Thiên 1 — Quyển thượng: Vua Ưu-đà-diên tạc tượng và Phật từ cõi trời Đao-lợi trở về

 # Kinh Đại thừa Tạo tượng Công đức do Phật nói

 Kinh Đại thừa Tạo tượng Công đức do Phật nói

 Đời Đường, Đề Vân Bát Nhã dịch.

 Kinh Đại thừa Tạo tượng Công đức do Phật nói, quyển thượng

 Tam tạng (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) người nước Vu Điền (một nước ở vùng Tây Vực) đời Đại Đường là Đề Vân Bát Nhã vâng chiếu vua mà dịch.

 Tôi nghe như vầy. Một thời, Phật ở cõi trời Ba Mươi Ba (Tam thập tam thiên, còn gọi là cõi trời Đao Lợi, cõi trời nằm trên đỉnh núi Tu Di, do Đế Thích làm chủ), dưới gốc cây Ba Lợi Chất Đa La (một loài cây quý ở cõi trời). Ngài ở cùng vô lượng chúng đại tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới) và vô lượng chúng đại Bồ-tát (người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu giúp chúng sinh). Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) Di Lặc đứng đầu.

 Bấy giờ Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức là Phật) ở trên cõi trời ấy, an cư (ở yên một chỗ để tu tập trong suốt mùa mưa) ba tháng và thuyết pháp cho mẹ. Ngài đem lại nhiều lợi ích cho chư thiên, khiến vô lượng vị trời lìa khổ, được giải thoát. Vô lượng vị trời đều nhờ ơn pháp mà được quả phước lớn. Khi ấy trong chúng có một vị thiên tử (vị trời nam) thọ mạng sắp hết, đã hiện ra năm tướng suy (năm dấu hiệu suy tàn báo trước cái chết của một vị trời). Nhờ sức nghe pháp, sau khi mạng chung vị ấy lại sinh về cõi trời này, mãi mãi lìa khỏi ác đạo (các đường tái sinh khổ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).

 Lúc ấy ở cõi Diêm-phù-đề (châu đất phía nam núi Tu Di, nơi loài người sinh sống) không có Như Lai (danh hiệu của Phật). Ví như đêm tối chỉ có sao mà không có trăng, như nước không vua, như nhà không chủ. Mọi cuộc vui chơi đều dừng hết. Bấy giờ chúng sinh cô độc, không nơi nương tựa. Ai nấy đều nhớ thương Như Lai, lòng rất buồn khổ, như mất cha mẹ, như mũi tên đâm vào tim. Họ cùng nhau đến những nơi Thế Tôn từng ở, thấy vườn rừng, sân nhà đều trống vắng, không có Phật, lại càng buồn thương nhớ nhung, không tự kìm được.

 Bấy giờ vua Ưu Đà Diên ở trong cung, luôn ôm lòng buồn thương, khao khát mong gặp Phật. Phu nhân, các cung nữ và mọi việc vui chơi, vua đều không để tâm đến. Vua nghĩ: "Nay ta buồn rầu thế này, chẳng bao lâu sẽ chết. Làm sao cho ta, khi chưa bỏ mạng, được thấy Phật?"

 Rồi vua lại nghĩ: "Ví như có người trong lòng thương yêu ai mà không gặp được, nếu thấy chỗ ở của người ấy, hoặc thấy người giống người ấy, thì có thể vơi bớt buồn khổ." Vua lại nghĩ: "Nay nếu ta đến chỗ Phật ở trước kia mà không thấy Phật, ta sẽ kêu khóc thảm thiết, có khi đến chết. Ta xem khắp thế gian, không có một người nào có hình tướng, phước đức, trí tuệ ngang bằng Như Lai. Làm sao cho ta được thấy một người như thế để dứt nỗi buồn khổ?"

 Nghĩ vậy rồi, vua lại nghĩ: "Nay ta nên tạo hình tượng Phật để lễ lạy, cúng dường (dâng lễ vật tỏ lòng tôn kính)." Rồi lại nghĩ: "Nếu ta tạo tượng mà không giống Phật, e rằng sẽ khiến ta mắc tội vô lượng." Rồi lại nghĩ: "Giả sử tất cả người có trí trong thế gian cùng nhau ca ngợi công đức Như Lai cũng không thể nói hết; vậy mà nếu có một người tùy sức mình ca ngợi thì vẫn được phước vô lượng. Nay ta cũng vậy, nên tùy sức mình mà tạo tượng."

