Khóa Thiệp Hại (khóa: cục diện quẻ Lục Nhâm lập được khi xem; Thiệp Hại nghĩa là "lội qua mà bị hại")
Bài ca: "Thiệp Hại vì sao khởi? Khi hai chỗ đều cùng loại, hoặc hai chỗ đều không cùng loại. Chỗ bị tặc hay bị khắc, đếm cho đến khi về tới cung gốc mới thôi. Lần lượt đi qua các vị trí địa bàn, chỗ nào gặp khắc nhiều, sâu hơn thì lấy. Đi lội qua mà bị hại nhiều, nên gọi là Thiệp Hại." (Giải thích: khi tứ khóa – bốn cặp "trên – dưới" lập từ can ngày và chi ngày – có nhiều chỗ khắc mà dùng phép cùng loại âm dương với can ngày vẫn không phân được, thì lấy chi ở thiên bàn – bàn trời, phần xoay –, từ vị trí nó đang đứng trên địa bàn – bàn đất, phần cố định – đếm lần qua từng cung về đến cung gốc của nó, xem gặp bao nhiêu chỗ khắc mình.)
Lại nói: "Khóa Thiệp Hại là tranh nhau, vẫn từ Tỷ Dụng mà sinh ra. Phía trước có đường quay về, Thiệp Hại có gì khó bày? Có khắc thì khó đếm lại, chỗ nào nhiều thì được chọn làm dụng (?). Bỗng nhiên Thiệp Hại khởi lên, kẻ khởi trước chớ tranh giành."
Lại nói: "Thiệp Hại vốn do Tỷ Dụng mà ra thêm, trên địa bàn tìm Mạnh, Trọng, Quý (Mạnh là bốn chi đầu mùa: Dần, Thân, Tỵ, Hợi; Trọng là bốn chi giữa mùa: Tý, Ngọ, Mão, Dậu; Quý là bốn chi cuối mùa: Thìn, Tuất, Sửu, Mùi). Trước xem thần trên Mạnh, rồi đến Trọng, Quý; đường lội có khắc cho đến về nhà gốc. Mạnh sâu, Trọng cạn, Quý không lấy; nếu bằng nhau (Phục Đẳng) thì ngày âm xét bên chi ngày, ngày dương xét bên can ngày."
Lại nói: "Thiệp Hại có Mạnh, Trọng, Quý; một khóa chia làm hai tên. Kiến Cơ khởi ở bốn Mạnh; Trọng, Quý là Sát Vi, xét chỗ gian sinh ra. Đều là thể Thiệp Hại, xem được thì việc sao yên?"
Trong bốn khóa có hai ba chỗ khắc tặc (trên khắc dưới gọi là khắc, dưới khắc trên gọi là tặc), đều cùng loại âm dương với can ngày (thiên can của ngày xem), hoặc đều không cùng loại, thì chia theo Mạnh, Trọng, Quý mà lấy; tức là như câu "Mạnh sâu, Trọng cạn, Quý lại càng cạn". Vì cái hại có sâu cạn, nên lấy chỗ sâu làm "dụng" (dụng thần: vị thần được chọn làm điểm khởi phát, tức sơ truyền – truyền thứ nhất của quẻ). Đây là phép tắt, không cần đếm số vị trí địa bàn đã đi qua, chỉ lấy Mạnh, Trọng, Quý làm mức sâu cạn. Có thuyết nói: không có Trọng mà chỉ có thần trên Quý khắc tặc thì cũng lấy thần trên Quý. Các phép trên tuy nhanh gọn, nhưng rốt cuộc không bằng phép lội về nhà gốc, lấy số chỗ khắc tặc nhiều hay ít làm mức bị hại sâu hay cạn, mới là phép chính (xem sách "Lục Nhâm Thị Tư", nói rất kỹ, nay không chép). Dùng thần trên Mạnh thì còn gọi là khóa Kiến Cơ; dùng thần trên Trọng, Quý thì còn gọi là khóa Sát Vi; đó là một khóa Thiệp Hại mà chia hai tên. Thế nào là Kiến Cơ? Mạnh là đầu, là việc phát ra trước; phàm việc khởi đầu là mối của họa phúc, nên gọi là Kiến Cơ (thấy được cơ mầu từ trước). Thế nào là Sát Vi? Trọng là giữa; việc đi đến nửa chừng mà tốt xấu đã lộ ra chút ít, nên xét kỹ để biết nên tiến hay dừng. Nếu có hai Mạnh hoặc hai Trọng, thì phải chọn cái thấy trước làm dụng, khóa gọi là Phục Đẳng (lại bằng nhau); như gặp trận đánh trước thì không thể không tranh. Người lớn chịu đối địch, mà không chịu cái nhỏ (?).
