Thiên 56 — Khóa Lệ Đức

 Khóa Lệ đức (khóa "khuyến khích người có đức"; "khóa" là một dạng thế quẻ trong phép bói Đại Lục Nhâm)

 Thơ rằng: Thiên Ất (Thiên Ất quý nhân, vị thần đứng đầu mười hai thiên tướng, chủ người quý giúp đỡ) đứng ở cửa tháng hai, tháng tám, tức Mão, Dậu là cửa của mặt trời mặt trăng. Quý thần ở trên đó, là gốc của khóa Lệ đức. Ngày Giáp Tý tháng sáu, giờ Dần được cửa này. Thìn, Ngọ là dương ở phía sau; Thân, Tuất là âm ở phía trước. Quan lại nhỏ phạm thì bị giáng truất, quan lớn thì ngôi càng tôn. Bỗng nhiên nếu giờ Thân thì là Vi phục (mặc áo thường đi lẻn), lại khác hẳn. Âm dương đều ở phía sau, người quân tử được ban ngọc. Kẻ tiểu nhân gặp khóa này thì thân thể không yên. Lại xét thể Tha đà (lỡ làng): âm dương lật ra phía trước, người quân tử gặp tai nạn buồn bực, kẻ tiểu nhân thì vui hớn hở.

 Thơ rằng: Âm dương của Lệ đức lấy gì mà phân? Mão, Dậu là cửa mặt trời mặt trăng. Thiên Ất lúc này ở ngôi trên, tôn ti sang hèn mỗi bên bày ở ngôi mình. Âm càn bậy đứng trước, dương ở phía sau, thì quan lớn thăng chức, quan nhỏ gặp nạn. Thường dân thì thân và nhà lo dời động, hồn mộng không yên, là do thần đất.

 Khổng Minh (tức Gia Cát Lượng) nói: Phàm Thiên Ất đứng ở Mão, Dậu là khóa Lệ đức. Bởi vì Mão, Dậu là ngôi âm dương giao đổi, quý nhân theo đó mà dời. Như âm thần (thần ở khóa âm) của can chi ngày ở trước Thiên Ất, quý nhân không được dẫn đường, theo hầu, thì là lui âm, chủ quan lại nhỏ bị lui truất. Bởi vì kẻ tiểu nhân cậy thế, không biết giữ mình tu đức thì hung. Nếu dương thần (thần ở khóa dương) của can chi ngày ở sau Thiên Ất, thì quý nhân có người dẫn trước theo sau, là tiến dương, chủ người quân tử được tiến dùng. Bởi vì người quân tử biết thời cơ mà làm điều nhân, ban đức thì tốt. Đây là đạo trời giáng phúc cho người lành, giáng họa cho kẻ dâm ác, khuyến khích người có đức, nên gọi là khóa Lệ đức. Lợi cho người quân tử, không lợi cho kẻ tiểu nhân; thuộc thể quẻ Tùy (một quẻ trong Kinh Dịch, chỉ sự đi theo), là tượng lật qua lật lại không định.

 Lời tượng nói: Dương thần dẫn trước, âm thần theo sau, người quân tử thì tốt, kẻ tiểu nhân thì nguy. Âm thần đứng trước, dương thần ở sau, kẻ tiểu nhân đắc chí, người quân tử lỡ thời cơ.

 Như dương thì quý nhân tiếp dẫn, âm thì quý nhân theo sau. Âm ở trước quý nhân thì kiện tụng kẻ nhỏ bị trách phạt; dương ở sau quý nhân thì tai nạn tu đức sẽ tự khỏi. Nếu quý nhân đứng ở Mão, Dậu, dương trước âm sau, thì ứng với tượng hào Lục Tam quẻ Tùy "buộc theo người lớn, mất kẻ nhỏ". Nếu âm trước dương sau, thì ứng với tượng hung của hào Lục Nhị quẻ Tùy "mất người lớn".

 Sách Kim Quỹ Kinh nói: "Cửa mặt trời mặt trăng, Thiên Ất đến đó, gọi là Lệ đức." Xem thiên tướng âm dương: người quân tử được vinh thăng; kỵ năm tuổi gặp Khôi Cương (Hà Khôi là chi Tuất, Thiên Cương là chi Thìn, hai thần hung) thì hung. Lại kỵ đi xa, đường nhiều trộm cướp; gặp Huyền vũ, Thái âm thì nhiều chuyện mờ ám. Âm là phần âm của can chi ngày, tức khóa thứ hai và thứ tư, thuộc hàng thấp, không nên càn bậy ở trước quý nhân, ắt bị truất lui. Dương là phần dương của can chi ngày, tức khóa thứ nhất và thứ hai (?), thuộc hàng tôn, không nên ở sau quý nhân, ắt được thăng tiến.