 Vua liền ra lệnh cho tất cả thợ khéo trong nước đến tập họp. Khi thợ đã tề tựu, vua bảo: "Ai có thể tạo hình tượng Phật cho ta? Ta sẽ lấy châu báu trọng thưởng."

 Các thợ khéo cùng tâu vua: "Điều đại vương truyền dạy nay thật là việc rất khó. Tướng tốt của Như Lai trong đời không gì sánh được. Chúng tôi làm sao tạo nổi hình tượng Phật? Giả sử trời Tỳ Thủ Yết Ma (vị trời thợ khéo bậc nhất, chuyên chế tác cho chư thiên) có ra tay cũng không thể làm giống Như Lai. Nếu chúng tôi nhận lệnh tạo tượng Phật thì chỉ phỏng theo được chút ít, như búi tóc xoắn ốc trên đỉnh đầu và sợi lông trắng như ngọc giữa hai chân mày; còn các tướng tốt khác, ánh sáng và uy đức của Ngài thì ai làm nổi? Thế Tôn rồi sẽ từ trên trời xuống; tượng tạo ra nếu có chỗ sai sót thì danh tiếng của chúng tôi đều mất hết. Chúng tôi đã cùng nhau bàn tính, không ai dám làm."

 Vua lại bảo: "Lòng ta đã quyết, các ngươi chớ chối từ. Như người khát muốn uống nước sông, lẽ nào vì uống không hết mà không uống sao?"

 Bấy giờ mọi người nghe vua nói vậy, đều tiến lên quỳ lạy, cùng tâu: "Chúng tôi xin làm theo lệnh. Nhưng xin đại vương cho phép chúng tôi đêm nay suy xét kỹ, sáng mai bắt tay vào làm." Họ lại tâu: "Nay đại vương tạo tượng nên dùng gỗ chiên-đàn (gỗ đàn hương) thuần màu tím, loại có thớ gỗ chắc và đặc. Nhưng tượng ngồi hay đứng, cao thấp thế nào?"

 Vua đem lời ấy hỏi các quan. Có một vị quan sáng suốt tiến lên tâu: "Đại vương nên làm tượng Như Lai ngồi. Vì sao? Vì tất cả chư Phật khi đạt đại bồ-đề (sự giác ngộ lớn), khi chuyển chánh pháp luân (bắt đầu giảng dạy chánh pháp, ví như lăn bánh xe pháp đi khắp nơi), khi hiện đại thần thông, khi hàng phục ngoại đạo (những người theo các đạo khác ngoài Phật pháp), khi làm những việc lớn của Phật, đều là lúc đang ngồi. Vì thế nên làm tượng ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi của Phật, ví Phật như sư tử là chúa muôn loài), trong tư thế kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi)."

 Bấy giờ trời Tỳ Thủ Yết Ma từ xa thấy việc ấy, biết rõ ý vua muốn tạo tượng Phật. Đêm ấy vị trời nghĩ: "Tài nghề của ta khéo léo nhất, trong thế gian không ai bằng ta. Nếu ta làm thì may ra giống Phật được đôi chút." Vị trời liền biến thân thành người thợ, cầm các dụng cụ sắc bén, sáng sớm hôm sau đến đứng bên cổng cung vua, nhờ người giữ cổng vào tâu đủ với vua: "Nay tôi muốn tạo tượng cho đại vương. Tài nghề của tôi trong đời không ai sánh. Chỉ xin đại vương đừng dùng người khác."

 Vua nghe vậy, lòng rất vui mừng, cho vào. Xem dáng vẻ cử chỉ, vua biết đây là thợ giỏi, liền nghĩ: "Trong thế gian sao lại có người như thế này? Phải chăng đây là trời Tỳ Thủ Yết Ma, hoặc đệ tử của vị trời ấy đến đây?" Vua liền tháo chuỗi ngọc đang đeo trên người, tự tay nâng lên đeo vào cổ người thợ, lại hứa thưởng vô số các thứ châu báu. Rồi vua cùng vị đại thần giữ kho vào trong kho riêng chọn gỗ thơm, tự mình vác trên vai đem trao cho người thợ cõi trời, và nói: "Lành thay, người nhân đức! Hãy dùng gỗ này tạo tượng cho ta, sao cho giống hình tướng Như Lai."