Lời đoán: "Kiến Cơ khởi ở bốn Mạnh, cầu việc ắt khó thành. Dụng khởi ở Quý và Trọng, là Sát Vi, xét gian, sản phụ kinh sợ. Khôi Cương (Hà Khôi là tên thần của chi Tuất, Thiên Cương là tên thần của chi Thìn, hai thần hung) đặt trên bốn Mạnh, đẻ con chắc không nuôi thành. Hai chỗ dưới tặc trên nó, thể là láng giềng" (chú: theo khóa Tỷ Dụng mà lấy lợi); "cũng gọi là khóa Tri Nhất; mất trộm là do làng xóm; việc nhỏ cũng phải phòng bị, mê chấp thì họa nhiều đường" (chú: bốn Mạnh chủ có nhiều cơ, nhiều mối, tốt xấu không chỉ một đường).
Lại nói: "Kiến Cơ Thiệp Hại thấy trên khắc dưới, đếm đến nhà gốc mới thôi; chỉ xem phương nào thần lực mạnh nhất, việc làm trước khó sau dễ cầu. Mọi việc gian nan nhiều trở ngại; Khôi Cương đặt trên can ngày thì lo việc quan huyện. Sát Vi Thiệp Hại dụng là dưới tặc trên, việc gian nan nhiều đình trệ; tối tăm không rõ, mãi sau mới thấy (?); việc quan dây dưa, lo cho sản phụ; nếu lại có Khôi Cương đứng trên can chi ngày, đàn bà sinh khó cũng đáng lo. Giả như Thiệp Hại đều bằng nhau (Phục Đẳng), thì thần thấy trước làm dụng truyền. Việc chủ gian nan không đầu không đuôi, cành nhánh dây leo kéo dài vướng víu. Hai quân giao tranh không chịu phục nhau, trải năm tháng còn dây dưa. Thần dữ tướng ác (thiên tướng: mười hai vị tướng trời gắn lên các vị trí trong quẻ) đến gặp nhau, tai quan bệnh tật cùng quấn lấy. Nếu gặp thần tốt lại có khí, việc tuy chậm chạp mà có duyên; nếu gặp thần dữ đều không có khí, không tình không mối, việc nhiều đầu."
Lại nói: "Việc có hai chỗ cùng loại, hai chỗ không cùng loại; trời rủ tượng bày, cần biết cơ mầu. Thiệp Hại làm dụng ở sơ truyền, làm việc chậm trễ, nhiều lo nghi. Lo hoạn khó tan cho đến ngày thấy rõ (?); xem thai thì thương thai, kỵ đúng lúc ấy. Mất vật trong nhà là láng giềng trộm; kẻ trốn ắt nấp ở nhà người quen."
Khổng Minh (tức Gia Cát Lượng) nói: "Tượng của Thiệp Hại như đàn cầm đàn sắt không hòa, như diều hâu ở cửa ải trời (?), còn hay mất chỉ trong chốc lát. Nếu gặp Kiến Cơ thì nên tùy lúc mà biến thông, không được cố chấp một bề; nên biết then chốt của việc mà nhân cơ hội sớm tính toán. Nếu gặp Sát Vi thì nên phòng từ lúc nhỏ, chặn từ lúc mới chớm, xét kỹ từng chút, không được lơ là; tiến bừa cuối cùng gặp vạ. Dụng ở bên chi ngày thì chủ tai hại cho mình; dụng ở bên can ngày thì chủ họa trong nhà lan sang người. Khóa thứ nhất, thứ hai làm dụng là dụng bên can; khóa thứ ba, thứ tư làm dụng là dụng bên chi."