 Lại nói: Thiên Ất đứng ở cửa tháng hai, tháng tám, âm dương mất đức. Mão là Xuân phân, khí giao nhau, âm đổi lấy khí của dương; Dậu là Thu phân, khí giao nhau, dương đổi lấy khí của âm. Ở cửa tháng hai, tháng tám này, âm dương đổi ngôi; quý thần gia lên đó làm phát dụng (sơ truyền, điểm khởi đầu của việc), thì cái quý cũng theo âm dương mà dời đổi. Quan lại nhỏ là người ăn công (làm việc để kiếm ăn); nếu âm thần của can chi ngày đều ở vùng phía trước, bên ngoài Thiên Ất, quý nhân không được dẫn đường theo hầu, gọi là quý lui, nên chủ quan lại nhỏ bị lui truất. Người quân tử là người ăn lộc; nếu dương thần của can chi ngày đều ở vùng bên trong Thiên Ất, mà quý nhân dẫn trước, gọi là quý tiến, nên chủ người quân tử được thăng tiến. Quan lại nhỏ muốn tiến thì phải đợi thời, cố chấp mà không biết sửa mình xét lỗi, chỉ khi bị lui rồi mới sửa mình xét lỗi; người quân tử lui thì thu mình ẩn giấu, tiến thì ban đức làm nhân, mà càng thêm sửa mình xét lỗi. Cho nên âm ở trước, dương ở sau, gọi là khóa Lệ đức. Cũng chủ thường dân ở không yên.

 Lại nói (?): cửa ngõ của mặt trời mặt trăng là con đường tiến lui của âm dương, lợi cho dương mà không lợi cho âm. Việc mở đóng của nó không có lúc nhất định, thì lợi động mà không lợi tĩnh. Là chốn công minh, cõi chính đại, thì lợi việc công mà không lợi việc tư. Thiên Ất quý nhân chí tôn, đứng ở ngôi sống chết tiến lui; người có đức thì cho tiến, người không đức thì cho lui, thậm chí kẻ có tội ác thì cho chết; lại cùng đức với người quân tử, nên kẻ tiểu nhân thấy thì tự xấu hổ mà lui về ẩn nấp. Quý nhân ở trước mà dương của can chi ngày ở sau quý nhân, là tôn ti đúng ngôi, ở ta có cái đức tôn vua, nhường nhịn, có sự khiêm tốn đáng kính, thì quý nhân ắt dẫn mà tiến lên cõi chính đại quang minh. Nếu kẻ tiểu nhân ở trước quý nhân, là tự cao tự đại càn bậy, thì họa trái nghịch đến, nào chỉ bị truất lui mà thôi? Huống chi ngôi quan nhỏ đã đầy hạn, sao lại không lui? Không những quan nhỏ không có đức mà còn phạm thượng, lại đang ở ngôi cùng cực, thì quý nhân cũng ắt cho lui. Tóm lại đều là muốn người có đức mới được ở cửa tháng hai, tháng tám của quý nhân; nên khóa gọi là Lệ đức, là khuyến khích người có đức, thì kẻ không đức ắt bị trừng phạt. Người xem gặp khóa này: người quân tử tốt, kẻ tiểu nhân hung; âm ở trước quý nhân thì kẻ nhỏ bị trách phạt; dương ở sau quý nhân thì có bệnh tu đức sẽ tự khỏi.

 Lại nói: Phía sau Thiên Ất là trong cửa, là nơi người quân tử làm việc, chỗ quan lại nhỏ không được đến. Nếu quan lại nhỏ phạm tội mới đến chỗ ấy. Như âm dương của can chi ngày đều ở sau Thiên Ất, là ở trong cửa, mang nghĩa mệnh trời; chủ người quân tử thăng quan, là chỗ kẻ tiểu nhân chầu chực. Nếu âm dương của can chi ngày đều ở trước Thiên Ất, thì quý nhân không được dẫn đường theo hầu, gọi là khóa Tha đà (lỡ làng), cũng mang nghĩa không gặp thời. Kẻ tiểu nhân cùng bầy với người quân tử, nên quan lại nhỏ được tiến chức, người quân tử bị lui chức. Phàm việc từ chỗ thấp nhỏ mà cầu thì được; nếu vội cầu chỗ tôn lớn thì không được. Chủ về việc người quân tử ở không yên.

