dấu hiệu ẩn ở trong, đã dùng thì hiện ra ngoài.
Lòng người thiện hay ác, làm sao nhìn ra được?
Đáp rằng: Sách viết: "Lòng thiện thì tam dương ắt rạng rỡ; lòng chứa độc ác thì lệ đường (vùng ngay dưới mắt, chỗ nước mắt chảy qua) sâu. Cung âm dương khuyết lõm thì người phần nhiều độc; trong lòng gian tà thì khóe miệng xanh. Con ngươi mà gian thì lòng sao ngay được; má như chim ưng, tai như chuột là kẻ gian hùng. Mắt đỏ, tròng vàng thì hoàn toàn độc hại; gân xanh, mặt trắng thì chớ ở chung." Mấy điều trên là rất đáng kiêng. Lại viết: "Miệng ngay, môi đều, đầu mũi lại cao; tam dương tươi nhuận, ấn đường hồng; nét mặt hòa nhã, lời nói mềm mỏng, thần thư thái — thì giá trị cao, danh tiếng lớn, được đời tôn kính." Đó là cách phúc lạ bậc thượng, người đời không biết phép này.
Việc lành việc dữ, làm sao tránh thoát được?
Đáp rằng: Đất có Đông, Tây, Nam, Bắc; người có năm hình; sắc có năm loại. Như Thủy nhiều mà gặp nạn thì nên đi về phương Đông mới thoát. Hỏa nhiều mà Kim gặp nạn thì nên đi về đất phương Bắc mới yên. Thủy nếu bị Thổ nhiều lấn át thì còn có thể đi phương Tây để giúp gốc rễ của nó. Như Hỏa đến khắc Kim thì nên đi phương Bắc. Kim đến khắc Mộc thì nên đi phương Nam. Cả mặt sắc Mộc thì nên đến đất Hỏa. Cả mặt sắc Thủy thì gấp đi về phương Đông. Đại khái khí mở sắc nhuận thì có thể mưu cầu, đi lại; sắc bế khí mờ thì nên giữ yên. Sắc phát ở tháng nào thì ứng định vào tháng ấy, hiện ở vị trí nào trên mặt thì biết được việc mưu cầu. Người biết thì phải đề phòng, cả đời giữ vững thì có thể tránh được tai ách. (Hết)
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video