 Người thợ cõi trời liền tâu vua: "Tài nghề của tôi tuy gọi là bậc nhất, nhưng tạo hình tướng Phật thì rốt cuộc cũng không thể làm cho trọn vẹn. Ví như có người lấy than vẽ mặt trời rồi bảo là giống, thật không có lẽ nào như thế. Dù dùng vàng ròng đúc tượng Phật cũng vậy. Có người ngoại đạo nói rằng Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên, được ngoại đạo cho là đấng tạo ra thế gian) tạo ra được cả thế gian, nhưng cũng không thể tạo hình tượng Phật cho đủ các tướng tốt. Chỉ vì tài nghề của tôi là cao nhất trong đời, nên nay tôi làm cho vua mà thôi. Sáng nay là ngày mùng tám đầu tháng, đúng lúc sao Phất Sa (một trong hai mươi tám chòm sao) hội hợp, khi sao Tỳ Bà Ha Để (có lẽ là sao Mộc) (?) xuất hiện. Lúc Phật mới đản sinh cũng có điềm ứng như thế. Ngày này là ngày lành, nên khởi công."

 Nói xong, người thợ cầm búa đẽo gỗ. Tiếng búa vang lên tận cõi trời Ba Mươi Ba, đến chỗ Phật đang hội họp. Nhờ thần lực của Phật, ở những nơi tiếng búa vang đến, chúng sinh nào nghe được thì tội lỗi, phiền não (những tâm xấu như tham, giận, si làm rối loạn và trói buộc con người) đều được tiêu trừ. Bấy giờ Như Lai liền mỉm cười, khen ngợi công đức của vua bằng nhiều cách, cho đến từ xa thọ ký (lời Phật báo trước rằng người ấy sẽ thành Phật) cho vua sẽ đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật).

 Bấy giờ vị chủ cõi trời Ba Mươi Ba bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Nay ở cõi người có ai từng tạo tượng Phật trong đời trước chăng?" Phật nói: "Này thiên chủ! Những ai từng tạo tượng Phật thì trong quá khứ đều đã được giải thoát cả rồi. Ngay trong chúng chư thiên còn không có, huống gì nơi khác. Chỉ có Na Lý Sa Bà, con của Tỳ Sa Môn (vị thiên vương trấn giữ phương Bắc), từng tạo tượng Bồ-tát trong đời xưa. Nhờ phước ấy, về sau được làm vua, tên là Tần Bà Sa La. Lại nhờ gặp ta mà nay được sinh lên cõi trời, có thế lực lớn, mãi lìa ác đạo.

 "Ưu Lâu Tần Loa Ca Diếp, Già Da Ca Diếp, Na Đề Ca Diếp đều từng sửa lại ngôi điện thờ Phật cũ trong đời trước; nhờ nhân duyên ấy mà được giải thoát mãi mãi. Kiều Phạm Ba Đề xưa làm thân bò đi tìm nước và cỏ, đi vòng bên phải ngôi tinh xá (nơi chư tăng ở tu), ăn cỏ và tre ở đó, nhân thấy dung nhan đức Phật mà khởi lòng vui mừng; nhờ phước ấy mà nay được giải thoát. Thi Tỳ La từng cầm lọng báu cúng dường tượng Phật. A Nậu Lâu Đà thắp một ngọn đèn cũng để cúng dường. Thâu Bề Na từng quét điện thờ Phật. A Bà Ma Na thắp đèn trước tượng Phật để dâng ánh sáng. Tỳ-kheo Nan Đà yêu kính dung nghi của Phật, dùng nước thơm tắm tượng. Có vô lượng vị A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) như thế đều từng chút ít cúng dường nơi tượng Phật. Thấp nhất như Na Già Ba La, dùng một chút hoàng đan (bột chì đỏ dùng làm màu) vẽ một hình Phật trước tòa tượng để cúng dường. Nhờ những phước ấy, họ đều mãi lìa khổ mà được giải thoát.

 "Này thiên chủ! Nếu lại có người, từ nay cho đến khi giáo pháp của ta chưa diệt hết, tạo tượng Phật, thì trong hội thuyết pháp đầu tiên của Phật Di Lặc (vị Phật sẽ ra đời trong tương lai) đều được giải thoát. Nếu có chúng sinh không chỉ vì riêng mình cầu thoát ly, mà vì muốn đạt Vô thượng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột của Phật) mà tạo tượng Phật, thì nên biết đó chính là nhân của ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp nơi thân Phật), có thể khiến người ấy mau thành Phật."

 Bấy giờ vua Ưu Đà Diên tự nghĩ: "Làm sao cho tượng ta tạo mau được hoàn thành?" Nghĩ vậy rồi, vua bảo người thợ: "Ngươi hãy chăm chỉ, làm cho mau xong, để ta sớm được chiêm ngưỡng lễ kính." Bấy giờ người thợ cõi trời đem hết tài nghề, chuyên tâm không lơi lỏng, chẳng mấy ngày tượng đã xong. Tượng ngồi kiết già, cao bảy thước; mặt, tay và chân đều màu vàng tím.