Lưu Bá Ôn (tức Lưu Cơ) nói: "Thiệp Hại là dính líu đến cái hại, phải xét điều nên làm rồi mới làm. Kiến Cơ là: tự mình đã xét nhìn, gọi là 'kiến' (thấy); phát ra mà không động bừa, gọi là 'cơ' (?); xét cái nhỏ mà phân biệt, ấy là nói theo nghĩa cơ. Có thuyết nói: 'cơ' như cái lẫy nỏ. Phải thấy được cơ của họa, trăm phát trăm trúng, muôn việc muôn toàn, mới gọi là thấy. Lại nói: 'cơ' là cái nhỏ nhặt của sự động, là điềm tốt xấu hiện ra trước. Việc chưa xảy ra mà sớm thấy, sớm xét thì không đến nỗi bị hại. Nếu thấy cơ khi việc đã xảy ra, hoặc khinh suất động bừa, thì lẫy nỏ lệch một chút, cái sai nghìn dặm khởi từ cái lầm một li, cái hại thật là sâu."
Thiệu thị (tức Thiệu Ung) nói: "Khóa Thiệp Hại, mọi việc chủ muốn dùng mà không dùng, muốn nói mà không nói; việc có hai mà phải lấy một. Việc chủ chần chừ gian nan, tiến lùi không định. Dụng mà trên khắc dưới thì trăm việc còn nhẹ. Nếu gặp thần dữ tướng ác thì tai họa khó giải, trăm việc trở trệ, làm việc chậm chạp, nhiều điều ngờ vực, chỉ lo hoạn nạn khó tan; nên bỏ nhẹ theo nặng, theo chỗ yên tránh chỗ nguy, mới không bị hại."
Viên Thiên Cương nói: "Dụng ở bốn Mạnh thì việc phần nhiều lật đi lật lại, mọi việc chần chừ." Kinh nói: "Kiến Cơ thì tình có biến đổi, việc chủ gian nan mà phải cầu hai lần" (chú: chủ việc có hai lớp). "Dụng ở Trọng, Quý thì chủ lật đi lật lại không định; mọi việc khi chưa nảy mầm phải xét trước tốt xấu."
Xem việc nước
Chủ có đề nghị bàn bạc, đã muốn thế này lại muốn thế kia, không biết theo đâu; nên xét việc phải trái, lý dài ngắn, rồi mới lấy bỏ. Nếu Khôi Cương đặt trên bốn Mạnh thì sai tướng dẫn quân tiến sâu, tốt.
Xem chinh chiến
Không được tiến sâu vào đất giặc, và vượt sông đánh thủy chiến; lấy Thủy, Hỏa, Thổ, Mộc, Kim mà phân biệt cái nào gây hại (chú: như thần Thủy thiệp hại thì vì nước mà bị hại, thần Hỏa thiệp hại thì vì lửa mà bị hại, các loại như thế). Lại chủ hai quân giao tranh không chịu phục nhau, trải năm tháng lâu dài, chần chừ tiến lùi không quyết.
Xem xuất hành
Nếu thần ở thiên bàn đặt xuống trên Nhâm, Hợi, Tý, Quý (các vị trí phương Bắc, thuộc Thủy), thì chủ đường thủy có cách trở, họa sâu, không được qua sông nước, chỉ nên đi đường bộ. Gặp tướng dữ khắc thân mệnh (năm sinh hoặc năm tuổi đang đi của người xem), thì đi xa lặn lội rất vất vả gian nan, đi xa bị hại; có tướng tốt thì chủ trên đường có thu hoạch.
Xem sinh đẻ
Chủ sản phụ lo sợ, sinh khó. Khôi Cương đặt trên Dần, Thân, Tỵ, Hợi mà làm dụng thì con sinh ra khó nuôi; Khôi Cương đè lên can chi ngày thì càng hung.
Xem thai thì chủ sản phụ vì đi xa lặn lội, hoặc vì động đất đai, dời chỗ (?) mà động thai, có hại cho người mẹ.
Xem việc quan
Khóa Kiến Cơ mà Khôi Cương đặt trên can chi ngày thì chủ việc quan sắp nổi lên; khóa Sát Vi mà Khôi Cương đặt trên can chi ngày thì chủ có người bị liên lụy dính dáng, kéo dài không xử xong.
Xem bệnh tật
Chủ phạm phải mà bị nhiễm, bệnh không chỉ một mối, nặng nề lâu ngày, khó dứt, lúc lên lúc xuống không định; hoặc do đi xa, lội nước mà ra. Khôi Cương đặt trên bốn Trọng thì chủ việc thương đau, tang chế.
Xem thân mệnh
Chủ nhiều hình hại, trôi dạt không định; thêm tướng dữ thì cô độc, nghèo hèn, thấp kém; chỉ hay chần chừ không quyết. Ghen ghét hại người, hoặc bị người hại.