 Viên Thiên Cương nói: Âm dương của can chi ngày ở sau Thiên Ất gọi là khóa Vi phục (mặc áo thường đi lẻn). Người quân tử thăng quan, quan lại nhỏ bị lui chức, việc hơi chậm; cầu việc lớn thì được, cầu việc nhỏ thì không.

 Thơ rằng: Thiên Ất đến ở cửa tháng hai, tháng tám, phần âm của can chi ngày chạy ở trước cửa. Phần dương của can và của chi đều đứng phía sau, lúc Lệ đức khó giữ vững lâu. Trên dưới lay động, chỗ ở không yên. Tiến lui, sang hèn, lợi cho người làm bề trên; có thế lực mà cầu danh lợi thì thành tựu, nhưng cũng phải tự chân mình dời động đi lại.

 Lại nói: Thiên Ất đến gia lên cửa tháng hai, tháng tám, âm dương của can chi ngày đều ở phía sau, đây là tượng thấp hèn hầu việc, chỉ lợi việc riêng tư ngầm theo người quý. Lại lấy thiên tướng mà xét tình hình, để tâm suy kỹ mà chia từng bậc.

 Âm là khóa thứ hai và thứ tư. Dương là khóa thứ nhất và thứ ba. Âm là thấp, không được càn bậy đứng trước quý nhân, ắt bị lui truất. Dương là tôn, không được ở sau quý nhân, ắt được thăng tiến. Chủ thường dân thì thân và nhà lo nghi, hồn mộng kinh sợ, nên cúng thần đất, vì tháng hai, tháng tám là tháng tế tự. Như âm dương của can chi ngày đều ở phía trước, như quý nhân đi chơi, đều là tượng chạy lên trước; đây có điềm lỡ làng không gặp thời. Người quân tử buồn bực, kẻ tiểu nhân vui. Nếu lỡ mà mong mau làm thì tốt nhỏ; bằng không thì việc cầu mong ở chỗ thấp cũng tốt nhỏ. Nếu người ấy là kẻ hèn hạ, người trực việc, thuộc loại ấy, thì cầu cũng tốt. Hoặc việc khởi từ chỗ cao lớn thì không thành.

 Như tháng giêng, ngày Tân Hợi, giờ Dần xem việc: Tiểu Cát (chi Mùi) đến Tân; Thiên Cương (chi Thìn) là âm, đến Mùi; Truyền Tống (chi Thân) gia lên Hợi; Thái Ất (chi Tị) là âm, đến Thân, làm dụng; Thiên Ất ở Thắng Quang (chi Ngọ) trên Dậu. Tiểu Cát, Truyền Tống là dương thần của can chi ngày, ở sau Thiên Ất; Thiên Cương, Thái Ất là âm thần của can chi ngày, ở trước Thiên Ất. Phía trước là âm mà âm ở đó, phía sau là âm mà dương ở đó (?), âm dương đổi ngôi, không yên chỗ ở, nên có sự nâng dương, nén âm.

 Ấn – Tị – Đằng (sơ truyền: hào ấn thụ, tức thần sinh can ngày, là chi Tị, thiên tướng Đằng xà; thiên tướng là mười hai vị thần tướng gắn lên các cung trong quẻ)

 Tài – Dần – Câu (trung truyền: hào thê tài, tức thần bị can ngày khắc, là chi Dần, thiên tướng Câu trần)

 Tử – Hợi – Bạch (mạt truyền: hào tử tôn, tức thần do can ngày sinh ra, là chi Hợi, thiên tướng Bạch hổ)

 Đằng, Âm, Chu, Hậu (hàng thiên tướng của bốn khóa, đọc từ phải sang trái là khóa một đến khóa bốn)

 Tị, Thân, Tuất, Sửu (hàng thần ở trên của bốn khóa)

 Thân, Hợi, Sửu, Ất (?) (hàng ở dưới của bốn khóa; theo lời dẫn thì can ngày là Tân, chi ngày là Hợi)

 Dần Mão Thìn Tị (từ đây là thiên bàn: mười hai chi xếp vòng quanh bốn phía)

 Sửu    Ngọ

 Tý    Mùi

 Hợi Tuất Dậu Thân

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video