 Khi vua Ưu Đà Diên thấy tượng đã hoàn thành, tướng tốt đoan nghiêm, trong lòng sinh niềm tin trong sạch, đạt được nhu thuận nhẫn (tâm thuận theo và chấp nhận được chân lý, một bậc tu chứng của Bồ-tát). Được nhẫn rồi, vua càng thêm vui mừng; mọi nghiệp chướng (nghiệp xấu đã tạo từ trước gây cản trở việc tu tập và đời sống) và mọi buồn khổ đều tiêu trừ, ví như mặt trời mọc thì sương mù tan hết. Chỉ trừ một nghiệp phải chịu quả ngay trong đời này, vì vua từng nói lời ác với bậc thánh.

 Lúc ấy vua liền đem nhiều vật báu quý lạ thưởng cho người thợ cõi trời. Người thợ cõi trời cung kính tâu vua: "Nay vua tạo tượng, lòng tôi cũng vui theo, nguyện cùng đại vương chung tu phước này. Những vật vua ban hôm nay, tôi không dám nhận. Nếu muốn cho thì xin đợi ngày lành khác." Nói xong, ngay đêm ấy vị trời bay trở về cõi trời của mình.

 Bấy giờ các vị đại quốc vương như A Xà Thế và những vị khác, vốn đã khao khát mong gặp Phật từ trước, nghe tin vua Ưu Đà Diên tạo tượng đã xong, đều vui mừng, cùng đến chỗ vua. Ai nấy đều dùng vô số hoa, hương, âm nhạc cúng dường tượng Phật, lại đem nhiều thứ châu báu tặng vua, và cùng nói: "Việc đại vương làm thật hiếm có, đã nhổ được mũi tên độc sầu muộn cho chúng tôi."

 Bấy giờ Như Lai ở cõi trời ấy thuyết pháp cho mẹ, khiến chư thiên đều được lợi ích, vui mừng. Những việc cần làm đều đã làm xong. Ngài lại bảo đại chúng: "Này các thiên tử! Chư Phật Thế Tôn là thân thường trụ (thân luôn còn mãi, không mất). Nếu có chúng sinh có thể độ được thì Phật hiện ra giáo hóa, thuyết pháp. Nếu việc cần làm đã xong, không còn ai có thể tiếp nhận giáo hóa nữa, thì Như Lai không hiện ra ở đó. Người không có trí cho rằng Phật đã thật sự diệt mất. Thân của Như Lai là pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý), là thường thân (thân thường còn), thật ra không hề diệt độ (chết đi, nhập niết-bàn). Này các thiên tử! Pháp của tất cả chư Phật đều như vậy: vì giáo hóa chúng sinh mà có lúc hiện, có lúc không hiện."

 Bấy giờ Như Lai lại nói: "Các ngươi nên biết, những ai trong chúng chư thiên này cần được độ thì đều đã độ xong. Nay ta sắp xuống cõi Diêm-phù-đề. Các ngươi, chư thiên, nếu nhớ đến ta thì hãy siêng năng tinh tấn, chớ buông lung nữa. Vì sao vậy? Vì lỗi buông lung mà các ngươi không đạt được A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Các ngươi nhờ đời trước đã gieo căn lành nên nay được ở đây hưởng niềm vui cõi trời, rồi lại đắm vào buông lung, không tu hạnh phước. Những niềm vui này luôn bị vô thường (sự đổi thay, không bền lâu) theo đuổi; một khi rơi rụng thì chìm mãi trong ác đạo.

 "Lại nữa, các ngươi, chư thiên, phiền não rất nặng: thấy ai hơn mình liền sinh ganh ghét, chẳng từng nghĩ rằng: 'Niềm vui thù thắng của vị trời kia là do nhiều nghiệp phước mà có; nếu ta siêng tu thì ắt cũng sẽ được.' Lại nữa, thân sắc các ngươi nay rạng rỡ như mặt trời mới mọc, nhưng nếu ôm lòng ganh ghét thì tâm tối đen như than chết, lại sẽ khiến rơi vào chốn tối tăm mịt mù, đến nỗi không tự thấy được bàn tay mình; về sau lại phải làm loài quỷ ăn đồ mửa. Lại nữa, các ngươi, chư thiên, hưởng nhiều quả phước, thân tướng trang nghiêm sạch đẹp, uy thế dũng mãnh; nhưng vì ganh ghét mà sẽ phải chịu thân nữ, mãi mất đi sức uy mãnh của đấng trượng phu.