Xem hôn nhân
Có hại, hai nhà không hòa, lật đi lật lại không định.
Xem cầu tài
Chủ phải dính líu đến kẻ gây hại mà cầu; tướng tốt và vượng tướng (đang mạnh, được khí theo mùa) thì có được, nhưng nhiều lật lại, chậm trễ; tướng dữ, hưu tù (suy yếu, mất khí theo mùa) mà khắc can ngày thì chủ dính líu, lật lại mà hao của.
Xem mất mát, trộm cướp
Chủ người nhà mình không cẩn thận, kẻ trộm là láng giềng (chú: nếu hợp với can chi ngày mà không cùng loại thì là người ở xa). Chủ kẻ trộm lội nước mà đến, hoặc trèo tường mà vào. Thêm tướng dữ thần dữ thì chủ hại người, hoặc kéo bè kết đảng mà đến, trong ngoài thông đồng dẫn đường.
Ví dụ: nguyệt tướng tháng tư (nguyệt tướng: chi đại diện vị trí mặt trời trong tháng, đặt lên giờ xem để xoay bàn trời), ngày Tân Dậu, giờ Mão mà xem, được khóa có ba chỗ dưới tặc trên: Dần, Mão, Mùi đặt trên Dậu, Tân (can Tân ký ở cung Tuất – mỗi thiên can được gửi ở một cung địa chi cố định), Dần (?), đều bị dưới tặc; Dần không cùng loại với can ngày (?), Mão và Mùi đều cùng loại với can ngày. Tuy theo phép Tỷ Dụng mà lấy, nhưng khóa lại vào loại Thiệp Hại: Mão đặt trên Tân, tức Tuất, là Quý; Mùi đặt trên Dần, là Mạnh; nên lấy thần trên Mạnh làm dụng. Nếu muốn biết cái nào thiệp hại sâu hơn: Mão đặt trên Tân đi về đến vị trí Mão, chỉ có một cung Càn (thuộc Kim) khắc nó; còn Mùi ở trên Dần đi về vị trí gốc thì có Dần, Giáp, Mão, Ất, Tốn (năm vị trí thuộc Mộc trên vòng hai mươi bốn hướng) khắc nó, nên là thiệp hại sâu. Các trường hợp khác cứ theo đó mà suy.
Đây gọi là Mùi đặt trên Dần vào mộ (?), tức là cái gọi là "ngửa lên thấy kẻ thù, cúi xuống thấy gò mộ". Tiểu Cát (tên thần của chi Mùi) chủ đàn bà, tướng được Đằng Xà, lo người chết vào mộ; đàn bà kinh sợ (chú: Đằng Xà chủ đàn bà kinh sợ; có quái dị, máu me cũng do Đằng Xà gây ra). Tiểu Cát vào Quỷ Môn (cửa quỷ, ở phương đông bắc), chủ thấy ma. Trung truyền (truyền giữa) là Thần Hậu (tên thần của chi Tý) mang Thiên Không, đặt trên Mùi, chủ đàn bà muốn lừa chồng mà có hai lòng (chú: Thiên Không chủ lừa dối; Mùi là chồng của Thần Hậu). Mạt truyền (truyền cuối) là Thái Ất (tên thần của chi Tỵ) mang Thiên Hậu, đặt trên Tý, chủ lo cho đàn bà, vì Thủy khắc Hỏa của ngày (?).
Phụ mẫu – Mùi – Bạch Hổ (phụ mẫu: hành sinh ra can ngày, chủ cha mẹ, bề trên)
Tử tôn – Tý – Chu Tước (tử tôn: hành do can ngày sinh ra, chủ con cháu)
Quan quỷ – Tỵ – Huyền Vũ (quan quỷ: hành khắc can ngày, chủ quan sự, tai họa)
Bạch Hổ Quý Nhân Câu Trần Thiên Hậu (hình tứ khóa: hàng này là các thiên tướng; hàng kế là các chi ở thiên bàn; hàng cuối là các vị trí ở địa bàn và can ngày)
Mùi Dần Thân Mão
Dần Dậu Mão Tân
Tuất Hợi Tý Sửu (hình thiên bàn: mười hai chi xếp quanh bốn cạnh)
Dậu Dần
Thân Mão
Mùi Ngọ Tỵ Thìn
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video