 "Này các thiên tử! Ta nhớ xưa kia có vô số vị vua đều bị lòng ganh ghét của các ngươi hãm hại một cách vô lý. Này các thiên tử! Xưa có vua A-tu-la (một loài thần có phước lớn nhưng hay sân giận, thường đánh nhau với chư thiên) tên là Ổ La, tu khổ hạnh, giữ giới thanh tịnh. Vậy mà các ngươi, chư thiên, sai một thiên nữ tên Ổ Bà Thi đến mê hoặc lòng vua, khiến vua sứt mẻ hạnh trong sạch. Vua đắm nhiễm, uy đức suy giảm, bị trời Na La Diên (vị trời có sức mạnh rất lớn) giết hại, và vô số chúng A-tu-la cũng cùng lúc bại vong. Trời Na La Diên giết vua ấy xong lại giết luôn quân chúng, rồi liền (?) bắt thiên nữ Ổ Bà Thi đem về cung trời.

 "Lại có một vị vua tên Na Ha, nghe theo lời dối gạt của các ngươi, giúp chư thiên đánh A-tu-la. A-tu-la bị phá rồi, các ngươi, chư thiên, lại quay sang hãm hại vua ấy. Lại nữa, các ngươi, chư thiên, vì phu nhân Xá Chi mà sinh lòng tức giận ganh ghét, bày chuyện gièm pha, khiến tiên nhân A Già Sa vô cớ bị nghi ghét mà phát lời nguyện ác. Lại nữa, các ngươi, chư thiên, từng lừa dối vua Ê Đồ rằng: 'Chỗ tiên nhân ở có nhiều vàng ròng.' Vua tin lời ấy, ép tiên nhân phải nộp ra. Tiên nhân vì thế nổi giận, liền khởi lửa dữ thiêu chết vua.

 "Xưa lại có vị vua tên Đề Bà, từng mở đại hội để cúng dường. Nhờ nghiệp phước ấy, oai lực tự tại, được lên cõi trời này hưởng niềm vui cõi trời. Các ngươi, chư thiên, ôm lòng ganh ghét, khiến vua từ cõi trời Đao Lợi rơi xuống Diêm-phù-đề, mọi uy thế đều mất hết, như trăng không ánh sáng, như sông không nước.

 "Này các thiên tử! Trong đời có người uy đức tự tại, hoặc được các tầng thiền định, hoặc được thần thông, hoặc thành tựu bốn thần túc (bốn phép tu định làm nền tảng cho thần thông: định do ý muốn, do tinh tấn, do tâm chuyên nhất, do quán xét); nhưng nếu khởi một niệm ganh ghét thì những công đức ấy liền mất sạch trong một lúc. Như Đề Bà Đạt Đa, ngu si nặng nề, sinh lòng ganh ghét đối với ta, liền tự mất cả năm loại thần thông."

 Bấy giờ trời Đế Thích (vua cõi trời Ba Mươi Ba) bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Nay con có điều nghi muốn hỏi: thế nào gọi là ganh ghét?" Rồi lại nói: "Bạch Thế Tôn! Nếu có chúng sinh thấy người khác hơn mình mà nghĩ: 'Làm sao cho ta được những gì người kia đã được?' Tâm như thế có phải là ganh ghét không?" Phật nói: "Không phải. Đó là tâm tham, không phải ganh ghét. Này thiên chủ! Ganh ghét là tự mình cầu danh lợi mà không muốn người khác có, đối với người đã có thì sinh ghét giận. Đó gọi là ganh ghét."

 Bấy giờ chúng chư thiên đều đứng dậy khỏi chỗ ngồi, gối phải quỳ xuống đất, chắp tay hướng về Phật mà nói: "Như lời Phật dạy, chúng con chư thiên đều sẽ vâng làm. Như Lai Thế Tôn là cha, là chủ, là bậc đáng tôn trọng, là bậc tối thắng, đã khởi lòng đại từ bi đối với chúng con mà đến đây, khiến chư thiên đều được lợi ích. Nhưng ước nguyện của chúng con vẫn chưa trọn, muốn thỉnh cầu Như Lai thêm một việc.

 "Bạch Thế Tôn! Người đời phần nhiều xem thường chúng con chư thiên. Vì sao vậy? Vì chư Phật Như Lai sinh ra trong loài người, lại thành chánh giác (sự giác ngộ chân chính) trong loài người; trong loài người có nhiều vị A-la-hán chứng quả; các vị Bích-chi Phật (bậc tự mình giác ngộ khi không có Phật ra đời) có uy đức lớn cũng xuất hiện trong loài người. Nay nếu Như Lai không ở lại đây mà xuống Diêm-phù-đề, người đời sẽ cho rằng chúng con chư thiên không biết Như Lai có uy đức lớn, đáng được chư thiên cúng dường đúng pháp; lại cho rằng chúng con không thể cúng dường chư Phật Thế Tôn. Cúi xin Như Lai ở lại đây ít lâu, nhận lễ cúng nhỏ mọn của chúng con, để người ở cõi người biết rằng chúng con chư thiên cúng dường Phật." Bấy giờ Thế Tôn lặng thinh nhận lời.

 Bấy giờ Phật bảo Đại Mục Kiền Liên (vị đệ tử thần thông bậc nhất của Phật): "Ông hãy đi trước xuống Diêm-phù-đề, thăm hỏi bốn chúng (bốn hạng đệ tử Phật: tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) và nói thế này: 'Tất cả chúng sinh nào nhớ đến ta, hãy cùng nhau tụ họp ở nước Tăng Già Thi; bảy ngày sau sẽ được thấy ta.'"

 Bấy giờ Đại Mục Kiền Liên cúi đầu lễ dưới chân Phật. Lễ xong, chỉ trong khoảnh khắc chớp mắt đã đến Diêm-phù-đề, đem lời Phật truyền báo cho bốn chúng. Lúc ấy vua Ưu Đà Diên cùng mọi người và tất cả chúng sinh nghe lời Phật, thân tâm đều vui mừng hớn hở, dứt hết buồn khổ, ai cũng thấy mát mẻ an lành.

 Bấy giờ bốn chúng tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ đủ giới), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia đã quy y Phật), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia đã quy y Phật) muốn cùng nhau đến nước Tăng Già Thi, nên trước hết tụ họp ở thành Vương Xá. Họ bảo nhau: "Khi Như Lai Thế Tôn xuống Diêm-phù-đề, ai được cung kính lễ lạy trước tiên thì từ đó cho đến khi pháp chưa diệt hết sẽ luôn được đứng đầu."

 Bấy giờ Ma Ha Ca Chiên Diên nghe lời ấy, trong lòng không vui, sợ tỳ-kheo-ni sẽ được đứng đầu. Vì sao vậy? Vì trong chúng ấy có hai vị tỳ-kheo-ni Ưu Ba Nan Đà và Liên Hoa Sắc, thông suốt kho tàng giáo pháp của chư Phật, còn thần thông thì trừ Mục Kiền Liên ra không ai sánh bằng. Nghĩ vậy rồi, ông quở trách chúng tỳ-kheo-ni bằng nhiều cách.

 Bấy giờ tỳ-kheo-ni Liên Hoa Sắc bảo các ni: "Chúng ta là nữ nhân, khi ở ngoài đời thường được tôn quý; dù là người thuộc dòng họ thấp hèn cũng vẫn được đàn ông kính trọng, lễ phép, hầu hạ, chăm lo. Vậy mà trong Phật pháp, các tỳ-kheo-ni, cha mẹ quyến thuộc phần nhiều thuộc dòng vua chúa, tinh tấn giữ giới, không phạm oai nghi (phép tắc đi đứng nằm ngồi của người xuất gia), đầy đủ đức hạnh, lại vẫn phải lễ kính tỳ-kheo mới thọ giới. Nay tôn giả Ca Chiên Diên lại còn quở trách bằng đủ cách. Ta sẽ vì các cô mà bày phương cách, khiến tỳ-kheo-ni vượt hơn các vị ấy." Nói xong, cô cùng bốn chúng lập tức lên đường đến thành Tăng Già Thi.

 Bấy giờ vua Ba Tư Nặc, vua A Xà Thế và vua Nghiêm Sí nước Tỳ Xá Ly cùng các vua khác, mỗi vị đều dẫn bốn binh (bốn loại quân: quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ) đi trước đi sau dẫn đường hộ tống. Các vua có thế lực lớn, voi ngựa đều được trang sức bằng nhiều thứ châu báu, có cờ phướn, lọng, hương, hoa và các đoàn nhạc kỹ. Dáng vẻ uy nghi trang nghiêm như chư thiên. Tất cả đều đến thành Tăng Già Thi.

 Bấy giờ vua Ưu Đà Diên chỉnh đốn bốn binh làm đoàn hộ tống, cưỡi voi trắng lớn trang sức châu báu lộng lẫy, tự mình đội trên đầu pho tượng đã tạo, có hoa, cờ phướn, âm nhạc theo sau cúng dường, từ nước mình đi về thành Tăng Già Thi.

 Bấy giờ trời Tỳ Thủ Yết Ma cùng chúng chư thiên biết Phật sắp xuống Diêm-phù-đề, liền làm ba dãy thềm báu từ thành Tăng Già Thi lên đến cõi trời Đao Lợi. Dãy thềm giữa làm bằng lưu ly (một loại đá quý màu xanh trong suốt), hai dãy hai bên đều làm bằng vàng; chỗ đặt chân lát bằng bạc, xen kẽ trang trí bằng bảy thứ báu của cõi trời.

 Bấy giờ Đế Thích sai sứ đến cõi trời Dạ Ma, cõi trời Đâu Suất Đà, cõi trời Hóa Lạc, cõi trời Tha Hóa Tự Tại (các tầng trời cao dần phía trên cõi Đao Lợi) và cõi Phạm thiên (các tầng trời cao hơn nữa, của những vị tu thiền định), báo rằng: "Như Lai chẳng bao lâu nữa sẽ xuống Diêm-phù-đề. Ai muốn cúng dường xin hãy đến đây." Lại sai sứ đến cõi trời Bốn Thiên Vương (tầng trời thấp nhất, do bốn vị thiên vương trấn giữ bốn phương), đến các chúng long vương ở biển lớn, càn-thát-bà (loài thần âm nhạc của chư thiên), khẩn-na-la (loài thần ca hát của chư thiên), dạ-xoa (một loài quỷ thần) v.v., bảo rằng: "Thế Tôn nay sắp xuống Diêm-phù-đề, hãy đem những gì mình có đến đây cúng dường." Bấy giờ các vị trời, rồng, thần v.v. nghe lời ấy đều kéo nhau tụ về cõi trời Đao Lợi.

 Bấy giờ Thế Tôn ở trên đỉnh núi Tu Di (ngọn núi ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo), cùng chúng chư thiên sắp đi xuống. Tất cả chư thiên vây quanh trước sau, uy đức rực rỡ, ánh sáng chói lọi, như trăng tròn giữa trời được muôn sao vây quanh, như mặt trời mới mọc ráng mây rực rỡ phản chiếu. Hội chúng của Phật lúc ấy là như thế.

 Bấy giờ ở Diêm-phù-đề, nhờ oai thần của Phật mà có năm việc hiếm có. Một là khiến chư thiên không thấy những thứ dơ bẩn ở cõi người. Hai là khiến phụ nữ thấy các vị trời nam mà không khởi ý dục. Ba là cũng khiến đàn ông thấy các thiên nữ mà không sinh lòng đắm nhiễm. Bốn là khiến người ở cõi người từ xa thấy được các thứ cúng dường của chư thiên. Năm là thân chư thiên sáng sạch, vi tế, vốn người thường không thấy được, nhưng nhờ thần lực của Phật mà hiện rõ ràng, ai cũng thấy được.

 Bấy giờ Thế Tôn từ trên trời bắt đầu đi xuống, chân bước trên thềm báu. Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên) ở bên phải cầm lọng trắng, Đế Thích ở bên trái cầm phất trần trắng. Các vị trời khác đều bay trên hư không theo Phật đi xuống, cùng lúc tấu các loại âm nhạc, mỗi vị đều nâng cờ, phướn, lọng báu, rải hoa cúng dường. Chúng trời Tịnh Cư (các tầng trời cao, nơi ở của những bậc thánh không còn trở lại cõi dục) chật kín hư không. Vô số trăm nghìn thiên nữ cầm châu báu, chuỗi ngọc ca ngợi đức Phật. Lại có chư thiên từ hư không mưa xuống các thứ hương và các thứ hoa; các loài rồng mưa xuống những hạt mưa hương li ti. Lúc ấy trên không trong sạch không một gợn mây, tiếng sấm êm hay, ai nghe cũng vui thích. Thần càn-thát-bà, thần khẩn-na-la tấu khúc nhạc vi diệu "Đề Bà Na Già" (?), ca ngợi những chuyện tiền thân của Như Lai.

 Lúc ấy trong Diêm-phù-đề, các vua, quan, dân cùng bốn chúng vây kín khắp thành Tăng Già Thi; người thì rải hương hoa, người thì cầm cờ phướn, lọng; thổi tù và, đánh trống, các loại âm nhạc hướng lên không trung cúng dường; giơ tay chắp lại, ngước nhìn Phật. Hoa quý của người và trời từ trên dưới tung rải đan xen, rơi xuống lả tả, chất cao đến đầu gối. Chúng ngoại đạo thấy cảnh ấy cũng đều phát tâm quy y, lễ kính.

 Bấy giờ Thế Tôn chân bước trên thềm báu, lần lượt đi xuống. Đến nửa đường, chư thiên cõi Bốn Thiên Vương ngay tại đó bày lễ cúng dường rộng lớn. Lễ cúng này thù thắng vi diệu, từ đầu kiếp (thời kỳ thế giới mới hình thành) đến nay chưa từng có.

 Bấy giờ Như Lai nhận lễ cúng của chư thiên xong, lại cùng đại chúng theo thềm đi xuống. Đến bậc thấp nhất, sắp đặt chân xuống đất, thì tỳ-kheo-ni Liên Hoa Sắc liền biến thân thành Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp, có bảy báu vật hộ trì), dẫn bốn binh, có bảy báu đi trước, từ trên không bay xuống, nhanh chóng đến chỗ Phật. Các vị quốc vương đều nghĩ: "Vị Chuyển luân vương này từ đâu đến?"

 Lúc ấy tôn giả Tu Bồ Đề ở trong phòng mình thấy Phật đi xuống, liền sửa y phục, từ xa lễ kính. Bấy giờ tỳ-kheo-ni Liên Hoa Sắc bỏ thân Chuyển luân vương, trở lại hình dạng cũ, vội cúi đầu lễ dưới chân Phật Thế Tôn. Thế Tôn liền quở trách vị tỳ-kheo-ni ấy bằng nhiều cách, nói rằng: "Nay ngươi có biết chăng, Tu Bồ Đề đã lễ ta trước rồi. Ai dạy ngươi biến làm Chuyển luân vương? Ngươi được dự vào hàng xuất gia, thọ giới cụ túc (giới đầy đủ của người xuất gia) đã là quá phần rồi. Trí tuệ ngươi ít ỏi mà dối trá không cùng; lòng từ bi và báo ân chỉ như một giọt sương. Sao có thể đứng đầu trong giáo pháp của ta?"

 Bấy giờ tỳ-kheo-ni Liên Hoa Sắc nghe lời Phật dạy, rất hổ thẹn, liền bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Nay con tự biết lỗi mình không nhỏ. Từ nay về sau con không dám biến hiện thần thông nữa."

 Bấy giờ trong Diêm-phù-đề, các quốc vương, đại thần cùng bốn chúng đều đem các thứ phẩm vật mình mang theo cúng dường Phật. Vua Ưu Đà Diên đội tượng Phật trên đầu cùng các vật quý hiếm thượng hạng, đến chỗ Như Lai dâng lên. Thân Phật đầy đủ tướng tốt, đoan nghiêm, giữa chư thiên nổi bật sáng rỡ, ví như trăng tròn ra khỏi đám mây mù. Đem pho tượng đã tạo so với Phật thì như gò đất so với núi Tu Di, không thể so sánh được; chỉ có búi tóc xoắn ốc và sợi lông trắng giữa chân mày là hơi giống Phật, nhờ đó bốn chúng biết đây là tượng Phật.

 Bấy giờ vua Ưu Đà Diên bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Như Lai trong quá khứ, giữa vòng sinh tử, vì cầu bồ-đề (sự giác ngộ) mà làm vô lượng vô biên hạnh khổ khó làm, nên được thân vi diệu tối thượng này, không ai sánh bằng. Tượng con tạo không giống Phật, con tự nghĩ thật là lỗi lớn."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo vua: "Không phải lỗi đâu. Nay ông đã làm được vô lượng lợi ích, không ai bằng ông. Nay ông là người đầu tiên làm khuôn mẫu cho việc này trong giáo pháp của ta. Do nhân duyên ấy, ông khiến vô lượng chúng sinh được lợi ích lớn về niềm tin. Nay ông đã được vô lượng phước đức và căn lành rộng lớn."

 Bấy giờ trời Đế Thích cũng bảo vua: "Nay vua chớ lo sợ điều ấy. Như Lai trước kia ở trên trời và tại cõi người này đều khen ngợi công đức tạo tượng của vua; tất cả chúng chư thiên cũng đều vui theo. Trong đời vị lai, những người có lòng tin đều nhờ vua mà tạo hình tượng Phật và được phước thù thắng. Nay vua nên vui mừng tự chúc mừng mình."

 Kinh Đại thừa Tạo tượng Công đức do Phật nói, quyển thượng (hết)

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video